İSTANBUL 8. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/476
KARAR NO:2024/262

DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:26/07/2023
KARAR TARİHİ:14/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili banka ile davalı şirket arasında 24/02/2021 tarihinde, müvekkili bankanın, ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin ödenmiş 40.000.000,00-TL sermayesinin %26,01 oranında pay sahipliğini temsil eden 10.404.000,00-TL nominal değerli 10.404.000 adet A grubu nama yazılı payları ile yine ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin ödenmiş sermayesi içinde %4,44 oranındaki B grubu hamile yazılı halka açık payları olmak üzere toplam % 30,45 oranındaki payının satışı konusunda pay devir sözleşmesi akdettiklerini, pay devir sözleşmesinde pay bedellerinin ödenmesi konusunda 1. kısım ve 2. kısım pay devir bedeli nitelemesi yapılarak iki taksitte ödeneceği hükmüne yer verildiğini, 1. kısım pay devir bedeli 18.875.500,00-TL olarak belirlenerek, satıcı müvekkili bankanın paylarının devre konu edilen şirketin yönetiminde bulunan yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin pay sahipleri olağanüstü genel kurul toplantısından önce nakden ve defaten ödeneceği; 2. kısım pay devir bedelinin ise 11.875.500,00-TL olarak belirlendiğini, bu bedelin ödenmesi için sözleşme konusu payların devri tarihinde tevdi edilecek lehtarı satıcı müvekkili banka olan görüldüğünde ödemeli emre muharrer senet ile ödeneceğinin kararlaştırıldığını, her iki ödeme tutarının toplamı için pay devir bedeli nitelemesi yapılırken, pay devir bedeli 2. kısım ödemesine ilişkin tutarının, ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin 2020 yılı sonu değerleme raporunda taşınmazın 39.000.000,00-TL rayiç bedelinin %30.45'i esas alınarak hesap alındığının açıklandığını, tarafların payların devrinden 10 ay sonra 21 Mart 2022 tarihinde tekrar bir araya gelerek, pay devir sözleşmesi ek protokolünü yaptıklarını, bu protokolün yapılmasının nedeninin, 17/05/2021 tanzim tarihli göründüğünde ödeme vadeli pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senedin ibrazı halinde ödemesinin olanaksız olduğunun açıklanmış olması olduğunu, müvekkili bankanın uzun süre ortaklık ilişkisinde olduğu davalı şirketin vermiş olduğu pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senedin vadesini bekleyerek temerrüt halinde sözleşmede kendisine tanınan yetkileri kullanmayı düşünmediğini, pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senet yenilenirken, ödenmesi 1 yıl süre ile ötelenen pay devri 2. kısım ödemesi tutarına, müvekkili bankanın uyguladığı en yüksek ticari kredi faizi oranından faiz tahakkuku yerine, davalı şirketin 2021 yılı sonu KAP'a bildirdiği 27/12/2021 tarihli değerleme raporunda payları devre konu şirketin maliki bulunduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 1 parselde 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmazın Kamuyu Aydınlatma Plaformunda yayınlanmak üzere temin edilen değerleme raporunda taşınmaz için belirlenmiş rayiç değer olarak belirlenen 43.365.000,00-TL'nin %30.45'i olan 13.204.643,00-TL bedelli 21 Mart 2022 tanzim tarihli pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senedin müvekkili bankaca kabul edildiğini, davalı tarafın, 27 Aralık 2022 tarihinde payları devre konu şirketin maliki bulunduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 1 parselde 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmaz inşaat ruhsatı aldıktan hemen sonra, Beşiktaş ...Noterliği'nden 29/12/2022 ve 11/01/2023 tarihlerinde ihtarnameler ile sözleşme konusu pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için, ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin 2020 yıl sonu değerleme raporunda taşınmazın 39.000.000,00-TL olarak belirlenen Kamuyu Aydınlatma Plaformunda yayınlanmak üzere temin edilen değerleme raporunda taşınmaz için belirlenmiş rayiç değerinin %30.45'i esas alınarak, 11.875.500,00-TL bedelli pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senedin tevdi edildiği, 21/03/2022 tarihinde yapılan ek protokolde, bu kez SPK nezdinde 31/12/2022 tarihine kadar geçerli, 2021 yılsonu değerleme raporu baz alınarak belirlenmiş sözleşmenin 3.2.3. numaralı maddesinde açıklandığı şekilde sözleşmenin 3.2 numaralı maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, yine madde içerisinde düzenlenecek şekilde yapılacak ödemeler için esas alınacak olgunun gerçekleştiği tarihte ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi tarafından alınacak/alınmış olan değerleme raporu uyarınca tespit edilecek nihai değeri olan 43.365.000,00-TL'nin %30.45'i esas alınarak 13.204.643,00-TL bedelli ve 21/03/2022 tanzim tarihli pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senedin 17/05/2021 tarihinde verilen pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senet yerine ikame olunduğunu, pay devir bedeli 2. kısım ödemesinin, sözleşmede düzenlenen uyarlama(sözleşmenin 3.2 numaralı maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, yine madde içerisinde düzenlenecek şekilde yapılacak ödemeler)koşullarına dönerek yapılması talebinin yersiz olduğu ve kabul edilemeyeceği, sözleşmenin ayrılmaz parçası ek 2 tanımlar kapsamında yer alan değerleme raporu(... ... Ortaklığı Anonim Şirketinin yıl sonlarında Kamu Aydınlatma Platformunda yayınlanmak üzere temin ettiği değerleme raporu) tanımı ve sözleşme maddeleri karşısında, pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için 13.204.643,00-TL bedelle düzenlenen pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için tevdi edilen emre yazılı senedin ödenmesi ile birlikte sözleşme konusu borçtan kurtulmuş olunacağının bildirildiğini, müvekkili bankanın ise İstanbul 48. Noterliği'nden keşide etmiş olduğu ihtarnamelerinde davalının çıkarmış olduğu uyuşmazlıkları reddederek 21/03/2022 tanzim tarihli 13.202.643,00-TL bedelli senedin pay devir bedeli 2. kısım ödemesi için düzenlendiğini, pay devir bedeli 2. kısım ödemesi altında ödenecek bedele ilişkin senedin ödenmesi ile sözleşme borcunun sona erdiğinin kabul edilemeyeceğini, borcun sona ermesi için, sözleşme bent 3.2. uyarlama işlemleri kapsamında taşınmaza alınan inşaat ruhsatı sonrası yapılacak değerleme raporu ile belirlenecek taşınmaz rayiç bedelinin %30.45'i tutarı esas alınarak hesap edilecek senet bedeli arasındaki fark tutarı ödemesinin 90 gün içinde yapılmasının zorunlu olduğunu ihtar ettiğini, davalının uyuşmazlık beyanı gibi, ek protokolde ve uygulanmasında uyarlama olduğu sonucunu doğuracak veya yoruma tabi tutulacak bir taraf beyanı, bir ibare veya herhangi bir olgunun bulunmamakta olduğunu, ek protokole dayalı uyuşmazlık beyanının, abesle iştigal olduğunu, taşınmaza inşaat ruhsatı alındığında pay devir 2. kısım ödemesinin, ruhsat alım sonrası belirlenecek taşınmaz rayiç bedeli(sözleşmenin 3.2.3. numaralı maddesinde açıklandığı şekilde sözleşmenin 3.2 numaralı maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, yine madde içerisinde düzenlenecek şekilde yapılacak ödemeler için esas alınacak olgunun gerçekleştiği tarihte ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi tarafından alınacak/alınmış olan değerleme raporu uyarınca tespit edilecek nihai değer)ne göre değişmesinin mutlak olacağı yolundaki tarafların gerçek iradesinden soyutlanan yorum ile bu iradenin ortadan kaldırılmasının hukuken mümkün olmadığını, payları devre konu şirketin maliki bulunduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 1 parselde kayıtlı, 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmaza inşaat ruhsatı alındığında, sözleşmenin 3.2.3. numaralı maddesinde açıklandığı şekilde sözleşmenin 3.2 numaralı maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, yine madde içerisinde düzenlenecek şekilde yapılacak ödemeler için esas alınacak olgunun gerçekleştiği tarihte ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi tarafından alınacak/alınmış olan değerleme raporu uyarınca tespit edilecek nihai değerinin yükselebileceği gibi düşebileceğini, pay devir bedeli 2. kısım ödemesi nihai tutarının, sözleşmenin 3.2 numaralı maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, yine madde içerisinde düzenlenecek şekilde yapılacak ödemeler ile belirlenebileceği olgusunun, sözleşme taraflarının ortak iradeleri ve ortak anlayışları ürünü dışında mütalaa edilemeyeceğinin açık olduğunu, diğer taraftan, davalının sözleşmede yer alan değerleme raporu tanımını ele alarak payları devre konu şirketin maliki bulunduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda ... ada ...parselde kayıtlı, 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmaza inşaat ruhsatı alınmadan bir yıl önce alınmış rapor ile belirlenen taşınmaz rayiç bedelinin %30.45'i üzerinden ek protokol ile uyarlama yapıldığı yorumunun, varit olmadığını, ek protokolde davalıyı haklı çıkaracak bir ipucunun dahi olmadığını, davalının taşınmaza 27/12/2022 tarihinde inşaat ruhsatı alınmasını takiben, müvekkili bankayı bilgilendirmemiş ise de 31/12/2022 tarihinde taşınmazın rayiç bedelini de belirleyen, KAP'da yayınlanan yıl sonu değerleme raporunda, taşınmazın şirketin başka bir taşınmazı ile birleştirilerek rayiç bedel belirlemesi yapıldığı görüldüğünü, birleşme(tevhit) sonucu 11.693,900 m2 yüz ölçüme ulaşan arsa vasıflı taşınmazın rayiç bedelinin 174.800.000,00-TL olarak tespit edildiğini, belirlenen bu rayiç bedele göre pay devir sözleşmesine konu 4.486,7 m2 yüzölçümlü olan taşınmazın rayiç bedelinin, toplam rayiç bedel ve birleşme sonrası m2 hesabı dikkate alındığında, 174.800.000,00-TL/11.693,9m2 x 4.486,7 m2/100x30,45-20.422.048,00-TL olarak ortaya çıkmakta olduğunu, bu tutardan, pay devir 2. kısım ödemesi ile ilgili 13.204.643,00-TL senet bedeli ödemesi düşüldüğünde, müvekkili bankanın davalıdan, pay devir bedeli kapsamında 20.422.048,00-TL- 13.204.643,00-TL- 7.217.405,00-TL alacaklı olduğunun anlaşılmakta olduğunu, müvekkili bankanın bu alacağının, sözleşme hükmüne göre, rayiç bedel tespitini takiben 90 gün içinde( 27 Mart 2023 tarihinde) ödenmesi gerekirken, davaya sebebiyet verilmiş olmakla davalının bu tutarı faizi birlikte ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili bankanın dava tarihi itibariyle alacağının, sözleşme hükmünde yer verildiği üzere dava konusu tutara 27 Mart 2023 tarihinden itibaren dava tarihine kadar müvekkili bankanın ticari kredilere uyguladığı en yüksek kredi faizi oranı olan %37 oranında faiz tahakkuk etmesi sonucu 8.107.552,00-TL'ye ulaştığını belirterek, 8.107.552,00-TL alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek %37 oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin, sözleşmenin 3. maddesi kapsamında belirlenen pay devir bedelinin 1. kısmını 18.270.000,00-TL olarak 17/05/2021 tarihinde davacıya ödediğini ve ayrıca 17/05/2021 tarihinde 11.875.5000,00-TL bedelli senedi davacıya teslim etmiş olduğunu ve bu hususlarda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamakta olduğunu, pay devir bedelinin 2. kısmına ilişkin olarak ise taraflar arasında pay devir sözleşmesinin eki ve ayrılmaz bir parçası niteliğinde 21/03/2022 tarihli ek protokol imzalandığını, söz konusu ek protokol uyarınca, tarafların 2021 yıl sonu değerleme raporu ile tespit edilen taşınmaz rayiç bedelini baz alarak daha önce mutabık kaldıkları pay devir bedelinin 2. kısmını 13.204.643,00-TL olarak revize ettiğini, ek protokol imzalandıktan sonra ise, bidayetinde davacıya teslim edilmiş olan 11.875.000,00-TL bedelli senedin, 04/04/2022 tarihinde iade alındığını ve aynı tarihte müvekkili şirket tarafından keşide edilen 21/03/2022 düzenleme tarihli ve 13.204.643,00-TL bedelli senedin davacıya teslim edildiğini, sözleşmenin pay devir bedelinin 2. kısmına esas teşkil eden ve mülkiyeti ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'ne ait olup tapuda İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, 200 Ada, 1 Parselde kain taşınmaza müvekkili şirket tarafından 27/12/2022 tarihinde inşaat ruhsatı alındığını, inşaat ruhsatının alınmasını müteakip müvekkili şirketin, herhangi bir gecikmeye ve hak kaybına mahal vermemek adına davacıya hitaben 29/12/2022 tarihli ihtarname ile, hem inşaat ruhsatı alındığı hususunu hem de daha önce taşınmaza ilişkin 2021 yılsonunda yapılan ve 31/12/2022 sonuna kadar geçerli olmaya devam edecek olan değerleme raporu baz alınarak keşide edilen 13.204.643,00-TL bedelli senedi ödemeye hazır olduğu hususunu bildirdiğini, davacı bankanın ise 03/01/2023 tarihli cevabi ihtarnamesi ile, söz konusu tutara esas alınan değerleme raporunun güncel değeri göstermediği, pay devir bedeli 2. kısım ödemesinin sözleşmedeki uyarlama koşullarına göre yapılması ve 2022 tarihli değerleme raporu ile taşınmazın güncel değerinin tespit ettirilmesi gerektiği yönünde bildirimde bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından pay devir bedelinin 2. kısmı olan 13.204.643,00-TL'nin 17/03/2023 tarihinde davacıya ödendiğini, ancak bu süreçte müvekkili şirketin 29/12/2022 tarihli ilk ihtarname ile yaptığı iyi niyetli bildirim neticesinde taraflar arasında, pay devir bedelinin 2. kısım tutarı, vade tarihi, uyarlama şartları ve senedin iadesi gibi hususlarda yaşanan ihtilaf dolayısıyla karşılıklı ihtarnamelerin keşide edildiğini, davacının, her ne kadar dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunmuş ise de dava dilekçesi ekinde ibraz edilen arabuluculuk son tutanağının usulüne uygun şekilde düzenlenmediği ve yasal şartları haiz olmadığının anlaşılmakta olduğunu, taraflar arasında gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşmama şeklinde düzenlenen son tutanağın, arabulucu ve taraflarca ... formatında ve elektronik imza ile imzalandığı halde davacı tarafça, dava dilekçesi ekinde ibraz edilen son tutanakta müvekkili şirket vekilinin bilgilerinin olduğu kısma, "Tutanak Arabulucu tarafından imzaya açtıktan sonra 22 saati geçtiği halde imzalanmamıştır." şeklinde el yazısıyla tek taraflı şerh düşüldüğünün ve tarafların e-imza veya ıslak imzalarını içermeyen bu son tutanağa dayanılarak dava ikame edildiğini, anlaşma hükümlerine uygun şekilde davacı bankanın, devre konu şirket hisselerini müvekkili şirkete devrettiğini ve müvekkili şirketin de, sözleşmenin 3. maddesine uygun şekilde, 17/05/2021 tarihinde pay devir bedelinin 1. kısmı olan 18.270.000,00-TL'yi; 17/03/2023 tarihinde ise pay devir bedelinin 2. kısmı olan 13.204.643,00-TL'yi ödeyerek sözleşmeden doğan ödeme yükümlülüğünü usulüne uygun şekilde yerine getirdiğini, dava dilekçesindeki beyanlardan, davacının tüm sözleşme ve ek protokol hükümlerini genişleterek tümüyle tek taraflı şekilde yorumladığını, davacı bankanın sözleşme maddelerinin yorumlanmasına ilişkin beyanlarının yerinde olmadığını, sözleşmenin 3.1 ve 3.2.1 maddeleri ile ek protokolün 4. maddesinin oldukça açık ifadelerle düzenlenmiş olduğunu ve tüm düzenlemelerde de, bir önceki yıl sonu alınan ve ilgili yılda da geçerli olmaya devam eden değerleme raporu üzerinden taşınmaz rayiç bedelinin hesaplandığını, bu noktada sözleşmenin yorumuna ihtiyaç olmadığını, bir an için mahkememizce bu hususta bir değerlendirme yapılması halinde dahi yapılacak yorumun kati surette tarafların şirket paylarının devrine ilişkin sözleşme akdetmelerindeki temel ve ortak iradesine aykırı şeklide genişletilmesi ve yorumlanmasının mümkün olmadığını, aksi halin kabulünün, tarafların sözleşme serbestisi çerçevesinde özgür iradeleriyle akdetmiş oldukları sözleşme hükümlerine müdahale anlamına geleceğini, bu yönde bir müdahalenin hukuk düzeni tarafından korunmadığının bilinen bir gerçek olduğunu, müvekkili şirketin ödediği pay devir bedelinin 2. kısmının, sözleşme ve ek protokol hükümlerine uygun şekilde hesaplandığını, sözleşmede taşınmaz rayiç bedelinin hangi yöntemle tespit edileceğinin düzenlendiğini, bu düzenlemede ise inşaat ruhsatının alındığı tarihin içinde bulunduğu yıl ile ilgili olarak alınmış değerleme raporunun baz alındığını, konuya ilişkin bir diğer düzenlemede ise, alınan değerleme raporlarının SPK nezdinde lisanslı gayrimenkul değerleme hizmet veren şirketlerden alınması gerektiğinin ifade edildiğini, nitekim taşınmaza ilişkin yapılan değerlemelerin de, bu şartları haiz gayrimenkul değerleme şirketleri tarafından yapılmış olduğunu ve gerek sözleşme ve ek protokol; gerekse de SPK düzenlemeleri uyarınca ilgili yıl boyunca dikkate alınmasının gerekmekte olduğunu, nitekim davacı bankanın, pay devri sözleşmesinin imzalanmasından sonra KAP üzerinden yaptığı bildirimde de, pay devir bedelinin 2. kısmı için en son açıklanan değerleme raporunda belirlenen rayiç bedelin %30,45'i esas alınarak uyarlama yapılacağının açıkça belirtildiğini, dava dilekçesinde ek protokolün imzalanma sebebinin, senedin 1 yıllık süre sonunda ibrazı halinde ödemesinin olanaksız olması olarak ifade edildiğini, devamında da davacının, senedin vadesini bekleyerek temerrüte bağlı yetkilerini kullanabileceği halde kullanmayı düşünmediği ve ayrıca senet yenilenirken faiz tahakkuku yerine 2021 yıl sonu değerleme raporundaki rayiç bedel üzerinden hesaplanan 13.204.643,00-TL baz alınarak senedin tanzim edildiğinin belirtildiğini, senedin yenilenmesi ile sözleşmede kararlaştırılan faizin uygulanması arasında herhangi bir surette ilişki kurmanın mümkün olmadığını, bu anlamda davacı bankanın, senet yenileme sürecinde sanki sözleşme uyarınca faiz uygulanması gerektiği halde uygulanmadığı minvalinde iddialarının yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, protokol tanzim amacının sözleşmenin maddesi kapsamında tanzim edilen ilk senedin ödenmesinin olanaksız olması durumuna bağlanmasının mümkün olmadığını, davacı bankanın yasal ve akdi haklarını kullanmamasını müvekkili şirkete bağlamasının gerçekçi olmadığı gibi, gelinen aşamada uyuşmazlığın çözümüne de katkı sağlayacak nitelikte olmadığını, dava dilekçesinden de anlaşılacağı üzere davacı bankanın, dava dışı şirkete ait taşınmaza ilişkin olarak 04/01/2023 tarihinde KAPta yayınlanan değerleme raporunu baz alarak pay devir bedelinin 2. kısmını hesapladığını, ancak davacının bu hesaplama yönteminin, tarafların ortak iradesini yansıtmadığı gibi aynı zamanda hatalı olduğunu, davacının, 11.693,90 m2'lik taşınmaz için yapılan değerlemeyi, sözleşme konusu taşınmaz için doğrudan m2 üzerinden orantısal olarak dikkate alarak hesaplama yapmasının kabul edilebilir olmadığını, davacının, sözleşme düzenlemesi dışına çıkarak tek taraflı ve dayanaksız şekilde belirlediği faiz oranının kabulünün mümkün olmadığını, kural olarak ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirlenebileceğini, faizin ana paraya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi, bir başka deyişle bileşik faizin kanun nezdinde yasaklandığını, bu yasağın istisnalarının ise, üç aydan aşağı olmamak üzere tacirler arasındaki cari hesap ilişkisi, her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmesi ve kambiyo senetlerinde müracaat hakkının kullanılması sebebiyle ödeme yapan müracaat borçlusunun kendinden önce gelen kişilere rücu etmesi olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın tarafları ve uyuşmazlık konusuna bakıldığında ise kanunda sayılan istisnai hallerden herhangi birinin mevcut olmadığının açıkça görülebileceğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddini; usule ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddini talep etmiştir.
Dava, ... ... Ortaklığı Anonim Şirketinin paylarının satışına ilişkin taraflar arasında akdedilen pay devir sözleşmesine dayalı pay devir bedeli alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 24/02/2021 tarihli pay devir sözleşmesi ile ekleri, 21/03/2022 tarihli ek protokol, 29/12/2022, 11/01/2023, 08/02/2023, 03/01/2023, 30/01/2023, 08/02/2023 ve 13/03/2023 tarihli ihtarnameler ile tebliğ mazbataları, 31/12/2022 tarihli gayrimenkul değerleme raporları, 11.875.5000,00-TL bedelli senet sureti ile teslim/iade tutanakları, davalı şirket ticaret sicili kayıtları, kredi azami yıllık faiz oranları bildirim formu, pay devir sözleşmesine konu İstanbul ili ... İlçesi ... Köyü tapuda 200 Ada 1 Parselde tapuya kayıtlı 4.486,73 m2 yüz ölçümlü arsa; İstanbul ili ... ilçesi ... Köyü tapuda 200 Ada 2 Parselde tapuya kayıtlı 7.207,17 m2 yüz ölçümlü arsa ve İstanbul ili ... ilçesi, ... Mahallesi 200 Ada 13 Parselde tapuya kayıtlı 11.693,90 m2 yüzölçümlü arsa vasıflı taşınmazların imar durumları, mimari projeler ve inşaat ruhsatları, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Davalı tarafça her ne kadar arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği yönünde itirazda bulunulmuş ise de, İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından gönderilen arabuluculuk dosyası da göz önünde bulundurularak, davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; taraflar arasında 24/02/2021 tarihinde, davacı bankanın, ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin ödenmiş 40.000.000,00-TL sermayesinin %26,01 oranında pay sahipliğini temsil eden 10.404.000,00-TL nominal değerli 10.404.000 adet A grubu nama yazılı payları ile yine ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin ödenmiş sermayesi içinde %4,44 oranındaki B grubu hamile yazılı halka açık payları olmak üzere toplam % 30,45 oranındaki payının satışı konusunda "Pay Devir Sözleşmesi" düzenlendiği, pay devir sözleşmesinde pay bedellerinin ödenmesi konusunda 1. kısım ve 2. kısım pay devir bedeli nitelemesi yapılarak(sözleşme m. 3) pay devir bedelinin iki taksitte ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 1. kısım pay devir bedelinin 18.270.000,00-TL olarak belirlendiği, sözleşmenin 3.1.(i) maddesi ile, satıcı bankanın paylarının devre konu edilen şirketin yönetiminde bulunan yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin pay sahipleri olağanüstü genel kurul toplantısından önce nakden ve defaten ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 1. kısım pay devir bedelinin davalı alıcı tarafından ödendiği, 1. kısım pay devir bedeli ile ilgili olarak taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın 2. kısım pay devir bedeline ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki 24/02/2021 tarihli pay devir sözlemesinin 3.1.(ii) ile, 2. kısım pay devir bedelinin 11.875.500,00-TL olarak belirlendiği, bu bedelin ödenmesi için sözleşme konusu payların devri tarihinde tevdi edilecek lehtarı satıcı banka olan görüldüğünde ödemeli emre muharrer senet ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, her iki ödeme tutarının toplamı için pay devir bedeli nitelemesi yapıldığı, pay devir bedeli 2. kısım ödemesine ilişkin tutarının, ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin 2020 yılı sonu değerleme raporunda taşınmazın(İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 1 parselde 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmaz) 39.000.000,00-TL rayiç bedelinin %30.45'i esas alınarak hesap alındığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki "Pay Devir Sözleşmesi"nin "Uyarlama" Başlıklı 3.2 maddesi ile, şirket tarafından taşınmazın inşaat ruhsatı alındığında veya taşınmaz 3. kişilere satıldığında, taşınmaz rayiç bedelinin % 30,45'i senette yazan tutardan yüksek olur ise, Alıcı aradaki farkı Satıcıya, taşınmazın inşaat ruhsatı tarihinden veya taşınmazın satış tarihinden itibaren 90 gün içinde nakden ve defaten ödeyeceğini, aksi halde 90. günden itibaren muaccel olmak kaydıyla, bahse konu tutarı ek ödeme gününe kadar faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte Satıcıya ödeyeceğini gayrikabili rücu surette beyan ve taahhüt ettiği(sözleşme m. 3.2.1), tarafların taşınmaz rayiç bedelinin % 30,45'inin senet kapsamında ödenen tutardan düşük olması halinde, aradaki farkın Satıcı tarafından Alıcıya ödeneceği hususunda mutabık kaldıkları(sözleşme m. 3.2.1, 2. cümle), taşınmazın inşaat ruhsatının alınması veya Şirket tarafından taşınmazın 3. kişilere satılması işlemlerinden hangisi önce gerçekleşir ise uyarlama için önce gerçekleşen işlemin tarihinin esas alınacağı(sözleşme m. 3.2.2)uyarlamaya esas alınacak "Taşınmaz Rayiç Bedeli"nin tespiti amacı ile, (hangisi önce olur ise) taşınmazın inşaat ruhsatının alındığı veya taşınmazın Şirket tarafından 3. kişilere satıldığı tarihin içinde bulunduğu yıl ile ilgili olarak Şirket tarafından temin edilmiş/edilecek değerleme raporunda belirtilen nihai bedelin Taşınmaz Rayiç Bedeli olarak kabul edileceğinin(sözleşme m. 3.2.3) kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen 21/03/2022 tarihli "Pay Devir Sözleşmesi Ek Protokolü" ile, sözleşme tahtında düzenlenen ve Satıcıya teslim edilen senede ikame olarak, Alıcının, ek porotokolün imza tarihinde, pay devir bedeli 2. kısım ödemesinin gerçekleştirilmesi amacı ile lehdarı Satıcı olan, 13.204.643,00-TL tutarlı, görüldüğünde ödemeli emre yazılı senedi(senet 2022) keşide ederek, aynı gün Satıcıya teslim edeceği(ek porotokol II. 3.(i) maddesi), Satıcının, belirtilen senet 2022'yi teslim aldıktan sonra yine aynı gün sözleşme tahtında teslim almış olduğu senedi Alıcıya iade edeceği(ek protokol II. 3. (ii) maddesi), pay devir bedeli 2. Kısım ödemesine ilişkin olarak keşide edilecek senet 2022 tutarının, Şirketin 2021 yılsonu değerleme raporunda Taşınmazın 43.365.000,00-TL olarak belirlenen rayiç bedelinin % 30,45'i esas alınarak hesaplanmış olup, tarafların pay devir bedeli 2. kısım ödemesi tutarının 13.204.643,00-TL olarak tadil edilmesinde mutabık kaldıkları(ek protokol II. 4. maddesi), tarafların, yukarıda belirtilen işlemlerin tamamlanması akabinde başkaca herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmaksızın, senet 2022'nin Pay Devir Bedeli 2. Kısım ödemesine istinaden Alıcı tarafından keşide edildiğini ve Satıcıya teslim edildiğini(ek protokol II. 5.(i) maddesi), Alıcının, pay devir bedeli 2. Kısım borcunun senet 2022 üzerinden ve 13.204.643,00-TL olarak devam edeceğini(ek protokol II. 5.(ii) maddesi), Sözleşmede, senet ile ilgili tüm düzenlemelerin bundan böyle senet 2022 için geçerli ve bağlayıcı olacağını(ek protokol II.5.(iii) maddesi), belirtilen hususlar haricinde Sözleşmenin tüm hüküm ve koşullarının aynı şekilde kendileri için bağlayıcı ve geçerli olmaya devam edeceeğini(ek protokol II.5.(iv) maddesi) kararlaştırdıkları anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki 24/02/2021 tarihli Pay Devir Sözleşmesi 3. maddesi ve 21/03/2022 tarihli Pay Devir Sözleşmesi Ek Protokolu II. 4-5. maddeleri dikkate alındığında, tarafların pay devir bedeli 2. Kısım ödemesinin, davalı Şirketin maliki olduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 1 parselde kayıtlı 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmazın bedeline endeksledikleri anlaşılmaktadır. 24/02/2021 tarihli Pay Devir Sözleşmesi 3/son maddesine göre, pay devir bedeli 2. kısım ödemesine ilişkin tutarının, ... ... Ortaklığı Anonim Şirketi'nin 2020 yılı sonu değerleme raporunda taşınmazın(İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 1 parselde 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmaz) 39.000.000,00-TL rayiç bedelinin %30.45'i esas alınarak hesap alındığının belirtildiği görülmektedir. Yine, taraflarca, taşınmazın inşaat ruhsatının alınması veya Şirket tarafından taşınmazın 3. kişilere satılması işlemlerinden hangisi önce gerçekleşir ise uyarlama için önce gerçekleşen işlemin tarihinin esas alınacağı(sözleşme m. 3.2.2)uyarlamaya esas alınacak "Taşınmaz Rayiç Bedeli"nin tespiti amacı ile, (hangisi önce olur ise) taşınmazın inşaat ruhsatının alındığı veya taşınmazın Şirket tarafından 3. kişilere satıldığı tarihin içinde bulunduğu yıl ile ilgili olarak Şirket tarafından temin edilmiş/edilecek değerleme raporunda belirtilen nihai bedelin Taşınmaz Rayiç Bedeli olarak kabul edileceğinin(sözleşme m. 3.2.3) kararlaştırıldığı görülmektedir. Dosya kapsamına taraflarca sunulan beyanlar ve ... Belediye Başkanlığı'ndan celbedilen imar ve ruhsat durumuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davalı şirkete ait ve sözleşmede "Taşınmaz" olarak nitelenen İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 1 parselde kayıtlı, 4.486,73 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmazın, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 2 parselde tapuya kayıtlı, 7.207,17 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmaz ile tevhit edilerek İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, tapuda 200 ada 13 parselde tapuya kayıtlı, 11.693,90 m2 yüzölçümlü arsa nitelikli taşınmazın oluştuğu, bu taşınmaza 27/12/2022 tarihinde yapı ruhsatı verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda taraflar arasındaki sözleşmenin uyarlamaya ilişkin 3. maddesindeki, taşınmaza inşaat ruhsatı alınması şartının, taşınmazın 3. kişilere satılması şartından daha önce gerçekleştiği görülmektedir. Taraflar arasındaki pay devir sözleşmesi 3.2.1 ve 3.2.3 maddeleri ile, ek protokolün II. 5 maddesi hükümleri birlikte dikkate alındığında, 2. Kısım ödemesi için taşınmazın 2022 yılı rayiç değeri dikkate alınmak suretiyle, bu değerin % 30,45'inin esas alınması gerekmektedir. Davalı şirket tarafından, taşınmaza 27/12/2022 tarihinde inşaat ruhsatı alınmasını takiben, 31/12/2022 tarihinde taşınmazın rayiç bedelini de belirleyen, KAP'ta yayınlanan yıl sonu değerleme raporunda, taşınmazın şirketin başka bir taşınmazı ile birleştirilerek rayiç bedel belirlemesi yapıldığı, birleşme(tevhit) sonucu 11.693,900 m2 yüzölçüme ulaşan arsa vasıflı taşınmazın rayiç bedelinin 174.800.000,00-TL olarak tespit edildiği görülmektedir. Belirlenen bu rayiç bedele göre pay devir sözleşmesine konu 4.486,7 m2 yüzölçümlü olan taşınmazın rayiç bedelinin, toplam rayiç bedel ve birleşme sonrası m2 hesabı dikkate alındığında, 174.800.000,00-TL/11.693,9m2 x 4.486,7 m2/100x30,45=20.422.048,00-TL olarak 2. Kısım ödeme miktarı ortaya çıkmaktadır. Bu tutardan, pay devir 2. kısım ödemesi ile ilgili olarak davalı tarafından davacıya verilen ve ödenen 13.204.643,00-TL senet bedeli ödemesi düşüldüğünde, davacı bankanın davalıdan, pay devir bedeli kapsamında 20.422.048,00-TL- 13.204.643,00-TL=7.217.405,00-TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki pay devir sözleşmesi 3.2.1 maddesi hükmüne göre, rayiç bedel tespitini takiben 90 gün içinde( 27/03/2023 tarihinde) bu bedelin ödenmesi gerekirken, davalı tarafça bu bedelin ödenmediği anlaşıldığından, belirlenen 7.217.405,00-TL bedele, 27/03/2023 tarihinden itibaren dava tarihine kadar davacı bankanın ticari kredilere uyguladığı en yüksek kredi faizi oranı olan %37 oranında faiz tahakkuk etmesi sonucu davacının alacağının 8.107.552,00-TL olduğu sonucuna varılmıştır. Belirlenen bu miktar ve faize faiz yürütülmemesi ilkesi birlikte dikkate alınmak suretiyle, davacı tarafça açılan davanın kabulü ile, 8.107.552,00-TL alacağın, alacağın 7.217.405,00-TL'sine dava tarihi 26/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı hakkında açılan davanın KABULÜ ile, 8.107.552,00-TL alacağın, alacağın 7.217.405,00-TL'sine dava tarihi 26/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 553.826,87-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 138.456,72-TL harcın mahsubu ile, bakiye 415.370,15‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 138.456,72-TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan Nesrin POLAT(1629)'a 3.120,00-TL ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı ve 493,75‬-TL posta ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 763,6‬0‬-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 385.075,52-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
.