İSTANBUL ANADOLU 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/949
KARAR NO : 2024/110

DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ : 22/12/2020
KARAR TARİHİ : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça ilgili açık ve özel yasal düzenlemelerin emredici hükümleri gereği her yıl ilk 3 ay içerisinde yapılması gerektiği halde 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 yıllarına ait olağan genel kurul toplantılarının yapılmaması ve son olarak 11/12/2015 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının üzerinden geçen 5 yıllık süre içerisinde yönetim kurulu süresinin de sona ermesine karşın hala genel kurul toplantısı çağrısı yapılmaması üzerine, müvekkili şirketin ihtarname keşide ederek davalıya bildirildiğini, davalı şirket tarafından verilen cevaplarda , gerekli hukuksal girişimlerin yapıldığı ve genel kurulun toplantıya davet edileceği bildirilmesine karşın yaklaşık 1 yıla yakın sürenin ancak geçmiş olmasından sonra nihayet 12/03/2020 tarihi için genel kurul çağrısının yapıldığını, keşide edilen ihtarlara rağmen gerekli ve yeterli belgelerin verilmemesi üzerine, 12/03/2020 günü yapılan Genel Kurul toplantısında Genel Kurulda bilgi ve inceleme hakkı çerçevesinde bazı bilgi ve belgelerin verilmesine ilişkin 4 sahifeden oluşan özet mahiyetindeki talep ve beyanları içerir dilekçe verildiğini, 12/03/2020 günü Genel Kurul toplantısı sırasında sunulan dilekçede yer alan belgelerin hazırlanabilmesi ve soruların cevaplandırılabilmesi için genel kurul toplantısının 09/04/2020 tarihine ertelendiğini, yetkili mali müşavir ve hukukçuların davalı şirkete gitmelerine karşın iş yerinde belgeler ve açıklama talebi ile ilgili olarak tüm belgelerle ilgili güçlük olacağı ifade edilerek, sadece muhabir kayıtlar verildiğini, bunların incelenmesi sonucu T.T.K anlamındaki bilgi alma ve inceleme hakkını karşılar nitelikte olmadığı dilekçede yer alan bilgi ve belgelerin tamamının yine müvekkile sunulmadığını belirterek TTK m. 439 ve m 440 hükümleri uyarınca özel denetçi atanmasına, özel denetçiden TTK m 442 maddesi uyarınca rapor alınmasına ve özellikle TTK m. 442/3 gereği müvekkili şirkete rapor hakkında, değerlendirmeleri bildirmek ve ek soru sormak imkanının tanınmasına, TTK m 443 maddesi uyarınca işlem yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; şirketin son yönetim kurulunun 3 yıl için 11/12/2015 tarihinde yapılan 2012-2013-2014 yıllarına ait Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda seçildiğini, yönetim kurulunun görev süresinin 11/12/2018 tarihinde son bulması akabinde süresi dolan yönetim kurulunda bulunan üyelerin davacı şirket temsilcilerinin diğer üyelerle bir araya gelmekten kasten kaçınmış olması sebebiyle gerekli toplantı nisabını temin edememiş olduklarından şirket genel kurulu uzun müddet toplantıya çağrılamadığını, yönetimdeki kilitlenmenin giderilebilmesi için pay sahiplerinden ----- mahkemeye başvurarak genel kurulu toplantıya çağırma iznini aldığını, davacı tarafın müvekkili şirketin işleyişine ket vurma gayreti gösterdiğini, davacının özel denetçi atanması talebinin haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olup koşulların oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasıdır.Dava konusu uyuşmazlığın; 6102 sayılı TTK.nın 439 ve 440.maddeleri uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanması gerekip gerekmediği hususuna ilişkindirMahkememizin 22/11/2021 tarihli ara kararı gereğince haklı sebeple özel denetçi tayini koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi için davacının iddia ettiği dava dilekçesindeki konular ile ilgili olarak davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ile şirket genel kurul kararları, davalı şirketin ortaklar kurulu karar defterinin incelenmesi suretiyle bilirkişi raporu incelenmesine karar verilmiş olup, 21/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı şirketin 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı kaydi değerlere göre özkaynaklarının negatif durumda olması ve sermayesinin tümüyle karşılıksız kalması nedeniyle diğer bir ifadeyle kaydi değerlere göre borca hatık durumda ve teknik iflas durumunda bulunması ve TTK 376/3 Md. çerçevesinde durumun derhal mahkemeye bildirilmediği ve yönetim kurulu faaliyet raporlarında; “şirketin herhangi bir risk yönetim politikasının bulunmadığı, riskin erken saptanması komitesi kurulmasını gerektirecek riskli bir durumun olmadığı, ileriye yönelik bir riskin görülmediği” ve “özkaynakları negatif durumda ve sermayesi karşılıksız kalmasına rağmen şirketin sermayesinin varlığını koruduğunu, karşılıksız kalma ve borca batık bir durumun bulunmadığı” hususunun da yer aldığı gözetilerek şirketin geleceğe yönelik finansal risk analizinin detaylı bir şekilde yapılması, grup şirketlerinden özellikle ----- şirketi ile davalı şitket arasındaki ticari ilişkinin ve borç alıp/verme hususunun ayrıntılı bir şekilde ineelenmesi, davalı şirketin -----şirketine 03.09.2018 düzenleme tarihli muhtelif ödeme tarih ve tutarlarda toplam 10.249.918,32-USD tutarındaki borç senedinin dayanaklarının ----- şirketi ile karşılıklı olarak incelenmesi, 10 adet senedin üzerinde davalı şirket adına kimin ya da kimlerin imza attığı, senetlerin neden USD bazında ve ıümünün vadesinin 2018 yılı ekim ve kasım ayları olarak belirlendiği vb. hususlarının ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, davalı şirketin grup şirketlerinden olan alacaklarına faiz yürütülmemesi nedeniyle muhtemel gelir kaybı olup olmadığının ve Kurumlar Vergisi Kanununun 13. Maddesi kapsamında transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri, ----- şirketine olan borç nedeniyle Kurumlar Vergisi 12. Maddesi kapsamında Örtülü Sermaye hükümleri çerçevesinde davalı şirkette vergisel tisk bulunup bulunmadığı vb. hususlarının ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, davalı şirkete ilişkin dosyada bulunan Form BA da yer alan -----dışındaki firmalardan satın alımların incelenmesinin gerektiği, bu firmalardan yapılan satın almaların uzmanlık alanımızda olmaması nedeniyle bir değerlendirme yapılamadığı, davalı şirket pazarlama satış ve dağıtım giderleri yönünden özellikle işçilik ve santral genel giderleri yönünden ayrıntılı inceleme yapılmasının gerektiği, davalı şirketin hizmet üretim maliyetlerinin neler olduğu ve pazarlama satış dağıtım giderlerinden ayrıştırılması gerektiği hususunda inceleme yapılmasını teminen TTK 438/1 ve 439/1 maddeleri uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanmasına.." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Mahkememizin 07/06/2023 tarihli duruşma tutanağının -----no'lu ara kararı gereğince tarafların itirazlarını karşılar mahiyette ve ayrıca davacı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesinde ayrıntılı olarak belirtmiş olduğu taleplerine konu alanlarda da denetçi incelemesini gerektirir bir durumun bulunup bulunmadığı hususlarında ek rapor düzenlemek üzere dosyanın bilirkişi heyetine karar verilmiş olup, 27/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...Tarafların itirazlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde ve dosyaya yeni bir belge sunulmadığı hususları da göz önüne alındığında, bilirkişi kök raporumuzdaki tespit ve kanaatlerimizde herhangi bir değişiklik oluşmadığı, 23.09.2020 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantı 3. Oturum Tutanağı’na göre ----- temsilcisi tarafından takdim edilen 14 sayfadan oluşan dilekçede belirtilen hususlar yönünden davalı şirkete özel denetçi atanması..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Davalı şirketin 23.09.2020 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısı 3. oturum tutanağı incelendiğinde davacı tarafça 2015,2016, 2017, 2018, 2019 yılları faaliyet raporları okunması ve müzakere edilmesine ilişkin 4.madde, 2015,2016, 2017, 2018, 2019 yılları bilanço ve kar/zarar hesapları okunması ve müzakere edilmesine ilişkin 5.madde, ile karın kullanım şeklinin dağıtılacak kar ve kazanç payları oranları konusunun görüşülerek karara bağlanması konusuna ilişkin 9.maddeler için davacı tarafça her maddenin altına muhalefet şerhi düşülmüş ve bu maddelerin % 50 kabul, %50 red oyu ile talebin kabul edilmediği görülmüştür.Ayrıca, dava dilekçesi ekinde EK-9 olarak belirtilen belgeler incelendiğinde davacı tarafın özel denetim taleplerini içerir konuların yer aldığı 14 sayfalık 16| ana maddeden ve her ana maddenin altında alt maddelerden oluşan taleplerin yer aldığı, dava dilekçesi ekinde EK-3 olarak belirtilen ve davalı şirket 12.03.2020 tarihli genel kuruluna sunulan 3 sayfalık bilgi edinme talebi hakkındaki yazı incelenmiş olup söz konusu yazıda incelemeye ibraz edilmesi tatep edilen bilgi ve belgelerin listesinin 31 madde olarak yer aldığı görülmüştür.Davalı şirketin kuruluşu ---- Ticaret Sicili Memurluğu tarafından 20.02.2007 tarihinde tescil edildiği, kuruluşunun 26.02.2007 tarih ve ----- sayılı ----- Gazetesinde yayımlandığı, ----- Ticaret Sicili Memurluğunun -----sicil nosu ile kayıtlı, sermayesinin 2.000.000.- TL ve yasal defter kayıtlarında sermayenin tümünün ödenmiş olduğu, ortakların sermaye taahhüdünden kaynaklı borçlarının olmadığı, davacının şirkette %50 pay oranında ortak olduğu tespit edilmiştir.
Davalı şirkete-----Asliye Ticaret Mahkemesinin -----. Sayılı dosyasında 28.01.2021 tarihli ara kararı ile dava sonuçlanıncaya kadar ------ yönetim ve temsil kayyımı olarak atandığı ve halihazırda görev yaptığı anlaşılmıştır.Huzurdaki dava TTK m. 438 vd. çerçevesinde özel denetçi tayini talebine ilişkin olarak açılmıştır. TTK m. 438/1 düzenlemesi çerçevesinde özel denetçi tayini talep edilebilmesi için varlığı gerekli ilk şart, pay $ahibinin bilgi alma ve inceleme hakkını özel denetçi tayini talebinden önce kullanmış olmasıdır.TTK m. 438/1 hükmüne göre; “(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.”Dava dosyasına sunulan 12.03.2020 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağının 3. Maddesine göre: “Toplantı, pay sahiplerinden ---- Vekili ----- toplantı esnasında divan başkanlığına vermiş olduFu 4 sayfadan müteşekkil ve “Genel Kurul'da bilgi ve inceleme hakkı çerçevesinde bazı bilgi ve belgelerin verilmesi” dilekçesi ile bir kısım bilgi ve belge talebinde bulunmuştur. Söz konusu dilekçede yer alan bilgi ve belgelerin hazırlanabilmesi ve sorulmuş olan sorularının cevaplandırılabilmesi için Türk Ticaret Kanunu'nun 420 sayılı maddesi gereğince finansal tabloların görüşülmesinin ertelenmesi talep edilmiş olduğundan, genel kurul toplantısının gündem maddeleri görüşülmeksizin 09.04.2020 tarihi saat 14:30'a ertelenmesine karar verilmiştir.”Dava dilekçesine Ek 3 olarak ekli dört sayfadan ibaret dilekçe davacı-----unvanıyla imzalanmış olup, alt maddeleriyle birlikte toplam otuz dört konuda bilgi ve belge talep edildiği görülmüştür. Özel denetçi tayininin öncelikle genel kuruldan talep edilmiş ve bu talebin genel kurulda reddedilmiş olması gerekir.Özel denetim talep edilen maddeler ve davacı tarafça bu maddelere özel denetim talebiyle ilgili olarak konulan şerhler aşağıya çıkartılmıştır.TTK m. 439'a göre mahkemeden özel denetçi atanmasını talep edecek pay sahibinin sermayenin en az onda birini oluşturan payların sahibi veya itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk Lirası olan pay sahibi olması ve üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını talep etmesi gerekmektedir.Yukarıda da belirtildiği üzere, davacı ----- davalı şirkette %50 paya sahiptir. Özel denetçi atanması talebi 23/09/2020 tarihli genel kurulda ileri sürülmüş olup, muhterem Mahkemeniz huzurunda görülmekte olan iş bu dava 22/12/2020 tarihinde açılmıştır. Bu çerçevede değerlendirildiğinde, davacı tarafça TTK m. 439 aranan asgari pay miktarı ve dava açma süresi şartlarının sağlandığı tespit edilmiştir.TTK m. 439/2 ve 440 düzenlemeleri mahkemece özel denetçi atanması sırasında dikkate alınacak diğer hususları hükme bağlamaktadırlar.
TTK m. 439/2; "Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanır."TTK m. 440: " (1) Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir. (2) Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirir. Mahkemenin kararı kesindir."
Davalı şirketin 23/09/2020 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağı'nın 4. Maddesinde yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması, 5. Maddesinde mali tabloların müzakeresi ve onaylanması ve 9. Maddesinde karın kullanım şeklinin müzakeresi hususları görüşülürken özel denetçi atanması talep edildiği, her ne kadar bu talep açıkça oylamaya sunulmasa da Toplantı Tutanağı'nda yer alan pay sahiplerinin özel denetçi atanması konusundaki oylarına ilişkin açıklamalarından özel denetçi talebinin %50 kabul ve %50 red oyu kullanılmak suretiyle genel kurulda kabul edilmediği, TTK m 438/1 ve 439/1 hükümlerinde düzenlenen mahkemeden özel denetçi tayininin talep edilebilmesi için aranan şartların somut olayda mevcut olduğu,

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı şirketin 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı kaydi değerlere göre özkaynaklarının negatif durumda olması ve sermayesinin tümüyle karşılıksız kalması nedeniyle diğer bir ifadeyle kaydi değerlere göre borca hatık durumda ve teknik iflas durumunda bulunması ve TTK 376/3 Md. çerçevesinde durumun derhal mahkemeye bildirilmediği ve yönetim kurulu faaliyet raporlarında; “şirketin herhangi bir risk yönetim politikasının bulunmadığı, riskin erken saptanması komitesi kurulmasını gerektirecek riskli bir durumun olmadığı, ileriye yönelik bir riskin görülmediği” ve “özkaynakları negatif durumda ve sermayesi karşılıksız kalmasına rağmen şirketin sermayesinin varlığını koruduğunu, karşılıksız kalma ve borca batık bir durumun bulunmadığı” hususunun da yer aldığı gözetilerek şirketin geleceğe yönelik finansal risk analizinin detaylı bir şekilde yapılması, grup şirketlerinden özellikle ---- şirketi ile davalı şitket arasındaki ticari ilişkinin ve borç alıp/verme hususunun ayrıntılı bir şekilde ineelenmesi, davalı şirketin -----şirketine 03.09.2018 düzenleme tarihli muhtelif ödeme tarih ve tutarlarda toplam 10.249.918,32-USD tutarındaki borç senedinin dayanaklarının -----şirketi ile karşılıklı olarak incelenmesi, 10 adet senedin üzerinde davalı şirket adına kimin ya da kimlerin imza attığı, senetlerin neden USD bazında ve ıümünün vadesinin 2018 yılı ekim ve kasım ayları olarak belirlendiği vb. hususlarının ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, davalı şirketin grup şirketlerinden olan alacaklarına faiz yürütülmemesi nedeniyle muhtemel gelir kaybı olup olmadığının ve Kurumlar Vergisi Kanununun 13. Maddesi kapsamında transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri, ----- şirketine olan borç nedeniyle Kurumlar Vergisi 12. Maddesi kapsamında Örtülü Sermaye hükümleri çerçevesinde davalı şirkette vergisel tisk bulunup bulunmadığı vb. hususlarının ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, davalı şirkete ilişkin dosyada bulunan Form BA da yer alan ----- dışındaki firmalardan satın alımların incelenmesinin gerektiği, bu firmalardan yapılan satın almaların uzmanlık alanımızda olmaması nedeniyle bir değerlendirme yapılamadığı, davalı şirket pazarlama satış ve dağıtım giderleri yönünden özellikle işçilik ve santral genel giderleri yönünden ayrıntılı inceleme yapılmasının gerektiği, davalı şirketin hizmet üretim maliyetlerinin neler olduğu ve pazarlama satış dağıtım giderlerinden ayrıştırılması gerektiği hususunda inceleme yapılmasını teminen TTK 438/1 ve 439/1 maddeleri uyarınca davalı şirkete ÖZEL DENETÇİ ATANMASINA,
2-Özel denetçi olarak ------ATANMASINA,
3-Denetim gideri olarak 25.000-TL'nin davacı tarafından Mahkememiz veznesine 2 hafta içerisinde DEPO EDİLMESİNE,
4-Masraf yatırıldığında kararın tebliği ile özel denetçinin GÖREVE BAŞLAMASINA ve görevin TTK. 441. Maddesi dikkate alınmak suretiyle İFASINA,
5-Karar ve ilâm harcı olan 427,60-TL harçtan peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40-TL peşin nisbi harç+54,40-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 108,8-TL harcın DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan 5.000,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden itibaren, 6100 sayılı HMK'nın 331/2 maddesi gereğince resen davacının bildireceği hesaba İADESİNE,Dair; davacı vekilinin ve davalı şirket kayyımının yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde -----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.