İSTANBUL 9. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/349 Esas
KARAR NO :2024/207

DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/05/2023
KARAR TARİHİ:12/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz etmiş olduğunu, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edilmekte olduğunu, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, davalının takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durdurmuş olduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunun açık olduğunu, müvekkili şirketin 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “...(... ... Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunmakta olduğunu, öncelikle, şikayete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerektiğini, ihlalli geçişin, müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına gelmekte olduğunu, yasa gereği ihlalli geçiş vakıasının ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleşir şeklinde olduğunu, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olduğunu, müvekkili şirket tarafından işletilen Otoyol’da yer alan gişeler HGS ve nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülenmiş olduğunu, HGS gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde HGS için PTT’den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmamakta olduğunu, bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, geçiş tarihini izleyen 15 günlük yasal sürenin bitiminde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 1 (bir) katı, geçiş tarihini izleyen 45 gün içerisinde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini (“İGB”) alması akabinde bariyerin kalktığını ve geçişin sağlandığını, İGB'nin sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edilmekte olduğunu, 6001 sayılı Kanun’un 5. fıkrasına 5 Temmuz tarihli 7417 sayılı Kanun ile eklenen cümle ile getirilen araç sahibine bilgi verme yükümlülüğü ceza tutarının tahakkukuna ilişkin bir ön şart olmayıp geçiş ücreti ve ceza tutarından oluşan alacağın genel hükümlere göre tahsilinden yani, icra takibi başlatılmadan önce, yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olduğunu, söz konusu yükümlülüğün araç sahibine bilgi vermekten ibaret olup tebliğ şartının söz konusu olmadığını, zira bu durumun 7417 sayılı Kanun’un gerekçesinde de “kırk beşinci günden sonraki süreçte ise en az on beş gün önceden, araç sahibinin ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgileri doğrultusunda, KEP, SMS, posta, kamu hizmetlerine erişim imkânı sağlayan yasal internet platformu (e-devlet), e-posta gibi kanallardan herhangi biriyle bilgilendirilmesi ve geçiş ücreti ödenmeden giriş çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört kat tutarının, icra takibi başlatılmadan tahsil edilebilmesi imkanının getirilmesi amaçlanmıştır.” denilerek bilgilendirme konusunda karşı tarafın bu bilgilendirmeye vakıf olup olmadığının, başka bir ifadeyle tebliğ şartının aranmayacağı açıkça ifade edilmiş olduğunu, zira madde metninde yer alan ve saymaca olmayan bilgi verme yolları da değerlendirildiğinde (SMS, e-devlet gibi) yasal bir tebliğ şartının teknik olarak aranamayacağı anlaşılmakta olduğunu, ayrıca benzer bir durumun aynı kanunun idari para cezalarının düzenlendiği 30. maddesinin 1. fıkrasında “idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın” şeklinde açıkça ifade edilmiş olduğunu, bununla birlikte müvekkili şirket adına kayıtlı telefon numarası bulunan araç sahibi gerçek kişilere SMS; adına kayıtlı telefon numarası bulunmayan araç sahibi gerçek kişiler ile tüzel kişilerin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” göndererek geçiş ücreti ve tahakkuk etmiş ceza tutarının ödenmesini talep etmekte olduğunu, SMS gönderimine ilişkin olarak belirtmek gerekir ki; müvekkili şirket tarafından Türkiye Noterler Birliği kanalı ile temin edilen T.C. kimlik numaraları üzerinden GSM operatörleri telefon numarası sorgusu yapmakta ve yine GSM operatörleri tespit edebildiği numaralara SMS gönderimini gerçekleştirmekte olduğunu, bu kapsamda GSM operatörleri söz konusu operasyonu telefon bilgisini paylaşmaksızın gerçekleştirdiğinden, müvekkili şirketin borçluların telefon numarası bilgisine hiçbir zaman erişiminin bulunmadığını, ayrıca gerçek kişi araç sahipleri açısından ihlalli geçişlere ilişkin bilgiler e-devlet platformu ile paylaşılarak ilgili kişilerin söz konusu geçişlerden cezasız ve sonrasında da cezalı dönemde haberdar olmalarının sağlanmakta olduğunu, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca veya HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunmasının müvekkili şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmemekte olduğunu, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkili şirket tarafından geçiş yapan aracın HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda bankalarından/PTT’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkili şirket hesaplarına aktarılması gerekmekte olduğunu, kaldı ki söz konusu sistemlerin müvekkili şirkete ait olmadığı için müvekkili şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin HGS hesap bilgilerine erişiminin bulunmadığını, müvekkili şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğunun, bankalarına/PTT’ye geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğunu, müvekkili şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için birçok ödeme kanalı sunmakta olduğunu, araç sahiplerinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden müvekkili şirkete ve KGM’ye ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmekte olduğunu, araç sahiplerinin, temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabilmekte olduğunu, araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin müvekkili şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiasının tamamen haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, huzurdaki işbu davaya konu uyuşmazlık esasına konu ihlalli geçiş fiili kapsamında davalıya 21/12/2022, 24/12/2022 tarihlerinde İhlalli Geçiş İhtarnamesi ile davalı posta yolu ile bilgilendirilmiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; yapılacak yargılama neticesinde davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın avans ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamını ve Ek-6’de yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalıya usulüne uygun olarak tebligat hazırlandığı ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
.... İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasında ihlalli geçişlere ilişkin geçiş listesi, kamera kayıtları, trafik kayıtları, provizyon sorgu cd kayıtları, ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
.... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının davalıdan, ihlalli geçiş ve para cezası alacağından kaynaklı olarak, 9.930-TL. asıl alacak ve asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yaptığı, davalının süresi içerisinde, icra takibinde, borca, faize ve fer’ilerine itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu ve davacı tarafından, takibin devamının sağlanması amacıyla İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde, 8.368-TL. asıl alacak üzerinden itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
İhtilaf, davacı alacaklının davalıdan ihlalli geçiş ve para cezası alacağına dayalı takip sebebi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup, alacak miktarının tespiti için takip dayanağı belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi Taşımacılık ve HGS/OGS Uzmanı ... tarafından hazırlanan 21/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...
1.Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,
2.6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı,
3.Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,
4.4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği,
5.Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 11 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği,
6.Davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 02.06.2023 ile 21.06.2023 tarihleri arasında davalı ... ŞİRKETİ adına kayıtlı olduğu,
7.... plaka sayılı araç için bildirilen 11 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu,
8.... plaka sayılı araca ait 11 adetlik “ihlâlli” geçiş için:
1.595,50 TL geçiş ücret, 6.382,00 TL 4 katı ceza olmak üzere toplam 7.977,50 TL olduğu,
9.Dava dosyasına sunulan 11 adet ihlâlli geçiş bilgisine istinaden davacının alacaklı olduğu tutarın: 7.977,50 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; davaya konu ihlâlli geçişler için ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasında talep edilen tutarın 9.930,00 TL olduğu, dava dosyasında harca esas değerin 8.368,00 TL olarak talep edilmesi nedeniyle taktirin Sayın Mahkemeye sunulduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; icra dosyası, ihlalli geçişlere ilişkin geçiş listesi, kamera kayıtları, trafik kayıtları, provizyon sorgu cd kayıtları ile tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, davalı adına kayıtlı ve tescilli ... plakalı araçların, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan geçiş ücreti ödemeden 02/06/2023 -21/06/2023 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı, davalının tacir olduğu, araçların ticari amaçla kullandığı, geçiş yapılan tarihlerde geçiş bedelinin bakiye yetersizliği nedeni ile alınamadığı ve 15 günlük süre içerisinde de ihlalli geçiş ücretlerinin ödendiğine ilişkin davalı yanca dosyaya belge sunulmadığı, davalının icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle, 6001 sayılı kanunun 30/5-7 maddeleri gereğince, bilirkişi tarafından hesaplanan, ihlalli geçiş ve gecikme cezası tutarı kadar alacaklı olduğu kanaati oluştuğundan, davacının davasının kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından, 1.595,50-TL. ihlalli geçiş ücreti ve 6.382-TL. ceza tutarı olmak üzere toplam 7.977,50-TL. asıl alacak üzerinden itirazının iptaline, takibin takip talebindeki şartlar ile aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle, İİK 67/2. maddesi kapsamında % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından, 1.595,50-TL. ihlalli geçiş ücreti ve 6.382-TL. ceza tutarı olmak üzere toplam 7.977,50-TL. asıl alacak üzerinden itirazının iptaline, takibin takip talebindeki şartlar ile aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İtirazın iptaline karar verilen miktarın %20’si olan 1.595,50-TL. icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 544,94-TL. harçtan peşin alınan 179,90-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 365,04-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 7.977,50-TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 390,50-TL. vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90-TL. başvurma harcı + 179,90-TL. peşin harç toplamı olan 359,80-TL.'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 3.000-TL. bilirkişi ücreti + 61,25-TL. tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 3.061,25-TL. yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre 2.918,28-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120-TL. arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 2.974,29-TL.'nin davalıdan, 145,71-TL.'nın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesin olduğundan davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda,miktara göre kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/03/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır