İSTANBUL ANADOLU 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/319 Esas
KARAR NO: 2024/85
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 22/04/2022
KARAR TARİHİ: 06/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -------- plaka sayılı otobüste yolcu konumunda bulunduğu iddia edilen ------- aracın mola verdiği esnada boş tarla istikametinden dinlenme tesislerine geçmesi esnasında kendisine ---------- plakalı sayılı aracın çarpması sonucunda -------- eşi , --------, --------, --------, -------, --------, ------, ------, ------ ve -------- ise babalarının vefat ettiğini, --------- plakalı otobüsün davalı sigorta şirketi tarafından --------- numaralı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olduğunu ve poliçede yer aldığı iddia edilen '' Kişi Başına Sakatlanma/ Ölüm Teminat '' olarak 175.000,00TL teminat sağladığını, davalı sigorta şirketinden poliçede yer aldığı iddia edilen teminat limitinin 8 iş günü içerisinde ödenmesinin talep edildiğini ancak davalı sigorta şirketince talebe ilişkin herhangi bir cevap verilmediği ve ödemenin yapılmadığını, borçlunun 21/01/2022 tarihinde temerrüte düşürüldüğünü ve 28/01/2022 tarihinde davalı aleyhine icra takibine başlanıldığını, --------Esas sayılı dosyası ile başlanılan takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ancak anlaşmaya varılamadığını, davalı tarafın itirazlarının haksız olduğunu, alacağın likit olduğunu ve borçlunun %100 icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle, davalı tarafça mezkur icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin tüm alacak yönünden devamına, davalı hakkında %100 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekiline dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davalının davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı. Mahkememizce alınan 12/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Yaya ---------; Karayolları Trafik Kanununun, 68.maddesinin b) ve c) fıkrası ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin, 95.maddesinin d) fıkrasını, 138. maddesinin b) fıkrasının 3.bendinin alt bendini ihlal ederek; Yolu kullanırken; Trafik güvenliği ve düzeni ile olarak Karayolları Trafik Kanununda ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk ve yükümlülüklere uymak, taşıt yolunda karşıdan karşıya geçerken, ancak yatay ve dikey trafik işaretleri ile kontrol altına alınmış yaya geçitlerinde ve kavşak giriş çıkışlarında, kurallara uyarak, geçiş önceliğine sahip olduğundan, eğer 100 metre mesafe içinde yaya geçidi, trafik ışıkları veya kavşak yoksa, karşıdan karşıya geçerken kendi etmek ve ayrıca yollarda güvenli geçiş için, önce sola sonra sağa bakılarak sakınca yoksa taşıt yoluna girmek, geçiş sırasında sola ve sağa bakılarak yürüyüşe devam etmek, taşıt yoluna girmeden güvenle duramayacak kadar yaklaşmış taşıtlar varsa ilk geçiş hakkını onlara verip geçişlerini beklemek zorunda olduğu halde, trafik kazasının meydana geldiği 01.11.2021 günü, saat 00.30 sıralarında, -------- İli, ---------İlçesinde, -------- Karayolu üzerinde -------- İli istikametinden --------- İli istikametine yolun -------- Km.sinde boş tarla istikametinden ---------- Dinlenme Tesisleri istikametine karşıdan karşıya geçmekte iken, -------- İli istikametinden --------- İli istikametine kendi şeridinde seyir halinde olan sürücü -------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı aracın sol ön kısımlarıyla kendisine çarpması sonucu dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda taşıt yoluna girmeden önce yaklaşmakta olan aracın uzaklığını ve hızını dikkate almadığı, kazaya karışan araç güvenle duramayacak kadar yaklaşmış olduğu için, aracın geçmesini beklemesi gerektiği halde, kendisinin taşıt yoluna girdiği, oysa güvenli geçiş için, önce sola sonra sağa bakılarak sakınca yoksa taşıt yoluna girmesi, geçiş sırasında sola ve sağa bakılarak yürüyüşe devam etmesi gerekti, şekilde trafik kazasının gerçekleşmesinde ilk tehlike yaratan harekette bulunduğu, can güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde özensiz ve dikkatsiz hareket etmesi sonucu bahse konu aracın kendisine çarpmasıyla kazaya karıştığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında, %70 oranında kusurlu olduğunu, -------- plakalı aracın sürücüsü -------; Karayolları Trafik Kanununun, 47.maddesinin c) ve d) fıkrası ile 52.maddesinin b) fıkrasını ihlal ederek; Karayolunda araç ile seyir halindeyken, trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile gösterilen hususlara, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, aracın hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak ve her an taşıt yoluna yayanın girebileceğini bilerek, ani gelişebilecek trafik olgusu içindeki olaylara karşı dikkatli ve tedbirli olmak zorunda olduğu halde; sevk ve idaresindeki-------- plakalı aracı ile 01.11.2021 günü, saat:00.30 sıralarında, ------ İli,------ İlçesinde, -------- Karayolunu takiben ------- İli istikametinden ------- İli istikametine kendi şeridinde seyir halindeyken yolun 524012 Km.sine geldiği esnada aracının sol ön kısımlarıyla, boş tarla istikametinden -------- Dinlenme Tesisleri istikametine karşıdan karşıya geçmekte olan yaya -------- çarpması sonucu dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda, aracı ile dikkatli ve tedbirli seyretmesi gerekirken, gereken dikkatini yola vermediği ve tespitlere göre, seyir yönünden kaza noktasına gelmeden 500 metre geride “50 KM. HIZ SINIRI” ve “KAYGAN YOL” tehlike uyarı trafik işaret levhaları olduğu halde, ifadesinde ise olay esnasında 80 Km. hızla seyrettiğini beyan ettiği, bu şekilde hız limitlerine uymadığı ve aracının hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı ve taşıt yoluna giren yayaya dikkat etmediği ve etkin fren tedbirine başvurmadığı, seyrine özen göstermediği, kontrolsüz davranışı ve dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi, taşıt yoluna girerek karşıdan karşıya geçmeye çalışan -------- çarptığı, anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında, %30 oranında kusurlu olduğu yönündeki kanaat ve raporunu mahkememize sunduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan 29/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda 12/01/2023 tarihli bilirkişi raporuna ek olarak; -------- plakalı aracın ki ilgili olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun kapsamındaki iş bu trafik kazası, Yaya -------- ile --------- plakalı aracın sürücüsü --------- arasında -------- Karayolu üzerinde meydana geldiği, kazaya karışan yaya -------, kaza öncesinde -------- plakalı araçta yolcu olduğu, aracın tesiste mola verdiği, kendisinin araçtan inerek -------- Karayoluna girdiği, dolayısıyla kazanın meydana geliş şekline bakıldığında, -------- plakalı aracın kusurunun olmadığı, ancak kaza öncesi durum ile ilgili olarak, Yaya -------; -------- plakalı araçta yolcu olmasıyla ilgili 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu muvacehesinde ayrı bir dava konusu olabileceği yönündeki kanaatlerini ve bilirkişi raporunu mahkememize sunduğu anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: Eldeki dava, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasına dayalı davacılar tarafından açılan icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ilişkindir.
-------- Esas sayılı icra dosyası işbu dosya arasına alınmıştır.İcra takibine yapılan itirazın iptali 2004 sy. İİK md. 67'de düzenlenmiştir. Buna göre; "(1)Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
(3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.İşbu davanın yasal bir yıllık süresinde açıldığı anlaşılmakla esastan incelemeye geçilmiştir. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. Arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile, ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar (destekten yoksunluk) hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir. Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblâğ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblâğ) sigortası”dır. Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır. Meblâğ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblâğı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır. Bir zarar sigortası değil, bir tutar (meblâğ) sigortası olduğu için, somut zarar ne olursa olsun, bir zarar hesabı yapılmaksızın poliçede yazılı tutar hak sahiplerine ödenir.Yolcunun ölümü nedeniyle ödenecek sigorta bedeli, bir “meblâğ sigortası” niteliğinde olduğundan, poliçedeki meblâğın tamamı mirasçılara eksiksiz ödenir. Bir destek tazminatı olmadığı içindir ki, tazminat hesabına gerek yoktur.Yolculuğun başlangıcından bitimine kadar yalnız yolculuk ve hareket sırasında değil, mola ve duraklamalar dahil, otobüs dışında da uğranılan her türlü zararlar sigorta güvencesi kapsamındadır.Olay tarihinde geçerli olan Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesi dosya arasına alınmıştır.Somut olayda 01/11/2021 tarihinde davacıların murisi ------- --------- plakalı otobüste yolcu konumunda iken otobüsün mola vermesi üzerinde dinlenme tesislerine doğru karşıdan karşıya geçerken dava dışı ------- plakalı aracın çapması sonucu vefat etmiştir. Her ne kadar mahkememizce kusur araştırması yapılması amacıyla bilirkişi kök ve ek raporu alınmış ise de yukarıda anlatılanlar dikkate alındığında işbu sigorta kapsamında kusurun bir önemi yoktur. Yolculuğun başlangıcından bitimine kadar yalnız yolculuk ve hareket sırasında değil, mola ve duraklamalar dahil, otobüs dışında da uğranılan her türlü zararlar sigorta güvencesi kapsamında olduğundan somut olayda meydana gelen kazanın otobüs tarafından mola verildiği esnada gerçekleştiği dikkate alındığında somut olayın poliçe kapsamında olduğu hususunda mahkememizce bir tereddüt bulunmamaktadır.--------- Noterliği'nin 04/01/2022 tarihli mirasçılık belgesi incelendiğinde davacıların, davaya konu kazada vefat eden muris -------- mirasçıları oldukları anlaşılmıştır. Yolcunun ölümü nedeniyle ödenecek sigorta bedeli, bir “meblâğ sigortası” niteliğinde olduğundan, poliçedeki meblâğın tamamı mirasçılara eksiksiz ödenir. Bir destek tazminatı olmadığı içindir ki, tazminat hesabına gerek yoktur. Hal böyle olunca olay tarihinde geçerli olan poliçedeki limit olan 175.000,00 TL tutarınca davalı sigorta şirketinin davacıların mirasçı olması sebebiyle davacılara karşı sorumlu olduğu ve işbu limitin tamamının davacılara ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu yönüyle davacının icra takibi haklı olup davalı tarafından yapılan itiraz haksız olduğundan itirazın iptali gerekmiştir.İlgili sigortanın genel şartları gereğince sigorta şirketine başvurudan itibaren 8 iş günü sonrasında sigorta şirketi temerrüte düşer. Davacılar vekili tarafından davalı sigorta şirketine 07/01/2022 tarihinde başvurulduğu, 8 iş günü sonrası olan 20/01/2022 tarihinde davalının temerrüte düşeceği, icra takibindeki işlemiş faiz talebinin başlangıç tarihinin ise 21/01/2022 olduğu dikkate alındığında taleple bağlılık kuralı gereğince yukarıdaki açıklamalar dikkate alınarak 175.000,00 TL asıl alacak ve 528,60 TL işlemiş faiz yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.Davacı vekili dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talep etmiştir. İİK'nın 67/2.maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için İİK 67.maddesindeki itirazın iptaline özgü dava şartlarının yanında, davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir.Davaya konu edilen sigorta alacağı, bir ferdi kaza sigortası türü olan Zorunlu Ferdi Kaza Koltuk Sigortasına ilişkin olup, bu tür sigorta bir “meblâğ sigortası” olması nedeniyle, tazminat “maktu” olarak ödeneceğinden, başvuran kişinin yasal hak sahibi olduğunun ispatına yarar belgelerin tamamlanması üzerine ödemenin yapılması gerekmektedir. Hal böyleyken mirasçılıktan doğan hak sahipliğini gösteren belgelerle birlikte yapılan başvuruya rağmen, söz konusu ”maktu” tazminatı ödemeyen davalı sigorta şirketi, sonradan girişilen icra takibine ilişkin ödeme emrine karşı da borcu olmadığını ileri sürerek itirazda bulunmakla, bu itirazın haksız olduğu saptandığına göre, İİK’nun 67/2.maddesi gereğince davacılar yararına %20 icra inkâr tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne; ------- Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan takipte davalı-borçlunun yaptığı itirazın iptali ile, takibin 175.000,00 TL asıl alacak, 528,60 TL işlemiş faiz ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına,
2-İtirazın iptaline ve takibin devamına karar verilen alacak miktarı 175.000,00 TL'nin %20'si oranında 35.000,00 TL icra inkâr tazminatının davalı-borçludan alınarak davacı alacaklıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 11.990,36 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.110,93TL'nin mahsubu ile bakiye 9.879,43TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça sarf olunan 1.558,50TL bilirkişi ve posta masrafı ile 2.110,93TL peşin harç ile 80,70TL başvurma harcı toplamları 3.750,13TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı lehine yürürlükte olan AAÜT uyarınca 28.084,00 TL vekalet ücreti takdirine, ücretin davalı sigorta şirketinden alınarak davacı taraflara verilmesine,
7-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde -------- Arabuluculuk Bürosu'nun -------- sayılı arabuluculuk dosya numarasında taktir olunan 1.6800,00-TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı tarafın e-duruşma yöntemi ile yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/02/2024