İSTANBUL 9. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/371 Esas
KARAR NO :2024/389

DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:26/05/2023
KARAR TARİHİ:04/06/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı taraflar ile davalı taraf arasında 28/03/2018 tarihinde yapılan finansal kiralama sözleşmesi ile davalı adına kayıtlı ... iş makinesi davacıya kiralandığını, kira bedeline karşılık davacı tarafların ayrı ayrı bonolar keşide ederek davalı tarafa teslim ettiğini, davacı tarafların söz konusu kira bedellerinin bir kısmını zamanında ödenmediğini, davalı tarafın davacıya .... Noterliği, 16.05.2019 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnameyi göndererek sözleşmeyi feshettiğini, sözleşme feshedilmesinden sonra kiralananın davalı tarafa iade edildiğini, davalı tarafa iade edilen ... iş makinesinin gerçek piyasa değerinin çok altında bir miktar olan 130.000,00 TL'ye davalı tarafından satıldığını, davacı taraflar 2019 yılı itibariyle 13.000,00 Euro borcu kaldığını bildirdiğini, ancak davalı tarafın belirttiği miktarda sattığına dair resmi bir belgenin davacı taraflara ibraz edilmediğini, satış tarihi dikkate alınarak yapılacak fiyat araştırmasında, söz konusu iş makinesinin ilgili tarih itibariyle fiyatının, davalı tarafın satış fiyatının çok üzerinde olduğunun anlaşılacağını, Finansal Kiralama, Faktoring, Finansal ve Tasarruf Finansman Şirketi Kanunu'nda yer alan “Sözleşmenin feshinin sonuçları” başlıklı madde 33/1'de “Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.” hükmünün yer aldığını, Kanun maddesinde açıkça düzenlenmiş olduğu üzere, malın satış bedeli vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelinden yüksek olması durumunda aradaki farkın kiralayan tarafından kiracıya ödeneceğini söz konusu madde sebebiyle kiralayan tarafın, malı gerçek değerinde hatta gerçek değerinin altında satma ihtimalinin yüksek olduğunu, Davacı tarafların kira bedeline karşılık verilen bonolara istinaden davacı aleyhinde .... İcra Dairesi ... Esas ve .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takiplerini başlatıldığını, söz konusu takiplerden başka davacının icra takibine Maruz kalma ihtimali yüksek olduğunu, Arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını, Davacı tarafından .... İcra Dairesi ... E. icra takibinde belirtilen borç ödenerek söz konusu takip kapatıldığını, dolayısıyla; bilirkişi” tarafından yapılacak incelemede, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takibine yapılan ödeme, finansal kiralama konusu malın gerçek değeri ve müvekkilince söz konusu sözleşme kapsamında davalıya yapmış olduğu ödemelerin tespit edilmesi gerektiğini, yapılacak tespitte, davalının davacı aleyhinde başlattığı ve halen derdest olan .... İcra Dairesi ... E. sayılı icra takibinde talep edilen tutarda borçlu olmadığının anlaşılacağını; İhtiyati Tedbir Talebinde bulunduklarını, Mahkememiz tarafından söz konusu icra dosyasından alacaklıya ödeme yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde davalı icra dosyasından kötüniyetli bir şekilde paralarını tahsil etme yoluna gideceklerini, davalı tarafın söz konusu icra takibi kapsamında müvekkili adına kayıtlı taşınmazın satışını istediğini, uygun görülecek teminat karşılığında ve yahut teminatsız olarak; İİK 72.maddesi gereğince ilgili icra dosyasının durdurulmasına ve müvekkili aleyhine icra dosyası üzerinden konulan banka hacizlerin ve tüm haciz işlemlerinin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini belirterek, öncelikle takdiren teminatsız olarak dava neticesinde müvekkilinin mağdur olmaması amacıyla .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takibinin durdurulması ve daha önceden konulan hacizlerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takibi kapsamında müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli şekilde takip yapıldığından alacağın %20’den aşağı olmamak üzere müvekkili lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile davacı taraf arasında 27/03/2018 tarihinde finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye davacı ... ile ... 54.598,55 € bedelle müteselsil kefil olduklarını, bu sözleşmeye istinaden müvekkili kurum Hyundai H940ST model 2016 yılı üretimi yeni ve kullanılmamış kazıcı yükleyici iş makinasını davacı tarafa kiraladığını, Borçlu yanın kiralama bedelini ve diğer borçlarını zamanında yerine getirmediğini ve Beşiktaş 27. Noterliği'nin ... yevmiye nolu 16/05/2019 tarihli ihtar ve ihbarnamesi keşide edildiğini, işbu ihtar ve ihbarnameye rağmen ödeme yapmayan borçlu ve kefiller aleyhine icra takibi başlatıldığını, işbu takiplerin halen derdest olduğunu dosya borcunun kapatılmadığını, Davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkili şirket tarafından finansal kiralamaya konu aracın piyasa değerinin altında satıldığını iddia ettiğini, müvekkili kurum tarafından yapılan satışa dair evrakların sunulduğunu, müvekkili kurumun satış tarihinin piyasa değerine uygun olarak satış işlemini gerçekleştirdiğini, müvekkili kurumun gerçekleştirdiği işlemde hiç bir muvazaa veya kötü niyet bulunmadığını, davacı taraf dilekçesinde müvekkili kurumun kendilerinden tahsilat sağlamak amacıyla satış sözleşmesinde düşük bedel gösterdiğini iddia ettiğini, bu iddiayı kabul etmediklerini, işbu iddia gerçek olsa dahi bu iddianın Asliye Ticaret Mahkemesinde değil Ceza Mahkemelerinde irdelenmesi gerektiğini, bu iddiaya dair herhangi bir delil sunulmamışken bu doğrultuda menfi tespit talep etmenin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Menfi tespit davasının asıl konusunu borçlu olmadığının tespitini oluşturduğunu, yani davacı tarafın dosya borcunu hangi suretle kapattığını, ödemenin nasıl yapıldığı, asıl alacağının ferilerinin ödenip ödenmediği gibi hususlarda beyanda bulunması gerektiğini, davacı tarafın ise dava dilekçesinde hangi dosyaya ne kadar ödeme yaptığı veya neden borçlu olmadığına ilişkin herhangi bir belge sunmadığını, yalnızca müvekkilinin dava konusu aracı düşük bedelle sattığını iddia ettiğini, oysa müvekkilinin yaptığı satış işlemi davacı tarafın borcunu ortadan kaldırmadığını, dolayısıyla satış bedelinin dosya borcuna bir etkisi olamayacağından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Davacı taraf müvekkilinin yapmış olduğu satış işlemi haricinde borcu olmadığına dair herhangi bir iddiada bulunmadığını, delil sunulmadığını, İşbu dava bakımından ispat yükün davacıya ait olduğunu, borcun olmadığını ispat etmesi gerektiğini, işbu davanın ikame edilmesindeki yegane amacın süre kazanmak olduğunu, süre kazanmaya çalışılarak müvekkili kurumun zarara uğratıldığını, bu sebeple hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddi ile alacağın %20'sinden az olmayacak şekilde kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle alınan bono nedeniyle başlatılan .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında borçlu olunmadığının tespiti istemidir.
Uyap üzerinden entegre edilen .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı tarafından davacılar aleyhine 30.03.2020 vade tarihli, 6.011,00 EURO tutarlı senetle toplam 6.111,52 EURO üzerinden kambiyo takibi yapıldığı görülmüştür.
Uyap üzerinden entegre edilen .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı tarafından davacılar aleyhine, 6.011,00 EURO bedelli, 30.09.2019 vade tarihli, 27.03.2018 vade tarihli senede dayalı olarak toplam 3.574,96 EURO üzerinden kambiyo takibi yapıldığı, 18.11.2020 tarihinde 41.500,00 TL tahsilat yapıldığı, ve dosyanın 01.12.2020 tarihinde kapatıldığı görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı finansal kiracı davacılar tarafından; takip alacaklısı/davalı ... Kir. A.Ş. borcun "30.03.2020 vade tarihli, 6.011,00 EUR senet alacağı alacak bakiyesinden" kaynaklandığını ileri sürerek takip borçluları/davacılar 1-..., 2- ..., 3- ... ... İnş.Taah.Tic. Ve San.Ltd.Şti. aleyhine 26/06/2020 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile 6.011,00 EUR asıl alacak ve 100,52 EUR işlemiş faizi olmak üzere toplam 6.111,52 EUR alacağı için yapılan takipte borçlu olmadıklarına ilişkin menfi tespit davası olduğu, Davalının 2018-2019 ve 2020 yıllarına ilişkin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakla, delil kabiliyetlerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacı şirketin faaliyetinin “...” olduğu ve davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenip/incelenmesi hususunun takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Davacılardan ... ... İnş. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti. ve davalı ... A.Ş. arasında, Finansal Kurumlar Birliğince 28.03.2018 tarih ve ... tescil no ile tescillenen bir Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, diğer davacılar ... ve ...'in sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, Heyetimizce dosya kapsamı ve piyasa değerleri çerçevesinde yapılan inceleme ile; “İşbu rapor tarihi itibariyle 500.000,00TL (14.128,00EUR) rayiç değeri olan dava konusu ... Plaka Nolu 2016 model yılı ... marka ... Loder Kanal Kazıyıcı ve Yükleyici İş Makinesinin, davalı tarafından satım tarihi 19.09.2019 tarihinde KDV dahil 145.000,00 TL (22.445,00EUR) rayiç değer olmasının makul ve kadri Maruf olacağı” kanaatine varıldığı, dolayısıyla davaya konu makinenin davalı tarafından KDV öncesindeki 134.259,26 TL mal bedelinin uygun bulunduğu, Heyetimizce davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile davalının davacılardan huzurdaki Menfi Tespite Konu İcra Dosyası Yönünden 26/06/2020 takip tarihinde EUR kira hesabında 3.561,75 EUR alacağının (kira faturası kesilmiş olan) ve EUR kira anapara hesabında 9.947,92 EUR olmak üzere 13.509,67 EUR ve 8.985,31 TL masraf hesabından alacağının olduğu, 26.05.2023 Dava Tarihi İtibariyle ise davalının davacılardan EUR kira hesabında 1.092,24 EUR alacağının (kira faturası kesilmiş olan) ve EUR kira anapara hesabında 9.947,92 EUR olmak üzere 11.040,16 EUR ve 3.090,00 TL masraf hesabından alacağının olduğunun tespit edildiği, Davacıların davalıya işbu menfi tespit davasına konu .... İcra Dairesi ... E. İcra dosyasında talep edilen 6.111,52 EUR icra tutarından fazla ve borçlu oldukları kanaatine ulaşıldığı, hukuki tavsifin sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Davalının İş Bu Menfi Tespite Konu İcra Dosyası Yönünden 26/06/2020 Takip Tarihinde Davacıdan Alacaklı Olup/Olmadığı Hakkında Yapılan İnceleme Neticesinde, davalının davacı şirketi takip ettiği muhasebe kayıtlarının yukarıda tek tek irdelenmesi ile, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. İcra Dosyası, 26/06/2020 takip tarihinde davacıdan 6.011,00 EUR alacaklı olduğunu iddia ettiği, yukarıda ayrıntılı yer verilen davalının davacıyı takip ettiği muhasebe kayıtları/bakiyelerine göre; 26.06.2020 takip tarihi itibariyle davalının davacıdan;
EUR kira hesabında 3.561,75 EUR alacağının (kira faturası kesilmiş olan) ve EUR kira anapara hesabında 9.947,92 EUR olmak üzere 13.509,67 EUR ve 8.985,31 TL masraf hesabından alacağının olduğu, Davalının 26.05.2023 Dava Tarihi itibariyle;Davacıdan Alacaklı Olup/Olmadığı hakkında yapılan inceleme neticesinde; 26.05.2023 dava tarih itibariyle yukarıda ayrıntılı yer verilen davalının davacıyı takip ettiği muhasebe kayıtları/bakiyelerine göre davalının davacıdan;
EUR kira hesabında 1.092,24 EUR alacağının (kira faturası kesilmiş olan) ve EUR kira anapara hesabında 9.947,92 EUR olmak üzere 11.040,16 EUR ve 3.090,00 TL masraf hesabından alacağının olduğu, Bu çerçevede, davacının finansal kiralama mevzuatı ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde davalıya borçlu olmadığına yönelik talep ve iddialarının hukuken yerinde olmadığı, davacılar tarafından dermeyan edilen, finansal kiralama konusu malın gerçek değerinin altında satıldığı yönündeki iddiaların da, raporumuzda ayrıntılı şekilde açıklanan gerekçeler, heyetimizce re'sen yapılan piyasa rayiç araştırması ve dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davalı tarafından inceleme aşamasında heyetimize ibraz edilen deliller dikkate alındığında hukuken ve somut olayın özellikleri çerçevesinde makul görülemeyeceği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, Finansal kiralama sözleşmesi, davalı defter ve kayıtları, icra dosyalarına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülmüştür. Davacılardan ... ... İnş. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti. ve davalı arasında, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, diğer davacılar ... ve ...'in sözleşmeyi 54.098,55 Euro limitle müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, sözleşmeye konu 4- ... Plaka Nolu 2016 model yılı ... marka ... Kanal Kazıyıcı ve Yükleyici İş Makinesinin davacı şirkete teslim edildiği, davacılardan ayrıca sözleşme kapsamındaki borç için bonolar alındığı, ödeme planına göre borçların tam olarak ödenmemesi üzerinde sözleşmenin feshedilerek finansal kiralamaya konu malın geri alınarak 3.şahsa 19.09.2019 tarihinde 145.000,00 TL bedelle satıldığı, ve satış tarihi itibariyle 22.445,00 Euro'ya tekabül ettiği, davalı tarafından satıştan önce finansal kiralamaya konu malın değerleme raporunun alındığı, bilirkişi heyetince satış bedelinin makul ve kadri maruf olduğunun tespit ediliği, finansal kiralama sözleşmesine konu malın satış bedelinin piyasa şartlarının çok altında olmadığı gibi alınan değerleme raporuna göre davalı tarafından satıldığı, bilirkişilerce satış bedelinin makul olduğunun tespit ediliği, davalıların satış bedeline yönelik itirazlarının yerinde olmadığı, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından yapılan tahsilatın davacıların borcundan mahsup edildiği, davacıların davalıda gözükmeyen, bilirkişi tarafından tespit edilmeyen bir ödeme iddiası olmadığı gibi bu yönde bir delil de ibraz edilmediği, alınan bilirkişi raporuna göre davalının takip tarihi itibariyle Euro kira hesabında 3.561,75 Euro alacağının (kira faturası kesilmiş olan) ve Euro kira anapara hesabında 9.947,92 Euro olmak üzere 13.509,67 Euro ve 8.985,31 TL masraf alacağının olduğu, Dava tarihi itibariyle, davalının Euro kira hesabında 1.092,24 Euro alacağının (kira faturası kesilmiş olan) ve Euro kira anapara hesabında 9.947,92 EUR olmak üzere 11.040,16 Euro ve 3.090,00 TL masraf hesabından alacağının olduğunun tespit edildiği, alacak tutarlarının takip tutarından fazla olduğu anlaşılmakla davacıların davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların davasının reddine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 804,17 TL harcın mahsubu ile fazla alınan bakiye 376,57 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı taraflara iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 1.320 TL ücretin tamamının davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/06/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır