İSTANBUL 9. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/457 Esas
KARAR NO :2024/432

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:28/06/2022
KARAR TARİHİ:13/06/2024

Taraflar arasında görülen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunun 39.maddesi uyarınca Sermaye Piyasası Kurulunun yetkilendirmesi ile faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin davalı ile imzaladığı 03/05/2020 tarihli ".... ve ... A.Ş. Sermaye Piyasası Araçları Alım Satımına Aracılık, Repo-Ters Repo ve Yatırım Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi" ve 16/05/2020 tarihli "... A.Ş. ... A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi" çerçevesinde, sermaye piyasası mevzuatı, Türk parasının kıymetini koruma mevzuatı ve diğer ilgili sair mevzuat hükümleri çerçevesinde, ... A.Ş.'de işlem gören veya görecek olan her türlü türev aracın alım satımına aracı sıfatıyla, türev araçların alınıp satılması ve alınan pozisyonun piyasa koşullarına göre sonlandırılması veya sürdürülmesi hizmetlerini davalıya sunduğunu, BİST bünyesinde işlem gören vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer türev araçların elektronik ortamda alım ve satımı Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında gerçekleştirildiğini, davalının ... hesap numaralı VİOP hesabında 20/12/2021 tarihi gün sonu itibariyle 636.283,93 TL toplam teminat ve ... vadeli işlem sözleşmesinde 150 kontrat uzun pozisyonun bulunduğunu, ilgili vadeli işlem sözleşmesinin 20/12/2021 tarihinde BİST tarafından açıklanmış uzlaşma fiyatının 18,2716 TL olduğunu, 21/12/2021 tarihinde dayanak varlık olan USD/TRY kurunda yaşanan sert düşüş neticesinde, davalının VİOP'da işlem görmekte olan ... vadeli işlem sözleşmesinde de sert düşüş gerçekleştiğini, 20/12/2021 tarihi gün sonu itibariyle hesabında 636.283,93 TL teminat bulunan davalının, VİOP pozisyonu sebebiyle uğradığı zarar neticesinde hesabında bulunan teminat miktarını kaybettiğini ve cari bakiyesinin -503.079,36 TL'ye düştüğünü, davalının Çerçeve Sözleşme ve VİOP sözleşmesi kapsamında verdiği talimatlar ile gerçekleştirilen işlemler neticesinde olan -503.079,36 TL zarar miktarının, temerrüde düşmemek amacıyla müvekkili şirket tarafından ...A.Ş.'ye davalı adına ödendiğini, bu ödemenin davalıdan tahsili amacıyla, müvekkili şirket tarafından davalı ile önce görüşmeler yapıldığını, ödeme kolaylığı sağlamak adına, faizsiz olarak 24 aya kadar vade süresi ile bu borcu ödeyebilme imkanının davalıya sunulduğunu, bunun üzerine .... Noterliğinin 04/01/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalıya keşide edildiğini, davalı tarafından herhangi bir ödemenin gerçekleştirilmediğini, alacağın tahsil edilmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası nezdinde davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; davanın Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmeleri ile Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Aracılık Çerçeve Sözleşmelerinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkin olduğunu, müvekkilinin tacir olmadığı gibi TTK veya diğer kanunlarda Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmeleri ile Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Aracılık Çerçeve Sözleşmelerinden kaynaklanan davalara Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunmadığını ve bu davaya bakmakla görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin VİOP işlemlerinde zarara uğramasının bir sebebinin ... tarafından piyasanın manipüle edilmesi olduğunu, müvekkilinin davacı şirket nezdinde var olan hesabında 20 Aralık 2021 tarihi itibariyle hesabının +636.283,93 TL olduğunu, müvekkilinin 21 Aralık 2021 tarihinde ise hesabının -503.079,36 TL olduğunu, müvekkilinin bir gün kadar kısa bir süre içerisinde 1.139.363,29 TL zarara uğradığını, herhangi bir meslek icra etmeyen, herhangi bir yan geliri olmayan ve tek malvarlığı yalnızca davacı şirketteki varlığı olan müvekkilinin, böyle bir zararın bir gün gibi kısa bir sürede meydana gelmesi sonucu var olan tüm birikimini kaybettiğini ve 503.079,36 TL borçlu duruma düştüğünü, doların hızlı düşüşünün seans saatleri dışında gerçekleştiği için müvekkilinin ve birçok yatırımcının ters işlem yaparak pozisyonlarını kapatma imkanlarının ... eliyle zorlaştırıldığını, ... A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasının işleyişine ilişkin çalışma esaslarını ve kurallarını düzenleyen VİOP prosödörünün seans saatlerini belirleyen ilgili düzenlemelerinin yetersiz ve hukuka aykırı olduğunu, işlem saatlerinin kısıtlanmaması ve dünya piyasalarının işlem saatlerinin değişkenliği de göz önüne alındığında 7/24 esasına göre çalışması gerektiğinin anlaşıldığını, buna göre ...'da işlem saatlerinin seanslarla sınırlandırılmasının Sermaye Piyasası Kanununun amacına aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin VİOP işlemlerinde zarara uğramasında davacı aracı kurumun sorumluluğunun söz konusu olduğunu, davacı aracı kurumun buradaki kusurunun müşterisi ile olan müvekkile karşı özen ve sadakat borcunu yerine getirmemiş olması olduğunu, davacı aracı kurum tarafından müvekkilinin yüksek oranda zarar etmesine rağmen pozisyonlarının zamanında kapatılmamış olması nedeniyle müvekkilinin zararının daha da artmasına sebep olduğunu, müvekkilinin pozisyonları otomatik olarak davacı tarafından kapatılsa idi müvekkilinin zararının çok daha az olacağını, ayrıca davacı kurumun yeterli miktarda personel bulundurmaması, çağrı karşılama ve müvekkilinin kendilerine ulaşmasına engel olan teknik aksaklıklar, işlem platformlarındaki donanımsal ve yazılımsal kusurlar sebebi ile müvekkilinin zararının artmasına sebep olduğunu, bu nedenle oluşan zarardan davacının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; İİK'nın 67.maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, taraflar arasındaki tüm sözleşme ve ekleri, hesap hareketleri, davacı tarafından Takasbanka yapılan ödemeye ilişkin hesap hareketleri celp edilmiş, davacı tanığı dinlenilmiş ve bilirkişilerden rapor ve ek rapor alınmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 500.391,96 TL asıl alacak, 822,42 TL Komisyon, 39,16 TL BSMV, 32,89 TL temerrüt BSMV, 657,84 TL temerrüt faizi, 353,15 TL ihtarname ücreti olmak üzere toplam 502.297,42 TL alacak için ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafından süresinde itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğu ve bu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Dr. ... ve ... Mahkememize sundukları 20/11/2023 tarihli raporlarında; taraflar arasında 16.05.2020 tarih ve ... seri nolu Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi ve Sermaye Piyasası Araçları alım Satımına Aracılık Repo-Ters Repo ve Yatırım Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, davacı şirkete ilişkin 2021 yılı yasal defterlerde yapılan incelemelerde davacının davalıyı ... müşteri numarası ile takip ettiği ve teminat açığının tamamlanmasından mütevellit davacının davalıdan 503.079,59 TL tutarında alacaklı olarak göründüğünü, 21.12.2021 tarihinde açılışta davalının 636.283,93 TL tutarındaki teminat miktarı mevcutken USD/TRY kurunda yaşanan sert düşüş sonucunda toplam 1.139.683,20 TL zarar oluştuğunu, bunun neticesinde davalının 503.079,59 TL tutarında teminat açığı oluştuğunu ve davacının bu teminat açığını ...’a ödediğini, ... tarafından dosyaya gönderilen yazı ekinde yer alan teminat işlem raporu incelendiğinde davalı adına 503.079,60 TL tutarında teminat yatırıldığı bilgisinin mevcut olduğunu, davacı şirketin 20.12.2021 tarihinde VİOP işlemleri için ... tarafından belirlenen teminat oranlarının 1,50 katı teminat aranmaya başlandığını, stop out uygulamasında stop out seviyesi % 20 olarak güncellendiği ve bu işlemin ihtilaf konusu 21.12.2021 tarihinden 1 gün önce olduğunu, taraflar arasında akdedilen Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Aracılık Hizmetleri Sözleşmesinin “.../... Alacağın Muacceliyeti .../... nın Temerrüt Faizi ve Cezai Şart Talep Hakkı başlıklı 20. maddesinde talep edilecek faiz oranın ne olacağı konusunda düzenleme yapıldığını, davacı tarafın takip talebinde talep etmiş olduğu faizin bu maddede yapılan düzenlemelere uygun olarak talep edildiğinin tespit edildiğini, yapılan hesaplamalarda davacının takip tarihinde talep edebileceği asıl alacak + komisyon + BSMV + ihtarname ücreti + işlemiş faiz olmak üzere; 500.391,96 Tl asıl alacak, 822,42 TL komisyon, 39,16 TL BSMV, 32,89 TL Temerrüt BSMV, 657,84 TL temerrüt faizi, 353,15 TL ihtarname ücreti olmak üzere toplam 502.297,42 TL olduğunu belirtmişlerdir.
Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Dr. ... ve ... Mahkememize sundukları 28/05/2024 tarihli ek raporlarında; davacı aracı kurumun 21/12/2022 gününde davalı müştersine işlem yapabilmesi için imkanları sunmadığı ya da eksik sunduğu iddiasını destekleyecek bir delile dava dosyasında ulaşılamadığını, 21/12/2021 gününde ...'un %80 oranında günlük dalgalanma ön gören duyurusuna göre en düşük fiyatın 3.6544 USD/TL'ye düşebilir iken davalının zarar oluşturan işlemlerinin 11.7907 USD/TL ve 11.6001 USD/TL fiyatlardan gerçekleştirmiş olması karşısında davalının davacı aracı kurumun kusuru ile zarar ettiğine dair kanaate bu veriler ve dosya kapsamı ile ulaşılamadığını belirtmişlerdir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı arasında 03/05/2020 tarihli ".... ve ... A.Ş. Sermaye Piyasası Araçları Alım Satımına Aracılık, Repo-Ters Repo ve Yatırım Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi" ve 16/05/2020 tarihli "... A.Ş. ... A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi" imzalandığı, davacının davalı tarafından verilen talimatlar ile gerçekleşen işlemler neticesinde oluşan davalı zararını ...'a ödediğini, zararın ödenmesi için davalı aleyhine icra takibi yaptığını, takibe itiraz edilmesi üzerine bu davanın açıldığını belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ettiği, davalının ise VİOP prosödürünün seans saatlerini belirleyen ilgili düzenlemelerinin yetersiz ve hukuka aykırı olduğunu, seans saatlerinin kısıtlaması olmasa idi zarar eden pozisyonlarını ters işlemle kapatarak zararının en aza indirme imkanının olduğunu, VİOP işlemlerinde zarara uğramasında davacı aracı kurumun sorumluluğunun bulunduğunu, davacının zamanında pozisyonları kapatmamış olması nedeniyle zararın büyüdüğünü ve zararın artmasına sebebiyet verdiğini, yeterli seviyede personel bulundurmadığını, çağrı karşılama ve kendilerine ulaşılmasına engel olan teknik aksaklıkların bulunduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki 03/05/2020 tarihli .... ve ... A.Ş. Sermaye Piyasası Araçları Alım Satımına Aracılık, Repo-Ters Repo ve Yatırım Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi ve 16/05/2020 tarihli ... A.Ş. ... A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi, davacı aracı kurumun kayıtları, davalıya ait hesap hareketleri, ... kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın ... VİOP hesabında 20/12/2021 gün sonu ... vadeli işlem sözleşmesinde 150 kontrat uzun pozisyonu ve toplam teminat tutarının 636.283,93 TL mevcut iken 20/12/2021 tarihli BİST tarafından açıklanan uzlaşma fiyatının 18,2716 TL olduğu, 21/12/2021 tarihinde açılışta davalının 636.283,93 TL tutarındaki teminat miktarı mevcut iken USD/TRY kurunda yaşanan sert düşüş sonucunda toplam 1.139.683,20 TL zarar oluştuğu, bunun neticesinde davalının 503.079,59 TL tutarında teminat açtığı oluştuğu ve davacının bu teminat açığını ...'a ödediği, 21/12/2021 tarihinde USD'nin TL karşısında ani ve yüksek oranlı değer kaybetmesi sonucunda davalının pozisyonunda teminatını fazlasıyla aşan zararın oluştuğu, davalının kendi yaptığı işlemler sonucunda ortaya çıkan teminat eksiğini veya hesap açığını tamamlamamış olması nedeniyle teminat açığının davacı tarafından ...'a ödendiği, davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında kendi hür iradesi ile işlemler gerçekleştirdiği, gerçekleştirdiği işlemler neticesinde davacı arası kurum nezdinde oluşan teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmediği ve temerrüde düştüğü, davacının davalı adına ödediği bedeli davalıdan talep etme hakkı olduğu, davalı tarafından her ne kadar davacı kurumun zararın artmasına sebebiyet verdiği, davacı kurumun zararın oluşmasından sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de; davacı kurum tarafından yasal mevzuat çerçevesinde işlem yapıldığı, davacı kurumun sorumluluğunu gerektirecek herhangi bir hususun davalı tarafından ispat edilemediği ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 500.391,96 TL asıl alacak, 657,84 TL işlemiş faiz, 32,89 TL faiz için BSMV, 822,42 TL komisyon ücreti, 39,16 TL komiyon için BSMV, 353,15 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 502.297,42 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ve alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 500.391,96 TL asıl alacak, 657,84 TL işlemiş faiz, 32,89 TL faiz için BSMV, 822,42 TL komisyon ücreti, 39,16 TL komiyon için BSMV, 353,15 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 502.297,42 TL alacak için davalının yaptığı itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 44,25 oranında faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2-Alacağın % 20' si olan 100.459,48 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre, alınması gereken 34.311,94 TL harçtan peşin alınan 6.066,50 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 28.245,44 TL harcın davalıdan tahsiline,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 6.066,50 TL peşin harç, 7.500 TL bilirkişi ücreti ve 389 TL tebligat-müzekkere-tanık gideri olmak üzere toplam 14.036,2‬0 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 76.321,64 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/06/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır