İSTANBUL 6. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/761 Esas
KARAR NO : 2024/218

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 06/11/2022
KARAR TARİHİ : 21/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 16.12.2021 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini işbu sözleşmede Müvekkil Aracı Kurum "yatırım kuruluşu" davalı ise "müşteri" sıfatıyla yer aldıklarını, davalı müvekkili şirket ile imzalamış olduğu 16.12.2021 tarihli sözleşme uyarınca ... A.Ş. Nezdinde bulunan ... Piyasasında alım satım işlemleri gerçekleştirdiğini, müvekkil şirket bu işlemlerde sadece davalının alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde ettiğini, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri kaldıraç etkisi nedeniyle riskli işlem olduğu vadeli işlem sözleşmesi sözleşmenin taraflarına standartlaştırılmış miktar ve kalitedeki bir malı kıymeti veya finansal göstergeyi belirlenen ileri bir tarihte bugünden üzerinde anlaşılan fiyattan alma veya satma yükümlülüğü getiren sözleşme olduğunu, opsiyon sözleşmesi ise alıcıya ödeyeceği belli bir tutar karşılığında belirli bir vadeye kadar bugünden belirlenen bir fiyat üzerinden opsiyona dayanak teşkil eden bir malı kıymeti veya finansal göstergeyi satma veya alma yükümlülüğü getiren sözleşme olduğu ... taraflar ... sözleşme bedelinin tamamını değil belirli bir kısımı teminat adı altında ödendiği sözleşmeye konu varlığın fiyatındaki değişimlere göre teminatlarının değeri arttığında çekme hakkı veya teminat eksildiğinde eksik teminatı tamamlama yükümlülüğü altında olacağını, davalı ekte sunulan hesap ekstrelerinden görüleceği üzere ... nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamını kaybedip kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarı 10.288,95 TL olduğunu, davalıya müteaddit defalar etmediği nihayetinde borcunu ödemekten imtina ettiğini, davalı yanı mevcut eksi bakiye ödeme yükümlülüğün yerine getirmemesi üzerine ... 37. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası üzerinden yasal takibin başlatıldığını, davalı 16.05.2022 tarihinde bu takibe itiraz ettiğini belirten dilekçesini mezkur icra doyasına sunduğu ve icra takibi davalının haksız ve kötü niyetli itirazları sebebiyle durduğu davalı tarafından yapılan itiraz haksız ve kötü niyetli olduğu ve itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı hakkında asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesinin gerekli olduğunu, ...'un...Genelgesi uyarınca piyasa nezdindeki takas merkezine karşı sorumlu olan aracı kurum olduğu müşterisi eksik kalan teminatı tamamlamasa da müvekkili aracı kurumun bu teminatı tamamlama yükümlülüğü altında olduğunu beyan ederek fazlaya, faize, faiz oranlarına, kura, kur farklarına, munzam zarara, hesap hatalarına, TBK. Md. 100' de yer alan haklara ve diğer feri haklara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuka aykırı borca itirazının iptali ile davalının asıl alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir
SAVUNMA /
Davalı taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava konusu uyuşmazlığın; Davalı ile imzalanan Sermaye Piyasası Araçlarının Alımı ve Satımına ilişkin Çerçeve sözleşmesi kapsamında, davalının yapmış olduğu viop işlemi sonucu eksi bakiyeye düşmesi nedeniyle davacı tarafından teminat tamamlama çağrısı kapsamında teminatın tamamının kaybedildiği ve davalının kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye oluşturduğu ve bu kapsamda oluştuğu iddia edilen zarar kapsamında davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı, davacının teminat tamamlama çağrısı işlemlerinin sözleşmeye uygun olup olmadığı, davacının doğduğu iddia edilen zarardan davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı, varsa tarafların kusur durumu ve oranı, icra takibine yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca davacı tarafın icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ile imzalanan tüm sözleşmelere, Davalı’ya sunulan ve imzası alınan risk bildirim formlarına, Davalı’nın hesap ekstreleri Emsal bilirkişi raporu ...’a yapılan ödemeye ilişkin belgelere, İşlemlere ilişkin IP Loglarına, ... 37. İcra Müdürlüğü nezdindeki ... Esas sayılı dosya’nın bir örneğine Gerektiğinde Müvekkil Şirketin ticari defter ve kayıtları, ihtarname, tanık, bilirkişi incelemesi, yemin ve diğer sair delillere delil olarak dayanmıştır.
...A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabında ... T.C. Kimlik numaralı davalı ... tarafından 16/12/2021 tarihli sözleşme uyarınca şirketleri nezdinde yapılan işlemlere ait IP Logları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabında ...'ne müzekkere yazılarak, ... T.C. Kimlik numaralı davalı ... adına, ... mersis numaralı davacı ... A.Ş. Tarafından yapılan ödemeye/ödemelere ilişkin kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhine alacağının tahsili amacı ile 10.535,38-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
20.06.2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı Kurum tarafından davalı ...’in yapmış olduğu işlemlere ait tüm
sözleşmeler ve risk bildirim formunun imzalanmış olduğu, Davalı ...’in 16.12.2021 tarihinde hesabını aktif hale gelmesi akabinde işlem yaptığı, mali bilgiler formunda yatırım amaçlı işlem yapmak amacında olduğunu, imzalamış olduğu risk bildirim formları sebebiyle piyasa riskleri konusunda bilgi sahibi olduğu, yapılan işlemler neticesinde davalı ...’in kendi bilgisi ve kontrolü dahilinde açmış olduğu pozisyonlar sonrasında teminat tamamlama çağrısı aldığı, hesabın stop-out uyarısı verdiği, akabinde de hesabındaki alım pozisyonlarının satılması neticesinde hesabının 22.12.2021 tarihi itibarıyla 10.288,95.-TL borç bakiyesi verdiği, 2022 yılında “Aralık 2021 ... ” olarak yapılan iade ile hesabın 10.273,20.-TL borç bakiyesine ulaştığı,
Davacı kurumun takip talebinde yer alan ve talep ettiği asıl alacak tutarı ile davalının hesabında yer alan borç bakiyesinin tutarsal anlamda birbiriyle uyumlu olduğu, Davacı ... tarafından ... 37. İcra Mahkemesi’nde ... tarihinde göndermiş olduğu ilamsız takipteki ödeme emrinde davalı ...’in borcunun 10.273,20.-TLasıl alacak, 262,18.-TL işlemiş faizi ile birlikte 10.535,38.-TL olduğu, ancak tarafımdan yapılan faiz hesaplamasına göre 10.273,20.-TL asıl alacak, 555,82.- faiz olmak üzere toplamda 10.829,02.-TL olarak hesaplandığı, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği davacı kurumun davalı ...’den 10.273,20.-TL asıl alacak olmak üzere 262,18.-TL işlemiş faizi ile birlikte 10.535,38.-TL edebileceği
" bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Dava, taraflar arasında imzalanan sermaye piyasası işlemleri genel çerçeve sözleşmesi ve bağlı sözleşmeler çerçevesinde, davalının işlemleri sonucunda uğranıldığı iddia olunan davacı zararın tazmini amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67/1. fıkrası uyarınca iptali istemine ilişkindir.
... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhinde alacağının tahsili amacı ile 10.273,20.-TL asıl alacak, 262,18.-TL işlemiş faizi ile birlikte 10.535,38.-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının 16.05.2022 tarihinde itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Takibe itiraz tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında davanın süresinde açılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda; davacı tarafça, davalı ile türev araçlarının alım satımı nedeniyle aracılık sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davalı tarafından ...'da... alım satım işlemlerinin yapıldığı, davalının teminat borcu ile eksi bakiye ve temerrüt faizini yatırmadığı, bu nedenle davacı tarafından davalı aleyhinde ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... E icra takibi başlatıldığı, davalının davacı ...Şirketi nezdindeki hesabından ... AŞ nezdinde bulunan ... (...) gerçekleştirilen Endekse ve Dövize dayalı vadeli işlem alım satımları sonucunda hesapta oluşan teminat açığı-zararının kim tarafından karşılanması gerektiği hususunda uyuşmazlığın toplandığı görülmüştür.
Taraflar arasında 16.12.2021 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Sözleşmesi yasal mevzuata uygun şekilde imzalanmıştır. Bu sözleşmenin 24. maddesinde “Sürdürme teminatı, teminat tamamlama çağrısı ve stop-out” olarak isimlendirildiği, ilgili maddede; “Sürdürme teminatı, piyasadaki günlük fiyat hareketleri karşısında güncelleştirilen teminat tutarının ve teminat olarak bulundurulması gereken varlık kompozisyonunun korunması gereken alt düzeydir. Müşteri sahip olduğu açık pozisyonlarına ilişkin olarak ... tarafından belirlenen esaslar dahilinde bulundurması zorunlu olan sürdürme teminatını Aracı Kurum nezdindeki hesaplarında bulundurmakla yükümlüdür. Müşterinin hesabında yeterli teminatın bulunup bulunmadığının takibi müşterinin takibindedir....Müşterinin hesabında bulunan son işlem fiyatına göre değerlenmiş teminat tutarının (net varlık) müşterinin türev işlemlerinden kaynaklanan açık tüm pozisyonları için gerekli toplam teminat tutarının altına düşmesi durumunda aracı kurum müşteriye teminat tamamlamam çağrısı yaparak teminat tamamlanmasını talep eder. Müşteri teminat tamamlama yükümlülüğünü teminat tamamlama çağrısında belirtilen süre içinde yerine getirmekle yani teminatını başlangıç teminat seviyesine çıkarmakla yükümlüdür…Teminat tamamlama çağrısı alan Müşterinin hesabında bulunan teminata dayalı pozisyonlarını azaltmak ve/veya hesaba ilave teminat göndermek zorundadır.” denilmektedir. Davacının teminat tamamlama işlemini gerçekleştirmekle yükümlü olduğu açıktır. Mahkememiz tarafından irdelenen hususlardan biri de kaldıraçlı işlemler ve bu işlemlerin riskleri ile ilgili davalının sözleşme ile yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediği hususudur. Davalıya risk bildirimi formu imzalatmış olup risk uyarılarından bazıları şu şekildedir;
“... alım satım işlemleri çeşitli oranlarda risklere tabidir. Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırdığınız teminatın tümünü kaybedebileceğiniz gibi, kayıplarınız toplam teminatınızı dahi aşabileceği,
Aracı kuruluş tarafından yapılacak teminat tamamlama çağrılarını istenen süre içinde ve şekilde yerine getirilmesi, aksi takdirde hiçbir ihbara gerek duymadan pozisyonun piyasa değerinden, özen borcu çerçevesinde zararına da olsa kapatılmasına razı olunması gerektiği
Bir opsiyon satılırsa, görece küçük ters bir piyasa hareketinde, opsiyon satmakla elde edilen prim ödemesini aşabilecek sınırsız potansiyel kayıp riskinin üstlenileceği, opsiyonu yerine getirmek istendiğinde, bunun üzerinde herhangi bir kontrol yetkisi olmadığı, sadece yüksek sermayeye sahip deneyimli kişilerin opsiyon satmaya teşebbüs etmesi gerektiği,
Kaldıraç etkisi nedeniyle, düşük teminatla işlem yapmanın piyasada lehe çalışabileceği gibi aleyhe de çalışabileceği ve bu anlamda kaldıraç etkisinin yüksek kazançlar sağlayabileceği gibi zararlara da yol açabileceği ihtimalinin göz önünde bulundurulması gerektiği.” belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamındaki delillerden anlaşılacağı üzere; davalının imzalamış olduğu 16.12.2021 tarihli sözleşme ve ekleri hükümlerince, Türev araçlar Risk Bildirim Formu ile muhtemel riskler konusunda Davalının bilgilendirdiği, davalının sözleşme başlangıç tarihinden sonraki sürede düzenli olarak işlem yaptığı sözleşmelerin ilgili maddeleri değerlendirildiğinde davalının piyasa işleyişi ve yapmış olduğu işlemler neticesinde teminat tamamlama durumunda kalabileceği konusunda bilgi sahibi olduğu kanaatine varılmıştır. Davalının 22.12.2021 tarihinde açmış olduğu pozisyonda terste kaldığı ve kendisine usulüne uygun olarak teminat tamamlama çağrısı yapıldığı davalı tarafından sürdürme teminatının tamamlanmadığı sözleşmelerin satılarak pozisyonunun sonlandırıldığı görülmektedir. Bu an itibariyle davalının cari hesap bakiyesinin 10.288,95 TL eksi bakiye verdiği anlaşılmaktadır.
Takas İstanbul'dan gönderilen 16.11.2022 tarihli yazıda ... Kodlu katılımcı tarafından 22.12.2021 tarihinde nakit teminatın ... hesap kod ile yatırıldığı bildirilmiştir. Bu hesap kod numarasının davalının Türev Araçlar sözleşme numarası olduğundan yatırılan iş tutarın davalı/borçlu yatırımcısı adına davacı alacaklı aracı kurum tarafından...’a yatırılmış olduğu anlaşılmıştır. Davacı, davalının eksiye düşen hesabında teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle bu yükümlülüğü yerine getirerek cari hesaba yansıtmıştır.
Dosya kapsamında alınan hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı uyarınca davalının yapmış olduğu işlemlere ait tüm
sözleşmeleri ve risk bildirim formlarını imzalandığı, hesabının aktif hale gelmesi akabinde işlem yaptığı, mali bilgiler formunda yatırım amaçlı işlem yapmak amacında olduğu, imzalamış olduğu risk bildirim formları sebebiyle piyasa riskleri konusunda bilgi sahibi olduğu, yapılan işlemler neticesinde davalı ...’in kendi bilgisi ve kontrolü dahilinde açmış olduğu pozisyonlar sonrasında teminat tamamlama çağrısı aldığı, hesabın stop-out uyarısı verdiği, akabinde de hesabındaki alım pozisyonlarının satılması neticesinde hesabının 22.12.2021 tarihi itibarıyla 10.288,95.-TL borç bakiyesi verdiği, davalı tarafından imzalanan sözleşmenin 29. maddesinde temerrüt esasları kararlaştırılmış olduğu ve icra takibinde talep edilen temerrüt faizinin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğu, kanaatine varılmıştır. Bu nedenle taleple bağlılık ilkesi de göz önünde bulundurularak davanın kabulü ile icra takibine itirazın iptaline ve takibin aynı koşullarla devamına karar vermek gerekmiştir.
Sözleşme hükümleri çerçevesinde eksi bakiye davalıya bildirilerek teminat tamamlama çağrısı yapıldığından borcun bilinebilir yani likit nitelikte olduğu (Yargıtay 19. HD' nin 2016/12900 E.,2017/994K. Sayılı ilamı) anlaşılmış, davalı aleyhine İİK'nın 67/2. maddesi gereğince toplam alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı talebinin kabulüne (2.107,07-TL) karar verilmiştir.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kabulü ile ... 37. İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasında takibin aynı takip şartları ile devamına,
2-Davalı aleyhine toplam alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 719,67-TL maktu karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin alınan 127,24-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 592,43-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve (2) numaralı maddede mahsup edilen 127,24-TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 10.535,38.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 1750,00-TL bilirkişi masrafı ve 261,50-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 2.092,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
8-Davalı tarafça yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair davacı vekilinin huzurunda, dava konusu miktar dikkate alındığında kesin olmak üzere karar verildi.21/03/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır