İSTANBUL ANADOLU 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/75 Esas
KARAR NO: 2024/90
DAVA: İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/01/2024
KARAR TARİHİ: 06/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirketin, 26.10.2023 tarihinde -------- plakalı aracı davalı firmadan 1 ay süre ile kiraladığını, kiralama bedelini peşin ödediğini, 1 ayın sonuna doğru ise kiralamanın devamını ve 2.ayın bedeli 16.000 TL'yi peşin olarak ödediğini, ancak kış ayına girilmesi ve ticari araçlarda kış lastiği zorunluluğu sebebi ile araca kış lastiklerinin takılmasının talep edildiğini, davalı şirketin ise -------- plakalı aracın kış lastikleri olmaması ve tedarik süreci uzun olacağı gerekçesiyle bu aracı iade-teslim alarak kış lastikleri olan bir başka aracı vermeyi teklif ettiğini, -------- plakalı aracın davalı şirkete 25.11.2023 tarihinde belgesi ile teslim edildiğini, araya haftasonu girdiğini ve 28.11.2023 tarihinde davalı firmanın kış lastikleri bir başka aracı davacı şirkete verdiğini, davacı şirketin ise daha önce ------- plakalı araç için ödediği 16.000 TL’nin mahsubunu istediğini, davalı firmanın plaka ve araç farklı olduğu gerekçesiyle mahsup işleminin sistemsel sıkıntı çıkaracağını bu hususta ayrıca sözleşme yapılacağını ve kış lastikleri olan aracın kiralama bedelinin ödenmesini daha önce -------- plakalı araç için ödenen 16.000 TL'nin ise davacının hesabına iade edileceğini bu şekilde muhasebesel ve sistemsel bir sıkıntı olmayacağını ifade ettiklerini, müvekkil şirketin işlerinin aksamaması ve iyiniyetli olarak 28.11.2023 tarihinde 16.000 TL’yi ödediğini, 24.11.2023 tarihinde ödenen ancak kış lastikleri olmayan ve iade edilerek kiralaması yapılmayan 16.000 TL’nin ise iadesini talep ettiğini, Davalı şirketin ise 1 gün sonra iadenin yapılacağını söylemesine rağmen herhangi bir ödemede bulunmadığını, davalı şirketin devamlı oyalama taktiğinden şüphelenilmesi üzerine 16.000,00 TL'lik ödemenin en geç 08.12.2023 günü mesai bitimine kadar müvekkil şirketin hesabına para iadesinin yapılması aksi halde hukuki yollara başvurulacağının yazılı olarak bildirildiğini, yazılı bildirime cevap olarak ise 16.000,00 TL'nin cayma bedeli olarak mahsup edildiği bu nedenle iadenin gerçekleşmeyeceğinin bildirildiğini, araç kiralama sözleşmesinde de görüleceği üzere davalı firma tarafından ilk teslim tarihi 26.10.2023, sözleşme bitim tarihi 26.11.2023 olan 1 aylık sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin ise aracı 25.11.2023 tarihinde iade teslim ettiğini, somut olayda sözleşme süresi içerisinde teslim edilen-------- plakalı bir araç, kira bedeli ödenen kış lastikli başka bir araç ve herhangi bir karşılığı bulunmayan davalı firmaya ödenmiş 16.000,00 TL söz konusu olduğunu, davalı firmanın cayma nedeniyle mahsup edildiğini ileri sürdüğü 16.000,00 TL'nin davalı firmaya haksız kazanç sağladığını, araç kiralama sözleşmesinde cayma durumuyla alakalı herhangi bir kayıt bulunmaması ve cayma bedeli bulunması ile ilgili sözleşme öncesi yazılı ve sözlü bilgilendirmede bulunmayan davalı şirketin, neye dayanak olarak 16.000,00 TL'nin cayma bedeli olarak mahsup edildiğini ileri sürdüğü merak konusu olduğunu, tacirler arası yapılan sözleşmelerde sözleşmeye bağlı kalma zorunluluğu bulunduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, -------- sayılı icra takibinin devamına, kötü niyetli olarak takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile araç kiralama sözleşmesi kapsamında oluşan borç sebebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
HMK 138. maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. --------sayılı kararında görevsizlik nedeniyle davanın dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde ve tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığına karar verilmiştir. Anılan karara göre, dava şartlan yargılamanın her aşamasında denetlenip, dava şartının bulunmaması halinde HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkündür. Bu kapsamda dosya öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiştir. Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Bunun yanında görev hususu HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olup HMK'nın 115/1. Maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 4/I-a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.Somut olayda; dava dilekçesinde belirtildiği üzere, davacı ile davalı şirket arasında kira sözleşmesinin varlığı iddia edilerek bu şirkete karşı husumet yöneltildiği, icra takibine konu edilen bedelin ise davacının, davalı şirkete kiralanan --------- plakalı aracı davalı firmadan 1 ay süre ile kiraladığı, kiralama bedelini peşin ödediği, aracın kış lastikleri olmaması gerekçesiyle bu aracı iade-teslim alarak kış lastikleri olan bir başka araç verildiği bu araç için ayrıca kiralama bedelinin ödendiği,ancak davacı tarafça -------- plakalı araç için davalı firmaya ödenmiş olan 16.000,00 TL'nin iade edilmemesi sebebiyle işbu davanın ikame edildiği,dolayısıyla; davanın, ---------- sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, davanın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Tüm bu nedenlerle taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu temel ilişkinin --------- sözleşmesinden doğması, HMK.'nın 1. maddesi gereğince görevin kamu düzeninden olması ve HMK.'nın 115. Maddesi uyarınca davanın her aşamasında dikkate alınabileceği gözetilerek Mahkememizin görevsizliği nedeniyle açılan davanın, HMK 4, 114/1-c ve HMK 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde oluşturulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-HMK 20 ve 114 ve 115 maddeleri gereğince MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
2-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden veya kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulduğu takdirde dosyanın görevli --------- NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE HMK 20. maddesi gereğince GÖNDERİLMESİNE,
3-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmemesi halinde HMK 20. maddesi gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
4-Yargılama harç ve masraflarının gönderilen mahkemede dikkate alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde--------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/02/2024