İSTANBUL ANADOLU 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/346
KARAR NO : 2024/192

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/10/2019
KARAR TARİHİ : 13/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı- borçlu aleyhine ----- İcra Müdürlüğü'nün----- sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalı, müvekkil şirketin iş kazasından doğacak zarar risklerini 31.12.2006 başlangıç 31.12.2007 bitiş tarihli ----- no'lu poliçe kapsamında sigortalayan şirket olduğunu, kaza, akabinde davalı sigortalayana ihbar edildiğini, müvekkili şirket çalışanlarından----- 21.11.2007 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde yaralanmış ve müvekkili şirket aleyhine -----. İş Mahkemesi'nin ----- sayılı dosyası tahtında rücuen tazminat talepli dava açıldığını söz konusu dava 19.07.2018 tarihinde karara bağlanmış oduğunu, söz konusu Yerel Mahkeme kararı Bölge Adliye Mahkemesi -----. HD------sayılı ilamı ile kesinleştiğini, ----- İş Mahkemesi'nin ------ ilamı ------ tarafından ------. İcra Müdürlüğü'nün----sayılı ilamlı icrası ile icra takibine konulmuş olduğunu, bu kapsamda, 21.06.2019 tarihinde 773.499,27 TL ödeme müvekkili şirket tarafından yapıldığını, kazanın sigorta şirketine bildirilmiş olduğunu, davanın -----. Noterliği'nin 31.07.2015 tarih ve----- yevmiye sayılı ihbarnamesiyle davalıya ihbar edildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan icra takibi neticesinde-----Sigorta şirketi tarafından 401.338,20 TL ödeme yapıldığını, kalan kısım için ise itiraz edildiğini görüleceği üzere davalı şirket işveren mali mesuliyet sigortası kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve müvekkili şirkete eksik ödeme yapıldığı şeklinde beyanda bulunarak itirazın iptali, takibin devamı ve % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine açılan itirazın iptali davasına karşı zamanaşımı definde bulunduklarını, Davacının, müvekkili şirket nezdinde------ nolu 31.12.2006-31.12.2007 vadeli İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup söz konusu poliçenin varlığı, teminat limitlerinin tamamen ve otomatik olarak ödeneceği anlamını taşımamakta olduğunu, müvekkili şirket ancak sigortalının kusuru oranında, sigortalının kaza ile illiyetinin olduğunun ispatı hâklinde poliçe limitleri, poliçe genel şartları ve özel şartları kapsamında sorumlu olabileceklerini, dava dosyasına konu ------. İcra Müdürlüğünün -----. Sayılı dosyasından gönderilen ödeme emri müvekkili şirketçe 09.07.2019 tarihinde tebliğ alındığını, gerekçeli kararı, istinaf kararını, icra emirini ve yapılan ödemeyi müvekkili şirkete bildirmeyen davacı sigortalının taleplerin değerlendirildiğini sorumluluğu oranında bir kapak hesabı yapılarak (401.338,20TL) 7 günlük yasal süresi içinde İcra Müdürlüğü hesabına ödeme yapıldığını, bakiye kısım için takibe itiraz edildiğini davacı sigortalı ------ tarafından-----. İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyasına yaptığını iddia ettiği ödemeden müvekkili şirkete ödeme emrinin tebliği olan 09.07.2019 tarihi itibarıyla haberdar olduklarını, söz konusu dava dosyasının karara çıktığını, verilen hükmün istinaf kanun yoluna götürüldüğünü, dava dışı------ tarafından icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından dosyaya ödeme yapıldığını müvekkili şirkete bildirilmemiş olduğunu, davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapıldıktan sonra müvekkili şirkete başvuruda bulunulmaksızın icra takibine geçildiğini, sigortalının bu şekilde davranması ile müvekkili şirketin dava aşamasında sulh olma ya da icra takibine geçildiğinde ödeme yapma ihtimalini ortadan kaldırılmış ve sözleşmesel yükümlülüklerin hem TTK hem Genel Şartlar hem de sair mevzuat sigortalı tarafından ihlal edilmiş olduğunu, davacı sigortalı Genel Şartlar 8 ve 9. Maddelerde açıkça yazılı olmasına karşın müvekkil şirketin sarih muvafakati bir yana, bilgisi dahi olmaksızın icra dosyasına ödeme yapmış olduğunu, bunun üzerine tarafına ödeme yapılması için müvekkili şirkete başvurmamış olduğunu, bilgi vermeksizin icra takibine geçerek yapılan ödemenin haksız ve mesnetsiz yere avans ve faizi ile birlikte kendisine ödenmesini talep ettiğini, ------ İş Mahkemesinin 19.07.2018 ve ------Sayılı ilamı gereği ilamda yer alan maluliyet tazminatı, manevi tazminat ve ferilerine ilişkin olarak ------İcra Müdürlüğünin------sayılı dosyaya toplam 401.338,20 Tl tutarında ödeme emrine, takibe, faize, faiz türüne, faiz miktarına ve ferilerine itiraz edildiğini, bahsi geçen dava dosyası haksız fiilden kaynaklandığından, söz konusu tazminat ve feriler ------yasal faizi ile ödendiğinden, ödeme yapılmasından sonra müvekkili şirkete başvuru yapılmamasından dolayı davacı sigortalının müvekkili şirketten avans faizi talep etme hakkı bulunmamakta olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketçe davacıya yapılan ödemeye esas kapak hesabında yasal faize göre hesaplama yapılmış olduğunu, söz konusu dava, davacının dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere 31.07.2015 tarihli yazı ile 03.08.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin kaza tarihi ile ihbarnamenin tebliği tarihi arasında işleyen yasal faizden sorumlu olmayacağı davacının ikrarından da açıkça anlaşılmakta olduğunu, müvekkili şirketin bir sorumluluğu kanaati hasıl olursa dahi müvekkili şirketin 329.639,27 TL maddi ve manevi tazminat talebinden sorumlu olabileceği tarih 03.08.2015 tarihli tebliğden 45 gün sonra başlayacağını davacının 28.11.207 tarihinden işleyen faizin tamamından müvekkili şirketi sorumlu tutmaya çalışması dahi söz konusu davanın haksız ve mesnetsiz olduğuna ilişkin bir gösterge olduğunu, davacının müvekkili şirkete bildirim yapmaksızın istinaf kanun yoluna başvurduğunu, bu nedenle karara çıkan dosyada müvekkili şirkete bilgi verilmediği için sulhen ödeme yapılma ihtimalinin ortadan kaldırıldığı ve tazminatlara işleyen faizin artmasına sebep olduğu ayrıca bilgi verilmeden kanun yoluna başvurulduğu için de istinaf harç ve masraflarının taraflarınca karşılanmayacağını müvekkili şirkete dava dosyasının hiçbir aşamasında mahkeme kanalı ile ihbar yapılmamış olduğunu, sigortacı müvekkilin, genel şartlarda belirtilen tazminat talebinde bulunan kişi veya kişilerle doğrudan doğruya temasa geçerek anlaşma hakkını kullanabilme olanağının ortadan kaldırılmış olduğunu, BAM tarafından verilen kararın maddi tazminat yönünden temyiz yolu açık olmasına karşın bu kanun yoluna başvurmakta fayda olup olmadığı hususu dahi müvekkili şirketçe değerlendirilmeden davacı yanca icra dosyasına ödeme yapılmış olduğunu, BAM Kararının bildirilmemiş olduğunu----- davacı aleyhine icra takibi yaptığı süreçte şirketimize icra takibine geçildiğinin bildirilmemesi ve haricen ödeme ya da icra dosyasına ödeme yapabilme imkanının ortadan kaldırılması, hükmedilen tazminatların 28.11.2007 tarihinden itibaren işleyen faizi ile birlikte ve bunlara ek olarak istinaf harç ve masraflarıyla beraber avans faizi ile birlikte müvekkili şirketten talep edilmesinin davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerektiğini ve davanın reddi, icra takibinin iptali ile %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır.
Dava İİK 67. Maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasına ilişkin olarak, davacının kazaya uğrayan işçisine hükmen ödemek zorunda kaldığı parayı, davalı sigortalısından icra takibi yoluyla istediği, itiraz üzerine takibin durduğu, işbu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, taraflar arasında sigorta ilişkisinin ihtilafsız olduğu, davanın icra takibine yapılan kısmi itirazın iptali için açıldığı, takipten sonra kısmi ödeme yapıldığı hususlarında ihtilafın bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın davalıca kısmi itiraza konu edilen miktarın sigorta poliçesi ve olaya göre, ödenmesinin gerekip-gerekmediği hususunda uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasının 23/12/2020 tarihli duruşma tutanağının----- no'lu ara kararı uyarınca bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, 04/11/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "...TTK'nın 1427., 1446, 1474.. 1475. ve 1476.madde düzenlemeleri ile dava konusu poliçe özel ve genel şartları çerçevesinde, Dava konusu ihtilafın halli ve davalının ödemesi gereken miktarın tespiti için; sigortalının 31.07.2015 tarihli ihbarnameden daha önce sigortacıya kazayı ve/veya davayı bildirip bildirmediği ve davalı sigorta şirketinin ise davacı sigortalıya savunmaya yardımı üstlenip üstlenmeyeceğine dair bir bildirimde bulunup bulunmadığına dair tarafların varsa bu hususlara ilişkin belgelerini; ayrıca -----.Noterliği 31.07.2015 tarih ve----- yevmiye sayılı ihbarnamesinin tebellüğ şerhli nüshasının dosyaya ibrazı gerektiği, bu belgelerin dosyaya ibrazı üzerine davalı sigortacının davacı sigortalının dava dışı kaza geçiren çalışanına ödediği tazminatın ne kadarından sorumlu olacağı hususunun tespit edilebileceği..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Mahkememiz dosyasının 24/11/2021 tarihli duruşma tutanağının ----- no'lu ara kararı uyarınca eksiklikler giderildikten sonra bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilmesine karar verilmiş olup, 06/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...nihai takdiri ve hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Sayın Mahkemece davalı sigorta şirketinin itirazının haksız bulunduğu ihtimalde, davalı sigortacının İtiraz ettiği 454.472,80TL. tutarına 21.06.2019 tarihinden itibaren -----kısa vadeli avans faiz oranı uygulanabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
----İş Mahkemesinin -----Esas Numaralı Dosyasında, davacı -----iş yerinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle maddi manevi tazminat talebiyle dava açtığı, ----- Esas, -----Karar ve 19/07/2018 tarihli kararı ile 304.639,28.-TL maddi tazminatın, 25.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ------ alınarak davacıya verilmesine, 6.405,00.-TL yargılama giderinin, maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 24.228,35.-TL vekalet ücreti ve manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 3.000,00.-TL vekalet ücretinin de davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu, ----- Bölge Adliye Mahkemesinin 18/04/2019 tarihli-----Esas, ----- Karar sayılı kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği böylelikle -----. İş Mahkemesinin ----- Esas, ----- Karar ve 19/07/2018 tarihli kararının kesinleştiği anlaşılmıştır. Borçlu-davacı ----- Şirketi tarafından ------ İcra Müdürlüğü------ esas sayılı dosyasına 773.499,27 TL yatırıldığı ve tahsil edilen tutardan, harçlar düşüldükten sonra kalan 727.185,70.- TL alacaklı------vekiline ödendiği,
Davacı tarafından------. İcra Müdürlüğünün----- esas sayılı dosyasıyla davalı -----Sigorta Şirketine karşı, takip başlangıç tutarı olarak toplam 785.932,57.-TL için icra takibi başlattığı, takip borçlusunun 7 günlük yasal süre içerisinde 401.338,20.-TL tutarında İcra Müdürlüğü hesabına 401.338,21.-TL ödeme yaptığı, bakiye borç tutarına, ferilerine, faize, faiz oranına, faiz türüne, faiz miktarına ve ferilerine itiraz ettiği ve İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği, dolayısıyla davalı sigortacı,-----.İcra müdürlüğünün ------- no.lu icra dosyası ile davacının yaptığı toplam 855.811,00.-TL. tutarında takipteki borcun kalan kısmına (855.811,00.-TL. - 401.338,20.-TL = 454.472,80.-TL) itiraz etmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu ------ no.lu davalı nezdindeki İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi incelendiğinde, sigorta ettirenin davacı------. olduğu görülen 04.01.2007 düzenleme tarihli-------nolu İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesinin 31.12.2006- 31.12.2007 tarihleri arasında teminat sağladığı, davacı işverenin tazmin etmek zorunda kaldığı kazanın 21.11.2007 tarihinde, bu poliçenin teminat süresi içinde gerçekleştiği, Poliçenin 3 adet zeyilnamesi bulunduğu, Poliçede, sigorta konusu işyerinin faaliyetinin, gemi yapımı ve onarımı, çalışan sayısının 3.000,- sigorta süresi tahmini işçilik ücretinin 45.000.000.-USD., yıllık toplam tahmini işçilik ücretinin 45.000.000.-USD olarak belirlendiği, poliçenin priminin USD cinsinden tayin edildiği, poliçede sigorta kapsamının, bedeni zararlarda kişi başına 500.000.-USD, Kaza Başına 2.500.000.-USD. olarak gösterilmiştir.Somut olayda davacı sigortalının, iş kazası geçiren zarar görenin açtığı dava neticesinde kazadan sorumlu olup olmadığı ve tazminle yükümlü olduğu zararın miktarının belirlendiği, bunun sonucu olarak da davacı sigortalının, kendisine karşı alınmış ilamın takibi neticesinde 21.06.2019 tarihinde kaza geçiren kişiye sorumluluk tazminatını ödediği, sorumluluk sigortasında sorumluluk doğuran olayın ihbarı ile poliçe devreye girmekle birlikte, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün doğması için sigortalının sorumlu olup olunmadığının tespiti ve sorumluluk miktarının da belirlenmiş olması gerektiği, TTK m.1427/2deki düzenleme, bir başka deyişle hasar ihbarından itibaren 45 gün sonra sigorta tazminatının muaccel olması kuralının, sigortalının sorumlu olduğunun ve sorumluluk miktarının ihtilafsız tespit edilmiş olması halinde geçerli olacağı, sorumluluğun doğup doğmadığı veya ne miktarda sorumlu olunduğu hususunda ihtilaf bulunduğunda, dava neticesinde verilen hükümle fiili ödeme tarihinde sigortacının tazminat ödeme borcu muacceliyet kazanacağı kabul edilmektedir.
Dolayısıyla iş bu davada sigortalı davacının sorumluluğu ve miktarı ihtilaflı olup, dava neticesinde aleyhine verilen ilamın icrasıyla sorumluluk tazminatı ödediği, bu durumda sigortalı davacının malvarlığının pasifinde sorumluluk tazminatını fiilen ödeme tarihi olan 21.06.2019 tarihinde bir eksilme meydana geldiği, davalı sigortacıdan da bu tarihten itibaren faiz talep edebileceği, davacı sigortalı, davalı sigorta şirketinden aralarındaki sigorta sözleşmesine istinaden düzenlenmiş bulunan sorumluluk sigortası poliçesine dayanarak talepte bulunduğu, bu itibarla 3095 Sayılı Kanunun 2.maddesinin 2.fıkrasına göre ticari iş niteliğindeki işlerde ------ kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranının istenebileceği, Yargıtay uygulamasının da bu yönde olduğu görülmektedir.Öte yandan -----.Noterliği 26.01.2010 ve ----- yevmiye nolu ihbarnamesiyle davacı tarafından davalı sigorta şirketine ihbar yapıldığının ------ 08.02.2010 rapor tarihli tebligat mazbata teslim listesinin ------ nolu kaydı ile ispat edildiği, yapılan incelemede, davalı sigorta şirketinin bu tarihten itibaren kazaya ve bu kazaya ilişkin sorumluluk talepli davaya ilişkin bilgi sahibi olduğu, ancak sigortalısına yöneltilmiş sorumluluk talebine ilişkin avukat tayini, davaya katılma veya başkaca bir hukuki yardımda bulunduğunu gösteren herhangi bir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı, bu durumda davalı sigortacının davacı sigortalısının zarar görenin sorumluluk talebini kendisinin haberi olmadan ödediği ve bu sebeple sorumlu tutulamayacağına ilişkin savunmasının somut olay bakımından yerinde olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde davacı sigortalının davalı------ Şirketine ------ nolu İşveren Sorumluluk Sigortası Poliçesi kapsamında, gerçekleşen kaza sebebiyle zarar görene ödemiş olduğu sorumluluk tazminatı için----.İcra müdürlüğünün ----- no.lu icra dosyası ile toplam 855.811,00.-TL. tutarında yaptığı takipte davalının 401.338,20.-TL ödemesi neticesinde bakiye 454.472,80.-TL. talepte haklı olduğu, bu miktara davacının zarar görene fiilen ödeme tarihi olan 21.06.2019 tarihinden itibaren ----- kısa vadeli avanslar için uygulanacağı, alacak miktarının belirlenebilir ve likit olduğu, bu çerçevede davalı sigorta şirketinin takibe yaptığı itirazın haksız olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-Davanın KABULÜNE,
-----. İcra Müdürlüğü ------ Esas sayılı icra dosyasında takibe yapılan itirazın iptaline, takibin 454.472,80 TL üzerinden devamına,454.472,80 TL üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 69.626,19 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafça yatırılan 7.376,40 TL gider avansı, 7.761,27 TL peşin harç olmak üzere toplam 15.137,67 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
6-Alınması gerekli 31.045,04-TL harçtan, yatırılan peşin harç olan 7.761,27-TL'nin mahsubu ile kalan 23.283,77-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7- Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde -----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.