İSTANBUL ANADOLU 1. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/223 Esas
KARAR NO : 2024/488

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/04/2022
KARAR TARİHİ : 04/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının reklam yapma ve tüketiciye ulaşma hedeflerine dönük talepleri doğrultusunda, 24.08.2021 tarihinde Prodüksiyon Sözleşmesi imzalanarak kabul edildiğini, sözleşme hükümleri uyarınca davacı, tarafına yüklenmiş edim olduğu üzere Davalıya; ...'de yayınlanan "..." programında ana sponsor olarak, "..." programına konuk olarak, ...TV'de yayınlanan sağlık programlarına konuk olarak yayına katılma ve yayınlanma hizmetlerini derhal vermeye başlamış, yayınlar ilgili mecralarda ve sosyal medya platformu ...'da gerçekleştirildiğini, sözleşme hükümleri uyarınca davacı tarafından kesilip Davalıya tebliğ edilen 29.09.2021 tarih, 211.125,00.-TL tutarlı ilk fatura, Davalı tarafından 04.10.2021 tarihinde ödendiğini ancak yürürlüğe girerek böylece hüküm ve sonuçlarını doğurmaya başlamış olan sözleşme, davalının keşide ettiği T.C. Beşiktaş ...Noterliğinin ... yevmiye numaralı, 12.10.2021 tarihli ihtarnamesinin 13.10.2021 tarihinde müvekkile tebliğ edilmesiyle davalı tarafından feshedildiğini, davacı 14.10.2021 tarihinde; Sözleşmede öngörülen cezai şart tutarının ödenmesi yükümlülüğünün Davalı aleyhinde tecelli etmiş olduğunu ve 5 (beş) gün içinde ödenmesini ihtar eden iradesini Davalıya T.C. İzmir ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle resmen bildirmiş, bu ihtarname bildirim de 19.10.2021 tarihinde Davalıya tebliğ edildiğini, müvekkili davalıya verilmiş ve fakat ücreti ödenmemiş olan hizmetlerin fesih tarihi itibarıyla muaccel hale gelmiş olan ücret karşılığını 14.10.2021 tarihli, 76.005,00.-TL tutarlı fatura ile tanzim edilip aynı tarih olan 14.10.2021 günü Davalıya tebliğ ettiğin, davalı fatura itirazı gerçekleştirmediğini, faturayı kabul ettiğini, bunun üzerine müvekkili, 27.10.2021 tarihinde davalı aleyhinde İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası uhdesinde bahse konu fatura bedelini konu alan icra takibi başlattığını, davalı bu gelişmeler akabinde 12.11.2021 tarihinde müvekkile hitaben iade faturası tanzim ve tebliğ etmiş, bu faturaya karşı müvekkili 17.11.2021 tarihinde T.C. İzmir ... Noterliğinin ...yevmiye numaralı ihtarnamesiyle fatura itirazını davalıya tebliğ edildiğini, müvekkilinin alacaklısı olduğu cezai şart bedeli nisbetinde, davalının sahibi olduğu taşınır ve taşınmaz mallar, mevduat hesapları ve 3. kişiler nezdinde hak sahibi olduğu alacaklar hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine, taraflarca imzalanıp kabul edilerek hüküm ve sonuçlarını doğuran Sözleşme hükümleri uyarınca 1.241.655,00-TL cezai şart bedelinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket,soğuk lipoliz işlemi yapmayan... ve... isimli cihazlarla soğuk masaj uygulamak suretiyle bölgesel incelme ve yağ yakımına yardımcı olan bir merkez olup halk nezdinde ise mezkur işlem “buzla zayıflama” olarak bilindiğini, müvekkili şirket söz konusu uygulamalar kapsamında kullanılan ... ve... isimli cihazların Türkiye’deki tek yetkili distribütörü olduğunu, müvekkili şirket kamuoyu nezdinde tanınırlığını arttırmak ve daha geniş halk kitlelerine ulaşıp büyümek amacıyla bir prodüksiyon şirketi olan davacı yan ile 24.08.2021 Tarihli Prodüksiyon Sözleşmesi akdetmiş, Müvekkili şirket, söz konusu sözleşmeyle faaliyet alanının amiral gemisi olan “... ve...” cihazlarıyla yapılan uygulamaların reklamını yapmak suretiyle kamuoyu nezdinde bilinirliliğini arttırmayı hedeflemiş olup davacı yan ile yapılan yayınlar da sadece ve sadece buzla zayıflama üzerine olduğunu, taraflar aralarındaki sözleşmenin gereğini karşılıklı olarak ifa etmekte iken ...İlçe Sağlık Müdürlüğü ...sayılı yazısıyla “... ve...” cihazlarının “kullanılmaması” yönünde idari işlem tesis ettiğini, müvekkili şirketin en önemli varlık sebebi olan “... ve ...” cihazlarıyla buzla zayıflama hizmetini sunması mezkur haksız ve hukuka aykırı idari işlemin yürütmesinin durdurulmaması ardından müvekkili şirketten kaynaklanmayan sebeplerle imkansız hale geldiğini, işbu mücbir sebebi davacı yana bildirmiş ve haklı olarak sözleşmeyi süresinden önce feshetmek zorunda kaldığını belirttiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin müvekkili tarafından haklı sebeple feshinden sonra davacı yan usul ve yasaya aykırı bir şekilde düzenlediği ... seri ve sıra numaralı faturayı müvekkil şirket çalışanlarından ...’ın mail adresine göndermiş akabinde müvekkil söz konusu faturaya istinaden ... fatura numaralı iade faturası düzenlenmiş ve aynı tarihte davalı yanın muhasebe biriminin e-mail hesabına gönderdiğini, daha sonra davacı yan, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası nezdinde fatura alacağı iddiası ile icra takibi başlatmış olup müvekkili tarafından söz konusu haksız ve hukuka aykırı icra takibine itiraz edildiğini, davacı yan bu kez de mezkur itirazın iptali için İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasıyla dava açtığını,
sözleşmeyi kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirketin, taraflar arasındaki sözleşmeyi mücbir sebebe dayanarak feshetmesi usul ve yasaya uygun olduğunu, cezai şart talebi sebepsiz zenginleşmeye yol açacak derecede fahiş olduğunu, davacı şirket yetkilisi ..., müvekkili şirket yetkilisi ...’na taciz ve ısrarlı takip suçunu işlediğini, bu hususta ayrıca suç duyurusunda bulunulacağını, davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mali ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetinin 06/10/2023 tarihli 21 sayfadan ibaret raporunda özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olduğu, mücbir sebep veya saik hatası gerekçesiyle davalının söz konusu sözleşmeyi sona erdirme imkanının bulunmadığı, tarafların kararlaştırdığı cezai şart miktarının 1.052.250 TL olup, davalının iktisaden mahvına sebep olmayacağını belirtmiştir.
Mali ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetinin 01/04/2024 tarihli 6 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; tarafların kök rapora karşı verdikleri dilekçelerde belirtilen hususların kök raporda belirtilen görüş ve kanaati değiştirecek mahiyette olmadığını belirtmişlerdir.
Dava, taraflar arasında akdedilen prodüksiyon sözleşmesinin haksız feshine dayalı cezai şart alacağı istemine ilişkindir.
Sözleşmenin incelenmesinde; davacı ile davalı arasında 24.08.2021 tarihli Prodüksiyon sözleşmesi akdedildiği, buna göre davalının ... Türk'de yayımlanan "..." programında ana spomsor olarak 3 ay yayınlanması ve ... tv de yayınlanan "...", "..." ve... TV'de yayımlanan sağlık programlarında firmanın belirleyeceği kişilerin konuk alınmasına ilişkin olduğu, sözleşme süresinin imza tarihi itibari ile 1 yıl olduğu görülmüştür.
Sözleşmenin 4. Maddesinde; ücret ve ödenme şekline ilişkindir.
"PRODÜKSİYON YAPTIRAN YAPIMCI'ya işbu sözleşme bedeli olarak toplam 1.052.250.00 TL+KDV ödeyecektir. İşbu sözleşme gereğince 1,052.250,00 TL+KDV toplam 1,241,655,00 TL'yi sözleşme imzalandığında yukarıda belirtilen tutarlar üzerinden bir aylık prodüksiyon hizmet bedeli aylık olarak bölümler yayınlandıktan sonra o ayın son günü fatura edilecektir. Fatura kesim tarihinden itibaren beş iş günü içinde fatura tutarı kadar ödeme aşağıda belirtilen banka hesabına yapılacaktır. ... prodüksiyon hizmetleri ticaret limited şirketi ...bank A.Ş TR: ..." şeklindedir.
Sözleşmenin 5. Maddesinde; Yapımcı ...LTD. ŞTİ. İle Prodüksiyon Yaptıran ... LTD. ŞTİ. nin hak ve yükümlülükleri belirlenmiştir. Yapımcının Prodüksiyon Yaptırana alacağı ödeme karşılığı aşağıda belirtilen imkanları tanımaya ve menfaatleri sağlamayı kabul, beyan ve taahhüt edeceği, sözleşmeye göre;
"a... yayınlanan ... programında ana sponsorluk (750,00 TL x 279 Bölüm=209.250,00TL +KDV)
b. Prodüksiyon Yaptıran ...Türkte yayınlanan ... programında konuk alınacaktır (3.000,00 TL X270= 810.000,00 TL)
c. Prodüksiyon yaptıran ... Tütrk te yayınlanan ... programında 1 tam bölüm (7-8 dk konuk alınacak 15.000,00 TL)
d. Prodüksiyon Yaptıran ...TV de yayınlanan sağlık programlarına 1 bölüm minumum 45 dk (reklam kuşağı bu süreye dahil değildir) konuk alınacaktır. (18.000,00 TL + KDV)" şeklinde düzenlenmiş olup maddenin diğer bölümünde Prodüksiyon Yaptıran ... ŞTİ. Yükümlülükleri belirtilmiştir.
Sözleşmenin 6. Maddesinde; Fesih ve Cezai Şart Belirlenmiştir. Taraflardan her hangi birinin iflas etmesi, konkordatoya gitmesi veya her hangi bir yasal sürece maruz kalması halinde ihbar yapmadan sözleşmeyi fesih hakkına sahip olduğu, maddenin B bölümünde; “Prodüksiyon Yaptıran, mücbir sebepler dışında Madde 5 de belirtilen Yapımcının yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesine rağmen sözleşme süresi dolmadan projeyi bırakamaz. Sözleşmeden cayma bedeli projenin toplam bedeli kadar olduğu, cayma halinde Prodüksiyon Yaptıran, Yapımcıya, Yapımcının diğer maddi ve manevi tazminat vb yasal hukuki ve cezai hakları saklı kalmak kaydıyla toplam proje bedeli kadar cezai şart ödemeyi gayrikabil rücu kabul, beyan ve taahhüt eder”denilmektedir.
Sözleşmenin 7. Maddesinde; Mücbir Sebepler Düzenlenmiştir. C. “Yapımcı'nın veya Prodüksiyon Yaptıran'ın çalışma imkanlarını kısmen veya tamamen geçici veya daimi olarak durduracak şekilde ve derecede meydana gelebilecek taraflarca önceden öngörülemeyecek doğal afetler, harp, seferberlik, yangın, grev ve benzeri haller mücbir sebepler olarak kabul edilecektir ve bu mücbir sebebin oluştuğu tarihten itibaren en geç 2 (iki) gün içerisinde sözleşmede belirtilen adreslere yazılı bildirim yapılacaktır.” denilmektedir.
Somut olayda; taraflar arasında akdedilen 24.08.2021 tarihli prodüksiyon sözleşmesi uyarınca, davalı tarafça bir kısım prodüksiyon işlerinin davacı şirkete yaptırıldığı, akdedilen sözleşme sonrası İstanbul ...Sağlık Müdürlüğünün 12.10.2021 tarihli yazısıyla ... ve ... model cihazların kaldırılmasına karar verildiği, bu karar nedeniyle davalı şirketin faaliyetinin esaslı unsurunu oluşturduğu ve bunun mucbir sebep olduğu gerekçesine dayalı olarak davalı tarafından Beşiktaş ...Noterliği'nin 12.10.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile feshedildiği, davacı ...'nun İzmir... Noterliği'nin 15.10.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi ile de 1.052.250,00-TL+KDV cezai şart bedelinin 5 gün içerisinde yatırılmasının ihtar edildiği, davacı tarafça haksız feshe dayalı cezai şart alacağı talebinde bulunulduğu görülmüştür.
İstanbul... Müdürlüğü'nün 12.10.2021 tarihli yazısı ile davalı güzellik salonunda ... model tıbbi cihaz yönetmelikleri kapsamında bulunan cihazın kullanıldığı, mahalde tespit edilen ... ve ...model cihazların mahalden kaldırılması gerektiği hususunda ... Sağlık Müdürlüğü'ne talimat verildiği, ...Zabıta Müdürlüğü'nce de 14.07.2021 tarih ... sayılı yazı ile davalı güzellik salonu kurumunda soğuk lipoliz cihazının mahalden kaldırılmaması durumunda iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğinin 29.07.2021 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
İstanbul ...Sağlık Müdürlüğü kararına karşı davalı tarafça İstanbul ... İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile yürütmenin durdurulması ve iptali istenilmiş ise de davalı şirketin yaptığı soğuk lipoliz yönteminin tıbbi bir uygulama mahiyetinde olduğu ve tıbbi nitelikteki cihazın kullanılmasının kullanılmaması, yetkisiz, izinsiz sağlık hizmeti sunumunun yapılmaması yolunda tesis edilen 06/07/2021 günlü işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Mücbir sebebin varlığı için gereken diğer unsur olayın doğuracağı sonuçların öngörülemez olmasıdır. Bir olayın varlığı sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülebiliyorsa ve buna rağmen sözleşmede gerçekleşmesi muhtemel o olaya ilişkin bir hüküm yoksa bunun riskini borçlu üstlenmiş demektir. Öngörülemezlik, sözleşmenin kurulduğu sıradaki durum esas alınarak belirlenir. Borçlu, sözleşmenin kurulduğu sırada olayın doğuracağı sonuçları öngörebiliyorsa mücbir sebebe dayanarak borcun ifasından kurtulamaz.. Öngörülemez olay “oluşumuna ve biçimine nazaran hayatın normal akışından çıkması beklenebilecek tesadüfi olaylar sınırını açık bir şekilde aşan olay”, “ansızın gerçekleşen olay” olarak ifade edilebilir. Bu tanımlara göre, hayatın normal akışına göre gerçekleşmesi olağan olaylar mücbir sebep değildir.
18.08.2021 tarihli davalı şirketin iş yerine yapılan denetlemeye ilişkin... Belediye Başkanlığı'nın ruhsat ve denetleme raporunda da soğuk lipoliz cihazının kaldırıldığının tespit edildiği ve kullanılmaması yönünde ihtarat yapıldığı belirtilmiştir. Davalı tarafça bu cihazları kullanamayacakları bilinmesine ve 18.08.2021 tarihli ruhsat ve denetleme raporu ile ilçe belediyesince ihtarat da yapıldıktan sonra 24.08.2021 tarihinde dava konusu sözleşmenin akdedildiği nazara alındığında davalının ... ve... cihazlarının kullanımının yasaklanabileceğini öngörebileceği ve il sağlık müdürlüğünce davalı tarafa kullanımı yasaklanan cihazların kaldırılmasına yönelik bu idari yasağın dava konusu sözleşmede mücbir sebep olarak sayılamayacağı, sözleşmede coğrafi bir kısıtlama bulunmadığı gibi bir şubesine yapılan yaptırımın diğer şubesine de yapılabileceğinin öngörülmesinin tabi ki gerektiği değerlendirilmiştir. Kaldı ki Tibbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında kaldığını davalı şirketin bilmesi gerekmektedir. Davalının sözleşme kurulmasının asıl amacının bu cihazların tanımı olduğu iddiası açısından ise, bu kabul edilse bile, davalının bu cihazları işletemeyeceğin bilmesine, öngörebilmesine rağmen bu sözleşmeyi yapması nedeniyle hatadan bahsedebilmek mümkün olmayacaktır.
Davalının yasaklı cihazların işletmenin esaslı unsuru olup olmadığının tespiti yönünde itirazda bulunmuş ise de; taraflar arasındaki sözleşme prodüksiyon sözleşmesi olup, sözleşme içeriği cihazların reklamının yapılmasına değil davalı reklamlarının yapılmasına ilişkin olduğundan bu itiraz yerinde görülmediği gibi bu "esaslı unsurunu oluşturduğu" iddiası mucbir sebebin bir dayanağı olarak ileri sürülmüş olup üst paragrafta açıklandığı üzere mücbir sebep bulunmamakla, esaslı unsur olup olmadığınında tartışılmasına aslında gerek bulunmamaktadır.
Tüm bunlara göre davalının feshi, haksız fesih niteliğindedir.
Sözleşmenin 6112 S.K.nun 12. maddesi gereğince kesin hükümsüz olduğu iddia edilmiş ise de; sözleşmenin süresi 1 yıl olup, 5.1.a. Maddesi gereği bunun 3 ayı ana sponsorluk kalan 270 bölüm ise konuk olarak alınmasının sağlanmasına ilişkin olup söz konusu kanun maddesine bir aykırılık bulunmadığı gibi, aksi durumda buna dayanılmasının
Davalının sponsor ve konuk sözleşmelerin geçerli ve yetki dahilinde yapılıp yapılmadığına ilişkin celbi talebi yönünden ise; sponsorluk veya konuk sözleşmelerinin davalı ile yapılması için konuk alacak veya sponsor olunacak yayın kuruluşlarından verilmesi gereken bir yetkiye ihtiyaç bulunmadığı, sözleşmenin davanın tarafları arasında kurulmuş olup, ... veya ...Tv adına kurulmadığı, sözleşmede imkanların tanınmasının borç altına alındığı, bu nedenlerle davacı ile ... ve ...TV arasındaki sponsorluk ve konuk sözleşmesi imzalanması hususları iş bu davamız konusu olmadığından celbine gerek görülmemiştir.
Mahkememizce alınan mali bilirkişi raporu ile de dava konusu cezai şartın, sözleşme tarihi olan 24.08.2021 tarihi itibariyle davalının mahfına neden olmayacağı tespit edilmekle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜYLE 1.241.655,00-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 84.817,45-TL ilam harcından peşin alınan 21.204,37-TL'nin mahsubu ile bakiye 63.613,08-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 21.204,37 TL peşin harç olmak üzere toplam 21.285,07-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 166.582,05-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 7.840,00-TL yargılama gideri davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/07/2024

Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”