İSTANBUL 8. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2020/639 Esas
KARAR NO:2024/340

DAVA:Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/11/2020
KARAR TARİHİ:01/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ile Davalı ... Ltd.Şti arasında 02/05/2020 tarihinde Aracılık Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında imzalanan işbu sözleşmeye göre ,satış adedi üzerinden danışman'ın hizmet bedeli hesaplanacağı belirtildiği, danışman'ın hak kazanacağı ücret; maske başına 0.07 krş/tl olarak belirlendiği, ayrıca davacı tarafından sağlanan koordinasyondan sonra aynı mal üzerinden yapılacak diğer alım/satım ya da işbirliğnden yine komisyoncu ... 'a yukarıda belirtilen usullerde komisyon bedeli ödeneceği ve aynı firmalarla başka bir mal üzerinden yapılacak diğer alım/satım ya da işbirliğinden yine komisyoncuya işyerinde teslim fiyatı üzerinden %5 oranında bedeli komisyon ücreti olarak ödeneceği sözleşmede belirlendiği, davacıyla davalı arasında imzalanan işbu sözleşmeden doğan davacının hak kazandığı miktar 108.713,40TL'dir.ancak davalı taraf hiçbir şekilde bunu ödemeye yanaşmamakta olduğundan işbu davayı açmak zarureti doğduğunu, davacının davalı ile imzaladığı danışmanlık ve aracılık sözleşmesine istinaden hak kazandığı 108.713,40TL tutarındaki bedelin reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, yargılama ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile dava dışı ... San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında 02.05.2020 tarihinde Fason İmalat Sözleşmesi imzalandığı, ancak işbu sözleşme dava dışı ...' in yükümlülüklerini yerine getiremeyeceğinin anlaşılması üzerine taraflarca karşılıklı olarak sona erdirildiği, zira, işin başından beri davacı adına süreci yürüten ve aynı zamanda davacının kızı olduğu belirtilen ... (...) tarafından da bu durum e posta ile kabul edildiği, dolayısıyla müvekkil şirket ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşme davacının da bilgisi dahilinde feshedilmiş olduğundan davacının ücret talebine dayanak gösterdiği sözleşme de yine sözleşmenin 4.1 maddesi uyarınca hiç yapılmamış sayıldığından davacının ücrete hak kazanması söz konusu olmadığı, diğer yandan müvekkil şirket tarafından dava dişı ... .... Şti. ne bu süreçte toplam 1.600.000,00TL nakit ödeme yapıldığı ve 206.457,55TL'lik kumaş verildiği, buna karşılık dava dışı şirket tarafından müvekkil şirkete 421.200,00TL' lik 300.000 adet maske ve 75.600,00TL' lik 100.000 adet gövde teslim edildiği, bu durum karşısında dava dışı ... tarafından 1.600.000,00TL karşılığı tüm mallar müvekkil şirkete teslim edilmediğinden de sözleşmenin 4.1. maddesi uyarınca davacının ücrete hak kazanması söz konusu olmadığı, açıklanan nedenlerle davanın reddine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi, cevabi yazı içerikleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Dava taraflar arasında imzalanan sözleşmeden doğan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce alınan 17/07/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "...İncelenen Ticari Defter Kayıt ve Belgeler, Davacı vekilince verilen 26.04.2021 tarihli dilekçe ekinde, ...Vergi Dairesi’nin ... vergi sicil numarasında kayıtlı .... firmasının 2020 yılına ait yevmiye, kebir ve envanter defter defterlerinin kayıt suretleri sunulmuştur. Davalı şirketin 2020 yılına ait yevmiye-kebir defterlerinin Ocak-Aralık dönem beratları, envanter defterinin açılışı ile ilgili noter onay sayfası, davacı firma ile dava dışı ... Tekstil’e ait muavin defter dökümleri, yevmiye kapanış maddesi dökümü ıslak imzalı olarak sunulmuştur.
Dava konusu, 03.06.2020 tarih, ... sayılı ve 108.713,40TL tutarındaki “Komisyon” faturası da ... vergi sicil numarasında kayıtlı .... unvanlı firma tarafından düzenlenmiştir. Anılan ticari defter kayıtlarına göre; davalı şirket ile olan ticari ilişki 120- Alıcılar Hesabı altında 120.01.ŞÜ01 kodlu yardımcı hesapta izlenmekte olup, bahsi geçen davalı şirket hesabında yer alan işlemler aşağıda gösterildiği şekildedir. 21.05.2020 Tarih, 35 sayılı yevmiye maddesinde “düzenlenen fatura” nedeniyle 8.850,-TL borç, 03.06.2020 Tarih, 41 sayılı yevmiye maddesinde “ihtilaflı fatura” nedeniyle 108.713,40TL borç, 15.11.2020 tarih, 77 sayılı yevmiye maddesinde, açılan dava nedeniyle ihtilaflı fatura bedelinin 128-Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktarıldığı, bu nedenle 108.713,40TL alacak kaydedildiği,
Bu kayıtlar sonucunda; 31.12.2020 tarihindeki davalı şirket borç bakiyesinin 120.01.ŞÜ01 kodlu hesapta 8.850,-TL, 128.01 kodlu hesapta 108.713,40TL olduğu görülmüştür. 120.01.PL01 kodlu hesapta izlenen dava dışı ... Tasarım firmasına düzenlenen fatura nedeniyle, 14.05.2020 tarih, 33 sayılı yevmiye maddesinde 31.461,01TL borç kaydedildiği, başkaca işlem bulunmadığından, dava dışı şirket borcunun 2021 yılına devrettiği görülmüştür. Dosyada, anılan fatura sureti bulunmadığından, fatura içeriğine yönelik herhangi bir tespit yapılamamıştır. 4. Davalı Şirket Ticari Defter Kayıtları İle İlgili Tespitler: Sunulan muavin defter dökümleri üzerinde yapılan incelemeler sonucu tespit edilen hususlar aşağıda davacı ve dava dışı ... ile olan ticari ilişki olmak üzere 2 ana başlıkta gösterilecektir. Davacı Firma İle Olan Ticari İlişki; 320-Satıcılar kebir hesabı altında 320.01.S09 kodlu yardımcı hesapta izlenmekte olup, sunulan muavin defter dökümüne göre, anılan hesap yer alan işlemler aşağıda gösterildiği şekildedir. 01.06.2020 Tarih, 1093 sayılı yevmiye maddesinde “...” açıklaması ile 8.850,-TL borç, 01.11.2020 tarih, 2067 sayılı yevmiye maddesinde “Alış Hizmet Fatura ...” açıklaması ile 8.850,-TL alacak kaydedildiğinden, 31.12.2020 tarihi itibariyle davacı firma bakiyesi bulunmamaktadır. Davalı, 1.102.800TL’sini dava dışı ...’e kaptırdığını, 3. şahıslara verdiği taahhütlerini yerine getiremediğinden zarara uğradığını, bu sebeple davacının özen yükümlülüğüne aykırı davranmasından ötürü davalıdan alacağı bulunmadığını ileri sürmüştür. Davalının davacıdan somut bir zarar tazmini talebine rastlanmamıştır. Ayrıca davacı ile davalı arasındaki sözleşmede dava dışı ... tarafından verilecek zararların komisyon ücretinden mahsup edileceğine dair bir düzenleme yer almamaktadır. Dolayısıyla ileri sürülen husus davacının alacaklı olmadığı sonucunu doğurmamaktadır. Davalı, davacının üstlendiği borca aykırı davranarak dava dışı ...’in başkaca 3. şahıslarla sözleşme yapmasını sağladığını ve dürüstlük kuralına aykırı olarak dava dışı ...’ten ücret aldığını, örneğin davalının mal sattığı dava dışı ... firmasını davalıyı devre dışı bırakarak ... ile tanıştırdığını ve taraflar arasında alım satım yapılmasını sağladığını, TBK.m.523 uyarınca haklarını kaybettiğini ileri sürmüştür. Ancak dosyada TBK.m.523’e aykırı davranıldığını gösterir nitelikte veriye rastlanmamıştır. Sonuç olarak; davacının, davalı tarafından protokol uyarınca teslimi kabul edilen toplam 300.000 adet maske için sözleşmede belirlenen adet başına 0,07 krş/Tl’den 300.000 x 0,07 = 21.000TL, 100.000 adet gövde için 100.000 x 0,7 x % 5 = 3.500TL olmak üzere toplam 24.500TL komisyon ücreti alacağı bulunduğu..." şeklinde tespitler yapmıştır.
Mahkememizce alınan 13/10/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...Davacı 30.08.2022 tarihli itiraz dilekçesinde, davalı şirketin üçüncü tüzel kişi ... firmasına noter vasıtasıyla gönderdiği ihtarnameler ve protokollerle bağlı kalınarak davacının mağdur olmasına yol açacak bir rapor tanzim edildiğini, davalının ürünlerin ücretini ... firmasına ödediğini ancak ürünlerin tamamını teslim almadığını belirterek hatalı karar verildiğini, buna göre 600.000 adet ürünün teslim edildiğinin gösterir veriye rastlanılmadığı şeklinde beyanda bulunarak tek yanlı rapor düzenlendiğini, ancak ... firması 30.05.2020 tarihinde protokol imzalayarak bu protokole göre 600.000 adet ürünün ... firması tarafından teslim edileceğini kararlaştırdığını, ... firmasının ürünlerin tamamını davalı ... a teslim ettiğini, bu nedenle davada talep ettikleri ve ... firmasının kayıtlarından da anlaşılan davacının hak ettiği danışmanlık ücretinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini beyan ederek rapora itiraz etmiştir. Ancak kök raporda ifade edildiği üzere dosyada 600.000 adet ürünün teslim edildiğini gösterir veriye rastlanmamıştır. Türk Medeni Kanunu madde 6’da, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” denmektedir. Keza, Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 194’te, “Taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırmalıdırlar.” denmektedir. Davacı, söz konusu 600.000 adet ürünün teslim edildiğini somut olarak ispat etmelidir. Sonuç olarak davalının kök raporumuza itiraz dilekçesi ekinde sunduğu banka dekontu dikkate alındığında davacının komisyon alacağının 24.500TL - 8.850TL = 15.650TL olacağı..." şeklinde değerlendirmeler yapmıştır.
Tüm bu bağlamda, taraf ve iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalının görev itirazının 6102 sayılı TTK'nın 4/1-c maddesi gereği komisyonculuk sözleşmelerinden kaynaklı davaların ticaret mahkemelerinin görevinde sayılan mutlak ticari davalardan olması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalının davacı ile sözleşme ilişkisi olmadığı ve tanımadığına ilişkin beyanlarına sözleşmenin bizzat davacı ismi ile ve taraf imzaları ile akdedilmiş olması karşısında itibar edilememiştir.
Davacının defterlerinde yapılan incelemede; davalının iddiaları gibi dava dışı ... ile aralarında ticari ilişkinin bulunduğuna dair kaydın olmadığı tespit edilmiş olup, davalının dava dışı ... firmasını kendi müşterileri ile kendileri dışında işbirliğine yönlendirdiği ve zarara uğrattığını ispat edemediği anlaşılmıştır.
Davacının dayanak olarak sunmuş olduğu 1.000.000 adet maske ve 400kg lastik ürününe ilişkin talebin 30/05/2020 tarihli protokolde yer almadığı, bu protokol ile, 16/05/2020 tarihli protokolün iptal edilmesi karşısında yalnızca ikinci protokolde davalı tarafından teslim alındığı ikrar olunan 300.000 adet maske ile 100.000 adet gövde nedeniyle ve taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.2 ve 7.1 maddeleri uyarınca bilirkişi kök raporu ile hesaplanan toplam 24.500TL komisyon ücretine hak kazandığı, davalının dosyaya sunmuş olduğu 01/06/2020 tarih ve 8.850,00TL bedelli "komisyon ödemesi ..." açıklamalı dekont ile gönderilen bedelin tahsili ile davacının 15.650,00TL bakiye alacağı olduğu anlaşılmıştır.
Davacının bilirkişi ek raporuna itiraz ve beyanının bulunmadığı görülmüş, davalı tarafından yapılan itirazların usulüne ve dava konusu uyuşmazlığa uygun rapor karşısında reddine karar vermek gerekmiştir.
Taraflarca yapılan 2. Protokol nedeniyle dava dışı ... firması tarafından teslim edileceği kararlaştırılan ürünlerin davalıya teslim edilmediği ve dava dışı ... firmasına teslim edildiği ve karşılığının alınamadığına dair cevap dilekçesi ekinde yer alan ve inkar edilmeyen .... Noterliği ve .... Noterliklerince karşılıklı gönderilen ihtarnamelerden anlaşılmakla, ürünlerin davalıya teslim edilmediği ve bu miktar ürün üzerinden sözleşme şartlarının gerçekleşmediği anlaşıldığından davacının buna yönelik itirazlarının reddi gerekmiştir.
Davalının mal ve parasını dava dışı ...'ten iade alamaması nedeniyle davacının komisyon ücretine hak kazanamayacağına ve davacının kendi çalıştığı firmalar ile kendisi hilafına ... firması arasında aracılık yaptığına ilişkin iddialarına, dava dışı firmanın hukuka ve sözleşmeye aykırı fiillerinin komisyon bedelinden indirimi gerektirdiğine dair şart bulunmaması ve dava dışı ... firması adına kesilen 14/05/2020 tarihli "komisyonculuk bedeli" faturasının davalının hilafına ve dava dışı ... firması lehine işlem yapıldığına tek başına karine oluşturmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla, aksine dair dosyaya sunulmuş somut delil bulunmaması karşısında itibar edilememiş ve davanın 15.650,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi üzerinden kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile; 15.650,00TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gereken 1.069,05TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 1.856,56TL nispi harcın mahsubu ile fazla yatırılan 787,51-TL harcın karar kesinleştiğine ve talep edilmesi halinde davacı vekiline İADESİNE,
-Davacı tarafından ilk dava açılırken yatırılan 1.069,05TL harç parasının davalıdan alınarak, davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinden başvuru harcı 54,40TL, posta ve bilirkişi ücreti gideri 2.652,70TL olmak üzere toplam: 2.707,10TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre yapılan hesaplamaya gereğince; 289,55TL'sinin davalıdan alınıp, davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın oranlamaya göre davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.650,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
7-HMK 333. maddesi gereğinde davacı yanca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 341/1 vd.maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/04/2024

Katip ...
¸

Hakim ...
¸