İSTANBUL 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2018/176 Esas
KARAR NO:2024/219

DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:22/02/2018
KARAR TARİHİ:27/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı şirkete ait ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalolduğunu, ... plaka sayılı aracın park halinde iken 12.09.2018 tarihinde ... plaka sayılı aracın çarpması sebebiyle hasara uğradığını, ... plaka sayılı aracın kazanın meydana gelişinde asli ve tam kusurlu olduğunun kaza tutanağı ile belirlendiğini, ... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, araçlarında ağır hasar meydana geldiğini, rayiç bedel ve sovtaj bedelinin tespit edilerek mahsubu akabinde ( rayiç bedelinin 142.333,00.- TL. , sovtaj bedelinin ise 75.285,00.- TL. olduğu) 67.048,00.- TL. zararın tazmini için ... Sigorta A.Ş. ye başvuru yapıldığını, ... Sigorta A.Ş. nin azami limitinin 36.000,00.- TL olduğunu, ... Sigorta A.Ş.nin ödemesi gereken bedel, sovtaj bedeli ve rayiç bedel hesaplaması neticesinde bakiye zarardan davalı şirketin sorumlu olacağını, bakiye zararın tazmini için 19.04.2019 tarihinde davalı şirkete başvuruda bulunulduğunu ancak, ödeme yapılmadığını beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 8.000,00.- TL. bakiye hasar bedeli ve 100,00.- TL. kazanç kaybı alacağının tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini arz ve talep ettiklerini, belirtmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu aracın ... A.Ş. ne sağlanan dain-i mürtehin kaydı bulunduğunu, muvafakati gerektiğini, ... plakalı aracın şirketleri nezdinde 06.06.2018/06.06.2019 vade tarihli ve ... nolu genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının başvurusu üzerine değerlendirme yapıldığını, davacının gerekli belgeleri ve okunaklı tutanakları şirketlerine ibraz etmediğini, bu sebebple gerekli değerlendirmenin yapılamadığını, davacı tarafından talep olunan hasar tutarını kabul etmediklerini, aracın pert işlemine tabi tutulması halinde ikinci el piyasa değerinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğini, davacının avans faiz talebinin reddi gerektiğini, olayın haksız fiilden kaynaklandığını beyanla, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini arz ve talep ettiklerini, belirtmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;asıl dava yönünden; imzalanan sözleşme dolayısıyla edimin yerine getirilmemesi neticesinde santralin sözleşmedeki tarihinde devreye girememesinden kaynaklı gelir kaybı ile sözleşme gereği yapılması beklenen ekipmanların sağlanmaması nedeniyle oluşan zararın temini ile karşı dava yönünden söz konusu sözleşme dolayısıyla oluşan alacakların temini istemine ilişkin olduğu görüldü.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 13/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre işin yapım süreis olan 210 günün sözleşmenin imzalanması ve ön ödemenin yapıldığı tarihten itibaren başlaması gerektiği, esas dava yönünden ... Sistemi yapımı işinde davacının davalıdan 7.500,00 TL alacaklı olduğu, Karşı dava yönünden; 27/11/2017 tarihli muavin dökümünde ... Cari Hesap Kodu ile takip edilen ... ... Proje cari hesap dökümünün incelenmesi neticesinde 31/07/2017 tarihli bakiyenin 38.980,13 USD olduğu (TL karşılığı 122.330,66 TL), mezkur hesabın 25/09/2017 tarihli bakiyesinin ise negatif olduğu (13.594,92 TL) dolayısı ile 4.210,53 USD ve buna bağlı olarak talep edilen faizin, karşı davacı ... Ltd. Şti.'nin dosya mündericatında bulunan muhasebe kayıtlarından teyit edilmediği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 14/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Davacı ve davalı arasında “Güneş Enerjisi Arazi sistemi kurulumu “konusunda 17.11.2016 tarihinde akdedilmiş sözleşmeye göre, işin anahtar teslimi yapım süresinin 210 gün olduğunun belirtildiği, işin yapım süresinin “kontrat imzası ve ödeme garantisinden sonra başlayacağı, incelenen dava dosyası kapsamında sözleşmede tespit edilmiştir. Heyetimizce işin başlangıç tarihinin 100.000,00 USD tutarında ilk ödemenin yapıldığı 01.04.2017 olacağı ve çalışır vaziyette santralin teslim tarihinin 210 gün sonra olmak üzere 01.11. 2017 tarihi olacağı kanaatimiz hasıl olmuştur. Dosya kapsamında teslime dair yapılan incelemede; Güneş Santralının 07.11.2017 tarihinde teslim edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Sayın Mahkemenin takdirlerinde olmak üzere teslimin 6 gün gecikmeli olarak yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Davacı taraf, gecikmenin yaklaşık 5 ay olduğunu, bu gecikmeden ötürü gelir kaybının 48.900,22 USD olduğunu beyan ederek, ihtarname keşide ederek davalıdan talep etmiştir. Sayın Mahkemenin, davacının beyanına uygun olarak gecikmenin yaklaşık 5 ay olduğu şeklinde karar vermesi durumunda; Davacının gelir kaybının, heyetimiz üyesi Makine Mühendisi Prof. Dr. ... tarafından 44.686,15 USD olarak hesaplanmıştır. Diğer taraftan heyetimizin tespit ettiği gecikmenin 6 gün olarak kabul edilmesi durumunda davacının gelir kaybının orantı yoluyla 1.489, 54 USD” olacaktır. Davacı taraf, dava dilekçesinde davalıdan yaklaşık 5 aylık gecikmeden dolayı 5.000,00 USD gelir kaybı ve ayrıca ..., ledli çevre aydınlatma, saha düzenleme (mucur dökümü) giriş kapısının değiştirilmesi yükümlülüğü olarak da 500,00 USD ödenmesi talebinde bulunmuştur. Davalı taraf, her ne kadar 31.07.2017 tarihi itibariyle davacı taraftan 4.210,53 USD C/H alacağının bulunduğunu beyan etmiş ise de Dosya kapsamında görülen muavin defter hesap hareketlerinin 31.07.2017 tarihi itibariyle davacı lehine 38.980,13 USD alacak bakiyesi verdiği ve en nihayetinde 25.09.2017 tarihli son hesap hareketinden sonra bakiyenin davacı aleyhine olmak üzere 1.679,98 USD borç bakiyesi verdiği tespit edilmiştir. ... A.Ş. tarafından tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan 7.533,81 TL. tutarın davalı tarafından ödenmesi gerekeceği, - 8.000,00 Euro tutarındaki OG hücre ve montaj bedeli ile 750,00 USD Sayaç değişim bedelinin; Taraflar arasındaki sözleşme iş kurulum listesinin 16 -18 maddelerinde belirtildiği üzere davalı tarafın sorumluluğunda olduğu; davacıdan bu bedellerin talep edilemeyeceği, Nihai karar Sayın mahkemenin takdirlerinde olmak üzere; Dava dosyası kapsamında tüm bilgi ve belgeler ile davacının dava dilekçesi, davalının davaya cevap dilekçesi ve birbirlerine keşide ettikleri ihtarnameler ile bilirkişi heyetleri kök ve ek raporlarının incelenip değerlendirilmesi neticesinde; Heyetimizce kanaatimiz aşağıdaki gibi oluşmuştur. Taraflar arasındaki “ Güneş Enerjisi Arazi Sistemi Ve Kurulumu “ konusunda 17.11.2016 tarihinde imzalanmış sözleşme hükümlerinde , yapım süresinin “Kontrat imzası ve ödeme garantisinden sonra 210 gün ” şeklinde belirtilmiş olduğu, bu hüküm heyetimizce işin başlangıç tarihinin 100.000,00 USD olarak yapılan ilk ödeme olan 01.04.2017 tarihinden
itibaren başlayacağı , bu başlangıç tarihinden itibaren 210 gün sonra olmak üzere Santralin bitim ve çalışır vaziyette teslim tarihinin 01.11.2017 tarihi olduğu, böylece teslimin 6 gün gecikmiş olacağı, kanaatimizin hasıl olduğu, Davacı taraf , davalı tarafa keşide ettiği ihtarnamesinde, 48.900,22 USD tutarında, yaklaşık 5 aylık gelir kaybının kendisine ödenmesi talebinde bulunduğu, Sayın Mahkemenin gecikmenin yaklaşık 5 ay olduğu yönünde kabulü halinde , heyetimizin makine mühendisi üyesi tarafından davacının gelir kaybının 44.686,15 USD olarak hesaplandığı, Diğer taraftan davacının dava dilekçesinde talebinin 5.500,00 USD olduğu, heyetimizce gecikmenin 6 gün olduğu göz önüne alındığında 166,67 USD gelir kaybı ve 500,00 USD davalının diğer yükümlülükleri bedeli ile ayrıca ... bedeli olarak 7.500,00 TL. alacak talebinde bulunabileceği, Davalı tarafın nezdinde, dosya kapsamında tespit edilen davacı muavin defterindeki faturalar ve ödemeler hesap hareketlerinden sonra 25.09.2017 tarihi itibariyle davacıdan 1.679,98 USD cari hesap alacağının bulunduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 21/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"İlk ödemenin yapıldığı tarihten teslim tarihine kadar olan süre kabul edilmesi durumunda; davacının 844,19 $ üretim kaybı meydana geldiği, Sözleşmenin imzalandığı tarihten teslim tarihine kadar olan süre kabul edilmesi durumunda; davacının 45.093,20 $ üretim kaybı meydana geldiği, LED'li çevre aydınlatma işlerinin yapılıp yapılmadığına ilişkin belgelere dosyada rastlanmadığından herhangi bir değerlendirme yapılamayacağı, Sözleşmede ... sisteminin davalı/karşı davacı ... tarafından tesis edileceği belirtildiğinden davacı/karşı davalı ... şahıs işletmesinin ... sisteminin bedeli olan 7.500 TL'yi davalıdan talep edebileceği, Dosyaya sunulan fotoğrafların incelenmesi neticesinde saha düzenleme işleri için ... sahasının çit ile çevrilmiş olduğu, sürgülü ve raylı giriş kapısının tesis edildiği ve Detaylı Kurulum İş Listesi 7.bölümünde belirtilen işlerin tamamlanmış olduğu, Giriş kapısının makul kalitede bir kapıyla değiştirilmesi işlerinin yapıldığının anlaşıldığını, Sözleşme gereği Orta Gerilim Modüler Tip Ölçü Hücresi ile sayaç temini ve kurulumu hususunda karşı davacı yüklenici firmanın sorumluluğunda olduğundan karşı davacı ... Enerji Limited şirketinin 8.000 Euro değerindeki ek Orta Gerilim ölçüm hücre bedeli ile 750,00 $ sayaç bedelinin karşı davalı ...'dan talep edemeyeceği, Görevli dağıtım şirketi olan ... A.Ş.(...) tarafından tanzim edilen 16.08.2017 tarihli Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı doğrultusunda karşı davacı ... Enerji Limited şirketi adına 7.533,88 TL fatura tahakkuk edildiğinden sözleşme gereği karşı davacı ... Enerji Limited şirketinin sorumlu olduğu, Karşı dava yönünden davacı-karşı davalının (...) şahıs işletmesinin sözleşme kapsamında cari hesaptan kaynaklanan 4.030,51 USD borcunun olduğu, iş bu cari hesap bağlamında geciken ödemeler ila dava tarihine kadar olan süreçte gecikme faizlerinin toplamının (Proforma Fatura ve Kesin Sipariş Formunda yazılı libor+5) 687,73 olduğu, bu bağlamda ... işletmesinin dava tarihi itibariyle ... firmasına borcunun 4.718,24 USD olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 15/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre işi yapım süresi olan 210 günün sözleşmenin imzalanması ve ön ödemenin yapıldığı tarihten itibaren başlaması gerektiği, Esas dava yönünden ... sistemi yapımı işinde davacının, davalıdan 7.500,00 TL. alacaklı olduğu, Karşı dava yönünden; Taraflar arasında imza edilen “Detaylı Kurulum İş Listesi” madde 15 içeriğinde Dağıtım firmasının çağrı mektubundaki şartlara uygun OG Hücrelerinin malzeme temini ve sahaya montaj işi tanımlamasında "Kesicili giriş çıkış hücresi ölçü hücresi Trafo koruma hücresi" şeklinde ihtilaf konusu orta gerilim modüler tip ölçü hücrelerinin (... santralinin F-5 ... fiderine bağlanacağı hat başındaki beton köşk ve hat sonuna tesis edilecek beton köşk) tedariki ve montajı hususunda davalı İkarşı davacı yüklenici firmanın taahhüdünün bulunmadığı, bu nedenle 8.000 Euro değerinde ek O.G. ölçüm hücre bedeli (ve bağlı faiz ve ferilerinin) talep edilemeyeceği, 750,00 USD değerindeki sayaç, orta gerilim ölçü hücresi içerisinde yer alacağından ve yukarıda belirtildiği üzere ölçü hücre tedariki davalı / karşı davacı yüklenici firma taahhüdü kapsamında bulunduğundan sayaç bedelinin (ve bağlı faiz ve fer'ilerinin) de talep edilemeyeceği, Kök raporun yazımı esnasında incelenen 27.11.2017 tarihli muavin dökümünde, 340.01.002 cari hesap kodu ile takip edilen ... ... proje cari hesap dökümünün incelenmesi neticesinde, 31.07.2017 tarihli bakiyenin 38.980,13 USD olduğu (TL karşılığı 122.330,66 TL.) mezkür hesabın 25.09.2017 tarihli bakiyesinin ise negatif olduğu (-13.594,92 TL.), dolayısı ile 4.210,53 USD ve buna bağlı olarak talep edilen faizin, karşı davacı ... Ltd. Şti nin dosya mündericatında bulunan muhasebe kayıtlarından teyit edilemediği, ek rapor için bu defa 120.04.022 cari hesap kodu ile heyetimize sunulan muavin dökümün dava dışı ...A.Ş.'nin kayıtları olduğu, dava dışı bu şirketin kayıtlarının bilirkişi heyetince re'sen davaya dahil edilmesinin hukuken Mümkün olmadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 12/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " Dava dışı sürücü (... plaka sayılı araç) ...'ın %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu ... plaka sayılı ... marka/tip, 2017 model araç sürücüsü dava dışı ...'ın kusursuz olduğu, 12/09/2018 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olduğu ve hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Dava konusu ... plaka sayılı ... Marka/tip, 2017 model araçtaki toplam hasarlı parça, malzeme tutarının 76.140,46 TL olabileceği (Sigorta Eksperinin tespitlerinin hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu görülmüştür), onarılması durumunda araç üzerinde parça + işçilik KDV ve iskontolar dahil 70,000 TL olabileceği kanaatine varılmış olup, aracın kaza tarihi itibariyle hesaplanan rayiç değeri de dikkate alındığında, tamirinin ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği, Dava konusu ... plaka sayılı ... marka/tip, 2017 model aracın (2018 yılı Kasko değerinin 125145TL olduğu), serbest piyasa koşullarında kaza tarihi itibariyle dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 142.333,00 TL, hasarlı değerinin (sovtaj) ise 75.285,00 TL olabileceği, Dava konusu ... plaka sayılı ... marka/tip, 2017 model araçta meydana gelen hasar-zarar tutarının 67.048,00TL olabileceği, Davalı şirketin 31.048,00 TL dan zarar bedelinden sorumlu olacağı, Davalı sigorta şirketinin kazanç kaybı zararından sorumluluğunun bulunmayacağı, Davalı ... Sigorta A.Ş. nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sorumluluğu bulunacağı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arasında 15/11/2016 tarihli proforma fatura ve kesin sipariş formu ile 17/11/2016 tarihli güneş enerjisi santrali sistemi kurulumuna dair eser sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme gereği davacı/karşı davalı iş sahibi, davalı/karşı davacı ise yüklenicidir.
Davacı/karşı davalı, asıl davada, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği, davalının edimini geç ifa etmesi sebebiyle gelir kaybını, sözleşme gereği eksik işler bulunması sebebiyle eksik iş bedelini talep etmiştir.
Davalı/karşı davacı, karşı davada, sözleşmeden kaynaklı kur farkından kaynaklı alacağını, cari hesap alacağını, idari para cezasının karşı davalıya rücunu, sözleşme dışı fazla imalat bedelini talep etmiştir.
Taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğundan uyuşmazlığın çözümünde TBK'nın 470. ve devamı maddelerinin uygulanması gerekmektedir.
Davacı/karşı davalı, sözleşmede işin yapılma süresinin 210 gün olduğunu, taahhüt edilen tüm ödemelerin yapılmasına rağmen santralin 5 ay gecikmeli olarak eksiklikleri ile devreye girebildiğini iddia ederek gelir kaybını talep etmiş, davalı/karşı davacı ise sözleşme konusu işlerin zamanında bitirildiğini ileri sürmüştür. Taraflar arasında imzalandığı ihtilaf konusu olmayan sözleşmede, işin teslim süresi olarak, "kontrat imzası ve ödeme garantisinden sonra 210 gün" olarak kararlaştırılmıştır. Davacı işin 07/11/2017 tarihinde teslim edildiğini, davalı ise 19/09/2017 tarihli kabul tutanağı ile teslim edildiğini ileri sürmüştür. Dosyada mevcut 19/09/2017 tarihli tutanağın incelenmesinde, "... projesinde yüklenici firma santral projesini yapmış ve ... onaylı projeye göre santralin gereğini yerine getirmiştir. Ancak dağıtıcı firma ölçü hücresi olmadan bağlantı yapmayacağını beyan etmiştir. Yüklenici, ... projesinde olmayana ancak çağrı mektubunda olan ölçü hücresini tedarik etmeyi kabul etmiştir. Yüklenici firma, ... teklif numarası ile ... A.Ş firmasında ölçü hücrelerini sipariş etmiştir. Ölçü hücrelerinin 30/10/2017 tarihine kadar gelmesi gerekmektedir. Sipariş edilen hücre gelmediği takdirde yüklenici firma tarafından tedarik edilerek yerine monte edilecektir. ... sahibi ... yüklenici firmaya olan, ... Bankası, çek seri numarası ... olan, 30/10/2017 vadeli çek ile 82.750 TL borcunu ödemek üzere teslim etmiştir." şeklinde imzalandığı görülmüştür. Tarafların kabulünde olan sözleşmenin 11. Sayfasında bulunan, detaylı kurulum iş listesinin 15. Maddesinde "dağıtım firmasının çağrı mektubundaki şartlara uygun OG Hücrelerinin malzeme temini ve sahaya montajı işi"nin yüklenici ...'e ait olduğu kararlaştırılmıştır. Bu maddeye ilişkin açıklamada ise "kesicili giriş çıkış hücresi, ölçü hücresi, trafo koruma hücresi" sayılmıştır. Dolayısıyla sözleşme kapsamında dağıtım firmasının çağrı mektubundaki şartlara uygun malzeme temin ve montajı işinin davalı yükleniciye ait olduğu, buna karşın 19/09/2017 tarihli tutanakta dağıtım şirketinin ölçü hücresi olmadan bağlantı yapmayacağını beyan ettiğinden, yüklenicinin ölçü hücresini tedarik etmeyi kabul ve akabinde sipariş ettiği anlaşılmakla, her ne kadar 19/09/2017 tarihli tutanakta işin ... onaylı projeye göre santralin yerine getirildiği taraflarca imzalanmış ise de ölçü hücresi olmadığından bağlantının yapılamadığı da tespit edilmiş olmakla işin 19/09/2017 tarihinde teslim edildiğine yönelik davalı iddiası mahkememizce kabul görmemiştir. İşin teslimine ilişkin başkaca bir tutanak bulunmadığından davacının kabulünde olan 07/11/2017 tarihi işin teslim tarihi olarak mahkememizce kabul edilmiştir. Sözleşmede işin teslim süresi olarak "kontrat imzası ve ödeme garantisinden sonra 210 gün" olarak kararlaştırılmış olmakla, yalnızca sözleşmenin imzalanmış olmasının sürenin başlangıcı için yeterli olmadığı, ayrıca ödeme garantisinin de verilmiş olması gerektiği kanaatine varılmıştır. Ödeme garantisinin ne şekilde verileceği taraflar arasında imzalanan sözleşmede açıklanmamış olduğundan mahkememizce ilk ödeme tarihinden itibaren sürenin başlayacağı kabul edilmiştir. Buna göre ilk ödeme tarihi olan 01/04/2017 tarihinden 210 gün sonrasının isabet ettiği 01/11/2017 tarihinde işin teslim edilmesi gerektiği ancak işin 07/11/2017 tarihinde teslim edildiği, buna göre 6 günlük geç teslim olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Buna göre 20/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda denetime elverişli şekilde geç teslim sebebiyle davacının uğradığı üretim kaybının 844,19 USD olduğu hesaplanmış olup, mahkememizce davacının bu kalem yönünden talebi kısmen kabul edilmiştir. Bedele davacı tarafça keşide edilen 04/11/2017 tarihli ihtarname ile verilen ödeme süresinin sonu olan 30/11/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a bendi gereğince Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
Davacı/karşı davalı sözleşme gereği yapılması gereken ..., LED'li çevre aydınlatması, saha düzenlemesi (mıcır dökümü) ve giriş kapısının makul kalitede bir kapıyla değiştirilmesi işlerinin yapılmadığını beyanla bunların bedelinin talep etmiş, davalı/karşı davacı çevre aydınlatmasının yapıldığını, saha düzenlemesinin davacının kendisi tarafından yaptırılacağını ve çakıl dökülmesi suretiyle yapıldığı, saha giriş kapısının da davacı tarafça yapılmasının öngörüldüğü ancak davalının manuel açılır kapanır bir kapının santral girişine montajının yapıldığını, davacının talebi üzerine raylı kapı montajı yapıldığını, sözleşmede 2 adet ... diğeri montajı öngörülmüşse de ... onaylı projede paratonere ilişkin teknik bir uygulama bulunmamasından ve yıldırım çekme risk faktorünü artıracağından paratonerin tesis edilmediğini beyan etmiştir. Dosyada davacı tarafça sunulan fotoğraflar ile taraf beyanlarından, dosyada alınan tüm bilirkişi raporları ile birlikte hükme esas alınan 20/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda da saha düzenleme işlerinin, sürgülü ve raylı giriş kapısı işinin, sözleşmenin detaylı kurulum iş listesinin 7. Maddesinde belirtilen işlerin yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı 04/03/2019 tarihli dilekçesi ile eksiklik ve ayıpları gösteren fotoğrafları sunduğunu, bilirkişi heyeti tarafından sunulan fotoğraflardan inceleme yapılmasının yeterli görülmesi halinde keşif yapılmaksızın rapor alınmasını talep etmiş, bilirkişiler yaptıkları incelemelerde ... harici işlerin tamamlandığını tespit etmişlerdir. Nitekim 19/09/2017 tarihli tutanak da projenin "çalışır" vaziyette olduğunu kanıtlamıyor ise de ölçü hücreleri haricinde bir eksikliğin bulunmadığını ispatlayacak niteliktedir. Bu sebeple mahkememizce davacının ... harici işlerin eksik olduğu iddiası kabul görmemiştir. Davalı paratonerin ... onaylı projede bulunmadığını, yıldırım çekme risk faktörünü artıracağından paratonerin tesis edilmediğini beyan etmiş ise de yüklenici sıfatıyla bu işle iştigal eden basiretli tacir davalının sözleşme imzalanması sırasında da paratonerin yıldırım çekme riskinden bilgisinin olabileceği, buna karşın taraflarca imzalanmış sözleşmenin detaylı kurulum iş listesinin 23. Maddesinin açıklama kısmında 2 adet ... direğinin kullanılacağından bahsedildiği, nitekim 15/01/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda da "her ne kadar ... sistemi dava konusu tesis için tehlike arz etse de bu durum tesise ... sistemi konulamaz anlamı taşımadığı, davalı tarafça detaylı kurulum iş listesinde taahhüt edilen ... sisteminin tesise tehdit oluşturmayacak şekilde panellerden uzakta koruma sağlanarak tesis edilmesi gerekeceği" görüşü mahkememizce kabul görmüştür. Götürü bedelli sözleşmede, iş listesinde paratonerin de hesaba katılmasına karşın yapılmadığı, bundan davalı yüklenicinin sorumlu olduğu dosyada mevcut tüm bilirkişi raporlarında da tespit edildiği gibi mahkememizce hükme esas alınan 20/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda da eksik ... işi bedelinin 7.500,00 TL tespit edildiği, sözleşmenin USD üzerinden yapılması sebebiyle, işin teslim edildiği tarihteki 7.500,00 TL'nin karşılığının 1.939,98 USD olduğu, davacının bu kalemler yönünden dava dilekçesinde 500,00 USD talep ettiği görülmekle talebiyle bağlı kalınarak 500,00 USD yönünden talebinin kabulüne karar verilmiştir. Bedele davacı tarafça keşide edilen 04/11/2017 tarihli ihtarname ile verilen ödeme süresinin sonu olan 30/11/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a bendi gereğince Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
Davalı/karşı davacı, karşı dava dilekçesinde, sözleşme dışı fazla imalat olarak 8.000,00 Euro değerinde OG hücreleri ve 750 USD değerinde sayaç alındığını ve montajının yapıldığı, bu işlerin sözleşme kapsamında olmadığını sözleşme dışı ek iş mahiyetinde olduğunu iddia etmiş ise de taraflar arasında imzalanan sözleşmenin detaylı kurulum iş listesinin 15. Maddesinde "dağıtım firmasının çağrı mektubundaki şartlara uygun OG Hücrelerinin malzeme temini ve sahaya montajı işi"nin yüklenici ...'e ait olduğu kararlaştırılmıştır. Bu maddeye ilişkin açıklamada ise "kesicili giriş çıkış hücresi, ölçü hücresi, trafo koruma hücresi" sayılmıştır. 18. Maddesinde "yasa gereği istenen tüm röle ve sayaçlar, şalter ve koruma"nın davalı yüklenici tarafından yapılacağı kararlaştırılmış, "teknik standartlara uygun olarak" açıklaması yapılmıştır. Dosyada alınan tüm bilirkişi raporlarında ve hükme esas alınan 20/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda bu madde gereği OG hücrelerinden ve sayaçlardan sorumluluğun dava yüklenicide olduğu belirtilmiş, mahkememizce rapor denetime elverişli görülmüş, sözleşmenin eki detaylı kurulum iş listesinin 15. ve 18. Maddesi gereği davalı/karşı davacı yüklenicinin OG hücrelerinden ve sayaçlardan kaynaklı alacak talebinin reddine karar verilmiştir
Davalı/karşı davacı, karşı dava dilekçesinde, ... tarafından tanzim edilen 16/08/2017 tarihli Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı gereği kendilerine 7.533,38 TL'lik idari para cezası uygulandığını, davacının bu miktarı cari hesapta alacaklarından mahsup ettiğini, idari para cezasının davacı/karşı davalının eylemlerinden kaynaklı uygulandığını, bu sebeple sorumluluğun davacı/karşı davalıda olduğunu, 7.533,38 TL'nin karşı davalıdan tahsilini talep etmiş ise de, işin davacı/karşı davalıya tesliminin 07/11/2017 tarihinde yapıldığı, kaçak kullanım tespitinin 16/08/2017 tarihinde yapıldığı, yani henüz davacı/karşı davalıya teslim edilmeden bu tespitin yapıldığı, sözleşmenin eki detaylı kurulum iş listesinin 35. Maddesinde santralin çalışır vaziyette devreye alınması sorumluluğunun karşı davacı yüklenicide olduğunun kararlaştırılmasına karşın, yüklenicinin karşı dava dilekçesinde iddia ettiği iş sahibinin habersiz elektriği bağlattığı iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılarak idari para cezasının davacı/karşı davalı iş sahibinden tahsili talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı/karşı davacı, karşı dava dilekçesinde kur farkı, gecikmeli ve hiç yapılmayan ödemelerden kaynaklı cari hesap alacağını talep etmiş olup, talimat yoluyla davacı/karşı davalının ticari defterlerinin incelenmesinde davacı/karşı davalı iş sahibinin işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, bu nedenle 2017 yılı ticari defterlerinde borçluluk/alacaklılık ilişkisinin tespitine yönelik TKK ve VUK hükümleri uyarınca muhasebe kayıt düzeni açısından bilgilerin bulunmadığı, 2018, 2019 ve 2020 yıllarında da davalı/karşı davacı lehine veya aleyhine herhangi bir borç/alacak hesap bakiyesine rastlanmadığı tespit edilmiştir. Hükme esas alınan 20/02/2024 tarihli bilirkişi raporlarında davalı/karşı davacı ticari defterleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bilirkişi raporunda davalı/karşı davacı yüklenicinin ticari defterlerine göre, davacı/karşı davalı iş sahibine toplam 475.000,00 USD'lik fatura düzenlendiği, buna karşın 470.969,49 USD'lik tahsilat yapıldığı, davalı/karşı davacının cari hesaptan bakiye alacağının 4.030,51 USD olduğu, taraflar arasında imzalanmış 15/11/2016 tarihli proforma fatura ve kesin sipariş formunda herhangi bir nedenle geç ödemeye aylık libor +5 USD faizi yansıtılır hükmünün bulunduğu, buna göre geç ödemelerden kaynaklı karşı davacının toplam 687,73 USD alacağının olduğu hesaplanmış olup yapılan hesaplama mahkememizce denetime elverişli görülüp hükme esas alınmıştır. Buna göre davalı/karşı davacı yüklenicinin cari hesaptan kaynaklı 4.030,51 USD, geç ödemeden kaynaklı 687,73 USD alacağının olduğu, karşı dava dilekçesinde talebin döviz cinsinden değil TL cinsinden talep edildiği, buna göre karşı dava tarihindeki kur üzerinden kabul edilen 4.781,24 USD'nin karşı dava tarihinde kur üzerinden TL karşılığı 18.813,03 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talebinin kabulüne fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
A-) Asıl dava yönünden;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
844,19 USD gelir kaybı ve 500,00 USD (taleple bağlı kalınarak) ... bedeli olmak üzere toplam 1.344,19 USD'nın 30/11/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a bendi gereğince Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B-) Karşı dava yönünden;
Karşı davanın KISMEN KABULÜ ile;
18.813,03 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,
Asıl Dava Yönünden;
2-Asıl dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 348,84 TL nispi karar harcının, peşin alınan 356,84 TL harcın mahsubu ile geri kalan 8,00‬ TL harcın davalı karşı davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Asıl dava yönünden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.106,70 TL nispi vekalet ücretinin davalı karşı davacı alınarak, davacı karşı davalıya verilmesine,
4-Asıl dava yönünden reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 15.788,30 TL nispi vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak, davalı karşı davacıya verilmesine,
5-Asıl dava yönünden davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 397,94 TL (35,90TL BHV, 5,20 TL VSH, 356,84 TL peşin harç ) harcın davalı karşı davacıdan alınarak, davacı karşı davalıya verilmesine,
6-Asıl dava yönünden davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 14.258,00 TL (508‬,00 TL tebliğler ve posta, 13.750,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.484,92 TL yargılama giderinin davalı karşı davacıdan alınarak, davacı karşı davalıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı karşı davalı üzerine bırakılmasına,
Karşı Dava Yönünden;
7-Karşı dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.285,12 TL nispi karar harcının, peşin alınan 1.059,00 TL harcın mahsubu ile geri kalan 226,12‬ TL harcın davacı karşı davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Karşı dava yönünden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 18.813,03 TL nispi vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak, davalı karşı davacıya verilmesine,
9-Karşı dava yönünden reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan alınarak, davacı karşı davalıya verilmesine,
10-Karşı dava yönünden davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 1.094,90 TL (35,90 TL BHV, 1.059,00 TL peşin harç) harcın davacı karşı davalıdan alınarak, davalı karşı davacıya verilmesine,
11-Karşı dava yönünden davalı karşı davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 9.600,00 TL (9.600,00TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.914,62 TL yargılama giderinin davacı karşı davalıdan alınarak, davalı karşı davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
12-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/03/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır