İSTANBUL 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2019/468
KARAR NO :2024/99

DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:24/07/2019
KARAR TARİHİ:15/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... 19.Noterliği’nde düzenlenen 09.05.1996 tarih, 11, 17398 yevmiye no, ...-1 sayılı 31.07.1996 tarih, ... yevmiye numaralı, ...-2 sayılı 17.03.1997 tarih, ... yevmiye numaralı, ...-3 sayılı ... Sözleşmeleri akdedildiğini, bu sözleşmeler nedeniyle herhangi bir ihtilaf yaşanmadığını, ancak .... Noterliği’nin 24.06.1998 tarih, ... yevmiye no.lu, ...-4 sayılı ... Sözleşmesi, 07.07.1998 tarih, ... yevmiye no.lu tadil sözleşmesi, 16.08.1996 tarih, ... yevmiye no.lu tadil sözleşmesi 22.07.1998 tarih, ... yevmiye no.lu, ...-5 sayılı ... Sözleşmesi düzenlendiğini, proforma faturaları düzenleyen dava dışı ... LTD.ŞTİ ve ... A.Ş. Şirketleri tarafından sözleşme konusu malların ithali işlemlerinin süre alacağının bu nedenle malların 4-5 ay sonra teslim edilebileceğinin, ... bedellerinin bu süre içinde ödenmesi halinde bunun peşinat olarak kabul edileceğinin, mal teslim edilinceye kadar yapılacak bu ödemelerin taksit bedellerinin ve uygulanan faiz oranlarının düşmesine sebep olacağını beyan ettiklerini, müvekkili şirketin sözleşme konusu mallara acil ihtiyacı olmadığından ve davalı şirket tarafından kendisine teklif edilen taksitle ödemenin cazip olması dolayısıyla, malları teslim alacağı tarihi beklerken kira bedelinin ödemesine devam ettiğini, bu süre sonunda mallar teslim edilmeyince müvekkili şirketin, davalı şirket ile görüştüğünü ve davalının taahhüdünde olan malların tesliminin sağlanmasını talep ettiğini, Davalı şirket tarafından müvekkili şirkete “tüm taksitleri ödemesi gerektiğini, sözleşmeler imzalanırken malların teslim-tesellüm belgelerinin de imzalandığını, taksitlerin ödenmemesi halinde hukuk yollarına başvuracaklarını” şeklinde beyanda bulunduklarını, ... Sözleşmelerine konu malları teslim alamayan müvekkili şirketin, kira bedellerini ödemeyi kestiğini, geçen süre içerisinde müvekkili ile davalı şirket arasındaki ilişkilerin bozulduğunu ve davalı tarafın sözleşmelerin teminatlarını paraya çevrilmesi yolunu seçtiğini ve müvekkillerinin taşınmazları icra kanalıyla satışa çıkarıldığını ve menkul malların haczedildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete teslim edilmeyen malların iadesi için dava açıldığını, ....Asliye Ticaret Mahkemesi, ... E. ... K. sayılı ve 11.10.2002 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, kararın gerekçesinin “sözleşme ekindeki teslim tutanağına göre davacının kiralama konusu mallan kiracıya teslim ederek yükümlülüğünü yerine getirdiği” şeklinde olduğunu, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 2003/... E. 2004/... K. sayılı kararı ile “davalının imzasını taşıyan tesellüm belgelerinin aksine olarak malların teslim edilmediği yolundaki savunmasını usulen kanıtlayamamış olmasına” şeklindeki gerekçe ile kararı onadığını, müvekkili şirketin “... sözleşmelerine konu malların ithali ile ilgili gümrük beyannamesinin sahte olduğunu ve buna bağlı olarak kesilen tüm faturaların da sahte olduğunu, bu nedenle yurda girmeyen bir malın kendisine teslim edilmesinin mümkün olmadığını” belirterek uğradığı zararların tazmini için dava açtığını, ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K sayılı kararı ile davayı red ettiğini, kararın gerekçesinin “davalı ... şirketinin yasa gereğince malı bizzat teslim etme yükümlülüğünün bulunmadığı, mevcut teslim tesellüm belgeleri, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin kesinleşen ... E. ... K. numaralı kararında da malların kiracıya teslim edildiğinin kabul edildiği” olduğunu, bu kararın kanun yollarından geçerek kesinleştiğini, müvekkili şirketin ... sözleşmelerine konu malların ithal edildiği iddia edilen ve Türkiye’ye girişlerini belgeleyen gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespiti için dava açtığını, ....Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. ... K. sayılı ve 18.11.2015 tarihli kararı ile davayı kabul ettiğini, bu kararın 26.01.2016 tarihinde kesinleştiğini, müvekkili şirketin, sahteliği tespit eden mahkeme kararına dayalı olarak ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. sayılı dosyasında Yargılamanın İadesi talebinde bulunduğunu, ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.... K. sayılı ve 28.09.2017 tarihli kararı ile Yargılamanın İadesi talebini red ettiğini, kararın gerekçesinin “....Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K sayılı kararının 24.06.1998 ve 22.07.1998 tarihli Teslim-Tesellüm belgelerine dayalı olarak verilmiş olduğu, beyannamenin sahteliğinin 11.10.2002 tarihli malın iadesine yönelik kararı etkilemeyeceği” olduğunu, bu nedenlerle davalı şirket hakkında açılan tüm davalarda müvekkili şirketin taleplerinin red edilme gerekçesinin; müvekkili şirketin ... sözleşmelerinin konusu olan malları “teslim aldığı” nın mahkemelerce kabul edilmesi olduğunu, Yargıtay’ın deyimiyle “malların teslim edilmediği yolundaki savunmasını usulen kanıtlayamamış olması” olduğunu, ancak ....Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/... E. 2015/... K. sayılı ve 18.11.2015 tarihli sahteliğin tespiti kararı ile, müvekkilinin bu malları teslim almasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığı hususunun ispatlandığını, yani "malların teslim edilmediği" yolundaki savunmalarının usulen kanıtlandığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesi, ... konusu malların ithalinin gerçekleştirildiği gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespiti için açılan davaya ilişkin; 20.11.2015 tarihli, E.2015/... ve K.2015/... sayılı kararında, “... Gümrük Müdürlüğü’nde hazırlanmış gibi düzenlenen, düzenlenme tarihi 09.06.1998 ve 09.06.1998 olarak gösterilen “... ... San. Dış.Tic.Ltd.Şti. tescilli gözüken gümrük beyannamesinin SAHTE olduğu hususunda ihtilaf yoktur.” şeklindeki tespiti ile düzenleme tarihi 09.06.1998 ve 09.06.1998 olarak gösterilen ... ... San. Dış. Tic. Ltd. Şti.’nce tescilli gözüken gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespitine karar verdiğini, uyuşmazlık konusu malların ithalindeki işlemlerin sahteliğinin kesinleşmiş mahkeme kararı ile hükme bağlanmış olmasının, yapılan işlemlerin tamamının “kesin hükümsüzlük” ile geçersiz olması sonucunu doğurduğunu, Sahteliğin tespitine ilişkin karar ile ispat yükünün yer değiştirdiğini, yukarıda belirtilen ve davalı şirket tarafından iddia edilen işlemlerin gerçekleşmesinin fiilen ve hukuken imkansız olduğunun ve malların kiracı/davacı şirkete teslim edilmesinin hukuken ve fiilen imkansız olduğunun ispatlandığını, müvekkili şirketin, kiralama sözleşmelerine istinaden 7.100.000.USD ödeme taahhüdünde bulunduğunu, bu kapsamda bugüne kadar 1.250.000.-USD ödediğini, ödeme miktar ve tarihlerinin, müvekkili şirketin banka hesaplarında, ticari defter ve dayanağı belgelerinde kayıtlı olduğunu, müvekkili şirketin, ... sözleşmelerine teminat olması için davalı ...- ... ... ....’lığına, müvekkili şirketin hissedarı ve müdürü ...’in ... İli ... ilçesi, ... Mah. 182 pafta,31 Ada 5 parselde kayıtlı taşınmazına 13.500.000.-DM ve diğer hissedar ... ‘in İstanbul İli ... ilçesi, ... Mah. 182 pafta,31 Ada 5 parselde kayıtlı taşınmazı üzerinde 4.040.000.-USD bedelli ipotek tesis edildiğini, teminat ipotekleri davalı şirket tarafından, ....İcra Müdürlüğünün ..../... ve .../.... E. sayılı dosyaları üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satıldığını, davalı şirket tarafından ... ve ...' e ait başka taşınmazların da satışa çıkarıldığını, ayrıca davalı şirketin ....İcra Müdürlüğünün 2000/10125 E.sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkiline ait bir kısım mallar üzerine tedbir konulduğunu, müvekkilinin başlatınlan icra takipleri ve tedbirler nedeniyle zarara uğradığını, bu nedenlerle taraflar arasındaki kira sözleşmelerinin kesin hükümsüz olduğunun ve finansal kira sözleşmelerinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespitine, müvekkili tarafından davalıya ödenen kira bedellerinin ve müvekkilinin elinden çıkan taşınır/taşınmazların karşılığı olarak ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, hükmedilecek bedele, kiraların ödeme tarihlerinden ve taşınır/taşınmaz malların satıldığı tarihten itibaren ticari avans faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça gümrük belgelerinin sahte olduğundan bahisle ... konusu malları teslim almadığına yönelik bu davada ileri sürmüş olduğu iddia ve taleplerinin 2001 yılından bu yana taraflar arasında görülen bir çok davada ileri sürüldüğünü ve her bir davada ayrı ayrı incelendiğini ve her dava müvekkili şirket lehine karara çıktığını ve yargıtayca onanarak kesinleştiğini, bu davalar neticesinde ... konusu malların davacı tarafa teslim edildiğinin birçok dava ile sabit olduğunu, ayrıca ... konusu malların ithali ile ilgili gümrük beyannamelerinin sahteliği (kabul anlamına gelmemek kaydıyla) 2001 yılından bu yana öne sürülmekte olduğunu, bu nedenle, davacı tarafın buna dayanarak açmış olduğu bu davanın hem derdestlik hemde zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, ... konusu malların ithalinin müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, ... konusu malların müvekkili şirket tarafından yurt içinden alındığını, yukarıda belirtilen ve bu davaya delil olarak gösterilen gümrük beyannameleri ile müvekkili şirketin bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkili Şirket ile davacı arasında yukarıda da belirtildiği gibi .... Noterliği’nde 24.06.1998 tarih, ... yevmiye no’lu ... -4 sayılı ve 22.07.1998 tarih, ...-5 sayılı ... Sözleşmeleri akdedildiğini sözleşmelerin 1. Maddesinde belirtildiği üzere kiracı tarafından seçimi yapılan ve bulunan malların ...A.Ş. ve ... A.Ş.’den satın alınarak davacı firmaya Kiralandığını, müvekkili Şirketin, ... konusu malları davacı tarafa teslim ettiğini ve malların bedelini satıcı firmalara ödeyerek yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı tarafın ... konusu malları teslim aldığını defalarca beyan ettiğini ve yine malların davacı tarafa teslim edildiğinin yukarıda detaylı olarak açıklanan davalar ile kanıtlandığını, .... Asliye Ticaret Mahkeme’nin ... E. sayılı dosyasından alınan tedbir kararı ile ... konusu malların iadesi için 31.07.2001 tarihinde borçlu firmanın adresine gidildiğini, malların bir kısmı davacının adresinde bulunduğunu, bulunmayan mallarla ilgili olarak borçlu vekili Av. ...'un “ tedbir tutanağında dökümü yapılan malların adreste bulunanların teslim edildiğini, kullanım süresi dolan ve bu nedenle hurdaya çıkarılıp atılan malların teslim edilemediğini “ beyan ettiğini, Müvekkili şirket tarafından yasal işlemlere başlanmasına kadar davacı tarafın malları teslim almadığı ile ilgili herhangi bir beyanı olmadığını, yine davacı tarafın yasal işlemlere başlanması üzerine icra takip dosyasına sundukları 01.08.2000 tarihli mal beyanı dilekçesi ile borcu bir peşin, on eşit taksitte ödemek istediklerini beyan ettiğini, davacılardan ...'in şirket yetkilisi olarak, müvekkili şirkete 31.11.2000 tarihinde bir yazı göndererek, 1996 yılından beri Müvekkili Şirket ile çalıştığını, 1998 tarihine kadar ödemelerini düzenli olarak yaptığını ancak 23.06.1998 tarihinde ... A.Ş. Şirketini satın aldığını ve çok masraf yaptığını makinaların leasing yapıldığını beyan ettikten sonra borçların ödenmesi ile ilgili ödeme planı sunduğunu, davacı tarafın malları teslim almadığına ilişkin bu tarihte de herhangi bir beyanı bulunmadığını, davacı şirket yetkilisi ... bu yazısında malları teslim aldığını ve borcu bir ödeme planı çerçevesinde ödemek istediğini beyan ettiğini, taraflar arasında görülen ve kesinleşen tüm davalarla ve davacı tarafın beyanları ile ... konusu malların davacı tarafa teslim edildiğinin sabit olduğunu, ... konusu malların müvekkili şirket tarafından ithal edilmediğini, bu nedenle davacı tarafın sahte olduğunu iddia ettiği gümrük belgeleri ile müvekkili şirketin hiçbir ilgisinin olmadığını, tarafların anlaşarak ... konusu malların bütün rizikolara karşı sigorta ettirilmesi yükümlülüğünü davacı tarafa verdiğini, bunun doğal sonucu olarak ... konusu malların Kiralayan ve Kiracı tarafından sigorta ettirilmemiş olmasının, kiralayan açısından sözleşmeye aykırılık oluşturmazken, sigorta sözleşmesini yaptırmamış olan kiracının sözleşmeye aykırı davranmış olacağını ve bu aykırı davranışının tüm sonuçlarından hem 3. kişilere hemde kiralayana karşı sorumlu olduğunu tüm bu açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;
....Asliye Ticaret Mahkemesi, ... E. ... K. sayılı, ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. .../... K sayılı, ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı, ....Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı, .... Asliye Ticaret Mahkeme’nin ... E. Sayılı dosyaları, .... İcra Dairesinin 2000 / ... sayılı dosyası, .... İcra Dairesinin 2000 / ... sayılı dosyası, .... İcra Dairesinin 2000 / ... sayılı dosyası, .... İcra Dairesi ... Tal. sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi, tapu kayıtları, davacı şirketin ticaret sicil kayıtları celp edilmiştir.
07/12/2022 tarihli ara karar ile Davacı ..., ... Ltd. Şti. vekilinin 29/11/2022 tarihli ve davacı ... vekilinin 01/12/2022 tarihli ıslah dilekçeleri ile dava miktarlarını arttırmış olmaları nedeniyle, dava miktarının 500.000,00-TL üzeri olduğu anlaşıldığından dosya heyete tevdi edilmiştir.
Dosya heyete tevdi edilmeden önce taşınmazların değerlerinin belirlenmesi bakımından gayrimenkul değerleme uzmanlarından bilirkişi raporları alınmış ayrıca ... uzmanı bilirkişiden 27/09/2021 tarihli kök ve 14/10/2022 tarihli ek raporlar alınmıştır. Daha sonra mahkememizce muhasebe uzmanından 10/05/2022 tarihli rapor alınmış ve sonuç olarak diğer bilirkişilerde eklenmek suretiyle; 16/01/2024 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
16/01/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında davalı tarafa yapılan ödemeler belirtilerek " DM, EURO dönüşümü yapılmıştır,...-1, ...-2, ...-3, ...-4 ve ...-5 no’lu sözleşmeler için ...İcra Dairesinin
2001/221 Talimat sayılı dosyası ile teslim alınan finansal kiralamaya konu mallar dışında kalan diğer .... konusu mallar için davacının davalıya ödediği toplam miktarın; DM.2.458.168.- karşılığı EURO.1.256.841,34 ve USD.1.114.900.- olduğu, ...-1, ...-2, ...-3, ...-4 ve ...-5 no’lu sözleşmeler için, Davalı .... A.Ş.’nin ... sözleşmesinin feshinden önce davalıdan tahsil ettiği kira bedellerinin toplam miktarının DM.2.512.213.- karşılığı EURO.1.284.474,11 ve USD.1.125.418.- olduğu, 1 DM 1.95583 EURO
4) ... sözleşmesi ile ilgili yapılan ödemeler dışında firmadan icra yolu ile bir miktar tahsilatlar yapıldığı da tespit edilmiştir. Bu tahsilatların tümü fesih sonrası yapılmıştır.
1-...’ in maliki bulunduğu ...-... ... Köyünde bulunan gayrimenkul 16.05.2003 tarihinde 46.000. TL bedelle alacağa mahsuben,
2- ...’ in maliki bulunduğu ...’da bulunan 8.378 m2 zeytinlik arazi 05.05.2005 tarihinde 250.000. TL alacağa mahsuben alındığı ve EURO.143.086 bedelle alacağa mahsup edildiğini,
3-...’ in maliki bulunduğu ... ...’da bulunan 4620/18360 hisseli gayrimenkul 05.05.2005 tarihinde 2.174.000. TL bedelle(USD.1.499.414 ve EURO.86.247.)Davalı tarafından mahsup edildiği,
4-...’ in maliki bulunduğu yine aynı yerde bulunan 850/18360 hisseli gayrimenkul 31.03.2005 tarihinde 231.000. TL (USD.167.700) bedelle alacağa mahsuben
alındığı tespit edilmiştir.
...-1 no’lu sözleşme konusu 1996 model ... ise 2008 yılında, KDV dahil 20.200.TL’ye satılıp alacağa mahsup edildiği, 5) Gümrük Mevzuatı Yönünden Yapılan incelemelerde: Sözleşmelerde davacıya teslim edilecek emtiaların davalı tarafından ithal edilmesi gerektiğine ilişkin bir şerh bulunmadığından, Sözleşmeye konu emtiaların Yurt içinden temin edilmiş olduğu hususu, davalının kabulünde olduğundan, Sahte olduğu iddia edilen gümrük belgelerine konu ithal edilen emtiaların, ... konusu emtialar olup olmadığına ilişkin somut bir veri/tespit bulunmadığından, Bu halde; gümrük mevzuatı yönünden incelenebilecek, karşılaştırma yapılmayı gerektirecek bir husus bulunmadığı kanaatine ulaşıldığı, karşılaştırma yapılmayı gerektirecek bir husus bulunmadığı kanaatine ulaşıldığı, 6) Tedbir tutanağında belirtilen elektronik cihazların taraflar arasında kurulu olan ...
sözleşmesine konu cihazlar olduğu kabul edilmesi ve davacı vekilinin dava dilekçesinde "kw" cinsinden beyan ettiği ürünlerin ...-4 ve 1710-5 nolu sözleşmelere konu proforma faturalarda belirtilen cihazların "kw" bazında eşleşenleri (uygunluk gösterenleri) dikkate alınarak sonuca gidilmesi gerektiği kabul edilmesi durumunda, 1 adet 20 KW FM verici Cihaz gerek ...-4 ve gerekse ...-5 nolu sözleşmelere konu proforma faturalarda yer almadığının, keza, davalı vekilinin sunmuş olduğu fatura muhteviyatlarında da 20 Kw FM verici cihaz yer almadığı, davacının dilekçesinde belirtmiş olduğu 2, 5 ve 10 kw olarak belirtilen verici cihazların transmitter (tube) olarak proforma faturalarda belirtilen cihazlar olduğu, davacının dilekçesinde belirtmiş olduğu RDF FM cihazının ise proforma faturalarda digital decoder olarak belirtilmiş olduğunun düşünüldüğü, yine davacı dilekçesinde 5 adet ... cihaz olarak belirtilen cihazın sözleşmelere konu proforma faturalarda mobil micorwave link olarak belirtilen cihaz olduğunun düşünüldüğü, davacı vekilinin dilekçesinde belirtmiş olduğu 5 adet 2 KW verici Cihaz ve 8 adet 2 KW verici Cihazın toplam sayısının 12 olduğu, ancak, sözleşmelere konu proforma faturalarda 2 kw verici cihaz sayısı 10 adet olduğu, bu durumda dava dilekçesinde belirtilen
12 adet 2 kw Fm verici cihazın 2 adedinin dava konusu sözleşmelerin dışında olduğu dikkate alınarak, 10 adet için hesaplama yapıldığı, aynı şekilde 1 adet 20 kw Fm verici cihaz dava konusu sözleşmelerde
bulunmadığından, hesaplamaya dahil edilmediği, bu noktada, dava dilekçesinde belirtilen cihazlar ile tedbir tutanağında belirtilen cihazların aynı cihazlar olup olmadığı, öyle ise hangisine tekabül ettiği
noktasında teknik inceleme yapılması hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olan bir husus olduğu, proforma faturada belirtilen bu ürünlerin leasing bedelinin 809.000$ olduğu, sözleşme tarihinden
tedbir haczinin uygulandığı tarihe kadar olan kullanım/yıpranma payının 43.039,97 $ olduğu, yıpranma payı düşülmüş değerinin 765.960,03 $ olduğu, davacının ...-4 ve ...-5 nolu sözleşmelere göre
ödemesi gereken leasing bedelinin toplam 7.171.000 $ olduğu, davacının fesih öncesinde ödediği tutarın bu sözleşmeler yönünden 1.125.418 $ olduğu, buna göre ifa oranının % 16 olduğu, yıpranma
payı düşürülmüş leasing bedeli olan 765.960,03 $'den ½ 16 ifa ( ödeme ) durumunda göre iadesi istenebilecek tutarın 122.553,61 $ olarak hesap ve tespit edildiği, 24.07.2019 olan dava tarihinde TCMB
efektif satış kuruna göre TL karşılığı davacının iadesini talep edebileceği ödeme tutarının 122.553,61 $ x 5,7324 TL/$ = 702.526,29 TL olarak hesap ve tespit edildiği, " görüş ve kanaatlerinin beyan edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arasında kurulan .... Noterliğinin 24/06/1998 tarih ... yevmiye sayılı ...-4 sayılı ... sözleşmesi ve yine aynı noterliğinin 22/07/1998 tarih ... yevmiye nolu ...-5 sayılı finansal kira sözleşmesi kapsamında davalı şirketin edimlerini yerine getirmediğinden bahisle, söz konusu sözleşmelerinin hükümsüz olduğunun tespiti ile ... sözleşmelerinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini tespitine, davacı şirket tarafından davalıya ödenen kira bedellerinin ve müvekkillerinin elinden çıkan taşınır/taşınmazların (uğranılan zararların) karşılığı olarak ve fazlaya dair haklar saklı kalınarak şimdilik 100.000,00 TL'nin kiraların ödenme tarihinden ve taşınır/taşınmaz malların satıldığı tarihten itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili istemi ile eldeki dava açılmıştır.
... ... ... ....(... ...), davacı ...Hizm San Ve Tic Ltd Şti (...) ' nin edimlerini yerine getirmediğinden bahisle sözleşmenin feshedileceğine ilişkin .... Noterliği' nin 25/08/1999 tarihli ihtarnamesinin 27/08/1999 tarihinde kiracı ve kefillere tebliğ ettirmiş ve kiralamaya konu malların aynen teslimi talebiyle açmış olduğu .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas ... karar sayılı dosyada davanın kabulü ile ... sözleşmesine konu malların aynen iadesine karar verilmiş, verilen karar 11/02/2005 tarihinde kesinleşmiştir. ... ise ... ... karşı 24/06/1998 ve 22/07/1998 tarihli ... sözleşmelerinin feshi ve söz konusu sözleşmeleri ile aynı tarihli teslim tesellüm belgelerinin iptalini bu sözleşmelerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ödenen kira bedellerinin istirdatı talebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyasında dava açmış, davanın reddine dair verilen karar 17/12/2009 tarihinde kesinleşmiştir. Daha sonra ... ve ... Gümrük Ve Ticaret Bakanlığı' na karşı gümrük beyannamesinin sahteliğinin tespiti talebiyle .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyasında dava açmış ve davanın kabulüne ilişkin verilen karar 26/01/2016 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşen bu karar nedeniyle ... , .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyasında yargılamanın iadesi yoluna başvurmuş, mahkeme ... esas sırasına kaydettiği yargılamanın iadesi talebini 2017/752 karar sayılı kararı ile reddetmiş daha sonra davacının istinaf aşamasında davadan feragat etmesi nedeniyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf ... ... karşı bu kez mahkememizde ... sözleşmelerinin kesin hükümsüz olduğunun ve davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile ödenen bedellerin tahsili ve uğranılan zararların tazmini talebiyle eldeki davayı açmıştır.
Davalı, davacı tarafın iddialarının 2001 yılından bu yana taraflar arasında görülen birçok davada ileri sürülüp kesinleştiğini bu nedenle derdestlik ve zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalının cevap dilekçesinde derdest olduğunu belirttiği .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyası sözleşme konusu malların iadesi; .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyası menfi tespit; .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyası ise ... esas sayılı dosyayla ilgili yargılamanın iadesi taleplerine ilişkindir. Davacı tarafça başından beri sözleşmeye konu malların teslim edilmediği iddia edilmiştir. Derdest olduğu ileri sürülen mahkeme kararlarında ise ... şirketinin mal teslimi ve bedelin ödenmesi konusunda sorumluluğunu gerektiren bir hal olmadığı belirtilerek özellikle kiracının imzasını taşıyan tesellüm belgelerinin aksine malların teslim edilmediği yolundaki savunmanın usulen kanıtlanamamış olması nedenleriyle davacı aleyhine kararlar verilmiş ve bu kararlar kesinleşmiştir. Kararlar kesinleştiği için derdestlik itirazı yerinde değil ise de; HMK 303 maddesinde düzenlenen kesin hüküm dava şartlarından olup resen yapılan değerlendirmede her ne kadar davanın tarafları ve dava konusu aynı ise de; davacı tarafın bu kararlardan sonra .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nde ... konusu malların ithalinin gerçekleştirildiği gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespiti için açılan davada mahkeme 20.11.2015 tarihli, ... esas ve ... karar sayılı kararında, "Davaya konu olan, ... Gümrük Müdürlüğün'de hazırlanmış gibi düzenlenen, düzenleme tarihi 09/06/1998 ve 09/06/1998 olarak gösterilen, ... ... San. Dış. Tic. Ltd. Şti'ce tescilli gözüken gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespitine," dair karar vermiş ve verilen karar 26/01/2016 tarihinde kesinleşmiştir. Davanın sonradan ortaya çıkan delil kapsamında açıldığı anlaşıldığından kesin hüküm itirazları yerinde görülmemiştir. Davalının zamanaşımı itirazları yönünden ise kesin hükümsüzlük iddiasına dayalı dava zamanaşımına tabi olmadığından; tazminat talepleri yönünden ise sahteliğin tespit edildiği .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin kararının kesinleşme tarihi olan 26/01/2016 tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazlarının da reddine karar verilmiştir.
Davacı dava dilekçesinde kira sözleşmelerine istinaden 7.100.000,00 USD ödeme taahhüdünde bulunduğunu, bu kapsamda 1.250.000,00 USD ödediğini ... sözleşmelerine teminat olması için davalıya ...' nin hissedarı ve müdürü ...' in İstanbul ili ... ilçesinde bulunan 31 ada 5 parselde kayıtlı taşınmazına 13.500.000,00 DM ve diğer hissedar ...' in İstanbul ili ... ilçesinde bulunan 31 ada 5 parselde kayıtlı taşınmazına 4.040.000,00 USD bedelli ipotek tesis edildiği, teminat ipoteklerinin davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü' nün 2000/297 ve 2000/224 esas sayılı dosyaları üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satıldığını, davalı şirket tarafından yine ...' e ait ... ili ... ilçesi 198 ada 322 parsel, ... ili 916/1 ada ve ...' e ait ... ili ... ilçesinde 749 parselde kayıtlı taşınmazların satıldığını .... İcra Müdürlüğü' nün 2000/10125 sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin mal varlığından çıkan diğer malların ... marka bir araç ve bir kısım cihazlar olduğunu müvekkilinin zararının davalıya ödediği ... bedelleri ile davalı tarafından satılan taşınır/taşınmazların bedeli olduğunu kısmi dava olarak açtıklarını belirtmişler ve bilirkişi raporu sonrası Davacı ... 01/12/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile elinden çıkan taşınmazların toplam değeri olan 14.351.620,96 TL' nin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacılar ... ve ... ise 29/11/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkilleri tarafından sözleşmelerin fesih tarihinden önce davalıya ödenen mal ve kira bedelleri toplamı olan 29.076.576,12 TL' nin davalıdan tahsilini ve ellerinden çıkan taşınmazların değeri olan toplam 71.654.309,55 TL' nin davalıdan tahsilini talep etmişlerdir.
Davacı şirket dava konusu ... Sözleşmeleri ile birlikte teslim tesellüm belgelerini de aynı gün imzalamıştır. .... Noterliği' nin 24/06/1998 tarih ...-4 sayılı ... sözleşmesine konu mallara ait tesellüm belgesinin 24/06/1998 tarihinde imzalandığı, söz konusu malların ...finansal kiralamaya sevk irsaliyesi ile 29/06/1998 tarihinde teslim edildiği yani 30/06/1998 tarihli faturalara istinaden ...' nin malları 29/06/1998 tarihinde teslim aldığı, ...' nin bu malları ... sözleşmesinin imza edildiği 24/06/1998 tarihinde teslim aldığının gözüktüğü; .... Noterliği' nin 22/07/1998 tarih ...-5 sayılı ... sözleşmesi ile kiralandığı ve teslim edildiği iddia edilen malların davacıya 22/07/1998 tarihinde teslim edildiğinin iddia edildiği, ...finansal kiralamanın bu malları 30/07/1998 tarihli sevk irsaliyesi ile teslim aldığını yani teslim almadan 8 gün önce teslim ettiğini iddia ettiğini, ....' ın malların ... kurumlarından elde edildiğini savunduğu, oysa mallara ait 09/06/1998 tarihli gümrük beyannamesinde sahtecilik yapıldığı ve bu malların Türkiye' ye ithal edilmediğinin mahkeme ilamı ile tespit edildiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Dava konusu malların ithalatının ... ... firması tarafından yapıldığı, yurt içinde üretilmeyen mallar olup ithal edilmesi zorunlu olan ürünler olduğu, Ticaret Bakanlığı' nın 15/05/2020 tarihli yazı cevabında 01/01/1996-01/01/2001 tarih aralığında ... ... şirketinin ithalat kaybına rastlanılmadığının bildirildiği, ... Gümrük Müdürlüğü' nün .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... sayılı dosyasına gönderdiği 10/02/2004 tarihli cevabi yazıda 19/06/1998 tarihli giriş beyannamesinin müdürlüklerinde işlem görmediğinin belirtildiği, bu hususlar dikkate alındığında .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... sayılı dosyasında Türk ... şirketine tescili gözüken 09/06/1998 düzenleme tarihli gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespitine karar verilmiş ve verilen karar kesinleşmiştir.
Her ne kadar davacı ... tarafından ... sözleşmeleri ile aynı tarihte düzenlenen teslim tesellüm belgelerinde malların teslim alındığı belirtilmiş ise de; sözleşmeye konu malın yurt dışından ithal edilmediği, faturalarda ithalatçı olarak görülen ... ... şirketinin bu işlemi yapmak üzere kurumdan yetki belgesi almamış olduğu, yine fatura ve proforma faturalarda marka modelleri belirtilen bu cihazlara gerekli izinlerin verilmemiş olduğu ile buna ilişkin gümrük beyannamelerinin sahte olduğunun tespit edilmesi karşısında malların teslim alınmasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığı ispatlanmış olup; davalı tarafça cevap dilekçesinde ileri sürülen sözleşme konusu malların yurt içinden satın alındığının dosya kapsamı itibariyle ispatlanamadığından davacı davasında haklı görülmüştür. Nitekim malların teslimini sağlama yükümlülüğü ... şirketine aittir. Teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının davacıların uğradığı zararı gidermekle yükümlü olduğu kabul edilmiştir.
Dava konusu ... sözleşmesine ilişkin malların ithalatının hiç yapılmadığı, bu nedenle bu malların satıcı şirketlere aktarılmasına ilişkin işlemler hükümsüz olup buna bağlı olarak satıcı şirketlerden ....' nun satın alma işlemi de hükümsüzdür. Bu nedenle davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı .... Arasındaki 24/06/1998 tarih ...-4 ve 22/07/1998 tarih ...-5 nolu ... sözleşmelerinin hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı malın iadesi istemine ilişkin davada ...tarafından sözleşmenin feshi ve malın iadesi talep edilirken 09/05/1996 tarihli ve değişik tarihli ... sözleşmelerinin tamamı yönünden talepte bulunulduğu, gerekçeli kararda davalı ...' nin 25/08/1999 tarihi itibariyle 1.012.645.574.751,00 TL kira borcunun bulunduğunun tespit edildiği görülmüştür. Taraflar arasında 09/05/1996 tarihinde ...-1, 31/07/1996 tarihinde ...-2, 17/03/1997 tarihinde ...-3, 24/06/1998 tarihinde ...-4, 07/07/1998 ve 16/08/1996 tarihlerinde tadil sözleşmeleri ve 22/07/1998 tarihinde ...-5 nolu ... sözleşmeleri imzalanmış, bunların tamamı yönünden ödenmeyen kira borçları nedeniyle sözleşme feshedilerek malın iadesi istenilmiştir. Somut olayda ise 1,2 ve 3 nolu ... sözleşmeleri uyuşmazlık konusu olmayıp 4 ve 5 nolu ... sözleşmeleri dava konusu olduğu halde 27/09/2021 tarihli kök ve 14/10/2022 tarihli ek raporlarda tüm ... sözleşmeleri dahil edilerek hesaplama yapıldığı anlaşıldığından bu rapor hükme esas alınmamış ve daha sonra mahkememizce aldırılan 16/01/2024 tarihli raporda dava konusu olmayan sözleşmeler için yapılan tahsilatlar düşülmek suretiyle yapılan hesaplamaya itibarla buradaki değer rapora esas alınmıştır. Her ne kadar bu raporda da sehven talimat icra dosyasına konu mallar FKS konusu mallar olmamasına rağmen bu malların değeri düşülerek hesaplama yapılması yerinde değil ise de; davacı vekilinin bu konuda itirazı bulunmadığından kazanılmış hakları etkilememek adına bu hususta da rapora itibar edilmiş ve raporda belirtilen miktar doğrultusunda zarar talebi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükümsüzlüğünün tespiti istenen ... sözleşmesi ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı .... Arasında imzalanmış olup; davaya konu zarara sebep olan tahsilatlar da yine bu sözleşme kapsamında yapılmıştır. Davacı ... ve ... sözleşmede ipotek veren olarak davacı sıfatıyla talepte bulunmuş ise de; sözleşmenin tarafı olmadıklarından ve meydana gelen zarar da esasen sözleşmenin tarafı olan şirketin zararı olduğundan davacı ... ve ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile; davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı .... Arasındaki 24/06/1998 tarih ...-4 ve 22/07/1998 tarih ...-5 nolu ... sözleşmelerinin hükümsüz olduğunun tespitine, bu kapsamda davacı şirketin uğramış olduğu zararlara istinaden 702.526,29 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesine,
2-Davacı ... ve ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
3-Kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 47.989,57 TL nispi karar harcından peşin alınan 1.720.231,75‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 1.672.242,18‬ TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.' ye iadesine;
4-Davacı şirket tarafından yatırılan toplam 50.327,97 TL (44,40 TL BVH, 6,40 VSH, 1.707,45 TL Peşin Harç, 46.282,12‬ TL Islah Harcı, 2.287,60 TL Keşif Harcı ) harcın davalıdan alınarak davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.' ye verilmesine,
5-Davacı ... tarafından yatırılan 243.383,00 TL ıslah harcı ve 1.708,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 245.091‬,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı ...' e iadesine,
6-Davacı şirket tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 20.417,10 TL ( 4.367,1‬0 TL Tebliğler ve postalar, 16.050,00 TL bilirkişi ücreti ) yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre takdiren 142,39 TL'sinin davalıdan alınarak davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.' ye verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen alacak miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 104.353,68 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.' ye verilmesine,
8-Reddedilen alacak miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi gereğince hesap olunan 104.353,68 TL nispi vekalet ücretinin davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacılar ... ve ... yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TLvekalet ücretinin davacılar ... ve ...' den alınarak davalıya verilmesine,
10-Arabuluculuk görüşmelerinde atanan arabulucuya 1.320,00 TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'a göre davadaki red ve kabul oranına göre hesaplanan 9,20 TL'nin davalıdan, 1.310,80 TL'nin davacı ...Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den alınarak hazineye gelir kaydına,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider ve delil avanslarının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı ... vekili Av. ..., diğer davacılar vekilleri Av. ..., Av. ... davalı vekili Av. ...' in yüzüne; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2024

Başkan...
e- imza
Üye ...
e- imza
Üye ...
e- imza
Katip ...
e- imza