İSTANBUL 6. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/386 Esas
KARAR NO : 2024/138

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 12/06/2023
KARAR TARİHİ : 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Yetkili İcra Daireleri ve Mahkemelerin ...Merkez İcra Daireleri ve Mahkemeleri olduğunu, ... A.Ş., ... nezdinde kurulan ...’nda (...) faaliyet gösteren yatırım kuruluşu olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında 04.12.2020 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede müvekkili aracı kurumun yatırım kuruluşu, davalının ise müşteri sıfatıyla yer aldığını, davalının imzalamış olduğu sözleşme uyarıca ... A.Ş. Nezdinde bulunan ... (“...”) alım satım işlemleri gerçekleştirdiğini, vadeli işlemlerin ve opsiyon sözleşmelerinin kaldıraç etkisi nedeniyle riskli işlemler olduğunu, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde tarafların ...’a sözleşme bedelinin tamamını değil de belirli bir kısmını teminat adı altında ödeyip, sözleşmeye konu varlığın fiyatındaki değişimlere göre teminatlarının değeri arttığında çekme hakkı veya teminat eksildiğinde eksik teminatı tamamlama yükümlülüğü altında olduklarını, davacı şirket ve diğer aracı kurumların, yatırımcıların ...’un ilgili piyasasına teminatların yatırılmasına veya çekilmesine sadece aracılık ettiklerini, davalıya, Sermaye Piyasası mevzuatının bir gereği olarak hesap açılışında gerekli bütün risk bildirimlerinin yapılmış olduğunu, Risk Bildirim Formu’nun kendisine sunulmuş olduğunu, okuması ve her bir sayfayı imzalamasının sağlandığını, söz konusu risk bildiriminin ikinci sayfasında yer alan işbu dava ile ilgili risk uyarılarının verilmiş olduğunu, davalı ekte sunulan hesap ekstrelerinden görüleceği üzere, ... nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamı kaybettiğini, kayıplarının yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarının 2.881,35.-TL olduğunu, davalıya defalarca teminat eksiğini tamamlaması çağrısı yapıldığını, ancak davalının bu çağrıların hiçbirine icabet etmediğini, nihayetinde borcunu ödemekten imtina etmiş olduğunu, davalının mevcut eksi bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine ... 28.İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyası üzerinden yasal takibi başlatıldığını, davalının 29.12.2022 tarihinde bu takibe itiraz ettiğini belirten dilekçesini mezkur icra dosyasına sunmuş olduğu ve icra takibi davalının haksız ve kötü niyetli itirazları sebebiyle durduğunu, davalı tarafından yapılan itiraz haksız ve kötü niyetli olup, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı hakkında asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesi gerektiğini, davacı şirketin sadece ...’da gerçekleşmesine aracılık ettiğini, makul bir oranda komisyondan başka bir gelir elde etmediğini, bu işlemler nedeniyle davalının kötü niyetli tavırları nedeniyle 2.881,35.-TL tutarında zarara katlanmış olduğunu, davalı-borçlunun yapmış olduğu itiraz haksız, yersiz ve hakkaniyete aykırı olup kötü niyetli olduğundan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalının icra-inkâr tazminatına mahkûm edilmesi gerektiği, İcra-inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalının, icra takibine yapmış olduğu itirazında haksız olması yeterli olmakla birlikte, işbu davada davalının, ödemekle yükümlü olduğunu bildiği ve imzaladığı sözleşme gereğince bilmemesinin imkânsız olduğu eksi bakiye bedelini ödemeyerek, başlatmış olduğu icra takibine haksız bir şekilde itiraz etmesi davalının kötü niyetini gösterdiğini, bu nedenle davalı aleyhine, asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davacının tarafından hakkında açılan ... 28. İcra Müdürlüğü’nün ...E sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine firmanın sözleşmeden dolayı sorumlu olduğundan bahisle itirazda bulunduğunu, davacı tarafından haksız yere icra takibi başlatıldığını, davalının davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davalının bir borcu bulunmadığını, borç ilişkisini ortaya koyan hiçbir yazılı beyanın bulunmadığını, bu sebeple davanın reddini, icra takibinin iptalini, davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca davacı tarafın icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı ile imzalanan Sermaye Piyasası Araçlarının Alımı ve Satımına ilişkin Çerçeve sözleşmesi kapsamında, davalının yapmış olduğu işlemler sonucu eksi bakiyeye düşmesi nedeniyle davacı tarafından teminat tamamlama çağrısı kapsamında teminatın tamamının kaybedildiği ve davalının kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye oluşturduğu ve bu kapsamda oluştuğu iddia edilen zarar kapsamında davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı, davalının işlemlerinin kaldıraçlı işlem mi yoksa ... işlememi mi olduğu, davacının teminat tamamlama çağrısı işlemlerinin sözleşmeye uygun olup olmadığı, davacının doğduğu iddia edilen zarardan davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı, varsa tarafların kusur durumu ve oranı, icra takibine yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca davacı tarafın icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; Taraflar arasında akdedilen Genel kredi sözleşmesine, ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına, ticari defter ve kayıtlar, arabuluculuk son oturum tutanağına, tanığa, bilirkişi incelemesine, ilgili mevzuata, ispata yarar her türlü yasal delile delil olarak dayanmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına, tanığa, bilirkişi incelemesine delil olarak dayanmıştır.
... 28. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı aleyhinde ilamsız takiplerde ödeme emri amacı ile 3.199,43-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalı vekilinin itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
24/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı Kurum tarafından davalı Metin Ateşçelik’in yapmış olduğu işlemlere ait tüm sözleşmeler ve risk bildirim formunun imzalanmış olduğunu, davalı Metin Ateşçelik’in 04.12.2020 tarihinde hesabının aktif hale gelmesi akabinde geçen sürede düzenli olarak işlem yaptığını, mali bilgiler formunda yatırım amaçlı işlem yapmak amacında olduğunu, imzalamış olduğu risk bildirim formları sebebiyle piyasa riskleri konusunda bilgi sahibi olduğunu,
yapılan işlemler neticesinde davalı Metin Ateşçelik’in kendi bilgisi ve kontrolü dahilinde açmış olduğu pozisyonlar sonrasında teminat tamamlama çağrısı aldığını, hesabın stop-out uyarısı verdiğini, akabinde de hesabındaki alım pozisyonlarının satılması neticesinde hesabının 22.12.2021 tarihi itibarıyla 2.897,10.-TL borç bakiyesi verdiğini, 2022 yılında ise hesabın 2.881,35.-TL borç bakiyesine ulaştığını, davacı aracı kurum tarafından ... 28. İcra Müdürlüğü ile 12.08.2022 tarihinde göndermiş olduğu ... E sayılı ilamsız takipteki ödeme emrinde davalı...’in borcunun 2.881,35.-TL olduğunu, 318,08.-TL işlemiş faizi ile birlikte 3.199,43.-TL olduğunu, davacı kurumun takip talebinde yer alan ve talep ettiği asıl alacak tutarı ile davalının hesabında yer alan borç bakiyesinin tutarsal anlamda birbiriyle uyumlu olduğunu" bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Dava, taraflar arasında imzalanan sermaye piyasası işlemleri genel çerçeve sözleşmesi ve bağlı sözleşmeler çerçevesinde, davalının işlemleri sonucunda uğranıldığı iddia olunan davacı zararın tazmini amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67/1. fıkrası uyarınca iptali istemine ilişkindir.
... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhinde alacağının tahsili amacı ile 2.881,35.-TLasıl alacak, 318,08.-TL işlemiş faizi ile birlikte 3.199,43.-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının 27.12.2022 tarihinde itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Takibe itiraz tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında davanın süresinde açılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda; davacı tarafça, davalı ile türev araçlarının alım satımı nedeniyle aracılık sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davalı tarafından ...'da vadeli işlemler ve opsiyon piyasasında alım satım işlemlerinin yapıldığı, davalının teminat borcu ile eksi bakiye ve temerrüt faizini yatırmadığı, bu nedenle davacı tarafından davalı aleyhinde ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E icra takibi başlatıldığı, davalının davacı ... Anonim Şirketi nezdindeki hesabından ... AŞ nezdinde bulunan ... (...) gerçekleştirilen Endekse ve Dövize dayalı vadeli işlem alım satımları sonucunda hesapta oluşan teminat açığı-zararının kim tarafından karşılanması gerektiği hususunda uyuşmazlığın toplandığı görülmüştür.
Taraflar arasında 04.12.2020 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Sözleşmesi 193.255.125.180 IP no ile mesafeli olarak yasal mevzuata uygun şekilde imzalanmıştır. Bu sözleşmenin 24. maddesinde “Sürdürme teminatı, teminat tamamlama çağrısı ve stop-out” olarak isimlendirildiği, ilgili maddede; “Sürdürme teminatı, piyasadaki günlük fiyat hareketleri karşısında güncelleştirilen teminat tutarının ve teminat olarak bulundurulması gereken varlık kompozisyonunun korunması gereken alt düzeydir. Müşteri sahip olduğu açık pozisyonlarına ilişkin olarak Borsa ve Aracı Kurum tarafından belirlenen esaslar dahilinde bulundurması zorunlu olan sürdürme teminatını Aracı Kurum nezdindeki hesaplarında bulundurmakla yükümlüdür. Müşterinin hesabında yeterli teminatın bulunup bulunmadığının takibi müşterinin takibindedir....Müşterinin hesabında bulunan son işlem fiyatına göre değerlenmiş teminat tutarının (net varlık) müşterinin türev işlemlerinden kaynaklanan açık tüm pozisyonları için gerekli toplam teminat tutarının altına düşmesi durumunda aracı kurum müşteriye teminat tamamlamam çağrısı yaparak teminat tamamlanmasını talep eder. Müşteri teminat tamamlama yükümlülüğünü teminat tamamlama çağrısında belirtilen süre içinde yerine getirmekle yani teminatını başlangıç teminat seviyesine çıkarmakla yükümlüdür…Teminat tamamlama çağrısı alan Müşterinin hesabında bulunan teminata dayalı pozisyonlarını azaltmak ve/veya hesaba ilave teminat göndermek zorundadır.” denilmektedir. Davacının teminat tamamlama işlemini gerçekleştirmekle yükümlü olduğu açıktır. Mahkememiz tarafından irdelenen hususlardan biri de kaldıraçlı işlemler ve bu işlemlerin riskleri ile ilgili davalının sözleşme ile yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediği hususudur. Davalıya risk bildirimi formu imzalatmış olup risk uyarılarından bazıları şu şekildedir;
“Vadeli işlem sözleşmesi ve opsiyon sözleşmesi alım satım işlemleri çeşitli oranlarda risklere tabidir. Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırdığınız teminatın tümünü kaybedebileceğiniz gibi, kayıplarınız toplam teminatınızı dahi aşabileceği,
Aracı kuruluş tarafından yapılacak teminat tamamlama çağrılarını istenen süre içinde ve şekilde yerine getirilmesi, aksi takdirde hiçbir ihbara gerek duymadan pozisyonun piyasa değerinden, özen borcu çerçevesinde zararına da olsa kapatılmasına razı olunması gerektiği
Bir opsiyon satılırsa, görece küçük ters bir piyasa hareketinde, opsiyon satmakla elde edilen prim ödemesini aşabilecek sınırsız potansiyel kayıp riskinin üstlenileceği, opsiyonu yerine getirmek istendiğinde, bunun üzerinde herhangi bir kontrol yetkisi olmadığı, sadece yüksek sermayeye sahip deneyimli kişilerin opsiyon satmaya teşebbüs etmesi gerektiği,
Kaldıraç etkisi nedeniyle, düşük teminatla işlem yapmanın piyasada lehe çalışabileceği gibi aleyhe de çalışabileceği ve bu anlamda kaldıraç etkisinin yüksek kazançlar sağlayabileceği gibi zararlara da yol açabileceği ihtimalinin göz önünde bulundurulması gerektiği.” belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamındaki delillerden anlaşılacağı üzere; davalının imzalamış olduğu 04.12.2020 tarihli sözleşme ve ekleri hükümlerince, Türev araçlar Risk Bildirim Formu ile muhtemel riskler konusunda Davalının bilgilendirdiği, davalının sözleşme başlangıç tarihinden sonraki sürede düzenli olarak işlem yaptığı sözleşmelerin ilgili maddeleri değerlendirildiğinde davalının piyasa işleyişi ve yapmış olduğu işlemler neticesinde teminat tamamlama durumunda kalabileceği konusunda bilgi sahibi olduğu kanaatine varılmıştır. Davalının 22.12.2021 tarihinde açmış olduğu pozisyonda terste kaldığı ve kendisine usulüne uygun olarak teminat tamamlama çağrısı yapıldığı davalı tarafından sürdürme teminatının tamamlanmadığı sözleşmelerin satılarak pozisyonunun sonlandırıldığı görülmektedir. Bu an itibariyle davalının cari hesap bakiyesinin 2.881,35 TL eksi bakiye verdiği anlaşılmaktadır.
Takas İstanbul'dan gönderilen 05.07.2023 tarihli yazıda ... Kodlu katılımcı tarafından 22.12.2021 tarihinde nakit teminatın ...hesap kod ile yatırıldığı bildirilmiştir. Bu hesap kod numarasının davalının Türev Araçlar sözleşme numarası olduğundan yatırılan iş tutarın davalı/borçlu yatırımcısı adına davacı alacaklı aracı kurum tarafından ...’a yatırılmış olduğu anlaşılmıştır. Davacı, davalının eksiye düşen hesabında teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle bu yükümlülüğü yerine getirerek cari hesaba yansıtmıştır.
Dosya kapsamında alınan hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda davalının incelendiğinde 04.01.2021-21.12.2021 tarihleri arasında birçok varlık üzerinden işlem yaptığı, pozisyon açma-kapama emri verdiği, pozisyon taşıma kararı verdiği, 2021 yılında 1.968.371,44.-TL uzun pozisyon işlem hacmi, 1.962.830,20.-TL kısa pozisyon işlem hacmi olmak üzere 3.931.201,64.-TL işlem hacmine ulaştığı görülmüştür. Davalının özellikle 20.12.2021 tarihinde yapmış olduğu işlemler incelendiğinde davalının ... ısın kodlu varlık üzerinde işlem yaptığı, 16.12.2021 tarihinden açıkta kalan pozisyonunu kapatmak için fırsatı bulunduğu, 17.12.2021 ve 20.12.2021 tarihleri arasında günlük alım satımlar yaptığı ancak açıkta olan pozisyonunu kapatmadığı, yaptığı işlemlerin barındırdığı riski bilebilecek durumda olması nedeniyle davacının iddialarının desteklendiği anlaşıldığından bu hali ile davalı borçlunun takibe haksız olarak itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından imzalanan sözleşmenin 29. Maddesinde temerrüt esasları kararlaştırılmış olduğundan asıl alacağa takip tarihi itibariyle işletilen yıllık %17.25-18,25 oranında temerrüt faizinin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Sözleşme hükümleri çerçevesinde eksi bakiyenin davalıya bildirilerek teminat tamamlama çağrısı yapıldığından borcun bilinebilir yani likit nitelikte olduğu (Yargıtay 19. HD' nin 2016/12900 E.,2017/994K. Sayılı ilamı) anlaşıldığından İİK'nın 67/2. maddesi gereğince toplam alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı talebinin kabulüne (576,27-TL) karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın kabulü ile; ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
-Davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 218,55 TL nispi karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin olarak alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 38,65 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve (2) numaralı maddede mahsup edilen 179,90 TL harcın, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 2.500,00 TL bilirkişi raporu masrafı ve 211,25‬ TL posta giderleri olmak üzere toplam 2.891,15-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 3.199,43-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan toplam gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yatırılan gider/delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk tarife bedelinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin huzurunda, dava konusu miktar dikkate alındığında kesin olmak üzere karar verildi. Açıklandı. 21/02/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır