İSTANBUL 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/722 Esas
KARAR NO:2024/84

DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:22/06/2022
KARAR TARİHİ:07/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, plastik üretim sektöründe çevre, insan sağlığını dikkate alarak kaliteli üretim ve güvenli ticareti kendisine prensip edinen, plastik üretim ve özellikle plastik profil üretimi alanında, gerek geniş ürün yelpazesi, gerekse kalite güvence ve ticaret ahlakıyla iç ve dış piyasada sektörü omuzlayan, alanında lider firmalardan biri olduğunu, davacı şirketin, raf sektöründe her renk ve model profil üretimi yaparak aylık 800 ton hammadde işleme kapasitesine sahip bir firma olduğunu, şirket nezdinde üretilen başlıca ürünlerin; market arabaları, plastik sepet ürünleri, raf etiketlik ürünler, turnike sistemleri, mobilya sektörü ürünleri, inşaat sektörü ürünleri, çamaşır kurutmalık ürünler olmakla davacının bu kapsamda 2006 yılında Türkiye’de ilk plastik çamaşır kurutmalığını, 2017 yılında dünyanın ilk ve tek demonte plastik market arabasını, 2018 yılında da Türkiye’nin 150 litre kapasiteli demonte plastik market arabasını ürettiğini, ürün yelpazesini her geçen yıl artıran müvekkil şirketin, 2018 yılında metal market arabası imalatına başlayarak dünya piyasasında adından söz ettirdiğini, halihazırda 34 ülkeye ihracat yapan müvekkili şirketin, temiz çevre ve insan sağlığını ilke edinerek kaliteli ürün ve sürdürülebilir üretim vizyonuyla, iç ve dış piyasada sektörün önemli isimlerinden biri olduğunu, davacı şirketin, dava dışı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile akdetmiş olduğu kira sözleşmesine istinaden kiracı sıfatıyla "... Mah. ... Yolu Cad. No: 16/1 .../İstanbul" adresinde mukim fabrika vasıflı taşınmazda faaliyetlerini sürdürmekte iken 17.05.2022 tarihi saat 07:15-07:20 sıralarında, ... Mahallesi, ... Yolu, No: 18/1, ... adresinde bulunan ve aydınlatma malzemesi üretilen davalı ... İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şirketinde bilinmeyen bir nedenle yangın çıktığını, mesai saati dışı olduğundan işçi ve başkaca insan bulunmaması sebebiyle fark edilmeyen yangının, kısa sürede büyüyerek önce başladığı fabrikanın tamamını sardığını, ardından davacı şirketin de bulunduğu 2 fabrikaya daha sıçrayarak fabrikalara büyük çapta zarar verdiğini, diğer fabrikalara da sıçrayan yangının fark edilmesinin akabinde vatandaşların itfaiyeye haber vermesi üzerine ...'ün yanı sıra ... gibi çevre ilçelerden de itfaiye ekipleri olay yerine gelerek müdahale ettiğini ve yangının, güçlükle kontrol altına alındığını, bu olay neticesinde davacı şirketin fabrikasının çok büyük derecede zarar gördüğünü, kullanılamaz hale geldiğini ve gelinen aşamada davacının faaliyetlerini tamamen durduğunu, bu nedenle büyük bir ekonomik kayıp yaşayan davacının zararını bir nebze olsun giderebilmek adına, meydana gelen zararda sorumluluğu bulunan yangının çıktığı şirket ile bina malikleri aleyhine işbu davayı açtıklarını, zararın mahkeme kanalıyla tespiti adına da ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasıyla delil tespiti istenildiğini, akabinde keşif yapıldığını, ancak, raporun hazırlanma aşamasında olduğunu, zararların karşılanması için davalılara geçilmişse de davalıların davacının zararını karşılamaktan kaçındıklarını, açıklanan nedenlerle davalılardan ... İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Sigorta A.Ş. nezdinde yangından doğan tazminat alacağı üzerine ve bina maliki olan davalılar ... ve ...'in binası üzerine öncelikle teminatsız olarak, aksi halde makul bir teminat karşılığında tedbir konmasını talep ettiklerini belirterek, dolar ve euro üzerinden talep edilen alacak kalemlerinin dava tarihinden itibaren TC Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı değişik oranlarda avans faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden Türk lirasına çevrilerek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Türk Lirası üzerinden talep edilen alacak kalemlerinin dava tarihinden itibaren TC Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı değişik oranlarda avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca davalılardan ... İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Sigorta A.Ş. nezdinde yangından doğan tazminat alacağı üzerine ve bina maliki olan davalılar ... ve ...'in binası üzerine öncelikle teminatsız olarak, aksi halde makul bir teminat karşılığında tedbir konmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafça; gold plastik profil imalat sanayi ve ticaret aş olarak kiracı sıfatı ile kullanımlarında bulunan "... mah. ... yolu cad no 16/1 .../ istanbul" adresinde mukim fabrika vasıflı taşınmazda 17.05.2022 tarihinde yangın çıktığını, işbu yangının müvekkili şirkette bilinmeyen bir nedenle başladığını, söz konusu yangının davacı şirketinde içinde bulunduğu 2 fabrikaya sıçradığını, büyük çapta zararlarının mevcut olduğunu, tbk 49. madde uyarınca müvekkili şirketin haksız fiil sorumluluğunun bulunduğunu, bu hususun mümkün olmaması halinde tbk 71 gereği tehlike sorumluluğu hallerinin mevcut olduğu bu kapsamda zararlarının karşılanması gerektiğinir belirtildiğini ancak söz konusu hususun tarafınca kabulü mümkün olmadığını zira yangın olayı sebebiyle müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmamakta olduğunu bu kapsamda davacının taleplerinin haksız olduğunun ivedilikle davasının reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu davacı tarafından gerek dava konusu, gerek açıklamalar gerekse talep ve sonuç kısmında talep edilen kalemlerin açık bir şekilde yer almakta olduğunu bu kapsamda bu hususunun açık ve net bir şekilde belirtilmiş olmasına rağmen davacının talep etmiş olduğu kalemler bakımından belirsiz alacak davası açması mümkün olmadığını yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; davacı tarafından açılan işbu haksız ve hukuka aykırı davanın; hukuki yarar yokluğu sebebiyle hmk 107/1 uyarınca usulden reddini, davanın arabuluculuğa başvurulmadan açıldığı göz önüne alınarak söz konusu davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddini, işin esasına girilmesi halinde mesnetsiz işbu davanın reddini, davacının ihtiyati tedbir talebi haksız olduğundan işbu aşamada ihtiyati tedbir talebinin reddini, lehine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;davacı işyerinde çıkan yangın sebebiyle davacının uğradığını iddia ettiği zararın tazmini talebinden ibaret olduğu görüldü.
DELİLLER;
... Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
.... Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Diş sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ... D.iş sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
.... Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ... D.iş sayılı dosyasının uyap üzerinden celp edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, davacı işyerinde çıkan yangın sebebiyle davacının uğradığını iddia ettiği zararın tazmini talebinden ibaret maddi tazminat davasıdır..
Davanın, 22/06/2022 tarihinde harç ikmali yapılarak açıldığı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasına kaydı yapılmış olduğu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/06/2022 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği ve mahkememize 09/02/2023 tarihinde tevzi olarak, mahkememizin ... esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, arabuluculuk son tutanağının mevcut olmadığı tespit edildiğinden, Mahkememizin 09/02/2023 tarihli tensip zaptının 8 nolu ara kararı gereğince davacı vekiline 7155 sayılı kanunun 20. Maddesi ile getirilen değişiklik uyarınca 6325 Hukuk Uyuşmazlıklarında arabuluculuk Kanunun 18/A maddesi uyarınca arabuluculuk son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin ya da E-İmzalı verili dijital kopyasını mahkememiz dosyasına sunması için tensip zaptının tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde sunması ihtar edilmiş, davacı vekili tarafından 27/02/2023 tarihli dilekçesi ile taraflarınca açılan davanın Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açıldığından arabuluculuk görüşmesi yapılmadığını, mahkeme tensibi kendilerine tebliğ edilmeden 16/02/2023 tarihinde arabuluculuk için arabuluculuk dairesine müracaat edildiğini beyan etmiş, dilekçesi ekinde arabuluculuk tutanağını sunmuştur.
6100 sayılı HMK 114.maddesinde dava şartları sayılmış, yine HMK 115.maddesinde ise dava şartlarının incelemesinin nasıl gerçekleştirileceği düzenlenmiştir. Buna göre "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder."
6102 sayılı kanun 5.maddesinde 7155 sayılı yasanın 23.maddesi ile eklenen 18/a maddesi ile yapılan değişiklik nedeniyle Arabuluculuk dava şartının eklenildiği, HMK 118/1 madde gereğince "Davanın dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış " sayılacağının belirtildiği, 7155 sayılı kanunun 20.maddesi ile 13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK.5.maddesinden sonra gelmek üzere dava şartı olarak Arabuluculuk getirildiğini, söz konusu düzenleme ile "Bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarada, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmünün bulunduğunu ve yine 7153 sayılı kanun Yürürlük başlıklı 26/1-a maddesinde 10,20 ve 21.maddeleri 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girer hükmü yer bulunduğu, söz konusu yasa değişikliği ile arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte bir dava şartı olmamakla birlikte, zorunlu arabuluculuk dava şartının dava öncesinde yerine getirilmiş fakat dava dilekçesinde buna değinilmemiş olabileceği bu anlamda hak kaybına mahal verilmemesi amacı ile mahkememizce davacı vekiline zorunlu arabuluculuk dava şartına başvuruda bulunulup bulunulmadığı, bulunulmuş ise anlaşmaya varılamadığına dair son tutanak aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış ya da e-imza dijital kopyasının 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkememiz dosyasına sunulması aksi halde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verileceği hususunda tensip zaptı ekli tebligatın 24/02/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen mahkememizce verilen 1 haftalık kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından arabuluculuk başvurusuna dair anlaşmaya varılamadığına ilişkin tutanak sunulmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasının 2 nolu celsesinin 1 nolu ara kararı ile mahkememizin 1 nolu celsenin arabuluculuğa ilişkin ara kararından dönülerek dosyanın davalı ... İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden tefriki ile ayrı bir esasa kaydının yapılmasına karar verilmiş ve dosya mahkememizin 2023/722 esasına kaydedilmiştir.
Benzer mahiyette ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin ... sayılı ilamında "Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davanın 11.02.2019 tarihinde ... 19. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açıldığı, anılan mahkemece 18.11.2020 tarihinde davanın kabulüne karar verildiği, Dairemizin 19.03.2021 tarihli kararı ile davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı ve bu nedenle ticari iş ve ticari dava olduğu gerekçesiyle asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğuna karar verildiği, dolayısıyla somut uyuşmazlığın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi bulunduğu, işbu Dairemiz kararının davacı vekiline 08.05.2021 tarihinde tebliğ edildiği, ... Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosunca düzenlenen 01.06.2021 tarihli tevzi formu ile dosyanın eldeki kararı veren ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, davacı tarafça tüm bu işlemlerden sonra 07.06.2021 tarihinde arabuluculuk başvurusunun yapıldığı ve 18.06.2021 tarihinde düzenlenen arabuluculuk son tutanak aslının aynı tarihte mahkemeye sunulduğu, her ne kadar mahkemece 03.06.2021 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline 6325 SK'nın 18/A maddesi uyarınca arabuluculuk son tutanağının aslını veya onaylı örneğini sunması için 1 haftalık kesin süre verilmiş, bu tensip tutanağı davacı vekiline 15.06.2021 tarihinde tebliğ edilmiş ve davacı vekilince de yukarıda da açıklandığı üzere 18.06.2021 tarihinde düzenlenen arabuluculuk son tutanak aslının aynı tarihte mahkemeye sunulmuş ise de, davacı vekilince sunulan arabuluculuk son tutanağının, 6325 SK'nın 18/A maddesinde belirtilen şartı sağlamadığı, diğer bir deyişle davacı tarafça arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması karşısında, mahkemece herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin gerektiği, davacı vekilince dosyaya sunulan örnek Yargıtay kararlarında, görevsizlik kararı veren mahkeme aşamasında ve dosyanın görevli mahkemede esas kaydı yapılmadan önce arabuluculuğa başvuru şartının sağlandığı ve arabuluculuk son tutanağının sunulduğu, somut uyuşmazlıkta ise dosyanın eldeki kararı veren ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmesinden sonra arabuluculuğa başvurulduğu sabit olduğundan, 6325 SK'nın 18/A maddesinin açık hükmü karşısında, mahkemece davanın HMK'nın 114/2 maddesi yollaması ile TTK'nın 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı, Yargıtayın somut uyuşmazlıktaki gibi dosyanın görevli mahkemede esas kaydı yapılmadan önce arabuluculuğa başvuru şartının sağlanmadığı durumlardaki uygulamasının da bu yönde olduğu (Yargıtay 11. HD'nin 05.07.2023 tarih ve 2021/... E.- 2023/... K., 14.09.2023 tarih ve 2022/... E.- 2023/... K., 19.09.2023 tarih ve 2022/... E.- 2023/... K., 17.10.2023 tarih ve 2022/... E.- 2023/... K., 15/09/2022 tarih ve 2021/... E.- 2022/... K., 21/11/2022 tarih ve 2021/... E.- 2022/... K.) anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir." şeklinde karar verildiği görülmüştür.
Yukarıda açıklanan yasa hükümleri kapsamında davanın ilk açılan mahkeme ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine 22/06/2022 tarihinde, mahkememize 09/02/2023 tarihinde tevzi olduğu, 7153 sayılı Yasanın yürürlük tarihi olan 01/01/2019 tarihinden sonra açıldıkları, dava açıldığı tarihten önce arabulucuya başvurulmadığı gibi dosya mahkememize tevzi edilmeden önce de arabuluculuğa başvurulmadığı, 6102 sayılı TTK.5.maddesinde açıkça dava açılmadan önce başvuru zorunluluğu getirildiği, tamamlanabilir bir dava şartı olarak da düzenlenmediği gözetilerek iş bu davada davanın HMK 114/2 maddesi yollamasıyla 6102 sayılı 5/A maddesindeki zorunlu arabuluculuk dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın 6102 Sayılı Kanunun 5/A maddesi yollamasıyla HMK madde 114/1-d ve 115/2 gereği dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL maktu red harcınının davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne; 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır