İSTANBUL ANADOLU 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/829 Esas
KARAR NO: 2024/128
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/11/2021
KARAR TARİHİ: 20/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yazılım alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davalı şirketin müvekkilinin mevcut müşterilerine, teklif verdiği ve teklif vermesi muhtemel olan müşteri çevresine, yine toplantı aşamasında oldukları müşterilerine, müvekkili şirketin ticaretini baltalayan, kötüleyen, ticari itibarını olumsuz etkileyecek düzeyde haksız rekabet teşkil eden bir e-posta gönderdiğini, davalı şirketin müvekkili ile bir bağlantısı olmamasına hatta faaliyet alanlarının da benzerliğinin bulunmamasına rağmen müvekkilini kötülediğini ve asılsız beyanlarda bulunduğunu, müvekkilinin müşterilerden geldiği iddia edilen geri dönüşler üzerine durumu öğrendiğini ve vakit kaybetmeden davalı şirkete ihtarname gönderdiğini ancak ihtarnamenin cevapsız bırakıldığını, davalının dürüstlük kuralına aykırı davranarak müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını, bilirkişi incelemesi yapılarak müvekkilinin maruz kaldığı zararının hesaplanması gerektiğini ve herhangi bir indirime gidilmeden müvekkiline ödenmesi gerektiğini, haksız fiil sebebi ile -------- Cumhuriyet Başsavcılığı'nda şikayette bulunulduğunu, müvekkilinin uğradığı zararın sabit olduğunu ve halen zarar tehlikesinin mevcut olduğunu, bu nedenlerle, davanın kabulü ile haksız rekabetin tespiti ile men'i, ref'i ve haksız rekabet teşkil eden beyanların düzeltilmesine, müvekkilinin ticari itibarı sebebi ile uğradığı manevi zararın tazmini adına 15.000,00 TL manevi tazminatın haksız rekabetin oluştuğu tarihten itibaren işleyecek faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, müvekkilinin mahrum kaldığı karın/fiili zararın tazmini için bilirkişi heyeti incelemesi sonucu arttırılmak üzere, HMK 107 gereği belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin haksız rekabet tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı bakımından haksız rekabetin koşullarının oluşmadığını ve haksiz fiilden tazminat sorumluluğunun doğabilmesi için hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve illiyet bağının bir arada bulunması gerektiğini, ilgili kanun hükümleri uyarınca haksız fiilin ve haksız rekabetin koşullarının oluşmadığını, davacı tarafça ibraz edilen deliller dikkate alındığında, davacının müvekkilinin yazılımı ile entegre yazılımlar üreterek sattığını, müvekkilinin yazılımına müvekkilin bilgisi dışında erişim elde etmeye çalıştığını, yazılıma doğrudan müdahalede bulunmak için müşterilerie teklif verdiğini, aynı zamanda müvekkiline ait olduğu iddia edilen yazılım hakkında yazılımı kullanan müşterilerine müvekkilinin izni olmaksızın eğitim ve danışmanlık hizmeti verdiğini, bununla kalmayıp müvekkiline ait yazılımın benzeri olan başka bir ------ yazılımını satmaya çalıştığını/sattığını davacının müvekkil ile aynı sektör ve iş kolunda çalıştıklarını, müvekkiline ait '' ----- '' yazılımı üzerinde çalıştığını, hatta müvekkiline ait bu yazılımı bazı yerlerde gerçeğe aykırı şekilde kötülediğini, müvekkilinin yazılımı ile benzer ve rakip başka bir yazılım satmaya çalıştığını, iyi niyet ve dürüstlüğe aykırı davranışlarda bulunarak müvekkiline karşı haksız rekabet eylemini bizzat davacının gerçekleştirdiğini, müvekkili tarafından yazıldığı iddia edilen e-postada bahsi geçen --------- yazılım programı üzerinden ilgili kanun maddesi uyarınca eser ve hak sahibi olduğu iddia edilen müvekkilinin anılan e-postayı '' ------- Kullanıcılarına'' hitaben yazdığını ve mezkur uygulama üzerinden işlem yapmaya hiçbir nam altında yetkili olmayan şahıslar hakkında müşterilerini uyardığını, müvekkilinin bu e-postayı göndermesinde herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, müvekkilinin davacı taraf ile hiçbir ticari ve sair ilişki içerisinde bulunmadığını, mezkur e-posta da herhangi bir şahsın adının geçmediğini, davacı tarafça müvekkiline tebliğ edilen ihtarnameye karşın müvekkilince davalı şirkete cevap ihtarnamesi gönderildiğini, davacı taraf iddialarının gerçeğe aykırı ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin kendisine ait olan programı kullandığını ve program sahibi olduğu için gönderilen e-posta da herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı gibi özellikle herhangi bir şahıs ismininde geçmediğini, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Mahkememizce alınan 07/11/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; Dava dosyasında yer alan, ekte ----------adresinden gönderilen mail içeriğinde “--------- yazılımının” kullanan kullanıcılara teknik olarak bilgilendirme yapıldığı, davacı ile herhangi bir ortaklık çözüm ortaklığı ve danışmanlık hizmeti gibi konularda hizmet vermediği mail içeriğinden anlaşıldığını, --------- yazılımının tescil belgesini 22/10/2021 tarihinde ----------- adına tescil edildiği, davacı şirketin 2020 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kapanış tasdiklerinin bulunmadığı, ancak 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin 2015-2016-2017-2018-2019 ve 2020 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı tarafından gönderilen mailde geçen “etik değerlere uyumsuz ve aykırı davranış” ifadesinin tek başına, üslup sınırını aşıp aşmadığı ile ilgili takdirin mahkememize ait olduğu, mahkememizce kullanılan üslubun ölçüyü aştığının kabul edilmesi halinde, mailde bahsedilen başkaca kişi ve kurum olmaması sebebiyle verilen bilgi doğru olsa dahi, davalının ticari bakımından hedef kitlesi olan muhataplara, gereksiz yere incitici beyanda bulunulması sebebiyle haksız rekabet halinin oluşacağı, davacının ticari defterlerine göre, meydana gelen zararının davalıdan talep edebileceği, kullanılan üslubun ölçüyü aşmadığının kabul edilmesi halinde ise, mailde bahsedildiği üzere, taraflar arasında bir danışmanlık sözleşmesi olmaması, ya da danışmanlık sözleşmesi olmasına rağmen, davalı tarafından bu sözleşmenin etik değerlere uyumsuzluk ve aykırı davranış sebebiyle sona erdirilmemesi durumunda, mailde bahsedilen başkaca kişi ve kurum olmaması sebebiyle, hedef kitlede gerçekle örtüşmeyen bir intiba oluşacağından, yanıltma sebebiyle haksız rekabet halinin oluşacağı, davacının ticari defterlerine göre, meydana gelen zararının davalıdan talep edebileceği, mailde bahsedildiği üzere, taraflar arasında danışmanlık sözleşmesi olmasına rağmen, davalı tarafından bu sözleşmenin etik değerlere uyumsuzluk ve aykırı davranış sebebiyle sona erdirilmesi durumunda, hedef kitlede gerçekle örtüşmeyen bir intiba oluşmayacağından, yanlış ve yanıltma sebebiyle haksız rekabet halinin meydana gelmeyeceği, dosya içerisinde bir danışmanlık sözleşmesi ve bu sözleşmenin sona ermesine ilişkin bir belge olmadığından nihai bir değerlendirme yapılamadığı, davacının talebinin kısmen ya da tamamen kabul edilmesi halinde, davacı şirketin toplam 5 (beş) firmadan kaynaklı cirodaki kâr kaybı zararının 4.702,50 EUR + 18.793,50 TL hesaplandığı, EUR Dönem kârının zararın yaşandığı ilgili yıl olan 2021 yılı dönem sonu -------- kuru 15.1139 ile çarpım sonucu TL değeri 71.073,11 TL olmakla18.793,50 TL'nin ilavesi ile toplam kâr kaybı zararının 89.866,61 TL olduğu yönündeki kanaat ve raporlarını sundukları anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan 16/05/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; “--------” isimli bilgisayar programının 01.01.2000 tarihinde aleniyet kazandığı, ---------- sayılı tescil belgesinde kayıt altına alındığından ------- tarafından geliştirilen “---------” isimli bilgisayar programının 01.01.2000 tarihinden itibaren koruma altında olduğunun kabul edilebileceği, davalı --------- isimli yazılımın hak sahibi olduğundan müşterilerine iş ve çözüm ortaklarını bildirmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu, zira iş ve çözüm ortaklarının faaliyetlerinin davalının ticari itibarını ve müşteri portföyünü doğrudan etkilemesinin son derece muhtemel olduğu, davacının davalının iş ve çözüm ortağı olduğuna dair somut bir belge sunmadığından davalının davacının çözüm ortağı olmadığını müşterilerine bildirmesinin yanlış, yanıltıcı ve gereksiz yere incitici açıklama kapsamında kalmayacağının kabul edilebileceği, dolayısıyla “-------- firmasının bizimle hiçbir ilişkisi yoktur. İş ortağımız, çözüm ortağımız, danışmanımız değildir” ifadesi bakımından kötüleme suretiyle haksız rekabet şartlarının gerçekleşmediğinin kabul edilebileceği, davacı şirketin 22.11.2018 tarihinde kurulduğu dikkate alındığında, davacının 2015 ile 2018 yılları arasında davalının iş ve çözüm ortağı olmasınn mümkün olmadığı; mailde iş ortaklığının 3 yıl önce sonlandırıldığının ifade edildiği; davacını iş ve çözüm ortaklığını da ispatlayamadığı ve bu paragrafta davacının ticaret unvanının geçmediği gibi hususlar dikkate alındığında mailin muhataplarının mailde yer verilen “etik değerlerimize uyumsuzluk ve aykırı davranışları dolayısı ile Temel Teknoloji danışmanlığını 3 yıl önce sonlandırdığımız bir kişi hakkında sizden gelen şikayet, soru ve anlaşmazlıklara açıklık getirmek isteriz; firmamız ile hiçbir ilişkisi bulunmamaktadır” ibaresiyle davacının kastedildiği sonucuna varmamalarının hayatın olağan akışı içerisinde mümkün olduğu, mahkememizin bu ibarelerin haksız rekabet teşkil ettiği sonucuna varması halinde ise davacının maddi ve manevi tazminat talep edebileceği, davacı dava dışı -------- şirketlerine sunduğu tekliflerin davalının mailinden dolayı reddedildiğini ileri sürmesine karşın dava dosyasında bu tekliflere hangi gerekçeyle olumsuz dönüş yapıldığının dosya kapsamında anlaşılamadığı, her iş teklifinin başarıyla sonuçlanacağını kabul etmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, 07 Ekim 2021 tarihli mailin içeriğinden açıkça anlaşıldığı üzere dava dışı-------- davacının davalının iş ortağı olmamasından dolayı davacının teklifine olumsuz dönüş yaptığı, davalının ---------- programının eser sahibi olduğu, iş ortaklarını belirlemekte ve onları 3. kişilere duyurmakta serbest olduğu, dolayısıyla davacının iş teklifine, davacının davalının iş ortağı olmamasından dolayı olumsuz dönüş yapılmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceğinin kabul edilebileceği, mahkememizce maildeki açıklamalar ile davalının iş tekliflerinin kabul edilmemesi arasında illiyet bağı kurması halinde ise hesaplama bakımından kök rapordaki tutarlara bağlı kalındığı yönündeki kanaat ve raporlarını mahkememize sundukları anlaşılmıştır. Davacı vekili 21/12/2023 tarihli dava değer arttırım dilekçesi ile; 1000 TL belirsiz alacak olarak talep edilen miktarı 88.866,61 TL artırarak toplamda 89.866,61 TL'nin haksız rekabet fiilinin işlendiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, dava dilekçesinde talep edilen 15.000 TL manevi tazminatın haksız rekabet fiilinin işlendiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, haksız rekabetin tespiti ile def'ine men'ine karar verilerek; davaya konu haksız rekabet teşkil eden e-postada yer alan gerçeğe aykırı ve yanıltıcı olduğu iddia edilen beyanların düzeltilerek, kararın bir gazetede yayınlanması, mahkeme aksi kanaatte ise söz konusu programların birbirinden bağımsız farklı programlar olduğu, istenilse de davalının programı üzerinde bir işlem yapılamayacağını, ancak entegre şekilde çalışabileceğinin tespiti için ek rapor alınmasını talep ve ıslah etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibari ile haksız rekabet dolayısıyla manevi tazminat istemine ilişkindir. Davaya konu olayda, davalının, davacının müşteri çevresine gönderdiği 01.09.2021 tarihli e-posta iletisi söz konusudur. Bu e-posta iletisinin davacının müşteri veya potansiyel müşterilerine gönderildiğinde hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığından hal böyle olunca asıl uyuşmazlığın söz konusu iletinin haksız rekabet içerip içermediği hususunda toplandığı noktasında bir tereddüt bulunmamaktadır.
Davacı vekili tarafından 21/12/2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini maddi tazminat yönünden 89.866,61 TL, manevi tazminat yönünden 15.000,00 TL olarak belirlemiştir.
Kötüleme eyleminin mevcut olup olmadığının belirlenmesinde, açıklamanın yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici olup olmadığı önem taşımaktadır. Bu bağlamda yanlış açıklamalar, içeriği gerçekle bağdaşmayan, bir olaya veya duruma ilişkin doğru olmayan içerikteki beyanlardır. Yanıltıcı açıklamalar, içeriği ve dile getiriliş tarzı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, açıklamanın muhatabının hataya düşmesine sebep olabilecek ve bu kişilerde yanlış izlenim bırakabilecek beyanlardır. İçeriği doğru olan açıklamaların salt işleniş tarzı dolayısıyla yanıltıcı nitelikte olabileceği de unutulmamalıdır. Zira önemli olan beyanın muhatabının söz konusu beyanı ne şekilde algılayacağıdır. Gereksiz yere incitici açıklamalar; içeriği doğru olmakla birlikte, ölçüsüz bir şekilde ve amacını aşarak bir kişinin, faaliyetlerinin, iş ürünlerinin vs. hakkında olumsuz bir intiba yaratan beyanlardır. Her olumsuz eleştiri, gereksiz yere incitici açıklama olarak nitelendirilemez. Burada söz konusu olan daha ziyade kişiyi veya faaliyetlerini ya da iş ürünlerini değersiz, hatalı, bozuk, işe yaramaz göstermek suretiyle küçük düşüren ağır eleştirilerdir.Davacı tarafça haksız rekabetten kaynaklı suç duyurusunda bulunulmuş, --------- soruşturma sayılı soruşturma dosyasında bu hususta bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 08/09/2022 tarihli bilirkişi -------- tarafından tanzim olunan bilirkişi raporunda söz konusu iletinin haksız rekabet oluşturmayacağı yönünde kanaat bildirdiği, -------- soruşturma sayılı dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve bu karara yapılan itirazın--------değişik iş sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine mezkur kovuşturmaya yer olmadığında dair kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.Mahkememizce dosya bilirkişi heyetine tevdii edilerek ticari defterler incelenmek suretiyle 07/11/2022 tarihli ve 16/05/2023 tarihli bilirkişi raporları alınmıştır.Dosya kapsamında mahkememizce alınan raporlar, --------- CBS tarafından alınan rapor, taraf beyanları, e-posta iletileri ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; "---------" isimli bilgisayar programının 01.10.2000 tarihinde aleniyet kazandığı ve --------- sayılı tescil belgesi ile --------- tarafından geliştirildiği ve 01.01.2000 tarihinden itibaren koruma altında olduğu anlaşılmıştır. Davalının mezkur yazılımın hak sahibi olması dolayısı ile bu yazılımı kullanan müşterilerine iş ve çözüm ortaklarını bildirmesi hayatın olağan akışına uygundur. Davacının, davalının iş ve çözüm ortağı olduğuna dair dosya kapsamında bir bilgi ya da belge bulunmamaktadır. Bu sebeple davaya konu iletideki "-------- firmasının bizimle hiçbir ilgisi yoktur. İş ortağımız, çözüm ortağımız, danışmanımız değildir." ifadesi haksız rekabet oluşturmaz. Yine mezkur iletide "etik değerlerimize uyumsuzluk ve aykırı davranışları dolayısı ile Temel Teknoloji danışmanlığını 3 yıl önce sonlandırdığımız bir kişi hakkında sizden gelen şikayet, soru ve anlaşmazlıklara açıklık getirmek isteriz; firmamız ile hiçbir ilişkisi bulunmamaktadır" ifadesini ayrıca değerlendirmek gerekmektedir. Zira bu iletide geçen "etik değerlerimize uyumsuzluk ve aykırı davranışları" ibaresi her ne kadar davacı hakkında söylendiği yönünde ilk bakışta tereddüt uyandırıyor ise de hayatın olağan akışına göre davacı hakkında söylendiği hususunda mahkememizce tereddüt bulunmamaktadır. Ancak TTK'nin m. 54 ve devamı incelendiğinde eylem ve söylemlerin tedarik edenler ile müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyecek güçte olması, iktisadi rekabeti davacı aleyhine bozacak düzeyde sektörel ve ulusal bazda alenileştirmesi gerekmektedir. Ancak somut olayda "etik değerlerimize uyumsuzluk ve aykırı davranışları" ibaresi bu denli etkili ve bu denli aleni değildir. Bu sebeple bu söylem yönünden de haksız rekabet teşkil etmediği kanaatine varılmıştır. Her ne kadar davacı, bazı dava dışı şirketlerin bu ileti sebebiyle anlaştıkları işten vazgeçtiklerini belirtmiş ise de bu kapsamda dosya delil bulunmadığı gibi her iş teklifinin başarıyla sonuçlanması da hayatın olağan akışına aykırıdır. Her ne kadar dava dışı --------- davacının iş ortağı olmadığını öğrendikten sonra davacı ile iş yapmadığını belirtmiş ise de yukarı da belirtildiği üzere davalının, davacının iş ortağı olmadığını duyurma hakkı bulunmaktadır. Yani bu husus haksız rekabet teşkil etmemektedir. Hal böyle olunca yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcının, alınan 273,24TL peşin harç ve 1.518,00TL ıslah harcı toplamları 1.791,24TL'den mahsubu ile bakiye 1.363,64TL'nin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça sarf olunan tüm yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça sarf olunan 1.200,00TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maddi tazminat talebi yönünden hesaplanan 17.900,00TL maktu vekalet ücretinin ve manevi tazminat talebi yönünden hesaplanan 15.000,00TL vekalet ücretinin ayrı ayrı davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde --------- Arabuluculuk Bürosu'nun --------- sayılı dosyasında takdir olunan 1.320,00TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 20/02/2024