İSTANBUL ANADOLU 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/769
KARAR NO : 2023/864

DAVA : Bilgi Alma ve inceleme hakkı, Genel Kurula Çağrı izni
DAVA TARİHİ : 20/10/2023
KARAR TARİHİ : 01/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Bilgi Alma ve inceleme hakkı, Genel Kurula Çağrı izni davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde : davacıların, davalı ----- faal olmayan yönetim kurulu üyeleri ve %10’un üzerinde pay sahipleri olduğunu, davalı ---- ve diğer grup şirketler ile yıldan yıla büyüyüp gelişerek Türkiye’nin belli başlı enerji, inşaat ve sanayi şirketler topluluğu olan -----bir parçası olarak 1992 yılında kurulduğunu ve ----- sağlığında özellikle çelik ve galvanizli tel ve hasır ürünlerinde ülkenin en önemli sanayi şirketlerinden biri olduğunu,
---- şirket grubunu sağlığında büyük bir emek ve fedakârlıkla kuran baba ----- 2015 yılından bu yana ALS hastası olması nedeniyle bakıma muhtaç hâle geldiğini, ailevi yükümlülüklerini yerine getirmek isteyen müvekkillerinin, baba ---- şirketin hâkim hissesini ve fiili yönetimini küçük kardeşleri ve ailenin tek erkek çocuğu olan diğer davalı----devretmesine, müvekkiller’inin baba ----- sağlığı ile ilgilenmeleri, davalı----- ise ailenin malvarlığını ve haklarını en üst seviyede koruması karşılığında anlaşarak razı olduklarını, bu devirler ile davalı-----şirketlerin tek başına imza yetkilisi ve hakim ortağı konumuna gelirken davacı müvekkillerinin faal olmayan yönetim kurulu üyesi ve azınlık ortak haline geldiğini, müvekkillerinin yönetim kurulu üyesinin bilgi edinme ve inceleme hakkı, pay sahibinin bilgi edinme ve inceleme hakkı ve yönetim, temsil vb. yetki ve görevleri kapsamında gerekli bilgi ve belgelerin teminini davalı -----gönderilen ihtarnameler ile talep etmişse de şirket yetkilileri ve yönetim kurulu başkanı----- tarafından herhangi bir bilgi, belge temini yapılmadığını, bu hususta müvekkillerine cevap dahi verilmediğini,
Müvekkillerinin öncelikle davalı ---- yetkililerine sözlü ve yazılı talimatlar vererek bilgi ve belge talebinde bulunmuşlarsa da herhangi bir sonuç alamadıklarını, bunun üzerine ----. Noterliği’nin 13.09.2023 tarih ve -----yevmiye numaralı ihtarnamesi ile TTK m.392 uyarınca yönetim kurulu üyesinin bilgi edinme ve inceleme hakkı çerçevesinde ve davalı ----- şirketi ile ihtarnamede adı gecen muhatap kişilerden bilgi talep edildiğini, TTK m.374 uyarınca yönetim, temsil vb. görevlerin yerine getirilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin temini ve işlemlerin hukuki ve cezai sorumlulukları kapsamında tam ve eksiksiz yapılması için ihtar gönderildiğini, bu ihtarname ile banka ve şahıslara borç olup olmadığı, murahhas üyeler, murahhas müdürlerin dönemsel raporları sunup sunmadığı, denetçilerce riskin erken tespiti ve gerekli önlemlerin alınması için 2023 yılında ara rapor hazırlanıp hazırlanmadığı, 2022 bağımsız denetçi raporları, 2023 ara bilanço, 31.12.2022, 31.03.2023, 31.06.2023 tarihleri itibarıyla detay mizan muavin kayıtlarının örneğinin talep edildiğini,
Yine----. Noterliği’nin ----- yevmiye numaralı ve 22.09.2023 tarihli ihtarnamesi ile TTK m.392 ve m.437 uyarınca gerekli bilgi ve belgelerin temini ve gerekli kararların alınması talep edildiğini, TTK’nın 392 ve 437. maddeleri bilgi edinme ve inceleme hakları kapsamında olup muhatap şirketin diğer grup şirketlerden toplam borç ve alacaklarının bilgisi, bankalara ve diğer finans kurumlarına güncel kredi borçlarının bilgisi, üçüncü kişilere borçlarla ilgili olarak temerrüde düşülüp düşülmediği, mevcut icra takipleri ve davalar veya son 1 yıl içindeki takip ve dava riskleri, murahhas üye veya yöneticilerin hazırlamakla yükümlü oldukları dönemsel raporlar, 2023 yılı ara bilanço ve raporları, 2022 yılı Bağımsız Denetim Raporları, Grup Konsolide Tablo ve Raporları, 31.12.2022, 31.03.2023 ve 31.06.2023 tarihli detay mizan ve muavin kayıtlarının bir suretinin ihtarname tebliğinden itibaren 2 işgünü içerisinde teslim edilmesi ve aynı sürede Yönetim Kurulu toplantılarının yapılması ihtar edildiğini,Müvekkilleri tarafından davalı şirket ve yönetim kurulu başkanı -----ve şirket yetkililerine her türlü yazılı ve sözlü uyarı yapıldığını, ancak sonuç alınamadığını,
Davalı şirketin yönetim kurulunun toplanması ve karar almasının imkansız hale geldiğini, şirketin gerekli organlarından fiilen yoksun kaldığını, bu kapsamda davalı şirkete ivedilikle yönetim kayyımı atanması, yönetim kayyımı atanmadığı takdirde denetim kayyımı atanması gerektiğini,Davalı-----münferit işlem ve tasarrufları ile davalı ----- şirketini borç batağına sürüklediğini ve her geçen gün müvekkillerinin hak ve alacaklarını ciddi şekilde zarara uğrattığını beyan ederek, Yönetim Kurulu Başkanı -----Murahhas Yönetim/Münferit İmza yetkilerinin HMK madde 390 kapsamında derhal ve tedbiren kaldırılmasına ve telafisi mümkün olmayan zararların ortaya çıkmasının engellenmesi amacıyla dosyada HMK m.28 kapsamında gizli celse yapılması ve yayın yasağı alınmasına, TTK’nın 412. maddesi uyarınca genel kurul gündeminin düzenlenmesi ve çağrının yapılması ve taraflara tebliğine ve bu yetkilerin yapılacak genel kurula kadar kayyım tarafından kullanılmasına, TTK’nın 392. maddesi gereğince----- ait gelir-gider bilançolarının, kar-zarar hesaplarının, banka hesap hareketlerinin, faturaların, ticari defterlerin, mizanların, yönetim kurulu defteri dahil şirkete ait tutulması zorunlu tüm defterlerin, bordroların ve yazışmaların incelenmesi, örnek alınması ve gerektiğinde davalı şirketin yönetim kurulu karar defteri de dahil olmak üzere tüm defter kayıt ve belgeleri üzerinde müvekkilleri ve/veya mahkeme tarafından atanacak bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına, rapor tanzimine, şirket iş ve işlemleri hakkında davacılara bilgi alma ve inceleme yapma izni verilmesine, davalı şirkete mahkemece re’sen tespit edilecek ehil 3. kişinin yönetim ve denetim kayyımı atanmasına, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirketin---- sicil kaydı çıkartılarak dosyaya eklenmiştir.
Davalılardan -----vekili 31/10/2023 tarihinde cevap dilekçesi sunarak; davayı haricen öğrendiklerini, ---- Grup bünyesindeki şirketlerin tamamının davacı asiller ile müvekkili----- tarafından ortak kararlar ile yönetildiğini, 2015 Yılı itibariyle şirket kurucusu ve iş bu davanın taraflarının babaları ----- ALS hastalığı teşhisi konmasının ardından şirket yönetim kurulu başkanlığına oy birliğiyle müvekkili ---- seçildiğini, davacılardan----- yönetim kurulu başkan yardımcısı, diğer davacı ------ ise yönetim kurulu üyesi olduğunu, şirketin 2015 yılından bu yana yatırımlarını süratle sürdürdüğünü, sektörde ithalat ve ihracat yaparak öncü konumda yer aldığını, davalı ----- firması özelinde şirketçe finans kuruluşlarından kullanılan 60.000.000,00 USD meblağındaki kredilerde davacı hissedar/yönetim kurulu üyelerinin de şahsi kefaletlerinin bulunduğunu, şirketin kredi kullanma kararında kendilerinin de yer aldığını, ayrıca kredilerin kullanılma sebebi olan yatırım projelerinde kendilerinin de onayı bulunduğunu bu nedenle davacıların faal ve icracı olmayan temsil yetkilerini kullanamadıkları iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacıların ----firmasının iş ve işlemleri hakkında bilgi ve belge talebini kanunen yönetim kurulu başkanı ---- yöneltilmesi gerekmekteyken böyle bir taleplerinin olmadığını, davacılar tarafından----- Grup bünyesinde faaliyetlerini yürüten doğal gaz dağıtım firmaları hakkında, direkt olarak şirket departmanlarında çalışan 16/09/2023 tarihli ihtarnamelerle bilgi ve belge talebinde bulunulduğunu, bu ihtarnameler karşısında şirket çalışanları tarafından kendilerine sözlü olarak bu taleplerinin kanune yönetim kurulu başkanı olan ----yöneltilmesi gerektiğini,-----kendilerine talimat vermesi halinde her türlü bilgi ve belgenin paylaşılacağının bildirildiğini, davacı taraflara haricen bilgi ve belge paylaşımı yapıldığını, davacının, davalı şirkete yönetim ve denetim kayyımı atanması talebi hukuka aykırı olup şirket hali hazırda faaliyetlerini sürdürdüğünü, hem -----Grup genel merkezi hem de grup firmalar tek tek, alanında uzman yöneticilerce, yönetim kurulunun sevk ve idaresinde başarıyla yönetildiğini, davacıların, davalı ---- firmasına yönetim ve denetim kayyımı atanması talebi ile müvekkili ----- murahhas yönetim/münferit imza yetkilerinin derhal ve tedbiren kaldırılması talebinin reddi gerektiğini, aksi durumda telafisi güç zararlar meydana geleceğini, şirket ödemelerinin gerçekleştirilemeyeceğini, 200 kişiden fazla işçiye istihdam yaratan fabrikanın üretiminin duracağını, davacıların ikame ettikleri iş bu dava tamamen aile içi husumet sebebiyle kaynaklandığını, davacıların müvekkili ile aralarındaki ailevi/ticari anlaşmazlıkları, hissedarı ve yönetim kurulu üyesi oldukları grup firmalarda hakimiyeti anlaşmazlık yaşadıkları müvekkilinden alarak şirketlerde kontrolü üstlenmek amacıyla-----Sulh Hukuk Mahkemesi----Esas sayılı dosyası ile müvekkili ---- alkol, uyarıcı madde bağımlığı olduğu savurgan ve kötü yönetim olgularının gerçekleştiğini ayrıca bi polar rahatsızlığı sebebiyle akıl hastası olduğunu ileri sürerek kısıtlanmasını, mal varlığına vesayet tedbir şerhi işlenmesini, yönetim kurulu başkanı ve üyesi olduğu tüm şirketlere kayyım atanmasını talep ettiklerini, şüphelilerin iş bu iddialarını ispatlayıcı herhangi bir doktor/heyet raporu sunmadıklarını, alkol ve uyarıcı madde bağımlılığına ilişkin herhangi bir rapor veya kayıt sunamadıklarını, savurganlık ve kötü yönetim olgularının gerçekleştiğine ilişkin olaraksa ancak kendi kefaletlerinin de bulunduğu şirket yönetim kurulu tarafında ortak iradeyle kullanılmalarına karar verilen kredilerin kullanılmasını ve bunun sonucunda oluşan bilançoları mahkemeye sunduklarını, müvekkilinin, davacı tarafça ikame edilen vesayet dosyasından yalnızca 35 gün öndc babası----Sulh Hukuk Mahkemesinin ----Esas sayılı dosyasındaki ara karar ile geçici olarak vasi atandığını, davacı tarafça salt beyanla, hiçbir delil ve belge göstermeden kolayca alınabilen uzaklaştırma kararları da taraflar arasındaki husumeti doğrular nitelikte olduğunu beyan ederek şirkete yönetim ve denetim kayyımı atanması talebinin reddine, müvekkil ---- murahhas yönetim/münferit imza yetkilerinin derhal ve tedbiren kaldırılması talebinin reddine,----- firmasına kayyım atanması talebinin reddine, şirket iş ve işlemleri hakkında davacılara bilgi alma ve inceleme yapma izni verilmesi talebinin reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacılardan tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Dava dilekçesinde herbiri ayrı dava konusu olabilecek talepler bir arada istenmiş olmakla, bu talepler yönünden ayrı ayrı inceleme ve değerlendirme yapmak gerektiği kanaatine varılmıştır.
Öncelikle davanın dayanağı maddi vakıalara bakıldığında davacıların davalı şirkette diğer davalı ile birlikte yönetim kurulu üyesi oldukları, aynı zamanda şirket ortağı oldukları, aralarında akrabalık ilişkisi de bulunduğu, davacıların münferit yetkili yönetim kurulu başkanı davalıdan şirketle ilgili bilgi ve belge talepleri olduğu halde cevap alamadıkları, bu konuda----.Noterliğinin 13/09/203 gün,---- yevmiye nolu ihtarnamesini ve ----Noterliğinin -----yevmiye numaralı ve 22.09.2023 tarihli ihtarnamelerini şirkete gönderdikleri, bu ihtarnamelerde davalı şirketten şirketin alacak-borç yapısı, dönemsel raporlar, bağımsız denetim raporlarının hazırlanıp hazırlanmadığı, önceki dönem bilançoları ve 2023 yılı ara bilançolarını, vergi borçlarını, kredi borçlarının olup olmadığını öğrenmek için bilgi istedikleri, davalı şirketin cevap vermediği anlaşılmaktadır.
Olayların akışı itibariyle yönetim kurulu üyesi oldukları halde davalı şirketin ticari kayıtlarına ve bilgilerine ulaşamayan davacıların bilgi alma ve inceleme istemlerinin de cevapsız bırakıldığı anlaşılmaktadır.
TTK'nun 437 maddesinde; " (1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz. (3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir. (5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir. (6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." düzenlemesi mevcut olup davacı ortaklar yönünden bilgi alma ve inceleme taleplerinin haklı olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacıların; şirkete derhal tedbiren yönetim ve denetim kayyımı atanması, bu kayyım tarafından genel kurul yapılması yönündeki talepleri incelendiğinde; öncelikle şirkete tedbiren kayyum atanması ve şirket yöneticisinin tedbiren yetkilerinin kaldırılması bu davanın konusu olmayıp, şirket organsız değildir. Yöneticinin azli yada yöneticinin sorumluluğuna ilişkin bir dava da değildir. Bu nedenle tedbir talebi yerinde görülmemiştir.
Davacılar aynı davada şirketin genel kurula çağrısı için tedbiren atanacak kayyıma yetki verilmesini de talep etmektedir. Genel kurula çağrı TTK'nun 410 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup talep ve dosya kapsamında şartlarının mevcut olmadığı anlaşılmakla bu talebin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların bilgi alma ve inceleme taleplerinin KABULU ile davalı şirketin tüm ticari defter ve kayıtları üzerinde kendi belirleyecekleri mali müşavir refakati ile inceleme yapmalarına TTK'nun 437/5 maddesi uyarınca izin verilmesine,
2-Tedbiren davalı yönetici yerine kayyım atanması, yöneticinin yetkilerinin kaldırılması ve genel kurul yapılması taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 269,85 TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.