İSTANBUL 8. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:...
KARAR NO:2024/395

DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:20/03/2023
KARAR TARİHİ:02/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili banka ile davalı arasında aşağıda dökümü yapılan finansal kiralama sözleşmeleri imzalandığını ve yine her bir sözleşme gereğince ...-... sözleşme numaralı ve 15.06.2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesi kapsamında; 28 Adet, 2022 Model, Çin Menşeili, ... Tek İğne ...., ... No: ...; 8 Adet, 2022 Model, Çin Menşeili, ... Çift İğne ...., ... No:...; 4 Adet, 2021 Model, Taiwan Menşeili, ... ... Makinesi, ... No: ...; 2 Adet, 2021 Model, Taiwan Menşeili, ... Şerit Makinesi, ... No: ...; 4 Adet, 2022 Model, Çin Menşeili, ... Lateks Makinesi, ... No: ...; 2 Adet, 2021 Model, Çin Menşeili, ... Yapıştırma Makinesi, ... No: ...; 4 Adet, 2022 Model, Türkiye Menşeili, ... Kapsül Makinası, ... ... ve ...-... sözleşme numaralı, 01.07.2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesi kapsamında; 1 Adet, Yeni ve Hiç Kullanılmamış, 2022 Üretim Tarihli, ... Model Çift İplikli Ayakkabı Tabanı Kenar Dikme Makinası Standart Kollu, ... ..." olan malların davalıya teslim edildiğini, Gelir İdaresi Başkanlığı amortismana tabi iktisadi kıymetler listesi uyarınca davaya konu mallara uygulanan amortisman sonucunda toplam 981.355,21-TL değerinde olduğunun anlaşılmakta olduğunu, bu kapsamda harca esas değerin 981.355,21-TL olarak bildirilmekte olduğunu, bu nedenle harca esas değer olarak bu miktarın bildirildiğini, mahkememizce gerekli görülmesi halinde malların davanın açıldığı tarihteki değerinin belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılabileceğini, bu kapsamda malların değerlerinin, taraflarınca bildirilen değerden az olduğunun anlaşılacağını, davalının, anılan finansal kiralama sözleşmeleri gereği ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüte düştüğüğnü, geciken kira bedellerinin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde ödenmesi; aksi takdirde sözleşme feshedilerek kiralanan malların iadesi için yasal yollara başvurulacağına dair ... ...’nin 19.09.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlemiyle davalıya ve kefillere ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamenin keşide edilmesinden sonra borç ödenmediği gibi; sözleşme konusu malların da müvekkili bankaya iade ve teslim edilmediğini, müvekkili bankaya ait olan ve yalnızca finansal kiralama mevzuatı hükümleri çerçevesinde davalı/borçlu elinde bulunan sözleşme konusu menkul malların davalı yed’inde daha fazla kalmasının, müvekkili banka yönünden telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet vereceğinin aşikar olduğunu, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmelerinden doğan alacak hakları, munzam zararlarına ilişkin her türlü talep ve dava hakları ve açmış olduğukları icra takiplerine dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle sözleşmelere konu ekipmanların taraflarına teslimi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve ayrıca belirtilen nedenlerle ilgili yasanın 31/1. maddesi tahtınta mallarda tasarruf etmelerine izin verilmesini; dava sonucunda sözleşmenin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmeye konu malların taraflarına kesin olarak teslimini talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dava dosyası öncelikle 16.759,10-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 981.355,21-TL harca esas değer üzerinden açılmış, mahkememizin 08/02/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı ile; "Davacı tarafça, dava değeri 981.355,21-TL olarak gösterilerek dava açılmış ise de, dava konusu malların proforma faturada gösterilen değeri(60.398,00-USDx19,0412-TL) 1.150.050,40-TL üzerinden belirlenen 19.639,98-TL harçtan, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 16.759,10-TL harcın mahsubu ile, bakiye 2.880,88-TL harcın yatırılması hususunda davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde harç yatırılmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağı hususunun davacı vekiline ihtarına" karar verilesi üzerine davacı vekili tarafından, 09/02/2024 tarihinde 2.880,88-TL tamamlama harcı ikmal edilmiştir.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ...-... sözleşme numaralı, 15.06.2022 tarihli ve ...-... sözleşme numaralı, 01.07.2022 tarihli finansal kiralama sözleşmeleri ile ekleri, ödeme planları, faturalar, .... Noterliği’nin 19.09.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, teslim-tesellüm tutanakları, cari hesap kayıtları vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı ve mali müşavir bilirkişi ...tarafından düzenlenerek mahkememize sunulan 19/02/2024 tarihli rapor ile; davacı bankanın ticari defter ve kayıtlarında, davalı kiracının ihtarname tarihi olan 19/09/2022 tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç ...-... numaralı sözleşmeden 105.283,79-TL kira borcu olduğu, ...-... numaralı sözleşmeden 7.650,32-TL kira borcu olduğu, ihtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı kiracı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 20/11/2022 tarihi itibariyle davalı şirketin halen temerrüt faizi hariç ...-... numaralı sözleşmeden 310.749,39-TL kira borcu bulunduğu, ...-... numaralı sözleşmeden 22.950,96-TL kira borcu bulunduğu, buna göre davacı bankanın davalının temerrütü nedeniyle sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu ve taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle finansal kiralama konusu menkul malların, davalı şirket tarafından davacıya aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalıya her iki sözleşmeye ilişkin olarak .... Noterliği’nin 19.09.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tabloları dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmelerin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 19/02/2024 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 6361 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde düzenlenen 15/06/2022 sözleşme tarihli ...-... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 01/07/2022 sözleşme tarihli ...-... sözleşme numaralı Finansal Kuralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"...-... Sözleşme Numaralı, 15/06/2022 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi Kapsamında;
- 28 Adet, 2022 Model, Çin Menşeili, ... Tek İğne ...., ... No: ... (Birim Fiyatı:1.150,00-USD, Toplam 32.200,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 440.228,10-TL),
- 8 Adet, 2022 Model, Çin Menşeili, ... Çift İğne ...., ... No:... (Birim Fiyatı: 1.350,00-USD, Toplam 10.800,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 147.654,14-TL),
- 4 Adet, 2021 Model, Taiwan Menşeili, ... ... Makinesi, ... No: ... (Birim Fiyatı: 750,00-USD, Toplam 3.000,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 143.916,80-TL),
- 2 Adet, 2021 Model, Taiwan Menşeili, ...Şerit Makinesi, ... No: ... (Birim Fiyatı: 1.200,00-USD, Toplam 2.400,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 32.812,04-TL),
- 4 Adet, 2022 Model, Çin Menşeili, ... ... Makinesi, ... No: ... (Birim Fiyatı: 650,00-USD, Toplam 2.600,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 35.546,36-TL),
- 2 Adet, 2021 Model, Çin Menşeili, ... Yapıştırma Makinesi, ... No: ... (Birim Fiyatı: 2.000,00-USD, Toplam 4.000,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 54.686,72-TL),
- 4 Adet, 2022 Model, Türkiye Menşeili, ... Kapsül Makinası, ... ... (Birim Fiyatı: 1.200,00-USD, Toplam 4.800,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 65.624,06-TL),
...-... Sözleşme Numaralı, 01/07/2022 Tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi Kapsamında;
- 1 Adet, Yeni ve Hiç Kullanılmamış, 2022 Üretim Tarihli, ... Model Çift İplikli Ayakkabı Tabanı Kenar Dikme Makinası Standart Kollu, ... ... (Birim Fiyatı: 4.500,00-USD, Toplam 4.545,00-USD, Amortisman Oranı: %10, Harca Esas Değeri: 60.886,99-TL)
" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-Mahkememizin 24/11/2023 tarih ve ... Esas sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 78.559,94-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 16.759,10-TL peşin harç ve 2.880,88-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 19.639,98‬-TL harcın mahsubu ile bakiye ‬58.919,96‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 19.639,98-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 129,25-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 5.309,15‬-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 156.505,54-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/05/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır