İSTANBUL 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/206 Esas
KARAR NO : 2024/172

DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 05/03/2018
KARAR TARİHİ : 13/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketlerin ... A.Ş. (“...”) ve bağlı grup şirketi ... A.Ş. (“...”) tekstil ve turizm sektöründe Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden olduğu sunmuş olduğu hizmetlerle çalışanlarının ve iş ilişkisi içerisinde olduğu kişilerin saygısını kazandığı davalıların gerçekte herhangi bir alacakları bulunmamasına rağmen müvekkili şirketlere ait 29.09.2016 tarihli, 100.000,00 TL bedelli, çeki elinde yapmış olduğu icra takibi ile müvekkilinden haksız yere para tahsil etmekte olduğunu müvekkiline ait olan dava konusu çekin müvekkilinin rızası dışında ve haksız bir şekilde davalıların eline geçmiş olduğunu müvekkillerinin ciranta ... şirketi ile gerçek bir ticari ilişkisi bulunmamakta olduğunu bu durumun ticari defter ve kayıtlar ile sabit olduğunu müvekkili şirket tarafından bir grup çekin teminat amaçlı olarak ... Şti.’ye (“...”) verildiğini müvekkili şirketlerin ... ve ... sektöründe Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden olduğunu müvekkili şirketlerin ülkenin genelini vuran ekonomik krizden etkilenmiş olduğunu nakit sıkışıklığı içerisine girdiğine dönemde şirkete finansman sağlanması için sahibi olduğu bir takım çeklerini teminat amaçlı olarak davalılardan ...'ya verdiğini taraflar arasındaki anlaşma uyarınca müvekkiline ait olan çeklerin cirolanmayacak ve zamanı geldiğinde müvekkiline geri iade edilecek olduğunu davalılardan ...ve yetkilisi ... tarafından müvekkiline ait olan çeklerin müvekkiline iade edilmemiş olduğunu haksız bir şekilde, sözde iyiniyetli üçüncü kişi yaratmak amacıyla davalılara cirolandığını gerçekte olan ilişkinin teminat amaçlı olarak verilen çeklerin daha sonra müvekkiline iade edilmesi şeklinde olmasına rağmen, ...tarafından müvekkilinin çekleri iyiniyetli 3. kişiler yaratmak amacıyla cirolandığını yukarıda izah ettiği üzere, davalı..., müvekkillerinin içine düştüğü zor durumdan faydalanarak, onlara yüksek faizle para vermeyi teklif ettiğini, teminat olarak da ...'ın ve grup şirketi ...'ın cirolarının olduğu çekleri talep ettiğini ...yetkilisi ...'un buradaki yegane amacı tefecilik yapmak olduğunu düştüğü ekonomik buhrandan çıkış çareleri arayan müvekkili bir kısım çekini yukarıda da anılan çekte dahil olmak üzere ...şirketine tabiri caizse kaptırdığını bu kaptırılan diğer çeklerin de sözde iyiniyetli üçüncü kişi yaratmak amacıyla başka kişilere geçirilmiş olduğunu, bunlarla ilgili yaptığı savcılık şikayetleri ve hukuk davalarının devam ettiğini belirttiğini ilgili hususa ilişkin olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde ....soruşturma numaralı dosyası ile davalılar hakkında ayrıca nitelikli dolandırıcılık ve tefecilik gibi suçlardan dolayı şikayette bulunulduğunu yukarıda izah ettiği sebepler ile, fazlaya dair her türlü haklarının saklı kalmak kaydıyla; haklı davasının kabulünü, yukarıda belirtmiş olduğu icra takibi ve takibe konu çek hakkında borçlu olmadığının tespitini, baskı altında ödenen 61.037,74 TL'nin istirdatını, ticari defter ve kayıtların bilirkişi incelemesine konu edilmesini, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine ve karşı tarafın vekalet ücretinin avukat olarak adına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; ...Şti.'ne dekorasyon işi yapan ...'in önceden bazı işlerini yapmış olması sebebiyle tanıdığını, ... Ltd. Şti.'ne yapacağı tadilat, dekorasyon vb. İşlerinin bir kısmının kendi tarafından yapılmasının talep edildiğini birkaç işçi ile birlikte gidip talep edilen tadilat, dekorasyon işlerini yaptığını ancak daha önceden de yaptığı işler dolayısıyla bir miktar daha alacağı olan Tuncay Keskin'den parsını almasının geciktiğini, çünkü kendisine gerekli ödemelerin yapılmamakta olduğunu daha sonra yapılan görüşmeler sonucunda alacağına karşılık Tuncay Keskin'in ...'dan aldığı çeki verdiğini vadesinde ödenmeyince çeki takibe koyduğunu, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davalının tarafın sıfatına ilişkin itirazlarını ve diğer beyanları nedeniyle davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Kendisine verilen dava konusu çekin davacı ... A.Ş.'nin davalı taraf ... yetkilisi ...arasında yapılan anlaşmalı teminat çeki olduğunu, bilmesinin imkansız olduğunu davalı tarafın ...Yetkilisi ...'un kendisine 2015 yılının Haziran ayında davaya konu olan çekte dahil olmak üzere ... A.Ş. Ve ...Tic. A.Ş. Ait toplamda 200.000,00 TL değerinde çekler olduğunu ve bu çeklerin kendisine ... yapılan konaklama satışlarından doğan komisyon alacaklarına ilişkin kendisine verildiğini beyan ettiğini, bahsi geçen çekleri bizzat görmüş bulunduğunu, davacın keşide ettiği çeki ödememek ve hukuki sorumluluklarından kaçmak adına dava konusu olan çekin icra işlemini durdurmak amacıyla kötü niyetli olarak dava açtığını tüm bu sebeplerden davacının iddialarını kabul etmediğini, davanın öncelikle reddini, davanın taraf sıfatına ilişkin itirazlarını ve diğer beyanları nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, yapılan giderleri ve avukatlık ücretini davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; çekin haksız yere bulundurulması nedeniyle kambiyo senedinden kaynaklı bedelsizlik iddası ile borçlu olunmadığına ilişkin menfi tespit ve istirdad istemine ilişkin olduğu görüldü.
DELİLLER;
... 15. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı Genel Soruşturma Bürosuna müzekkere yazılarak ...Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
... 25. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyasında bulunan ....şubesine ait keşide yeri ... olan,29/09/2016 tarihli 100.00,00 TL miktarlı çek aslı celp edilmişir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı Esas ve Karar Bürosuna müzekkere yazılarak ...Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 02/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davacılardan ... A.Ş.'nin ticari Defterlerinin İncelenmesi İle İlgili olarak; Talimat Mahkemesince tayin edilmiş bilirkişi tarafından tanzim edilmiş bilirkişi raporlarında: 2015/2016/2017 yıllarına ait ticari defter ve dava konusu çek ile ilgili incelemelerin yapılabilmesi için davacı tarafın 2015-2016-2017 yılları ticari defterlerinin (defterlerinin e-defter kapsamında tutulduğu davacı taraf vekili dilekçesinde yer almaktadır) flash bellek veya CD şeklinde dava dosyasına sunulması, İlgili dönemlere ilişkin e-defter beratlarının ve davalı taraf muavin dökümleri ile bağlı belgelerinin dava dosyasına sunulması, durumunda rapor tanzim edilebileceğinin belirtildiği, buna göre davacılardan ...A.Ş.'nin Ticari Defterlerinden de dava konusu çekle ilgili incelemelerin yapılamadığı, Yukarıda arz etmiş olduğum sebepler nedeni ile; davacılardan ...A.Ş.'nin ve davalılardan ...Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinin sunulması ve tarafımca da sunulan ticari defterlerin incelenmesinden sonra tarafıma verilen görev kapsamında bilirkişi raporumun tanziminin mümkün olabileceği, bu durumda davacılardan ... A.Ş.'nin ticari defterlerinden de dava konusu çekle ilgili incelemelerin yapılamaması, davacılardan ... A.Ş.'nin ve davalılardan ... Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinin sunulmaması sebebi ile tarafımdan talep edilen bilirkişi raporumun tamamlanarak Sayın Mahkemenize sunulması mümkün olamayacağından, dava dosyası dilekçemin ekinde Sayın Mahkemeniz kalemine teslim edildiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince davacının ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla talimat yoluyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 13/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davacılardan ... A.Ş.'nin ticari Defterlerinin İncelenmesi İle İlgili olarak; Talimat Mahkemesince tayin edilmiş bilirkişi tarafından tanzim edilmiş bilirkişi raporlarında: 2015/2016/2017 yıllarına ait ticari defter ve dava konusu çek ile ilgili incelemelerin yapılabilmesi için davacı tarafın 2015-2016-2017 yılları ticari defterlerinin (defterlerinin e-defter kapsamında tutulduğu davacı taraf vekili dilekçesinde yer almaktadır) flash bellek veya CD şeklinde dava dosyasına sunulması, İlgili dönemlere ilişkin e-defter beratlarının ve davalı taraf muavin dökümleri ile bağlı belgelerinin dava dosyasına sunulması, durumunda rapor tanzim edilebileceğinin belirtildiği, buna göre davacılardan ...A.Ş.'nin Ticari Defterlerinden de dava konusu çekle ilgili incelemelerin yapılamadığı, Yukarıda arz etmiş olduğum sebepler nedeni ile; davacılardan ... A.Ş.'nin ve davalılardan ... Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinin sunulması ve tarafımca da sunulan ticari defterlerin incelenmesinden sonra tarafıma verilen görev kapsamında bilirkişi raporumun tanziminin mümkün olabileceği, bu durumda davacılardan ... A.Ş.'nin ticari defterlerinden de dava konusu çekle ilgili incelemelerin yapılamaması, davacılardan ... A.Ş.'nin ve davalılardan ...Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinin sunulmaması sebebi ile tarafımdan talep edilen bilirkişi raporumun tamamlanarak Sayın Mahkemenize sunulması mümkün olamayacağından, dava dosyası dilekçemin ekinde Sayın Mahkemeniz kalemine teslim edildiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince davacının ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla talimat yoluyla bilirkişi ek raporu alınmasına karar verilmiş olup 07/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"2015/2016/2017 yıllarına ait ticari defter ve dava konusu çek İle ilgili incelemelerin yapılabilmesi için; Davacı taraf 2015-2016-2017 yılları ticari defterlerinin (defterlerin e-defter kapsamında tutulduğu davacı taraf vekili dilekçesinde yer almaktadır) flash bellek veya CD şeklinde dava dosyasına sunulması İlgili dönemlere ilişkin e-defter beratlarının ve davalı taraf muavin dökümleri İle bağlı belgelerinin dava dosyasına sunulması durumunda Ek Rapor tanzim edilerek Sayın Mahkemenin kabul ve takdirine sunulabileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı dava dilekçesinde; müvekkillerinin ciranta...şirketi ile gerçek bir ticari ilişkisi bulunmadığını, bu durumun ticari defter ve kayıtlar ile sabit olduğunu, müvekkili şirket tarafından bir grup çekin teminat amaçlı olarak ... Ltd. Şti.’ye verildiğini, müvekkili şirketlerin ülkenin genelini vuran ekonomik krizden etkilenmiş olduğunu nakit sıkışıklığı içerisine girdiğine dönemde şirkete finansman sağlanması için sahibi olduğu bir takım çeklerini teminat amaçlı olarak davalılardan ...'ya verdiğini taraflar arasındaki anlaşma uyarınca müvekkiline ait olan çeklerin cirolanmayarak ve zamanı geldiğinde müvekkiline geri iade edilecek olduğunu davalılardan ...ve yetkilisi ...tarafından müvekkiline ait olan çeklerin müvekkiline iade edilmemiş olduğunu haksız bir şekilde, sözde iyiniyetli üçüncü kişi yaratmak amacıyla davalılara cirolandığını gerçekte olan ilişkinin teminat amaçlı olarak verilen çeklerin daha sonra müvekkiline iade edilmesi şeklinde olmasına rağmen, ... tarafından çeklerin iyiniyetli 3. kişiler yaratmak amacıyla cirolandığını, davalıların birlikte hareket ettiğini, bu sebeplerle icra takibi ve dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, icra dosyasında haciz baskısı altında ödenen 61.037,74 TL'nin istirdatını talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde, dava konusu çekin ...içerisine yapılacak tadilat için ön ödeme olarak ...'e verildiğini, ...'den kendisine geçtiğini, akabinde tadilat işini yapan ...'e verildiğini beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde, dava konusu çeki ...Şti.'nin bir kısım tadilat, dekorasyon işlerini yapması sebebiyle aldığını beyan etmiştir.
Davalı ... Şirketi ise davaya cevap vermemiştir.
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle, alacağın dayanağını teşkil eden kambiyo senedinin hukuksal niteliğini irdelemekte yarar vardır.
Bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine dayanır.
Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir ‘gayeye’ ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye, bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan bu ilişki "kambiyo ilişkisi" olarak anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu "kambiyo taahhüdü"nde bulunmuş olur.
Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl/temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir.
Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir ve 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 2018, s. 221).
Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna., Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem:Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s. 268).
Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticari hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir.
...Bilindiği gibi, kural olarak çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilmektedir. Çekin ödeme dışında başka bir amaçla (örneğin avans olarak) verildiğini iddiasının davacı tarafça (HMK’nın 200. maddesi gözetilerek) ispatlanması gerekmektedir..." (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.11.2021 tarih ve 2017/(19)11-1662 esas 2021/1357 karar sayılı ilamı)
Davacılar, kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespitini istediğine göre, konunun hem kambiyo hem de ispat hukuku açısından ele alınıp, değerlendirilmesi gerekir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 201.maddesi gereğince; yazılı bir belgeye (senede) bağlanmış olan her çeşit iddiaya karşı defi olarak ileri sürülen hususların tanıkla ispatlanması mümkün değildir.
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilirse; dava konusu ... 25. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasının incelenmesinde davalı ... tarafından davacılar ... Tic. A.Ş ile ... A.Ş ve diğer davalılar ... Ltd. Şti ile ... aleyhine 100.000,00 TL bedelli çeke dayanılarak takip yapılmış, davacılar takibe konu edilen senedin teminat senedi olduğunu ve borcu bulunmadığını ileri sürerek iş bu davayı açmıştır. Davalı ... cevap dilekçesinde, dava konusu çekin ... içerisine yapılacak tadilat için ön ödeme olarak ...'e verildiğini, ...'den kendisine geçtiğini, akabinde tadilat işini yapan ...'e verildiğini beyan etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde, dava konusu çeki ...Tic. Ltd. Şti.'nin bir kısım tadilat, dekorasyon işlerini yapması sebebiyle aldığını beyan etmiştir. Davalı ... Şirketi ise davaya cevap vermemiştir.
Davacılardan ... A.Ş'nin 29/11/2016 tarihinde icra dosyasına 61.037,74 TL'lik ödeme yaptığı görülmüştür. Davacı aynı zamanda bu bedelin de istirdatını talep etmiştir. Davalı her ne kadar cevap dilekçesinde hak düşürücü süre itirazında bulunmuş ise de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2017/2470 esas, 2019/2183 karar sayılı kararında da belirttiği üzere; icra dosyasındaki borç tamamen ödenmedikçe İİK'nun 72. maddesindeki bir yıllık hak düşürücü süre başlamayacaktır. Davacının yaptığı ödeme kısmi ödeme olmakla istirdat talebinin hak düşürücü süreye uğramadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin incelenmesinde davacılardan ... Tic. A.Ş'nin keşideci, davacılardan ... A.Ş'nin lehtar ve ilk ciranta, akabinde sırasıyla davalı ... Tic. Ltd. Şti, ... cirolarının bulunduğu ve çekin hamilinin davalı, icra takibi alacaklısı ... olduğu anlaşılmıştır. Çek keşide tarihi 27/09/2016, bedeli 100.000,00 TL'dir.
Somut olayda, davacılar 100.000,00 bedelli çekte yer alan imzalarını inkâr etmiş değildir. Çekin teminat mahiyetinde, finansman sağlama amacıyla, cirolanmamak üzere davalı ...Tic. Ltd. Şti'ye verildiğini iddia etmiştir. Senet sebepten mücerret olmakla, davacının ileri sürdüğü iddiaların varlığını yazılı delille ispat yükü altında olduğunun kabulü gereklidir.
Çek, bir ödeme aracıdır. TBK.’nın 207. maddesinin ikinci fıkrasında da asıl olanın peşin satış olduğu düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre; borçlunun dava konusu çekleri keşide edip alacaklıya mal karşılığında teslim ettiği karine olarak kabul edilir. Karinenin aksi, iddia eden borçluya aittir. Bu sebeple, dava konusu çeklerin teminat olarak verildiğini iddia eden davacının, bu iddiaları yazılı delillerle ispat etmesi gerekmektedir. Davalıların savunması, ispat yükünü değiştirmemektedir. Çek, TTK'nın 780/1-b maddesine göre kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi içerdiğinden sebepten mücerret bir borç ödeme aracı olduğuna ilişkin karine bulunmaktadır. Bu karinenin aksinin iddia eden tarafından ispatlanması gerekir. ( Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2018/2473 Esas – 2019/5340 Karar sayılı kararı ve Yargıtay 19 HD.nin 2014/17834 Esas- 2015/4830 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.) ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/4510 esas- 2021/6679 karar sayılı ilamı) 6100 sayılı HMK’nun 201.maddesi uyarınca senede karşı ileri sürülen her türlü iddianın senetle ispatı gerekmektedir.
Eldeki olayda, davacının menfi tespit talebine konu ettiği kambiyo senedi çek olup, az yukarıda detaylandırıldığı üzere çekin bedelsiz kaldığını ispat yükü, anılan senetlerin kambiyo senedi olması ve 6102 sayılı yasanın 780/1-b maddesi gereği illetten mücerret olması nazara alındığında davacı borçlu üzerindedir. Davacı borçlu anılan iddiasını 6100 sayılı yasanın 200 ve 201.maddeleri gereği kesin delillerle ispatlaması gerekmektedir. Somut olayda davacılar, dava konusu senedin teminat senedi olduğunu iddia ettiğine göre ispat külfeti davacılarda olup bu yöndeki iddialarını yazılı delille kanıtlamak zorundadır.Davacılar tarafından imzalanan çekin teminat olarak düzenlendiği bedelsizlik iddiasının yazılı delille ispat edilmesi zorunlu olduğundan, dava konusu senet üzerinde teminat kaydının bulunmadığı, davacının senedin teminat senedi olduğuna, ödendiğine ya da bedelsiz kaldığına dair yazılı delil sunmadığı görülmekle bu iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
Davaya konu edilen çekin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunda araştırma yapılmış, yapılan araştırmada davalılardan ... Tic. Ltd. Şti davaya cevap vermediği gibi ticari defterleri de sunmadığı, yerinde yapılan incelemede şirketin sicilde kayıtlı adresinde başka bir otelin bulunduğu, davacılardan ... A.Ş vekillerinin ve kayyımlarının bilirkişiye ticari defter ve kayıtları sunmadığı, talimat yoluyla davacı ... Tic. A.Ş ticari defterlerinin incelenmesinde ise 2013, 2014 yılı ticari defterlerinin incelemeye sunulduğu, çekin keşide tarihi olan 2016 yılına ait ticari defterlerin sunulmadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce çekin taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespitinin davanın sonucuna etki eden bir husus olmadığı, kambiyo senetlerinin borçtan mücerret olduğu, düzenleyenin ticari defterinde kayıtlı olmaması veya defter kayıtlarında lehtar ile arasında bir ticari ilişki bulunmamasının senedin geçerliliğine etki eden hususlardan olmadığı, davacının davalıya borçlu olmadığını kesin delillerle ispat etmesi gerektiği,(Benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/4502 esas 2021/7164 karar sayılı ilamı) kanaati oluşmakla, davacıların dava dilekçesinde bahsi geçen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı dosyasının mahkememiz taraflarıyla ilgisinin bulunmaması, SPK tarafından verilen yaptırım kararının dava konusu çekin teminat senedi olduğunu ispata yeter bulunmaması karşısında davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL maktu red harcının davacılardan tahsiline, peşin alınan 1.707,75 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 1.280,15‬ TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak, davalılardan ...'e verilmesine,
4-Davalı ... tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 14,00 TL (tebliğ ve posta) yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalılar ... Ltd. Şti. Ve ... yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2024

Katip
e-imzalıdır

Hakim
e-imzalıdır