İSTANBUL 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2019/344 Esas
KARAR NO:2024/295

DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:11/06/2019
KARAR TARİHİ:08/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili derneğin yukarıda yazılı cami müştemilatını iştigal etmekte olduğunu, davaya konu çekte keşideci sıfatıyla derneği temsilen imzası bulunan ...'nin mevcut yönetim tarafından görevine son verildiğini 14/05/2018 tarihine kadar münferiden temsil ve ilzam yetkisine sahip olduğunu ancak 2018 Nisan ayı başlarında ard arda gelen ödeme emirleriyle belirtilen dernek yöneticisinin mevcut yetkilerini kötüye kullanmak ve bir takım hilelerle( evrakta sahtecilik) değişik bankalardan onlarca çek koçanı aldığını, bunları dernek kayıtlarına geçirmeden uhdesinde tuttuğu, işbirliği yaptığı kişi ve kurumlar üzerinden bazen sahte içerikli faturalarda kullanarak piyasaya sürdüğünün anlaşıldığını, açıklanan duruşmalar sırasında ortaya çıkacak sebeplerden dolayı, kötü niyetle açılan takibin öncelikle teminatsız durdurulmasını akabinde iptalini, takibe konu edilen çek bedellerinin borçlu olmadığının tespitini, kötü niyetle hareket ederek müvekkillerinin ticari ve sosyal hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalıların %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;müvekkilinin davaya konu çekler nezdinde düzgün ilerleyen ciro silsilesinde iyi niyetli yasal hamil konumunda olduğunu, afaki beyanlar ile dile getirilen aksi yöndeki iddiaların hukuk ve hakkaniyete aykırılık dolayısıyla dikkate alınmaksızın huzurdaki davanın reddinin gerekmekte olduğunu davacı tarafından her ne kadar müvekkilinin haklı alacağına yönelik başlatılan .... icra müdürlüğü nezdindeki ... esas sayılı takip dosyasına konu edilen ... bankası a.ş. ... şubesi'nin ... çek numaralı, 30.04.2018 keşide tarihli 42.000-tl tutarlı ve ... bankası a.ş. ... şubesinin ... çek numaralı, 25.04.2018 keşide tarihli 51.000-tl tutarlı çeklere ilişkin borçlu olunmadığı iddiası ve devamında somut hiçbir delile dayanmaksızın dile getirilen mesnetsiz anlatımların kabulünün mümkün olmadığını davacı tarafın, takip konusu çeklerinin dahi incelenmediğini müvekkili davalının, dava dışı eski dernek yönetim kurulu başkanının ... ile arasında danışıklı işlem olduğunu ve bunu gizlemek için ...'nin gelini olan ...'yi lehtar olarak gösterdiğini ve böylece müvekkili davalıya üçüncü kişi sıfatını kazandırmayı amaçladıklarını iddia etmekte olduğunu oysaki, takip konusu çekler incelendiğinde de görüldüğü üzere müvekkilinin davalı, çekleri ne ...'den ne de ...'den aldığını müvekkilinin davalı/takip alacaklısının takibe konu ettiği çekleri lehtarın çekleri ciro ettiği başkaca üçüncü kişilerden düzgün ciro silsilesine istinaden alındığını yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle ve dahi yargılama sırasında re’sen göz önünde bulundurulacak sebeplerle; huzurdaki davanın reddini, davacı aleyhine %20 icra inkar tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; davacı derneğin eski dernek başkanının yetkilerini kötüye kullandığı iddiasıyla düzenlemiş olduğu dava konusu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti isteminden ibaret olduğu görüldü.
DELİLLER;
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
.... Asliye Ceza Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
.... Asliye Ceza Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılarak ... numaralı, 30/04/2018 keşide tarihli, 42.000,00 TL bedelli ve ... no'lu 25/04/2018 keşide tarihli, 51.000,00-TL bedelli iki adet çek aslı celp edilmiştir.
...'e müzekkere yazılarak ... nolu belge aslı celp edilmiştir.
... 6. Noterliğine müzekkere yazılarak 06/01/2016 tarihli, ... yevmiye nolu imza sirküleri aslı celp edilmiştir.
... Bankasına müzekkere yazılarak ...ye ait çek senet tahsil talebi ve bilgi formu aslı celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 15/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Belgelerin analizi sonucunda elde edilen bulgular ışığında; İnceleme konusu ... Bankasına ait ... seri nolu çekteki keşideci imzası ile ...NİN karşılaştırma belgelerindeki imzaları arasında grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan uyumsuzluk ve benzemezlikler nedeni ile ... Bankası ... şubesine ait, alacaklısı ...- ... Turizm, keşidecisi ... ... Camii Yap., keşide yeri ve tarihi İstanbul, 30.04.2018 olan, 42.000 TL bedelli, ... seri nolu çekteki keşideci imzasının, karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...'nin eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu ... Bankasına ait ... nolu çekteki keşideci imzası ve vade tarihi değişikliği yanındaki imza ile ...NİN karşılaştırma belgelerindeki imzaları arasında grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan yüksek derecedeki uygunluk ve benzerlikler nedeni ile ... Şubesine ait, alacaklısı ...- ... Turizm, keşidecisi ... ..., keşide yeri ve tarihi İstanbul, 25.04.2018 olan, 51.000 TL bedelli, ... nolu çekteki keşideci imzasının vade tarihi değişikliği yanındaki imzanın ...'nin eli ürünü olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava ilk olarak davacı derneğin eski dernek başkanının yetkilerini kötüye kullandığı iddiasıyla düzenlemiş olduğu dava konusu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile açılmıştır.
Dava dilekçesinde, davacı dernek eski dernek başkanı ...'nin, danışıklı olarak birden çok kişiye çek keşide etmek suretiyle davacı derneği dolandırdığı, dava konusu çeklerde olduğu başka çeklerde de lehtarın hep davacı eski dernek başkanı ...'nin gelini ... olduğu, lehtarla dernek arasında herhangi bir ilişki bulunmadığı, çekin ... üzerinden davalıya aktarılmasının nedeninin davalıya 3. Kişi sıfatına kazandırarak iyiniyet karinesinden faydalanmaya çalışılması olduğu, eski dernek başkanı, lehtar ve davalı hamilin davacı derneği dolandırmak için çıkar ve işbirliği içerisinde davrandıklarını bu sebeple .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına konu çeklerden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap dilekçesinde davalı vekili, müvekkilinin dava konusu çeklerde düzgün ilerleyen ciro silsilesinde iyiniyetli yasal hamil konumunda olduğunu, afaki beyanlar ile dile getirilen aksi yöndeki iddiaların hukuk ve hakkiyete aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
Davacı vekili 14/12/2022 tarihli dilekçesi ile davasını tam ıslah etmiş ve 18/12/2022 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinde iddialara ek olarak 42.000,00 TL bedelli çek yönünden imza inkarında, 51.000,00 TL'lik çek yönünden imza inkarı ile birlikte tahrifat iddiasında bulunmuştur.
Davalı vekili 03/01/2023 tarihli dilekçesi ile ıslaha karşı cevapla iddiaları inkar etmiştir.
Dava konusu 42.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecinin davacı ... ... Derneği olduğu, ... Bankası-... Şubesine ait, İstanbul keşide yerli, 30/04/2018 tarihli ve ... seri numaralı olduğu, lehtar ve ilk cirantanın ... olduğu daha sonra sırasıyla ...tarafından cirolanarak davalı hamil ...'a çekin verildiği görülmüştür.
Dava konusu 51.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecinin davacı ... ... Derneği olduğu, ... Bankası Bankası-... Şubesine ait, İstanbul keşide yerli, 25/04/2018 tarihli ve ... seri numaralı olduğu, lehtar ve ilk cirantanın ... olduğu daha sonra ... tarafından cirolanarak davalı hamil ...'a çekin verildiği görülmüştür.
Somut olayda davacı çekte keşideci, davalı ise hamil olmakla davacı tarafça temel ilişkiye dayanılması mümkün değildir. Bir başka deyişle, davacı keşideci, lehtara karşı ileri sürebileceği şahsi def'ileri davalı lehtara karşı ileri süremez. Buna göre, davacı takibe ve davaya konu edilen çeklere ilişkin borcun bulunmadığını, ödeme yapıldığını, ödeme yapılmamış olsa bile 6102 sayılı TTK'nın 792.maddesi gereğince çek eline geçmiş olan hamil davalıya karşı çekin kötüniyetli iktisap edilmiş olduğunu veya davalı tarafın iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğunu ispat etmelidir. Davacı tarafça çeklerin ödendiği iddia olunmamakla davalının çeki kötüniyetli iktisap etmiş olduğunu veya davalının iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğu ispat etmesi gerekmektedir. Çeklerin ticari deftere kayıt zorunluluğu bulunmadığından ticari defterlerin incelenmesinin dosyanın esasına bir katkı sağlamayacağı anlaşılmakla ticari defterler incelenmemiştir. Davacının dava dilekçesinde delil listesinde bahsettiği dosyalar celp edilmiştir. .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasının dava konusu çeklerin takibe konulduğu icra dosyası olduğu, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının davacının çek iptali talebinde bulunduğu dosya olduğu, imzasız çek yaprakları çek vasfı taşımadıkları gibi kıymetli evrak niteliğinde olmadığından ilgili dosyada davanın reddine karar verildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasından iddianamenin düzenlenerek .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden sanık ... hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan kovuşturmanın yapıldığı, mahkemenin 01/02/2022 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile dosyanın görevli ve yetkili ... Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere görevsizlik kararı verildiği, ... 8. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 12/05/2022 tarih, ... Karar sayılı kararı ile karşı görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesi 15/06/2022 tarih, ...sayılı kararı ile .... Asliye Ceza Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi üzerine dosyanın .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına kaydının yapıldığı, yapılan yargılama sonucu sanık ...'nin üzerine atılı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği sabit görülmekle cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaf edildiği ancak henüz istinaftan dönmediği görülmüştür. Davacının delil listesinde dayandığı, yukarıda ayrıntısı açıklanan dosyalar itibariyle davalı hamilin çeki kötüniyetli iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğu davacı tarafça ispat olunamamıştır.
Davacı aynı zamanda imza inkarında ve senette tahrifat bulunduğu iddiasında bulunmuştur. Gerek doktrinde ve gerek uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. (Yargıtay HGK 2013/1746 esas ,2015/896 karar sayılı 4.3.2015 tarihli ilamı ) Mahkememizce imza örnekleri toplandıktan sonra dosyanın grafolog bilirkişiye gönderildiği, grafolog bilirkişinin yapmış olduğu incelemede, dava konusu 42.000,00 TL çek yönünden davacı derneğin eski başkanı ...nin mukayese imzaları ile çekteki imzası arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çekteki ...'ye atfen atılı imza ile ...'ye ait mevcut mukayese imzaları arasında uyumsuzluk ve benzemelikler bulunduğundan çekteki imzanın ...'nin eli ürünü olmadığı sonucuna ulaştığı, dava konusu 51.000,00 TL bedelli çek yönünden davacı derneğin eski başkanı ...nin mukayese imzaları ile çekteki imzası arasında; yüksek derecedeki uygunluk ve benzerlikler nedeniyle keşideci imzasının ve vade tarihi değişikliği yanındaki imzanın ...'nin eli ürünü olduğu sonucuna ulaşıldığı belirtilmiştir. Raporda, davacının eski başkanının çeklerin tanzim tarihinden önceki tarihli samimi imzalarını içeren mukayese konusu belge asılları ile karşılaştırma yapıldığı, raporu düzenleyen bilirkişinin grafoloji uzmanı oluşu da dikkat alındığında davalı vekilinin rapora karşı itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davacı tarafça 51.000,00 TL bedelli çekin tarihinde tahrifat yapıldığından çift vade nedeniyle kambiyo senedi niteliğini kaybetmiş olduğu iddia edilmiş ise de çekin vade kısmında yapılan değişikliğin yanında bulunan paraf imzasının keşideciye ait olması karşısında değişikliğin geçerli olduğu, çek metninde bonolardan farklı şekilde ayrıca yazı ile vade tarihi belirtilmediğinden çift vade oluştuğundan söz edilemeyeceği anlaşılmakla bu iddiasına itibar edilmemiştir. 14/03/2024 tarihli rapor hükme esas alınarak 42.000,00 TL bedelli çekteki keşideci imzasının davacının o tarihteki başkanına ait olmadığı hususunda yeterli kanaate varılmış olup bu itibarla takibe başlayan ve icra dosyasına sunduğ u30/04/2018 tarihli 42.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ... Bankası'na ait çekteki imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklı olduğundan bu iddiayı ispat külfetinin de davalı alacaklıya ait olduğu, davalının bu iddiasını ispatlayamadığı, bu haliyle çekten dolayı davacının herhangi bir sorumluluğunun olmadığı anlaşılmakla bu çek yönünden davanın kabulüne, 51.000,00 TL bedelli çekin tarih kısmında yapılan değişikliğin geçerli olmasına, keşideci kısmındaki imzanın davacı dernekin o dönemki başkanına ait olmasına, davalı hamilin çeki kötüniyetli iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğu davacı tarafça ispat olunamasına göre bu çek yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş olup, 42.000,00 TL bedelli çek yönünden davacının kötüniyeti ispat olunamdığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine, mahkememizce ihtiyati tedbir kararı verilmekle birlikte, tedbir kararı uygulanmadığından davacı aleyhine tazminat takdirine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davacının .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak 30/04/2018 tarihli 42.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ... Bankası'na ait çek nedeniyle davacının DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak 25/04/2018 tarihli 51.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ... Bankası'na ait çek yönünden menfi tespit davasının REDDİNE,
3-Davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
4-İhtiyati tedbir kararı verilmekle birlikte, tedbir kararı uygulanmadığından davacı aleyhine tazminat takdirine yer olmadığına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.869,02‬ TL nispi karar harcının, peşin alınan 1.588,21 TL harcın mahsubu ile geri kalan 1.280,81‬ TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 1.639,10TL (44,40 TL BHV, 6,40TL VSH, 1.588,21 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
9- Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 252,00 TL (252,00 TL tebliğler ve posta) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 113,81 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
10-Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.204,45 TL (204,45 TL tebliğler ve posta, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.208,89TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerine bırakılmasına,
11-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre; 723,87‬ TL'sının davacıdan, 596,13 TL'sının davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
12-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne ;6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır