İSTANBUL 9. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2021/562 Esas
KARAR NO :2024/285

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:10/09/2021
KARAR TARİHİ:24/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Fas (Casablanca) Ülkesinde ticari faaliyet yürüten ... (Sokak Aydınlatma Direkleri) ürünün alım-satımı ve ithalat ve ihracatı konusunda anlaşma sağladığını, yurtdışından alınan işbu sipariş üzerine müvekkili şirket ile üretici firma olan davalı arasında 11/05/2020 tarihinde “...” konulu toplamda 17.220,00 USD bedelli mal alım-satım sözleşmesi yapıldığını, varılan anlaşma uyarınca malın teslim süresi 5 hafta olarak kararlaştırıldığını, bakiye mal bedelinin ise malın sevkiyat tarihinde ödeneceği konusunda sözleşme yapıldığını, anlaşma gereği muhatap şirketin hesabına 04/06/2020 tarihinde 8.000,00 USD ön ödeme bedeli gönderildiğini, bakiye kalan 9.220,00 USD'nin ise 17/07/2020 tarihinde ödenerek sözleşmeden doğan parasal edimini yerine getirmiş olduğunu, taraflar arasında varılan anlaşmaya istinaden sözleşme konusu ürünler teslim edilmesi gereken 09/07/2020 tarihinde ve süresinde teslim edilmediğinden dolayı davalı şirkete .... Noterliğinin ... yevmiyeli ve 05/02/2021 tarihli ihtarname keşide edildiğini, ihtarname 09/02/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, ayrıca işbu durum email yoluyla da iletildiğini, işbu ihtarname üzerine davalı şirket yetkilileri, ürünlerin 15/03/2021 tarihinde teslim edileceğini ve 15/03/2021 tarihinde teslim edilmemesi halinde tüm hukuki müeyyideleri kabul edeceklerine dair 16/02/2021 tarihli yazılı ve imzalı taahhüt verdiklerini, davalı şirketin, işbu taahhüdüne rağmen ürünleri 15/03/2021 tarihinde yine de teslim etmediğini, ürünlerin bir an önce teslimi veya ödenen bedelin iadesi hem email yolu ile hemde telefonlarla aranarak talep edilmiş, görüşmeler yapılmış ve bunun üzerinde davalı şirket 26/03/2021 tarihinde sözleşme konusu ürünleri eksik olarak teslim edebildiğini, sözleşme konusu ürünlerin ait kademeleri olan “eteklikler” kısmının teslim edilmediğini, bu eksik ve ayıplı teslime ilişkin olarak 26/03/2021 tarihinde düzenlenen e-irsaliyede bu hususun şerh edildiğini, eksik teslim edilen etekliklerin bedelinin 3410 Euro ettiğini, bu husus faturalarda ve irsaliyelerde ve tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, davalı taraf sözleşmeye aykırı hareket ederek zamanında edimini tam olarak yerine getirmediğinden ve 10 ay gibi gecikmeli süre sonunda 26/03/201 tarihinde eksik ifa ettiğinden dolayı eksik teslim edilen ürünlerin teslim edilmesini veya eksik ürünlere isabet eden bedelin iade edilmesini ve maddi ve manevi zararlarımızın karşılanması için .... Noterliğinin 22/04/2021 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarname 27/04/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, keşide dilen süre içerisinde eksik ürünler teslim edilmediği gibi bedeller ve uğradıkları zararları maddi olarak karşılanmadığını, müvekkili şirketin, 11/05/2020 tarihli sözleşme ile kararlaştırılan teslim tarihi olan 09/07/2020 tarihinde ürünlerin ihracatı için konteyner temin etmiş ve bir bedelde anlaştığını, ancak ürünler 10 ay gibi gecikmeli teslim edildiği için müvekkilim 2030 Euro konteyner fark bedeli ödemek zorunda kaldığını, ayrıca müvekkilinin, bu yaşanan gecikmeden dolayı ticari kazanç ve ticari itibar kaybına uğradığını, müvekkilinin işbu ticaretinden zarar ettiğini, sipariş aldığı Fas Ülkesindeki müşterisinin, müvekkiline ihtar göndererek uğradığı zararlarının giderilmesini talep ettiğini, muhatap şirketin kusurlu davranışları yüzünden müvekkilinin müşteri ve iş kaybı yaşadığını, eksik teslim dilen ürün bedelinin tahsili ve oluşan zararlarımızın ödenmesi için davalı şirket aleyhine 07/05/2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin haksız itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye uygun olarak yasal 5 haftalık süre içinde malları 04.04.2020 tarihinden itibaren teslime hazır etmiş, davalıya sunmuş olduğunu, müvekkili şirketin tam bu tarihte sipariş konusu malların ihracat malı olduğunu, covid-pandemi sürecinden sınırların kapalı olduğundan bahisle bir süre daha fabrikada kalması gerektiğini davalı müvekkili şirkete sözlü olarak ilettiklerini, eserin teslimindeki gecikme iş sahibi davacının risk alanına dâhil olan bir durumundan kaynaklanmış olup bu itibarla da edimin ifasındaki gecikmeden davalı yüklenicinin sorumlu tutulması objektif olarak mümkün olmadığını, sınırların kapalı olması nedeniyle kabule hazır olan malları almayan davacı uzunca bir süre malları almayan davalı bu sefer üretilen mallarda model değişikliğine gidip bir takım değişlikler-ek işler talep etmesi üzerine taraflar arasında yeni bir teslim süresi kararlaştırıldığını, bu durumda teslim süresi ek iş sebebiyle fazladan yapmak zorunda olduğu çalışmayı yerine getirebilmesi için gerekli davalının malları teslim aldığı 26.03.2021 tarihine kadar uzatıldığını, yüklenicinin eseri teslim etme ediminin haklı olarak geciktiği durumlarda, sözleşmede süre uzatımına ilişkin bir düzenleme bulunmasa dahi, eserin teslim süresi kendiliğinden meydana gelen haklı gecikmeye uygun olarak makul biçimde uzayacağını, böylece eserin teslim vadesi ve buna bağlı olarak da teslim borcunun muaccel olacağı an, uzayan teslim süresinin son gününe ertelenmiş olacağını, dava dilekçesinden taraflar arasında akdedilen Teslim Formu başlıklı 11.05.2020 tarihli sözleşmeye konu malların Fas (Casablanca) ülkesinde faaliyet gösteren firma için üretilen ihracata konu mallar olduğu anlaşılmakta olup Ticaret Bakanlığı'na müzekkere yazılarak Covid19 salgını nedeni ile davacının davalının temerrüdünden bahsettiği 09.07.2020 tarihinden itibaren Fas ile Türkiye ile olan ithalat ve ihracat işlemlerini durdurup durdurmadığı, durdurdu ise durdurma ve başlama tarihlerinin bildirilmesi, davaya konu emtialar yönünden ihracına engel bir durumun olup olmadığının bildirilmesi yönünde müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, taraflar arasında akdedilen Teslim Formu başlıklı 11.05.2020 tarihli sözleşmede teslim süresi "Sipariş Onayı ve Ödeme tarihinden itibaren 5 Hafta olarak kararlaştırıldığını, ön ödeme 04.06.2020 tarihinde yapıldığından ilk teslim sözleşmeye göre ilk teslim süresi 09.07.2020 tarihi olmasına rağmen teslimdeki gecikmenin davacıdan kaynaklandığına dair dinletecekleri tanıklarının, 05.02.2021 tarihine kadar ihtar çekilmemesi, davacı tarafından çekilen temerrüt ihtarının 05.02.2021 tarihli olması, yanında aynı ihtarnamede teslim edilmeyen malların teslimine dair üç gün süre verilmesi aksi halde sözleşmenin feshi ile ödemenin geri istenmesine rağmen 26.03.2021 tarihinde malların teslim alınması ilk başta kabul edilen 5 haftalık teslim süresinin davacı açısından sözleşmenin kurulum, devam ve infazı bakımından belirleyici olmadığını göstermekte olduğunu, itirazın iptaline dair icra takibinde eksik teslim edilen alt kademe malların bedeli olan 3.410,00 EURO, konteyner fark bedeli olan 2.030,00 EURO, vade fark bedeli olan 1.570,00 Euro, ticari maddi kazanç kaybı olan 3.765,00 EURO ve manevi tazminat bedeli 5.000,00 EURO tazminat talep edilmiş se de ne icra takibi ekinde ne de itirazın iptali dava dilekçesi ve eklerinde taleplerini somutlaştırıcı hiç bir belge ibraz edemediklerini, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, itirazın iptali davasıdır.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 05/05/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; Taraflar arasında imzalanan 11/05/2020 tarihli “teklif formu” başlıklı belgenin, esas itibarıyla icap niteliğinde olduğu, bununla birlikte davacı tarafın da kabul beyanı ve imzasıyla birlikte “sözleşme” niteliğini kazandığını, sözleşmeye göre teslim süresinin başlayabilmesi için asgari %50’lik ödeme yapılması gerektiği, raporda detaylı olarak açıklandığı üzere 5 haftalık teslim süresinin son gününün 21/08/2021 Cuma günü olduğunu, davalı tarafın temerrüde düşürülme şartlarının oluştuğunu, davacı Şirketin defter-i kebir ve yevmiye defterleri elektronik ortamda tutulmaktadır. 2020-2021 yılı, şirketin elektronik ortamda tutulan defterlerin açılış ve kapanış dönemi işlemlerinin kaydedildiği yevmiye ve kebir defterlerine ilişkin e-defter beratlarının yasal süreleri GİB bilgi sistemine yüklendiği, Davalı şirketin defter-i kebir ve yevmiye defterleri elektronik ortamda tutulmaktadır. 2020 yılı, şirketin elektronik ortamda tutulan defterlerin açılış dönemi işlemlerinin kaydedildiği yevmiye ve kebir defterlerine ilişkin e-defter beratlarının yasal süreleri içerisinden GİB bilgi sistemine yüklenemediği,2021 yılı açılış 2020-2021 yılı Kapanış dönemi işlemlerinin kaydedildiği yevmiye ve kebir defterlerine ilişkin e-defter beratlarının yasal süreleri içerisinden GİB bilgi sistemine yüklendiğini, davacı ve davalının ticari defter kayıtlarındaki hesap bakiyelerinin örtüştüğü, defter ve kayıtlarında eksik teslim edilen ürün bedelinde ilişkin 3.100 USD davacı alacağı kaldığını, davacı şirketin davalı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri Muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2020 yılı defter kayıtlarına işlediği eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan sonra oluşan 31.12.2020 tarihi itibariyle 40.230,25 TL döviz karşılığı (3.100 USD) defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı olduğunu, bu alacağın 2021 yılına devrettiği başkaca ödemenin olmadığını, davalı şirketin davacı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri Muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2020 yılı defter kayıtlarına işlediği eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan sonra oluşan 31.12.2020 tarihi itibariyle 40.230,25 TL döviz karşılığı (3.100 USD) defter ve kayıtlarında davacıya borçlu olduğunu, bu borcun 2021 yılına devrettiği başkaca ödemenin olmadığını, davacının icra takip talebinde talep ettiği ve yurtdışı müşterisinin davacıdan geri iadesini istediği izahlı 2030 Euro navlun fark bedelinin ve 3.410 Euro eksik ürün bedelinin yurtdışı müşterisine iade edildiğine ilişkin dekontun sunulmadığını ve yurtdışı müşterisinin cari hesabı incelemeye ibraz edilmediği için mahsuplaştırma kaydı tespit edilemediğini, mali yönden inceleme ve tespitler kısmında detaylı şekilde izah edilen davacının icra takip talebinde talep etmiş olduğu Ticari zarar ve itibar kaybı, hesabına ilişkin mali verilere dayanarak, hangi hesaplama tekniğiyle yapılıp talep edildiğinin tespiti yapılamadığını, ticari zarar ve itibar kaybı hesabının sektörel bazlı hesaplama yöntemiyle ve navlun fiyat farkının taşıma fiyatlarında uzman taşıma uzmanı bilirkişiyle tespit edilebileceği, bilirkişi heyetinde uzman bilirkişilerin olmadığını, manevi tazminat hususunda takdir münhasıran sayın mahkemeye ait olduğu için bu hususta bir inceleme yapılamadığını mütalaa etmişlerdir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; Taraflar arasında kurulan sözleşme gereği teslim süresinin son gününün 21.08.2020 olacağını, davalının temerrüde düşme şartlarının oluştuğunu, eksik teslim edilen aydınlatma direkleri alt kaidelerinin ürün bedelinin kök raporumuzda 3.100 USD olarak belirlendiği, davacının talebinin fiili ödeme günü karşılığı 3.410,00.- Euro olduğu, fiili ödeme gününün 17.07.2020 tarihi olarak kabulü halinde (1 Euro = 7,8341.- TL. ) 40.230,25.- TL./ 7,8341 = 5.135,27.- Euro (5.135,27.- Euro / 1,1336 USD- EURO paritesi) = 4.530,05.- USD olarak belirleneceği ve davacının talep hakkı bulunduğunu, sözleşme konusu malın geç teslimi süresi içerisinde navlun fiyatlarının artış gösterdiği ve davacının talep ettiği 2.030,00.- Euro konteyner fark bedelinin uygun olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmede vade farkına ilişkin hüküm bulunmadığı, bu sebeple hesaplamanın yapılamadığını, davacının ticari kazanç kaybına ilişkin dosyada sunulu ispat vesikası bulunmadığından bu hususta hesaplama ve değerlendirme yapılamadığını, manevi zarar talebinin mahkememizin takdirinde olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 14/02/2024 tarihli bilirkişi 2.ek raporuna göre; Taraflar arasında kurulan sözleşme gereği teslim süresinin son gününün 21.08.2020 olacağını, davalının temerrüde düşme şartlarının oluştuğunu, eksik teslim edilen aydınlatma direkleri alt kaidelerinin ürün bedelinin kök raporumuzda 3.100 USD olarak belirlendiği, davacının talebinin fiili ödeme günü karşılığı 3.410,00.- Euro olduğu, fiili ödeme gününün 17.07.2020 tarihi olarak kabulü halinde (1 Euro = 7,8341.- TL. ) 40.230,25.- TL./ 7,8341 = 5.135,27.- Euro (5.135,27.- Euro / 1,1336 USD- EURO paritesi) = 4.530,05.- USD olarak belirleneceği ve davacının talep hakkı bulunduğunu, sözleşme konusu malın geç teslimi süresi içerisinde navlun fiyatlarının artış gösterdiği ve davacının talep ettiği 2.030,00.- Euro konteyner fark bedelinin uygun olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmede vade farkına ilişkin hüküm bulunmadığı, bu sebeple hesaplamanın yapılamadığını, davacının ticari kazanç kaybına ilişkin dosyada sunulu ispat vesikası bulunmadığından bu hususta hesaplama ve değerlendirme yapılamadığını, manevi zarar talebinin mahkememizin takdirinde olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 11/05/2020 tarihli ve teklif formu başlıklı sözleşme imzalandığı, sözleşme gereği teslim süresinin son gününün 21/08/2020 tarihi olduğu, sözleşme bedelinin tamamının davacı tarafça ödendiği, sözleşme konusu aydınlatma direkleri davalı tarafça teslim edilmesine rağmen alt kaidelerinin teslim edilmediği, alt kaidelerin teslim edilmediğinin 26/03/2021 tarihli e-irsaliyeyle davalı şirket çalışanı Ruhi Yılmaz tarafından kabul edildiği, ayrıca davalının 16/02/2021 tarihli belge ile siparişin belirlenen sürede teslim edilemediğini ve teslimatın 15/03/2021 tarihinde gerçekleşeceğini kabul ettiği, bu hususların davalının temerrüde düştüğünü ispatladığı, davacının aydınlatma direklerinin alt bedeli olan 3.410 Euroyu ve malın zamanında teslim edilmemesi nedeniyle koyneyter için ödediği 2.030 Euro fark bedeli davalıdan talep edebileceği kanaati ile icra takibinin bu tutarların toplamı olan 5.440 Euro üzerinden devamına karar verilmiş, alacağın likit olduğu gözetilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, sözleşmede vade farkına ilişkin bir hüküm ve taraflar arasında vade farkı ödenmesine ilişkin bir teamül bulunmadığı gözetilerek davacının vade farkına ilişkin talebi yerinde görülmemiş, davacının ticari kazanç kaybı ispatlanamadığından, manevi tazminat talebi ise TBK m.58'de belirtilen kişilik haklarına saldırı niteliğinde bir eylem bulunmadığından reddedilmiş ve davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 3.410 EURO alt kaidelerin bedeli ile 2.030 EURO konteyner fark bedeli toplamı olan 5.440 EURO ve takipteki diğer şartlarla birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Kabul edilen alacağın takip tarihindeki TL karşılığı olan 54.513,69 TL 'nin %20'si oranında 10.902,73 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 3.708,89 TL harçtan peşin alınan harç ve tamamlama harçlarının mahsubu ile bakiye 1.029,15 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç ve 2.620,44 TL tamamlama harçlarının toplamı olan 2.739,04‬ TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 6.250‬ TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.162,57 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan 25,25 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 16,51 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 456,73 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, geriye kalan 863,27‬ TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır