İSTANBUL 8. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/237 Esas
KARAR NO :2024/424

DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/04/2021
KARAR TARİHİ:14/05/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;..Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından imza sahteliği ve ciro zincirindeki bozukluk hali hazırda ... Soruşturma numarası ile soruşturulan ve Müvekkili Şirket himayesinde iken çalınan işbu davaya konu çek; ....İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi dosyası ile Davalı Şirket tarafından icra faaliyetlerine konu edildiğini, ilgili icra dosyasından gönderilen ödeme emri 11.02.2021 tarihinde Müvekkili Şirket'e tebliğ edilmiş olup ödeme emrine süresi içerisinde itirazları sunma ve takibin tedbiren ivedi şekilde durdurulması ve iptali .... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosya tahtında süresi içerisinde talep edildiğini, ancak Müvekkili Şirket banka hesaplarına bloke işlemi uygulayan .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş dosyası ihtiyati haciz kararı sonrası Çek aslını halihazırda elinde bulunduran .... İcra Hukuk Mahkemesi kararını bekleyemeden .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyasına cebri icra tehdidi altında çek bedelini ve tüm dosya borcunu ödemek zorunda bırakıldığını, bu kapsamda da 55.262,30-TL dosya borcu 19.02.2021 tarihinde ilgili icra dairesine ihtirazi kayıt altında ödendiğini, müvekkili Şirket tarafından kargo yoluyla müstakbel hamil ... İnş. Dek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Mahallesi ... Sokak. No:16/A .../... adresinde yer alan şirket merkezine ulaştırılmak üzere yola çıkan çek ... Kargo tarafından 16.10.2020 tarihinde Müvekkil Şirket'ten teslim alındığını, teslim alınan bahse konu çek, ... ... tarafından taşındığı esnada çalınmış olup bu hususta .. ... Polis Merkezi Amirliği tarafından ... olay numaralı Şikayetçi ...'a ait İfade Tutanağı düzenlendiğini, müvekkili Şirketin son hamil olduğu ve ödeme yeri ... olan davaya konu çek üzerinde kötü niyetli 3. kişiler tarafından herhangi bir hak kaybına sebebiyet verilmemesi amacıyla ve müstakbel hamiline ulaştırılamayan çek üzerinde meşru menfaat ve hak sahibi Müvekkili Şirket olduğundan; mezkûr çekin iptaline karar verilmesi .... Asliye Ticaret Mahkemesinden talep edildiğini ve ilgili mahkeme tarafından ... E. Sayılı dosya ile yargılaması devam etmekte olduğunu, ödemeden men kararı, 27.10.2020 tarihinde verilmiş, 04.11.2020 tarihinde ... ... ... ... Şubesine tebliğ edilmiş ve yargılamaya konu çek üzerine ödemeden men tedbiri konulduğunu, hakkında ödemeden men kararı bulunan ... nolu çekin davalı şirket tarafından faktoring işlemine tabi tutulması; çek üzerinde kolaylıkla tespit edilebilecek derecede ciro zincirinin bozuk olması, cirantalardan ... Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin imzasının ciro işleminde yer almaması, Davalı Şirket tarafından cirantalar arasındaki ticari ilişkinin incelenmemiş oluşunu, çek üzerinde ödemeden men kararı bulunduğunu Çekin ciro zinciri koptuğunu, çek arkasında imza eksikliği, sahte imza ve sahte kaşe uygulamaları yer almakta olduğunu, müvekkili şirket lehine çekin istirdatına karar verilmesi gerektiğini belirterek ve haklı davanın kabulüne, müvekkili Şirket tarafından cebri icra tehdidi altında yapılan ödemeye sebep çekin Davalıdan alınarak Müvekkili Şirkete iadesine, icra dosyasına yapılan ödemelerin istirdatına, müvekkili Şirket'in uğradığı zararlar göz önüne alınarak icra dosyasına yapılan ödeme tutarının %20'sinden az olmamak üzere Davalı Şirket aleyhine tazminata hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket, 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çeki iktisap ettiğini, dolayısıyla, müvekkiline herhangi bir kusur isnadı mümkün olmadığını, müvekkili şirket, kendisine finansman sağlanması talebi ile başvuran müşterisinin taleplerini gerekli yasal prosedürleri ve yükümlülüklerini yerine getirerek karşıladığını, davacı vekilince öne sürülmüş olan kişisel nedenler ve def'iler müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkili şirket, fatura konusu alacağın ödeme vasıtası olarak çeki iktisap etmiş olduğundan ve bu durum 6361 sayılı kanuna uygun bir hareket olduğundan çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmemiştir ve çeki iktisabında ağır kusur bulunmamakta olduğunu, bu nedenle davacının iddiaları mesnetsiz olduğunu, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü bunu ileri süren davacıya ait olup davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elden çıktığını; müvekkilinin bu çeki iktisap etmede kötüniyetli olduğunu ve ağır kusuru bulunduğunu kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmekte olduğunu, ancak davacı çekin ne sebeple uhdesinden çıkmış olduğuna dair inandırıcı herhangi bir açıklama yapmamış ve bunu kanıtlayabilecek bir delil de sunmadığını, davacı çekin çalıntı olduğuna dair cumhuriyet savcılığına başvuru yaptığını iddia etmişse de, henüz çekin çalıntı olduğuna ilişkin bir kesin hüküm bulunmamakta olduğunu, müvekkili şirketin çeki kötü niyetli iktisap ettiğini de kanıtlayabilmiş olmadığını, söz konusu çek hukuka uygun bir şekilde iktisap edildiğini,, müvekkilinin tamamen hukuk sınırları içerisinde dava konusu çeki iktisap ettiğini, çekin karşılıksız çıkması üzerine yasal hakkını kullanarak icra takibi başlattığını, müvekkilinin çeki ciro ve teslimini kanuna uygun şekilde gerçekleştirerek iyiniyetli yetkili hamili olmakla, yasal haklarını kullanarak davacı aleyhinde icra takibi başlatmasında hukuki bir engel olmadığını savunarak, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama masrafları ve ücreti veklaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edilen Kuveyttürk bankası ... Sanayi şubesine ait ... nolu 31/01/2021 ödeme tarihli 40.000,00 TL bedelli çekin ve çekten dolayı icra dosyasına çek bedeli ve tüm feriler için ödenen 55.262,30 TL bedelin istirdadı istemlerine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma sayılı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas, .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyaları uyap kayıtları celp edilmiş, dava konusu icra dosyası celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; Davalı alacaklı ... A.Ş tarafından davacı borçlununda aralarında bulunduğu borçlulara karşı ... bankası ... ... şubesine ait ... nolu 31/01/2021 ödeme tarihli 40.000,00 TL bedelli çeke istinaden, 40.000,00 TL çek alacağı, 91,78 TL takip öncesi faiz, 4.000,00 TL %10,0 çek tazminatı, 120,00 TL %0,3 komisyon olmak üzere 44.211,78 TL toplam alacak üzerinden 05/02/2021 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davacı borçluya 11/02/2021 tarihinde tebliğ edildiği, icra dosyasına davacı borçlu tarafından 19.02.2021 tarihinde 55.262,30 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava ve takip konusu ... bankası ... ... şubesine ait ... nolu 31/01/2021 ödeme tarihli 40.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; Keşidecinin ... Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti, lehtarın dosyamız davacısı olan ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, sırasıyla çekin arkasında dosyamız davacısı olan ... Limited Şirketi, ... Tic. ve San. Ltd. Şti., ..., dosyamız davalısı ... A.Ş cirolarının bulunduğu, çekin 03.02.2021 tarihinde ilgili bankaya ibraz edildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.11.2020 tarih ve ... Esas sayılı ödeme yasağı kararına istinaden işlem yapılmamış olduğunun şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davanın, dosyamız davacısı olan ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından hasımsız olarak açılan Kıymetli Evrak İptali Davası olduğu, dava konusunun dosyamızda da dava konusu olan çekin 27.10.2020 tarihli çek olduğu, tensip zaptı ara kararı ile çeke ilişkin ödeme yasağı tedbiri konulduğu, dava sonunda çekin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davanın, dosyamız davacısı olan ... Ticaret Limited Şirketi tarafından dosyamız davalısı ... A.Ş'ye karşı açılan İcra Takibine İtiraz (Borca İtiraz) Davası olduğu, dava konusunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası olduğu, dava sonunda davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Suçun Resmi Belgede Saktecilik, Nitelikli Dolandırıcılık olduğu, dosyamız davacısı olan ... Ticaret Limited Şirketinin müştekilerden biri olduğu, şüphelinin ... olduğu anlaşılmıştır.
Dosyamız davalısı tarafından dosyaya sunulan Sözleşme ve eklerinin incelenmesinde; Dosyamız davalısı ... A.Ş ile dava dışı Bünyamin Kararkuş arasında 21.09.2020 tarihinde Faktoring Sözleşmesi imzalandığı ve bu sözleşme kapsamında ... A.Ş tarafından 20.10.2020 tarihinde fatura temliği karşılığı dava konusu çekin alınarak 40.000,00 TL tutarında faktoring işlemi yapılarak ...'a Finansman sağlandığı anlaşılmıştır.
Talimat yoluyla davacı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle SMMM bilirkişi ...'den alınan 04/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; SONUÇ VE KANAAT : Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde detay ve gerekçeleri rapor içeriğinde açıklandığını, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkememize ait olmak üzere; - ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ... vergi kimlik numaralı kurumlar vergisi mükellefi ... TİC. LTD. ŞTİ.’nin incelemeye ibraz ettiği 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerini 1. Seri No’lu E Defter Uyguluma Tebliğ kapsamında elektronik ortamda tuttuğunu, davacının bu hususta gerekli elektronik alt yapı, mali mühür ve beratlara sahip olduğunu, - Takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere Davacının 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin bu hali ile sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğunu, - Davacının 2020 ve 2021 yılı ticari defter kayıtlarında dava dışı ... ve İnşaat Sanayi Dış Ticaret Ltd.Şti. firmasına ait carisi .... ... hesap kodundan, ... San.ve Tic.Ltd.Şti. firmasına ait carisini ise ... hesap kodundan takip ettiğini, - Davacının 2020 ve 2021 yılı ticari defter kayıtlarında takip borçlusu olan dava dışı ... ve ... Ltd.Şti. isimli firmalara ilişkin herhangi bir cari ve ticari ilişkiye rastlanılamadığını, - Dava konusu ... Bankası - ... ... Şubesinden düzenlenen ... ve İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.ne ait ... nolu 31.01.2021 ödeme tarihli 40.000,00 TL bedelli çekin Davacıya ... ve İnşaat Sanayi Dış Ticaret Ltd.Şti. tarafından taraflar arasında mevcut ticari ilişkiden kaynaklı teslim edildiğini, ilgili çekin Davacının ticari defter kayıtlarında 14.10.2020 tarih ve 3099 yevmiye numaralı kayıt ile ... ve İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.’nin cari hesabına mahsuben 40.000,00 TL Alacak olarak kaydedildiğini, - Davacı tarafça bahse konu çekin arkasının cirolanarak dava dışı ... Sistemleri İnşaat Dekorasyon San.ve Tic.Ltd.Şti.ne kargo ile gönderildiği anda kargoda çekin çalındığı hususundaki beyanda Davacı şirket ile adı geçen ... .ve Tic.Ltd.Şti. arasında 2020 ve 2021 yıllarında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, Davacı şirketin dava dışı ... Şirketini ait carisini ... hesap kodundan takip ettiğini, bu ticari ilişki kapsamında çekin kargoya verildiği 16.10.2020 tarihi itibariyle Davacı şirketin dava dışı ... Şirketine 61.970,80 TL Borçlu olduğu gözüktüğünü, - Talep edilen diğer hususlardaki takdir ve değerlendirmelerin Yüce Mahkemenize ait olduğu bildirilmiştir.
Talimat yoluyla dava dışı ... Tic. ve San. Ltd. Şti. Ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle Mali Müşavir bilirkişi ... dan alınan 03.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ... Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin kayıtlarının incelenmesinde, dava konusu çekin bu şirket kayıtlarında yer almadığı, bu kapsamda muhasebe kayıtlarında borç ve alacak olarak tespitinin de söz konusu olamayacağı bildirilmiştir.
Mahkememizce Faktoring İşlemlerinde Uzman Bilirkişi ...'tan alınan 15/09/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Davacı şirketin, 2020-2021-2022 yılllarında E.DEFTER uygulamasında olduğunu, dava konusu çek faktoring sözleşmesi kapsamında alındığını ve davalı tarafından dava dışı ... firmasına fatura temliki yapılarak; dava konusu olan keşidecişi ... ve İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti. ... Bankasına ait 40.000,00TL lık çek'in aşağıda dökümü yapılan “istihbarat raporu” alındığını, davalı firma tarafından İstaihbarat sonrasında fatura temliki yapılarak dava dışı ... adına faktoring işlemi yapıldığı ve 20.10.2020 tarihinde fatura temliki karşılığı 40.000,00TL kredi kullandırıldığı görüldüğünü, dava dışı firmanın davalı kayıtlarında tutulan hesap ekstre kayıtlarının incelendiğini, 20.10.2020 tarihinde fatura temliği karşılığı dava konusu 40.000,00TL.lık çek alınarak 40.000,00TL tutarında faktoring işlemi yapıldığı finansman sağlandığı tespit edildiğini, davalı firma ... A.Ş. İle dava dışı ... arasında 21/09/2020 tarihinde imzalanan faktoring sözleşmesi akabinde istihbarat yapıldıktan sonra fatura temliği karşısında 20/10/2020 tarihinde dava konusu 40.000,00 TL'lik çek alınarak 40.000,00 TL tutarın faktoring işlemi yapılarak finansman sağlandığını, görüldüğü üzere Mahkeme tarafından davaya konu olan 40.000,00 TL'lik kayıp çek ile ilgili olarak "ödemeden men" kararı kredi kullandırımından sonra 27/10/2020 tarihinde verilmiş olduğunu, oysa dava konusu çek ile ilgili faktoring işleminin 20/10/2020 tarihi olduğunun görüldüğünü, dava dosya içeriği ve davalı ... kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile .... ATM'nin dosyasından verilen men kararı neticesinde; davacı şirket ... ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... A.Ş. Arasında somut olarak ticari ilişki ve organik bağ anlamına gelebilecek herhangi bir mali veriye rastlanmadığını, bu hususun hukuki yorum ve takdirin Mahkemeye ait olduğunu, SONUÇ: Mahkemece incelenmesi istenen hususlarda yapılan inceleme tespit ve değerlendirmeler sonucunda, Davalı ... A.Ş yerinde inceleme yapılmış olup davaya konu 40.000,00TLık çek ile ilgili olarak dava dışı ...'un hesaplarında yapılan inceleme esnasında tarafımıza sunulan Hesap ekstresi ve muavin kayıtlarından da görüldüğü üzere; 1-) 1 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Finansman Şirketleri Kanunu 9/11 maddesi, faktoring şirketlerinin hangi alacakları temlik alamayacaklarını düzenlendiğini, 38'nci maddesinde ise faktoring sözleşmesinin tanımını yaparken hangi alacakları temlik alabileceğini düzenlediğini, 6361 sayılı kanunun 9/3 maddesi ” Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvuruları kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri faktoring şirketine karşı ileri süremez;." hükmünü yer aldığı görüldüğünü, 2-) Davalı firma ... A.Ş. tarafından 21.09.2020 tarihinde imzalanan faktoring sözleşmesi mukabilinde 20.10.2020 tarihinde fatura temliği karşılığı dava konusu 40.000,00TL.lık çek alınarak 40.000,00TL tutarında finansman sağlandığını, TTK madde 790 göre davaya konu çekin ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk bulunmadığı ve davalı ... A.Ş. dava konusu 40.000,00TL lık çeki kanuna uygun olarak 20.10.2020 tarihinde fatura temliki karşılığı teslim aldığı çekin yetkili hamili olduğunu, 3-) Davalı firma ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında 21.09.2020 Tarihinde imzalanan faktoring sözleşmesi ve fatura temliği karşılığı İSTİHBARAT sonrasında 20.10.2020 tarihinde dava konusu 40,000,00TL.lık çek alınarak 40.000,00TL tutarında faktoring işlemi yapıldığını, 4-) Dava dosya içeriği ve davalı ... kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasından verilen “MEN KARARI neticesinde; davacı şirket .... Ltd. Şti ile davalı ... A.Ş. şirketi arasında SOMUT OLARAK ticari ilişki ve organik bağ ANLAMINA GELEBİLECEK herhangi bir MALİ VERİYE rastlanmadığını, bu hususun hukuki yorum ve takdirinin Mahkemeye ait olduğunu, 5-) Tarafların diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce Faktoring İşlemlerinde Uzman Bilirkişi ...'tan alınan 18/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; DEĞERLENDİRME; Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında; 21.09.2020 tarihinde Faktoring kredi sözleşmesi imzalandığı, İş bu sözleşmeye dava dışı ... tarafından imzalandığı görüldüğünü, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 01.07.2012 tarihinden sonra imzalanması nedeniyle yeni TBK yürürlüğe girdikten sonra anılan yasaya bağlı olarak imzalanmış olduğunu, taraflar arasında imzalanan Faktoring Sözleşmesine istinaden davalı tarafından dava dışı ... firması adına aşağıda dökümü yazılı dava konusu olan çek karşılığında; Banka ve Şubesi : ... Bankası - ... ... Şubesi, Keşidecisi : ... ve İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti., Çek No : ..., Ödeme Tarihi: 31.01.2021, Meblağ : 40.000,00-TL, davalı tarafından dava dışı ... firmasına Toplam 42.768,00TL fatura temliki yapılarak dava dışı ... adına faktorinğ işlemi yapıldığını ve 20.10.2020 tarihinde fatura temliki karşılığı 40.000,00TL kredi kullandırıldığı görüldüğünü, ayrıca fatura temliki sırasında davalı firma tarafından kendi sistemlerinde yapılan incelemede alınan istihbarat raporunun, İSTİHBARAT BİLGİLERİ: Davalı firma ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında Faktoring sözleşmesi akabinde İSTİHBARAT yapıldıktan sonra fatura temliği karşılığı 20.10.2020 tarihinde dava konusu 40.000,00TL.lık çek alınarak 40.000,00TL tutarında faktorinğ işlemi yapılarak finansman sağlandığını, görüldüğü üzere sayın mahkeme tarafından Davaya konu olan 40.000,00TL'lik kayıp çek ile ilgili olarak “ÖDEMEDEN MEN” kararı KREDİ KULLANDIRIMIDAN SONRA 27.10.2020 tarihinde verilmiş olduğunu, oysa Dava konusu 40.000,00TL.lık çek ile ilgili faktoring işleminin MEN KARARINDAN 7 GÜN ÖNCE 20.10.020 tarihi olduğu görüldüğünü, Faktoring şirketi tarafından yapılması gereken iş devir veya temlik aldığı alacağın bir mal veya hizmet satışından kaynaklanması ve bunun bir fatura ile belgelendirilmesi gerektiği 6361 sayılı kanun ile davalı faktoring şirketine yüklenen sorumluluklar bunlarla sımırlı olduğu bilinmekte olduğunu, işbu hüküm ve yargıtay kararları da göz önüne alındığında Davalı şirketin iktisap anında çekin keşidecinin rızası dışında elden çıktığını bilmesi ve bilebilecek durumda olması beklenemeyecek olduğunu, davalı şirket tarafından çeki iktisap ederken 6361 sayılı kanun hükmü çerçevesinde işlem yapıldığını, davaya konu olan 40.000,00TL. lık kayıp çek ile ilgili olarak “ÖDEMEDEN MEN” kararı KREDİ KULLANDIRIMIDAN SONRA 27.10.2020 tarihinde verilmiş olduğu, oysa Dava konusu 40.000,00TL.lık çek ile ilgili faktoring işleminin MEN KARARINDAN 7 GÜN ÖNCE 20.10.020 tarihi olduğu görüldüğünü, kök rapordaki hesaplamayı değiştirecek yeni bir bilgi ve belgenin söz konusu olmaması nedeni ile yeniden bir hesaplama yapılmadığı ve aşağıdaki bölümde KÖK Raporun Sonuç bölümü tekrar yer verilmiş olup 15.09.2023 tarihli Kök Raporun değerlendirilmesi hususunu Mahkemenin Takdirlerine arz ettiklerini, SONUÇ: Sayın Mahkemece incelenmesi istenen hususlarda yapılan inceleme tespit ve değerlendirmeler sonucunda, davalı ... A.Ş YERİNDE İNCELEME yapılmış olduğunu, davaya konu 40.000,00 TL'lık çek ile ilgili olarak dava dışı ...’un hesaplarında yapılan incelemeesnasında tarafımıza sunulan Hesap ekstresi ve muavin kayıtlarından da görüldüğü üzere; 1-) 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/II maddesi, faktoring şirketlerinin hangi alacakları temlik alamayacaklarını düzenlemiş, 38’nci maddesinde ise faktoring sözleşmesinin tanımını yaparken hangi alacakları temlik alabileceğini düzenlemiştir. 6361 sayılı kanunun 9/3 maddesi " Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez;." hükmünü yer aldığı Görüldüğünü, 2-) Davalı firma ... A.Ş. tarafından 21.09.2020 tarihinde imzalanan faktoring sözleşmesi mukabilinde 20.10.2020 tarihinde fatura temliği karşılığı dava konusu 40.000,00TL.lık çek alınarak 40.000,00TL tutarında finansman sağlandığını, TTK madde 790 göre davaya konu çekin ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk bulunmadığını ve davalı ... Faktorıng A.Ş. dava konusu 40.000,00TL lık çeki kanuna uygun olarak 20.10.2020 tarihinde fatura temliki karşılığı teslim aldığı çekin yetkili hamili olduğunu, 3-) Davalı firma ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında 21.09.2020 Tarihinde imzalanan faktoring sözleşmesi ve fatura temliği karşılığı İSTİHBARAT sonrasında 20.10.2020 tarihinde dava konusu 40.000,00TL.lık çek alınarak 40.000,00TL tutarında faktorinğ işlemi yapıldığını, ➢ Davaya konu olan 40.000,00TL. lık kayıp çek ile ilgili olarak “ÖDEMEDEN MEN” kararı 27.10.2020 tarihinde KREDİ KULLANDIRIMIDAN 7 GÜN SONRA verilmiş olduğunu, oysa dava konusu çek ile ilgili faktoring işleminin 20.10.020 tarihi olduğunu, 4-) Dava dosya içeriği ve davalı ... kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasından verilen “MEN KARARI neticesinde; davacı şirket .... Ltd. Şti ile davalı ... A.Ş. şirketi arasında SOMUT OLARAK ticari ilişki ve organik bağ ANLAMINA GELEBİLECEK herhangi bir MALİ VERİYE rastlanmadığını, bu hususun hukuki yorum ve takdirinin Mahkemeye ait olduğunu, 5-) Tarafların diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu bildirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
Dava, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edilen Kuveyttürk bankası ... Sanayi şubesine ait ... nolu 31/01/2021 ödeme tarihli 40.000,00 TL bedelli çekin ve çekten dolayı icra dosyasına çek bedeli ve tüm feriler için ödenen 55.262,30 TL bedelin istirdadı istemlerine ilişkindir.
Davacı ... Ticaret Limited Şirketinin dava konusu çekin lehtarı ve .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının borçlusu olduğu ve davalı ... A.Ş'nin dava konusu çekteki son ciranta, yetkili hamil ve .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının alacaklısı olduğu, eldeki davamızda davacı borçlu şirket tarafından çekin ve çekten dolayı icra dosyasına kendisi tarafından ödenen bedelin istirdatının talep edildiği, bu kapsamda tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.
İİK'nın 72/7. Maddesi uyarınca istirdat davası, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılacaktır. Somut olayda davacı şirket tarafından icra dosyasına ödemenin 19.02.2021 tarihinde yapıldığı, eldeki davanın 05.04.2021 tarihinde 1 yıllık yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden başkaca incelenecek bir itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiştir.
Davada ispat külfeti öncelikle davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çekin yetkili hamili olduğunu ispatlamak zorundadır. Davalı tarafından bu hususlar ispatlandığı takdirde, bu defa davacı borçlu tarafından davalı alacaklı faktoring şirketinin çeki iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun ispat edilmesi gerekececektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir.
Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir. 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabında 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 2018, s. 221).
Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna, Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s. 268).
Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesine göre, iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatap bankayı çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı Kanun’un 759. maddesi uyarınca, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesi uyarınca elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, mahkemece çekin iptaline karar verilir. Çekin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, iptal talebinde bulunan keşideciye karşı çekten doğan istem hakkı ileri sürebilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 687. maddesine göre, çekten dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’îleri başvuran yetkili hamile karşı ileri süremez. Ancak hamil, çeki iktisap ederken çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını ya da çekin karşılığının daha önce çeki elinde bulunduran kişiye keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşideci hamile karşı kötü niyet def’înde bulunabilir.
Çek hakkında iptal kararı verilerek bu karara dayalı olarak keşidecinin lehtara ödeme yapmış olması yetkili hamile karşı 6102 sayılı TTK’nın 687. maddesi gereği ileri sürülemeyeceğinden keşidecinin çekin lehtar tarafından iptal ettirilmesi ve buna dayalı olarak lehtara ödemede bulunması def’ini ancak lehtara karşı ileri sürebilir. Bunu yanında çeki elinde bulunduran yetkili hamile karşı ileri süremez.

Çeklerin devrinin nasıl yapılacağı 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesinde poliçeden ayrı ve özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. Keza 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun’un 684. maddesine göre, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunur.

Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.
6102 sayılı TTK’nın 677. Maddesine göre; Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 790. Maddesine göre; Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. Maddesine göre; Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Tüm bu açıklamalar ışığında dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre somut olayın değerlendirilmesinde; Davacı tarafça, çekteki kendi imzasına itiraz edilmediği, kendisinden sonra gelen ciranta ... Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin imzasına itiraz edilerek, davalı şirket tarafından cirantalar arasındaki ticari ilişkinin incelenmemiş olduğu, çek üzerinde ödemeden men kararı bulunduğu çekin ciro zinciri koptuğu iddiaları ile iş bu davanın açıldığı; Davalı tarafça, dava konusu çekin faktoring sözleşmesi kapsamında yasal mevzuata uygun olarak iktisap edildiği savunularak davanın reddinin talep edildiği; Davacının, dava konusu çeklerin lehtar cirantası olduğu, davalı taraf ile arasında karşılıklı bir ilişki bulunmadığı; Dosyamız davalısı ... A.Ş ile dava dışı ... arasında 21.09.2020 tarihinde Faktoring Sözleşmesi imzalandığı ve bu sözleşme kapsamında ... Fakting A.Ş tarafından 20.10.2020 tarihinde fatura temliği karşılığı dava konusu çekin alınarak 40.000,00 TL tutarında faktoring işlemi yapılarak ...'a Finansman sağlandığı; Davalı Faktoring Şirketinin (davaya konu) çeki iktisap ederken, 6361 s.lı Yasa ile BDDK tarafından çıkarılan Genelge ve Tebliğ Şartlarına vs Faktoring teamüllerine uyduğu, çeki devir ve temlik almış olduğu firma ile 500.000,00 TL Limitli Faktoring Sözleşmesi akdettiği, akdettiği bu Sözleşme kapsamında, ...'un sunmuş olduğu ABF- Alacak Bildirim Formu ekinde, (Çek Bedelleri ile uyumlu) Faturayı temlik aldığı, temlik almış olduğu fatura bedeli kadar davaya konu çeki (Kıymetli Evrak Tevdi Bordrosu kapsamında) Faktoring Teminatı olarak (ciro yoluyla devir ve temlik alarak) iktisap ettiği, çekin iktisabında 6361 s.lı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’ nun; 9/2 ve 9/3 maddelerine aykırı hareket etmediği, iktisap etmiş olduğu çeki yasal ibraz süresinde ilgili bankaya ibraz ettiği, ödemeden men kararından bu ibraz ile haberdar olduğu; Davaya konu olan 40.000,00TL'lik kayıp çek ile ilgili olarak “Ödemeden Men” kararının 27.10.2020 tarihinde verilmiş olduğu, oysa dava konusu 40.000,00TL.lık çek ile ilgili faktoring işleminin men kararından 7 gün önce 20.10.020 tarihinde yapıldığı; Dava konusu çekin ciro zincirinde bir kopukluk olmadığı, TTK'nın 792. Maddesindeki " Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle hükümlüdür." şeklindeki ve aynı Kanunun 790.maddesindeki " Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." şeklindeki düzenlemeler ışığında davalının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu, davalının dava konusu çeki faktoring sözleşmesi kapsamında yasal mevzuata uygun olarak iktisap ettiği, davacı tarafça, davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun ispatlanamadığı, dava konusu çeki faktoring sözleşmeleri kapsamında yasal mevzuata uygun olarak iktisap eden davalının bu iktisabının korunacağı, dava konusu çeki veya tahsil ettiği bedelleri iade ile yükümlü olmadığı anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 943,75-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 516,15‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
5-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2024

Katip ...
 e-imzalıdır

Hakim ...
 e-imzalıdır