İSTANBUL 8. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/536 Esas
KARAR NO 2024/48 Karar

DAVA:Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti)
DAVA TARİHİ:12/08/2022
KARAR TARİHİ:22/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 39'uncu maddesi uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu'nun yetkilendirilmesine dayalı olarak faaliyet gösteren bir yatırım kuruluşu olduğunu, işbu izin kapsamında geniş yetkili aracı kurum olarak faaliyet gösteren müvekkili şirket, başlıca sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin alınması ve iletilmesi, ilgili emirlerin müşteri adına ve hesabına gerçekleştirilmesi ve yatırım danışmanlığı alanında hizmet verdiğini, müvekkili şirket tarafından, 3 adet teminat mektubu düzenletilerek davalılardan SPK'ya verildiğini, 4568 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesine İlişkin Kanunun ...'yi düzenleyen maddesinin yürürlükten kaldırılması neticesinde müvekkili tarafından ...'de muhafaza edilmek üzere SPK'ya sunulan amacı ve yasal dayanağı ortadan kalkan teminat mektuplarının iadesinin talep edilme zorunluluğunun hasıl olduğunu, bu kapsamda müvekkili tarafından, davalılardan Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru yapılarak teminat mektuplarının iadesinin talep edildiğini, davalılardan SPK tarafından bu aşamada kendileri tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığının belirtildiğini, açıklanan nedenlerle; müvekkili şirket tarafından aracılık faaliyetleri işlemlerinin teminatı olmak üzere , mülga mevzuat kapsamında Sermaye Piyasası Kurulu'na ibraz edilen 3 adet teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespitine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu teminat mektuplarının iadesine ilişkin usul ve esaslar hakkında Genel Müdürlüğün ve Kurul Başkanlığının görev ve yetki alanı kapsamında yapılacak dava konusunu ilgilendiren bir işlem bulunmaması sebebiyle, birimlerin herhangi bir görev ve yetkisi de bulunmadığından müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; usül yönünden görev, husumet ve arabuluculuk itirazlarında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; dava konusu teminat mektuplarının kurulları nezdinde bulunmadığından yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığını belirterek; davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, yazı cevabı içerikleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Davalılardan Sermaye Piyasası Kurulu vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde yargı yolu ve arabuluculuk dava şartına ilişkin itiraz edilmiş ise de; yargılama konusu hususun adli yargının ve mahkememizin görev alanına girdiği ve uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığından reddine karar verilmiştir.
Dava, dava konusu olan teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespitine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın ise, davalıların yargı yolu , husumet ve zorunlu arabuluculuk dava şartına ilişkin usulü itirazlarının ve davacı yanın hükümsüzlüğünün tespitine ilişkin istemlerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış, mahkememizin 29/03/2023 tarihli ara kararı ile, taraf iddia ve savunmaları, dosyaya celp olunan kayıtlar birlikte değerlendirilmek suretiyle; davaya konu teminat mektubunun hükümsüzlüğüne ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı hususunda re'sen seçilen Sermaye Piyasası Kurulu uzmanı ... marifetiyle dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Bilirkişi tarafından tanzim edilerek mahkememize sunulan 07/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle de; "...uyuşmazlık konusu teminat mektuplarının tevdi amacının ortadan kalktığı, bu teminat mektuplarının tevdiini öngören hukuki zeminin tamamen yürürlükten kaldırıldığı dikkate alınarak, uyuşmazlık konusu teminat mektuplarının ifa edebileceği bir sosyal ya da kamusal fayda ya da bireysel bir menfaatten de söz edilemeyeceği..." şeklinde tespitler yapılmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, dava konusu ... tarafından davacı lehine düzenlenen 13.12.1996 tarih, ... sayılı, ... tarafından davacı lehine düzenlenen 15.01.1999 tarih, ... sayılı, ... tarafından davacı lehine düzenlenen 26.01.1999 tarih, ... sayılı teminat mektuplarının hükümsüz kaldığı iddiasına dayalı tespit istemine ilişkin olduğu, bu bağlamda tüm delillerin toplandığı, mahkememizin 29/03/2023 tarihli ara kararı gereği, taraf iddia ve savunmaları ile dosyaya celp olunan kayıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek üzere dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, dosyaya ibraz edilen, dosya kapsamına ve bilimsel gerçeklere uygun olan bilirkişi raporu ile az yukarıda ayrıntıları yazılı hususların tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu edilen teminat mektuplarının davalılar uhdesinde bulunmadığı, Mahkememize verilen 16/02/2023 tarihli cevap uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası uhdesinde bulunduğu ve asıllarının Mahkememiz kasasına gönderildiği, mektupların düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Menkul Kıymetler Tanzim Fonu'nun kapatıldığı ve buna ilişkin Kanun ve mevzuatın yürürlükten kaldırıldığı, bu halde mektuplar ile korunan hukuki bir menfaatin de kalmadığı anlaşılmakla, dava tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası nezdinde bulunan mektupların davalılardan istenilmesinde husumet bulunmadığından davanın bu nedenle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 170,78 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 256,82 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye GELİR YAZILMASINA,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalılar davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; dava değerine göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine 13/2. maddesine göre hesaplanan 10.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp, davalılara VERİLMESİNE,
5-Varsa, taraflarca yatırılan gider avansının, HMK'nun 333. maddesi ve Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi gereğince kullanılmayan kısmının talep halinde yatırana İADESİNE,
6-HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda HMK'nın 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.22.01.2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır