İSTANBUL ANADOLU 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/821 Esas
KARAR NO: 2024/229
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/06/2017
KARAR TARİHİ: 14/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil idarenin alt işvereni konumundaki davalı -------- Şirketinin çalışanı -------- tarafından -------- Esas sayılı dosyası ile alacak davacı açıldığını, davanın mahkemenin kısmen kabulü ile sonuçlandığını, -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- esası üzerinden icra takibinin başlatıldığını, 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilen -------- şirketi tarafından 18/01/2016 tarihinde 42.277,92 + 5.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalarında davacı işçiler tarafından açılan davalarda davacıların davalı şirketlerin işçisi olduğundan işçi alacaklarından asıl sorumluluk davalı ile idare arasında düzenlenen sözleşme hükümleri uyarınca müteahhit firmanın çalıştırmış olduğu işçilerin özlük haklarından davalı müteahhit şirketlerin sorumlu olduğunu, müvekkili idarenin işçi alacaklarından sorumlu tutulmasının iş kanununun 2.maddesi uyarınca asıl işveren konumunda olması nedeniyle olduğunu beyan ederek borçlar kanununun 167. ve 168.maddeleri uyarınca alacaklının haklarına halefiyet gereği rücuen tazmini ile ödenen miktarların cebri icra yolu ile tahsil tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini, idare tarafından icra dosyasına yatırılan 47.277,92 TL'nin cebri icra yoluyla tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı --------Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı çalışanı --------- davacı aleyhine-------- E. nolu dosyası ile açmış olduğu davada davacıyı asıl iş veren olarak kabul ederek, söz konusu karara ilişkin olarak --------İcra Müdürlüğü'nün --------- E. Sayılı dosyasına; 18/01/2016 tarihinde toplam 42.277,92 + 5.000,00TL ödendiğini, Borçlar Kanunun 167. Ve 168. maddeleri uyarınca alacaklının haklarına halefiyet gereği rücuen tazmini ile ödenen miktarların cebri icra yolu ile tahsil tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiğini, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, dava dışı işçi müvekkilin şirket bünyesinde müvekkil ile davacı--------Genel Müdürlüğü arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca, --------- Müdürlüğü'nün asıl işveren firmamızın alt işveren olduğu işyerinde 29.12.2010-31.03.2011 tarihleri arasında yaklaşık 3 ay, 01.04.2011-14.06.2011 tarihleri arasında ise yaklaşık 2,5 ay kadar çalıştığını, ihale konusu işin müvekkili firma bünyesinde kalmaması ve işin süresinin bitmesi üzerine dava dışı işçinin iş akdi ihbar sürelerine uyularak feshedildiğini, davacı idare ile yüklenici arasında imzalan sözleşme ve ekleri gereğince ihale konusu işte çalışacak personelin alacağı ücrete kadar tüm çalışma koşulları idare tarafından belirlendiğini, başka bir ifade ile görünürde müvekkil yüklenicinin alt işveren gibi algılansa da fiilen işçileri yönetim hakkı ve çalışma koşullarının belirlemesine ait hakkın alt işveren değil davacı idare tarafından kullanıldığını, alt işverenin işçiler üzerinde yönetim hakkını kullanamaması nedeni ile adı geçen işçinin davacı kurumun işçisi olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, bu nedenle adı geçen işçinin özlük haklarından davacı kurumun sorumlu olduğunu, davacının ödeme yapmasına dayanak olarak gösterdiği -------- İş Mahkemesi kararında müvekkil şirket bakımından müştereken ve müteselsilen sorumluluk bakımından hüküm kurulmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiğini, ancak davacı tarafından yapılan ödeme akabinde ve sonrasında müvekkil şirketten ödediği bedelin iadesinin talep edilmemiş olduğunu faiz talebinin ödeme tarihi olarak talep edilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından avans faizi talebinin de kabulü mümkün olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın izah edilen nedenlerle öncelikle davanın zamanaşımı nedeni ile reddine, esasa girilmesi halinde ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı kurum üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ------- şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ikame etmiş olduğu dava ve taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olup usule ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçi tarafından------- Esas sayılı dosyası ile ikame edilen davanın müvekkili şirkete ihbar edilmediğini, dava dilekçesinin davacı ------- tebliği tarihinde, huzurdaki davanın davacısı -------- tarafından birlikte sorumlu olduğu kişilerin bilinmekte olduğunu, zamanaşımının öncelikle bu tarihten itibaren işlemeye başlayacağı ve davanın zamanaşımına uğradığını, 07.10.2014 tarihinde alınan bilirkişi raporunda; dava dışı işçinin çalışmış olduğu alt işverenler dönemleri ile birlikte açıkça belirtildiğini, bu durumda da davacı --------- bu raporu tebliğ aldığı tarihte kendisi ile birlikte sorumlu olacak kişileri öğrendiği kabul edilebileceğini, dolayısıyla 15.06.2017 tarihinde ikame edilen huzurdaki davanın ikame edildiği tarihte davacı -------- alacak taleplerinin halihazırda zamanaşımına uğradığının açık olduğunu, davanın öncelikle davacının alacak taleplerinin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle reddine karar verilmesini, dava dışı işçi --------, davacı--------- ile müvekkil arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca müvekkil nezdinde 21.06.2010 – 30.11.2010 tarihleri arasında yaklaşık beş ay çalışmış ve davacı -------- işini yapmış olduğunu, ihale bitimi nedeniyle davacının müvekkil nezdindeki sigortasının sona erdirilmiş ve işçi tarafından açılan davaya sunulan 07.10.2014 tarihli bilirkişi raporundan da görüleceği üzere ihaleyi yeni alan işverenliğe devredilmiş olduğunu, müvekkilin davacı ------- dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemelerden bir sorumluluğu bulunmadığından, huzurdaki haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle, neticede esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------- şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı kurum tarafından, dava dışı işçinin açmış olduğu dava müvekkile ihbar edilmediğini, rücuya konu olabilecek dava dışı işçinin esasen hiçbir alacağının olmadığını, işçinin el yazılı istifa dilekçesiyle kendi isteğiyle işten ayrıldığını, müvekkil için bir sorumluluk var ise Yargıtay İçtihatları ve TBK uyarınca müvekkilde çalıştığı süre ile sınırlı olmak üzere ve sadece bu dönemin %50'si bakımından hüküm kurulması gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın izah edilen nedenlerle öncelikle davanın zamanaşımı nedeni ile reddine, esasa girilmesi halinde ise davanın esastan reddine, davacının kusuru ve ortak defilerin kullanılmasını engellemesi neticesinde kusuru oranında rücu talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı kurum üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; davacı bankanın hizmet sözleşmesi ile ticari ilişki kurduğu davalı şirketlerin ilgili dönemlerde bordrosuna kayıtlı dava dışı işçisine asıl işveren sıfatı ile ödediği işçilik alacaklarına ilişkin tazminatını ilgili sorumluluk dönemleri itibariyle davalılardan rücuen tahsiline ilişkin alacak davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanılmış, usulüne uygun ön inceleme duruşması yapılarak uyuşmazlık noktaları belirlenmiş, tahkikat ile birlikte deliller toplanmış ve bilirkişi raporları alınmak suretiyle tahkikatın bitirilmesine karar verilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır. Bir kısım davalı vekili tarafından zamanaşımı definde bulunulmuş ise de, davacı ile davalılar arasında kurulan sözleşmenin niteliği gereği somut olayda BK m.125 ve TBK m.146 hükümleri uyarınca taraflar arasındaki rücu isteminde 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.Davacı vekilince delil olarak bildirilen -------- Esas sayılı dosyası ile -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- E sayılı dosyası ve dava dışı işçi ------- ------- kayıtları celp edilmiş ayrıca davacı vekili tarafından davacının davalı şirketler ile yaptığı sözleşme ve eki şartnameler ile birlikte incelenmiştir.Celp edilen --------- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, dava dışı --------- tarafından --------- ve -------- Şti. aleyhine açılan işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan davada mahkemece yapılan yargılama sonunda 24.06.2015 tarihli -------- Karar sayılı karar ile davalılardan --------- Şti. yönünden dava tarihi itibariyle 2 yıllık süre geçtiğinden bahisle reddine, diğer davalı ------- yönünden ise davanın kısmen kabulü ile 18.787,24.TL kıdem tazminatı, 500,00.TL fazla çalışma, 200,00.TL genel tatil, 200,00.TL hafta tatili, 635,15.TL ücret, 4.974,92.TL yıllık izin alacaklarının davalı ------- alınarak davacı tarafa verilmesine dair verilen kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.------- İcra Müdürlüğünün ------- Esas sayılı icra takip dosyasına ait kayıtlardan ise dava dışı -------- tarafından anılan ilam uyarınca davacı ------- aleyhine başlatılan ilamlı takip neticesinde; takibin kesinleşmesi sonrasında takip borçlusu ------- 3. Şahıs “------- şirketi” nezdindeki alacakları üzerine haciz konulduğuna ilişkin takip dosyasından gönderilen İİK 89/1 haciz ihbarnamesi üzerine adı geçen şirket tarafından takip dosyasına 18.01.2016 tarihinde 47.277,92.TL ödeme yapıldığı görülmüştür.Mahkememiz ara kararı gereğince davacı vekili tarafından sunulan 04.04.2023 tarihli beyan dilekçesinde dava dilekçesi ile talep edilen 47.277,92.TL'nin davalı şirketler ile müvekkili idare arasında düzenlenen sözleşme hükümleri uyarınca her bir davalı yönünden ayrıştırıldığı ve davalılardan talep edilen tahsil istemlerinin davalılar, ----------Ş.'den 26.215,17.TL.; ---------Ş.'den 5.992,59.TL; -------- Şti.den 761,12.TL.; -------- Şti.'den 1.560,77.TL.; -------- Şti.'den 1.608,94.TL. ---------Ş.'den 11.139,33.TL. somutlaştırıldığı görülmüştür. Dosyada belirlenen uyuşmazlık noktalarının nitelikli hesaplama gerektirmesi sebebiyle dosya işçilik alacakları alanında uzman hesap bilirkişisi -------- tevdi edilerek kök ve ek rapor alınmış, bilirkişi tarafından sunulan ek raporda yarı ve tam oranda sorumluluk hükümleri uyarınca hesaplama yapıldığı görülmüş, iş bu rapor içerikleri HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık, davacı ile davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi kurulup kurulmadığı, dava dışı -------- davalı şirketler bordrosundayken davacının işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalışmış ise davacı tarafından açılan iş davası sonunda anılan işçi tarafından başlatılan icra takip dosyasına ödenen bedeli davalılardan ilgili sorumluluk dönemleri ile sınırlı olmak kaydı ile rücuen talep şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri kurulduğu, davacının iş sahibi davalıların ise işgören/yüklenici oldukları, dava dışı -------- isimli işçi tarafından davacı ile davalı -------- Şti. Aleyhine açılan davada, davacı şirket aleyhine kurulan hüküm ve anılan işçi tarafından başlatılan icra takibi sonunda davacı tarafından icra dosyasına 18/01/2018 tarihinde 47.277,92 TL ödeme yapıldığı, celp edilen ------- hizmet dökümleri ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda dava dışı işçinin 19/01/2001-14/09/2012 tarihleri arasında davalı şirketlerde davalı şirketlerden çalıştığı, davacı tarafından da bu davalılar ile farklı tarihlerde hizmet alımı sözleşmeleri imza edildiği ve her bir sözleşmenin ekinde teknik şartnamelerin bulunduğu ve davacı vekili tarafından sözleşme ve şartnamelerin sunulduğu, sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartnamelerin ilgili maddeleri uyarınca davacı işyerinde çalışan dava dışı işçilerin alacaklarından sorumluluklarının yükleniciye ait olduğu hususunda hüküm bulunduğu, dolayısıyla tüm sorumluluğun dava dışı işçinin kendi bordrolarında çalıştığı dönemler ile sınırlı kalmak kaydı işe davalılara ait olduğu, bilirkişi raporunda her bir davalı tarafın sorumluluk miktarının denetime elverişli şekilde hesaplandığı bu kapsamda davacı ile davalılar arasındaki sözleşmeler ve emsal içtihatlar uyarınca bilirkişi raporunda belirtilen miktarlar uyarınca davalılardan -------- şirketi ve ------- şirketi aleyhine açılan davanın kabulüne diğer davalılar aleyhine açılan davaların kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı ------- şirketi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 24.649,12 TL'nin 18/01/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafından davalı ------- şirketi aleyhine açılan davanın kabulü ile 5.992,59 TL'nin 18/01/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından davalı ---------- Şti. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 696,31 TL'nin 18/01/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Davacı tarafından davalı ---------- Şti. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 1.418,55 TL'nin 18/01/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Davacı tarafından davalı ---------- Şti. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 1.462,99 TL'nin 18/01/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
6-Davacı tarafından davalı ------- şirketi aleyhine açılan davanın kabulü ile 11.139,33 TL'nin 18/01/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.098,47-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan; 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.787,50-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.787,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 5.558,46-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı ------- şirketi alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 5.992,59-TL vekalet ücretinin davalı -------- şirketi alınarak davacıya verilmesine
11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 696,31-TL vekalet ücretinin davalı --------- Şti. alınarak davacıya verilmesine,
12-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.418,55-TL vekalet ücretinin davalı -------- Şti. alınarak davacıya verilmesine,
13-Davalı ---------- Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 142,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı --------- Şti. verilmesine,
14-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden göre hesaplanan 1.462,99-TL vekalet ücretinin davalı ------- Şti. alınarak davacıya verilmesine,
15-Davalı ------- Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 145,95-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya --------- Şti. verilmesine,
16-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 11.139,33-TL vekalet ücretinin davalı -------- şirketi alınarak davacıya verilmesine,
17-Davacı tarafça yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, bir kısım davalı vekilinin ve davalıların yokluklarında davacı vekilinin yüzüne karşı her bir davalı yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2024