İSTANBUL 6. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/323 Esas
KARAR NO : 2024/366

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/05/2019
KARAR TARİHİ : 11/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;Müvekkilu şirketin, Davalı ile ... ili, ... İlçesi, ..., 1. ... 3404 ..., 1 Parsel) insaat alanında yer alan ...Konut Projesi kapsamında, 23.02,2016 tarihinde 8,800.000,00-TL+KDV bedelli yine, İstanbul ili;, ... ilçesi, ..., 2. ... 3209 ..., 3 Parsel) inşaat alanında yer alan ...Konut Projesi kapsamında 07.09.201 6 tarihinde 9.390.816,42-TL+KDV bedelli akdetmiş olduğu Eser Sözleşmeleri ile Elektrik Tesisat islerinin yapımı taahhüdünde bulunmuş olduğunu, müvekkili şirket tarafından taahhüt konusu elektrik işleri ile ilgili akdedilen sözleşmeye göre; 1. ... işler için ... Bankası 26.02.2016 tarih ve ... numaralı ... referans numaralı 880.000,00 TL Bedelli Kesin Teminat Mektubu ve 27.02.2 018 tarihli vade uzatım yazısı, 2. ... işler için; ... bankası 21.11.2017 tarih ve ... mektup numaralı ... seri numaralı 772.550,00 TL Bedelli Avans Teminat Mektubu, 21.11.2017 tarih ve ... mektup numaralı, ... seri numaralı 939.082,00 TL Bedelli Kesin Teminat Mektubunun teslim edildiğini, davalı yaşamış olduğu likit problemleri nedeniyle müvekkili şirketin hak ediş raporu, yeni fiyat zabıtları ve tutanaklı işlerini onaylamadan imtina ettiğini, müvekkil şirket ile geçici kabul işlerini yapmadığını, müvekkilİ şirket; ... 40. Noterliğinden keşide ettiği... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname kapsamında davalı ile akdedilen tüm sözleşmeleri fesih ederek, yaptığı tüm imalatları durdurduğunu, müvekkili şirket; 1. ...' daki taahhüt konusu işi, yapılan ilave imalatlar ile birlikte %103,86 sevi yesinde tamamladığını ancak kendisine taahhütle ilgili KDV dahil 2.042.850,16 Türk Lirası hakkediş bedeli Davala tarafından ödenmediğini, davalı tarafça hakediş bedeli ödenmediğini, müvekkil şirketin; Sözleşme konusu taahhütlerinin kesin nitelikte garantisi olan, kesin teminat mektubu da paraya çevirdiğini, müvekkili şirketin 2. Adadaki taahhüt konusu işi %64,60 seviyesinde tamamladığını, teminat mektubu karşısında sözleşme hükümleri karşılığında avans bedellerinin tamamını ödediğini, müvekkili şirketin teminat mektuplarını paraya çevirme sonrasında ...1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ... E. sayılı dosyası ile konkordato başvurusunun da yapıldığını belirterek; davalının sahip olduğu gayrimenkulleri üzerinde tedbir konulmasına, müvekkil şirkete ödenmemiş olan KDV dahil 2.042,859,16 Türk Lirası teminat mektupları bedelleri ile müvekkil şirketin paraya çevrilen teminat mektupları uğramış olduğu zarar, paraya çevrilme tarihinden avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacı şirket yükümlülüğü altında bulunan imalatları taahhüt ettiği sürelerde yapmadığını, davalı müvekkil şirketin ortak olduğu ... adi ortaklığının yüklenimini üstlendiğini (...), davalı müvekkili şirketin ortak olduğu ... Ltd. Şti.'nin yüklenimini üstlendiği ... İli ... 1000 kişilik çevik kuvvet hizmet binası işlerini de sözleme ile taahhüt ettiği işlerin süresinde teslim edilmediğini personel maaşlarının ödenmediğini, şantiyedeki tüm faaliyetleri durduğunu, davacının piyasa borçlarından dolayı davalı müvekkili şirket haciz ihbarnameleri, davacının işçilerinin dava açtıklarını,... şantiye işleri sürelerinde yapılmadığını ve davacı tarafa ... 32. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek işlerin yapılmasını talep ettiklerini, davacı taraftan ihtarnameye cevap verilmediğini, davacıya çekilen ihtarnameden sonra ... 9. Aslilye Ticaret mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile yaptırılan tespitle sözleşme konusu işlerin 1. ... için %85'nin bitirildiğini, kalan işlerin 1.500,000+ KDV bedelle yaptırabileceği, 2. ... için işlerin %70'nin bitirildiğinin ve kalan işlerin 6.800,000+ KDV bedelle yaptırabileceğinin rapor edildiğini, davacının yapamadığı işler, davacının teminatları irad kayıt edilerek davacı nam ve hesabına başka firmalara yaptırılan, davacının şantiyeyi terk ettiği tarihe kadar yapılan imalat miktarı ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından belli olduğunu, yapılan tespitten ve başka firmanın şantiye alanına girip imalatlara başlamasından 1 ay sonra yaptırdığı, sunulan raporun kabul edilemeyeceğini, davacı tarafın alacaklı çıkması halinde, davacı tarafa veya alacağını temlik ettiğini iddia ettiği dava dışı 3. Şahıs firmaya ödeme yapılması hukuken imkanı olmadığını, davacı firmadan olan alacaklarına ilişkin davalı müvekkil şirkete 23 adet haciz ihbarnamesinin gelmiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; alacağın ödetilmesi istemine ilişkindir.
HMK'nun 137 .maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasındaki ... ve ... elektrik işleri tesisat sözleşmeleri kapsamında davalıya verilen üç ayrı teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrilip çevrilmediği, sözleşmelere göre teminat mektuplarının nakde çevrilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının bu sözleşmeler ile yükümlendiği işleri eksiksiz ve zamanında ifa edip etmediği, geç ifa söz konusu ise bunun hangi tarafın kusurundan kaynaklandığı, teminat mektubu bedellerinin davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davacının sözleşmeler kapsamında yaptığı imalatlar nedeniyle davalıdan hak ediş alacağının varlığı ve miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, tanık beyanlarına başvurulmuş, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Tanık ... 21/03/2023 tarihli celsede yeminli ve imzalı beyanında;"Ben davaya konu hizmetin verildiği esnada davalı şirkette inşaat teknik kordinatörü olarak görev yapmaktaydım, taraflar arasında ... Projesi mevcuttur, davacı taraf elektrik işlerinin taşeronu idi, bahse konu sözleşme iki etap projeden oluşmakta olup ...Konut Projesi kapsamında davacı tarafça işin ifası gerçekleştirilemeye başlandı, şöyle ki malzeme getiremediler ve elektrik tesisatı işinde çalıştırdıkları kendi personellerinin işçilik alacaklarını ödeyememeye başladılar, bir süre sonra davacı işçileri boykot başlatarak işi durdurdular, davalı firma tarafından davacı taşeron firma yetkilileri davet edildi, süreci yürütebilmek için işçilik alacaklarının davalı ... İnşaat tarafından ödenmesi hususu kararlaştırıldı, zaten bu görüşme öncesinde de sürekli görüşmeler devam etmekteydi, davacı tarafça zaten ödenmeyen işçi alacaklarının davalı firmaya dökümünü vermek bile neredeyse 1 ay sürdü, bu süreç içerisinde davalı ... tarafından davacı işçilerinin işçilik alacakları ödenmek suretiyle tekrar işe başlamaları sağlandı, süreç devam ederken bir sonraki aya ilişkin yeniden gelen işçilik alacaklarının ödenebilmesi için davacı taraftan yeniden liste istendi, bu aşamada davacı taraf ile irtibat tamamen kesildi, davalı tarafından tespit edilebilen işçilik alacakları tespit edildiği kadarıyla yine davalı tarafından ödendi, bu husus merkezi yönetime bildirildi, sözleşme şartları gereği sözleşme sonlandırıldı ve bildiğim kadarıyla teminat mektupları irat kaydedildi, sonrasında da avukatlarımız nezaretinde şantiye de bilirkişi tespiti yapıldı, tespit sonrasında yeni bir taşeron ile anlaşıldı ve eksik işler bu şekilde tamamlandı dedi.
Davacı vekilinin beyanı üzerine soruldu: Davacı temlik veren şirketin hak ediş alacaklarının ödenip ödenmediği hususunda bilgi sahibi değilim dedi.
Davalı vekilinin beyanı üzerine soruldu: Davacı firmanın dava dışı 3. Şahıslara olan borçları nedeniyle davaya konu yerde hacze gelinmiş olup davacıya ait bir kısım malzemeler haczedilmiş ve davalı ... himayesine yediemin olarak bırakılmıştır, ve 2 - 3 sene boyunca da güvenlik görevlileri vasıtasıyla yediemin olarak alınan mallar korunmuştur.
Davacı vekilinin beyanı üzerine soruldu: Beyan ettiğim haciz işlemi teminat mektuplarının irat kabul edilmesinden sonraki döneme denk geldiğini hatırlıyorum dedi. "demiştir.
Tanık ... 21/03/2023 tarihli celsede yeminli ve imzalı beyanında;" Ben davaya konu projenin yapıldığı esnada davalı firmada elektrik işleri şefi olarak görev yapmakta idim, davacı firma davalı ... İnşaat'ın ... 1. Ve 2. Etep projelerinde elektrik işlerini taşeron firma olarak yapmayı üstlenmişdi, 1. Etap başladı yaklaşık %70 - %80 aşamasına geldiğinde 2. Etap proje de yapılmaya başlandı, 2.etap projenin imalatının başlangıç aşamasında imalatının yürümesinde davacı tarafça sıkıntılar yaşanmaya başlandı, şöyle ki malzeme temininde sıkıntı yaşandığı gibi işçiler işçilik alacaklarının ödenmemesi sebebiyle işe çıkmamaya başladılar, 3 - 4 ay gibi bir süre davacı firmanın işçilerinin işçilik alacakları davalı ... İnşaat tarafından ödenmek suretiyle işlerin yürütülmesi sağlanmaya çalışıldı, ancak malzeme tedariki ve işçiler ile anlaşılmaması nedeniyle bir süre sonra yönetim davacının üstlendiği işleri başka bir firmaya yaptırmak suretiyle çözüm bulmaya çalıştı, ondan sonraki aşamada nama hesabı adına üçüncü bir firma işleri yapmak üzere yönlendirildi ve bu firma ile işler yürütüldü dedi.
Soruldu: 1. Etap proje biraz önce de beyan ettiğim gibi %70 - %80 projesine gelmiş, 2 etap proje ise %10 - %15 aşamasında davacı firma tarafından gerçekleştirilmiş geri kalan işler yeni firma tarafından tamamlanmıştır dedi.
Davacı vekilinin beyanı üzerinde soruldu:
Ben hak edişlerin yapıldığını biliyorum, ancak düzenli ödemelerin yapılıp yapılmadığını yetki alanım dışında olması sebebiyle bilmiyorum, biraz önce de beyan ettiğim gibi 3. Firma ile anlaşıldığında 1. Etap proje malzeme gelmediği için %70 - %80 seviyelerinde kalmıştır, 2 etap proje ise %10 - %15 aşamasında bırakılmıştır dedi.
Davalı vekilinin beyanı üzerine soruldu:
Davaya konu proje dışında yine taraflar arasında ... Çevik Kuvvet hizmet binası ve ...1500 Konut Projesi mevcut olup her iki projede yine aynı sebeplerle tamamlanmadan sözleşmenin fesih yoluna gidilmiştir dedi." demiştir.
Tanık ... 23/05/2023 tarihli celsede yeminli ve imzalı beyanında;"Ben davacı ... şirketinde mali ve idari işler müdürü olarak görev yaptım, bu mektupların tanzim edildiği dönemde ben oradaydım, bu süreçte olay şöyle gelişti, taraflar arasında ... Projesi mevcuttu, davacı taraf elektrik ve otomasyon işlerini yapıyordu, bu sözleşme iki etaplı bir sözleşme idi, ben hem mali işlere hem de finans işlerine bakıyorum, tahsilatlar konusunda çekleri davalı şirketten alan benim, bu süreçte son 5 ay içerisinde sözleşme gereği %30 peşin geri kalan kısmı 60 - 90 - 120 günlük vadeler şeklinde olması gerekirken nakit kısmı kalktı, 90 - 120 - 150 - 180 günlük vadeler halinde, çekler halinde ödenmeye başladı, nakit sıkıntıları varmış ödeyemeyiz dediler, biz de o şekilde aldık, yanlış hatırlamıyor isem şubat ayında mektupların nakde çevrildiği gün davacı şirket sahibi Halil ... bey, yeğeni elektrik mühendisi ... bey ve oğlu ... bey ...'nun şantiyesinde geçici kabul tutanakları yapılmak üzere toplantıya gittiler ve toplantıdan geçici kabul tutanaklarının pazartesi günü hazır olacağı şeklinde döndüler, döndüklerinden bir veya iki saat sonra banka bizi aradı, mektuplarınızın tamamı nakde çevriliyor diye bildirdi, bunun üzerine Nuhoğlu 'nun finans birimi ile bende görüştüm, öyle gerekiyor dediler, ayrıca hak edişten kesilen avans teminatlar dikkate alınmadan teminat mektuplarının tamamı nakde çevrildi, teminat mektupları nakde çevrildiğinde birinci etabın bitmesine 15 - 20 gün vardı, geçici kabul içinde o yüzden davalı şirkete gidilmişti dedi.
Davalı vekilinin beyanı üzerine soruldu: O süreçte davacı şirket maddi zorluk içinde değildi, tanıklık ücreti talebim yoktur dedi."demiştir.
Tanık ... ,23/05/2023 tarihli celsede yeminli ve imzalı beyanında;"Taraflar arasında ... Projesi mevcuttu, ben o proje dışındaki başka bir projede şantiye şefi olarak çalışıyordum, projenin 2 etaptan oluştuğunu biliyorum, 1. Etabın sözleşmesi ayrı imzalanmıştı, 2. Etabın yapımına daha sonradan başlanıldı, projede davacı şirket elektrik işlerini yapıyordu, 1. Etap için anlaşılan A ve B bloklar tamamlanmak üzereydi, yani proje bitmek üzereydi, 2. Etapta aynı zamanda çalışılıyordu onunda %30 una yakını tamamlanmıştı ve devam ediyordu, bu süreçte teminat mektuplarının nakde çevrildiğini öğrendik dedi.
Davacı vekilinin beyanı üzerine soruldu: Davacı şirketin o süreçte maddi sıkıntısı vardı, o süreçte maaşları ödemeyi aksatmaya başlamıştı, çok projesi vardı, dava konusu projenin dışında 5 proje daha vardı, tanıklık ücreti talebim yoktur dedi."demiştir.
Bilirkişiler Elektrik Mühendisi ..., S. M. Mali Müşavir KGK Bağımsız Denetçi ..., İnşaat Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi..., Sözleşmeler Konusunda uzman... tarafından düzenlenen 09.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında akdedilen sözleşmemenin eser sözleşmesi niteliğini haiz olduğu, yapılan teknik incelemelere göre davacının işlerine devam ettiği, Rapor içeriğinde açıklandığı üzere ... işinin %1,40 - ...-2 İşinin ise %64,60 kısmının yapılmadığı nazara alındığında davacının sözleşme kapsamında edimlerinin teslim süreleri itibari ile (20.12.2017) gerçekleştirmediği, dosya kapsamındaki ihtarname ve beyanlara göre davacı aleyhine açılan takiplerin ve çalışanların derdest olan davaları olduğu, taraflar arasında geçerli olan sözleşme kapsamında değerlendirildiğinde davalının teminat mektubunu irat olarak kaydedebileceği, diğer yandan Teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalara göre davacının davalı taraftan yapılan ve ödemesi alınmayan tutarın 2.392.162,39 TL'si olduğuna dair hesaplama yapıldığı, bu doğrultuda davalının davacıdan aldığı teminat mektuplarını nakde çevirmesi her ne kadar sözleşme kapsamında irat olarak kabul edilebileceği kanaatine ulaşılmış ise de söz konusu teminat mektuplarının nakde çevrilmesi dolayısıyla davacının alacağı konusunda nihai takdir ve değerlendirmenin sayın Mahkemeye ait olduğu, temerrüdün davalı tarafın işin tesliminde kabulden kaçınması sebebiyle gerçekleştiği iddiasının ise davacı tarafça ispatına muhtaç olduğu, Mahkemenin sözleşme haklı nedenle feshedilse bile söz konusu teminat mektuplarının irat olarak kaydedilemeyeceğine kanaat getirmesi halinde ise teminat mektuplarının tahsili dolayısıyla davalının davacı tarafa borçlu olacağı, bu doğrultuda davalının söz konusu teminat mektuplarını paraya çevirdiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacıya ödemesi gerektiği, diğer yandan davalı tarafa verilen beyanda davacı ile ilgili gelen haciz ihbarnameleri ve derdest olan işçi davaları dolayısıyla davalının yüklenmiş olduğu ve/veya olacağı takip ve davalardaki davacı borcunun mahsup edilip edilmeyeceği belirtilmiştir.
Bilirkişiler Elektrik Mühendisi ..., S. M. Mali Müşavir KGK Bağımsız Denetçi ..., İnşaat Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi..., Sözleşmeler Konusunda uzman ... tarafından düzenlenen 02/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; yapılan teknik incelemelere göre davacının işlerine devam ettiği, rapor içeriğinde açıklandığı üzere ... 8.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasına sunulu objektif kriterlere haiz tespit raporunda da belirtildiği gibi ... işinin %1,40 - ...-2 İşinin ise %64,60 kısmının yapılmadığı değerlendirilmiştir. Dosya kapsamındaki ihtarname ve beyanlara göre davacı aleyhine açılan takiplerin ve çalışanların derdest olan davaları olduğu, taraflar arasında geçerli olan sözleşme kapsamında değerlendirildiğinde davalının teminat mektubunu irat olarak kaydedebileceği, diğer yandan Teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalara göre davacının davalı taraftan yapılan ve ödemesi alınmayan tutarın, ... Toplam Alacak tutarı : 2.244.392,43 TL, ... Toplam Alacak tutarı:147.769,96 TL olmak üzere TOPLAM 2.392.162,39 TL'si olduğuna dair hesaplama yapıldığı, bilirkişi raporuna yapılan itirazlara iştirak olunmadığı, ancak sayın mahkemece daha önce yapılması, tanık beyanlarında belirtilen ve işin bitirilme oranı üzerinden yapılan hesaplamaların yapıldığı ... 9 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş. dosyasına sunulu bilirkişi raporundaki hesaplamanın da sözleşme bedeli ve bitirme oranı üzerinden yapılan, ... Toplam Alacak tutarı : 6.800.000,00 TL + KDV, ... Toplam Alacak tutarı : 1.500.000,00 TL +KDV hesaplamasının da bitirme oranı esas alındığında kadri marufunda olduğu değerlendirilmiş, bu husustaki takdir sayın mahkemeye bırakılmıştır. Bu doğrultuda davalının davacıdan aldığı teminat mektuplarını nakde çevirmesi her ne kadar sözleşme kapsamında irat olarak kabul edilebileceği kanaatine ulaşılmış ise de söz konusu teminat mektuplarının nakde çevrilmesi dolayısıyla davacının alacağı konusunda nihai takdir ve değerlendirmenin sayın Mahkemeye ait olduğu, temerrüdün davalı tarafın işin tesliminde kabulden kaçınması sebebiyle gerçekleştiği iddiasının ise davacı tarafça ispatına muhtaç olduğu, Mahkemenin sözleşme haklı nedenle feshedilse bile söz konusu teminat mektuplarının irat olarak kaydedilemeyeceğine kanaat getirmesi halinde ise teminat mektuplarının tahsili dolayısıyla davalının davacı tarafa borçlu olacağı, Bu doğrultuda davalının söz konusu teminat mektuplarını paraya çevirdiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacıya ödemesi gerektiği, diğer yandan davalı tarafa verilen beyanda davacı ile ilgili gelen haciz ihbarnameleri ve derdest olan işçi davaları dolayısıyla davalının yüklenmiş olduğu ve/veya olacağı takip ve davalardaki davacı borcunun mahsup edilip edilmeyeceği hususunun takdir ve değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi rapor ve ek raporu ile Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında ... ili, ... İlçesi, ..., 1. ... 3404 ..., 1 Parsel) insaat alanında yer alan ... Projesi kapsamında, 23.02,2016 tarihinde 8,800.000,00-TL+KDV bedelli yine, ... ili;, ... ilçesi, ..., 2. ... 3209 ..., 3 Parsel) inşaat alanında yer alan ... ... Konut Projesi kapsamında 07.09.2016 tarihinde 9.390.816,42-TL+KDV bedelli akdetmiş olduğu Eser Sözleşmeleri ile Elektrik Tesisat islerinin yapımı hususunda anlaşıldığı,davacı şirket tarafından taahhüt konusu elektrik işleri ile ilgili akdedilen sözleşmeye göre; 1. ... işler için ... Bankası 26.02.2016 tarih ve ... numaralı ... referans numaralı 880.000,00 TL Bedelli Kesin Teminat Mektubu ve 27.02.2 018 tarihli vade uzatım yazısı, 2. ... işler için; ... bankası ... tarih ve ... mektup numaralı ... seri numaralı 772.550,00 TL Bedelli Avans Teminat Mektubu, 21.11.2017 tarih ve ... mektup numaralı, ... seri numaralı 939.082,00 TL Bedelli Kesin Teminat Mektubunun teslim edildiği hususunda ihtilaf mevcut değildir.
Davacı taraf, davalı tarafça hak ediş raporu, yeni fiyat zabıtları ve tutanaklı işlerini onaylamadan imtina ettiğini, geçici kabul işlerini yapmadığını, müvekkil şirket; ... 40.Noterliğinden keşide ettiği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname kapsamında davalı ile akdedilen tüm sözleşmeleri fesih ederek, yaptığı tüm imalatları durdurduğunu ve 1. Adadaki işler için hakediş bedellerinin ödenmediği, sözleşme konusu taahhütlerinin kesin nitelikte garantisi olan, kesin teminat mektubu da paraya çevirdiğini, 2. Adadaki taahhüt konusu işi %64,60 seviyesinde tamamladığını, teminat mektubu karşısında sözleşme hükümleri karşılığında avans bedellerinin tamamını ödediğini, teminat mektuplarını paraya çevirme sonrasında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ...E. sayılı dosyası ile konkordato başvurusunun da yapıldığını beyan ederek davalının sahip olduğu gayrimenkulleri üzerinde tedbir konulmasına, ödenmemiş olan KDV dahil 2.042,859,16 Türk Lirası teminat mektupları bedelleri ile paraya çevrilen teminat mektupları uğramış olduğu zarar, paraya çevrilme tarihinden avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise ...şantiye işleri sürelerinde yapılmadığını ve davacı tarafa ... 32. Noterliğinin ... tarih,... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek işlerin yapılmasını talep ettiklerini, davacı taraftan ihtarnameye cevap verilmediğini, davacıya çekilen ihtarnameden sonra ... 9. Aslilye Ticaret mahkemesinin... D. İş sayılı dosyası ile yaptırılan tespitle sözleşme konusu işlerin 1. ... için %85'nin bitirildiğini, kalan işlerin 1.500,000+ KDV bedelle yaptırabileceği, 2. ... için işlerin %70'nin bitirildiğinin ve kalan işlerin 6.800,000+ KDV bedelle yaptırabileceğinin rapor edildiğini, davacının yapamadığı işler, davacının teminatları irad kayıt edilerek davacı nam ve hesabına başka firmalara yaptırılan, davacının şantiyeyi terk ettiği tarihe kadar yapılan imalat miktarı ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyasından belli olduğunu, yapılan tespitten ve başka firmanın şantiye alanına girip imalatlara başlamasından 1 ay sonra yaptırdığı, sunulan raporun kabul edilemeyeceğini, davacı tarafın alacaklı çıkması halinde, davacı tarafa veya alacağını temlik ettiğini iddia ettiği dava dışı 3. Şahıs firmaya ödeme yapılması hukuken imkanı olmadığını, davacı firmadan olan alacaklarına ilişkin davalı müvekkil şirkete 23 adet haciz ihbarnamesinin gelmiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki iki adet eser sözleşmesi kapsamda davacı ... Elektrik, ... ili, ... İlçesi, ..., 1. ... 3404 ..., 1 Parsel insaat alanında yer alan ...Konut Projesi kapsamında, 23.02,2016 tarihinde 8,800.000,00-TL+KDV bedelli yine, ... ili;, ... ilçesi, ..., 2. ... 3209 ..., 3 Parsel) inşaat alanında yer alan ...Konut Projesi kapsamında 07.09.2016 tarihinde 9.390.816,42-TL+KDV bedelli akdetmiş olduğu Eser Sözleşmeleri ile Elektrik Tesisat islerinin yapımı taahhüdünde bulunmuş, davalı taraf ise 8,800.000,00-TL+KDV ve 9.390.816,42-TL+KDV bedel ödeme yükümlülüğü altına girmiştir.
Keşideci ...Tic. A.Ş. tarafından .... A.Ş.'ye keşide edilmiş olan ... 40. Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde özetle: "Muhatap tarafından .... 32. Noterliğinden keşide etmiş olduğu... tarih ve ...yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarname içeriğinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkil şirket tarafından taraflar arasında akdedilmiş sözleşme çerçevesinde Elektrik Tesisat işlerini Muhatabın talepleri doğrulusunda ve iş gereklileri doğrultusunda yapıldığını, 1. ... sözleşmesi kapsamında taahhüt konusu elektrik işlerini tamamlayarak geçici kabul işlemine hazır hale geldiğini, 2. ... sözleşmesi kapsamında taahhüt konusu elektrik işlerini karşı taraf talepleri doğrultusunda ve iş gereklilikleri ile sözleşme çerçevesinde ifa ettiklerini, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen 05.04.2018 tarih ve ... ile ... sıra numaralı e - faturaların muhataba ait ticari defterlere kaydedilmesi, ilgili faturanın bedellerin ödenmesini aksi halde muhataptan ayrıca talep edeceğini ihtaren bildirdikleri," görülmüştür.
Keşideci ... Tic. A.Ş. tarafından ...Tic. A.Ş.'ye keşide edilmiş olan ... 40. Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde özetle: "Müvekkil ş irket tarafından taahhüt konusu elektrik işleri ilgili sözleşmeler dahilinde teminat mektuplarını muhataba teslim ettiğini, müvekkil şirket sözleşme gereği hükümlülüklerini yerine getirdiğini, muhatabın teminat mektuplarını nakde çevirdiğini, müvekkil şirketi zor duruma koyduğunu, muhatabın tahsil etmiş olduğu teminat mektubu bedelleri ilgili bankalara bir gün içinde iade etmesini, teminat mektubu bedelleri ve hakediş tutarlarının ticari faiz ile birlikte talep edileceğini, ihtaren bildirdikleri görülmüştür.
Davalı tarafça Davacı tarafa EK 4 ... 32.Noterliğinin ... tarih,... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edildiği,ihtarname içeriği ile "Yukarıda bahsi geçen işler kapsamında 1 .... için şantiye iş programına uyulmadığı, malzeme temin konusunda aksamalar yaşandığı, işin ifası için gerekli olan teknik personelin temin edilmediği, iş sahasında mevcut bulunan personelin maaş ve SGK prim ödemelerinin yapılmadığı tarafımızca tespit edilmiştir. Belirtilen iş kapsamında bütün Elektrik Tesisat işleri imalatlarının tamamlanarak 10 gün içerisinde geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmektedir.
Yine 2 .... ile ilgili olarak ise şantiye iş programına uyulmadığı, malzeme temin konusunda aksamalar yaşandığı, işin ifası için gerekli olan teknik personelin temin edilmediği, iş sahasında mevcut bulunan personelin maaş ve SGK prim ödemelerinin yapılmadığı tarafımızca tespit edilmiştir. Belirtilen iş kapsamında tüm Elektrik panoları, tüm kuvvetli akım besleme kabloları, tüm busbar malzemeleri ve tüm zayıf akım sistemi malzemelerinin 21.03.2018 tarihine kadar şantiye sahasına getirilmesi ,şantiye iş programın uyulması,aksi halde teminatları irad kaydedileceği ,sözleşme konusu işlerin davacı nam ve hesabına başka bir taşeron firmaya yaptırılacağı,sözleşmedeki cezai şartların tatbik edileceği ihtar olunmuştur" şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Davacı tarafça iş bu davada 2.042.859,16 TL hakkediş alacağı ve 2.591.632,00 TL nakte çevirilen teminat mektuplarının bedellerinin talep edilmekte olup ,Mali müşavir bilirkişi tarafından taraf ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde Taraflar arasındaki ilişkinin 07.03.2016 tarihinde başlamış olduğu, devam eden ticari ilişkiye istinaden hesap ekstrelerinin dosya kapsamına ibraz edilmiş olduğu ve rapor içeriğine alındığı, davalı taraf defterlerine göre davacı tarafın 2020 yılına devir olan 322.428,56 TL'lik borcunun olduğu, yine davalı vekilinin liste halinde sunduğu davacı işçilerine yönelik olarak bir çok derdest işçilik alacağından kaynaklanan dava ve derdest takip olduğu davacı ve davalının bu alacaklar nedeni ile dış ilişkide bir arada sorumlu oldukları iç ilişki de ise birbirlerine karşı rücu imkanları bulunduğu değerlendirilmekle iş bu dava kapsamında davalı vekilinin mahsup iddiası değerlendirilmemiştir.
... 8 Sulh Hukuk Mahkemesinin... D İş dosyası dosya kapsamına alınmış bilirkişi heyetince rapor ve ek rapor tanziminde tespit raporundaki veriler nazara alınmıştır. Tespit raporu doğrultusunda :
... Tic A.Ş tarafından işin bırakıldığı 29.03.2018 tarihine kadar ... yapılan işlerin bedeli ve seviyesinin 8 684 675.23 TL, Akdedilen sözleşme bedeline göre işlerin % 98.70 kısmının tamamlanmış olduğu akdedilen sözleşme bedeline göre; tamamlanmayan bakiye işlerin % 1.30 olduğu, İşin bırakıldığı 29.03.2018 tarihinde ... için yapılan ilave işler ile birlikte yapılan işlerin toplam bedelinin 9 .139 .618,80 TL olduğu,
-... tamamlanmayan bakiye işlerin % 64.60 olduğu, Fatura edilen son tutarın 3.197 998.23 TL , Kalan tutarın 125 228.78 TL (K.D.V. 22 541.18 TL) ... Toplam Alacak tutarının 147. 769,96 TL olduğu,
İşin bırakıldığı 29.03.2018 tarihinde;
... ve ... de yapılan ve ödemesi yapılmayan işlerin tamamlanmayan işlerin toplam bedelinin ise;
... Toplam Alacak tutarı : 2 244 392.43 TL
... Toplam Alacak tutarı : 147.769.96 TL
Genel Toplam Alacak tutarının ... 2 392 162.39 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında bilirkişi heyetince yapılan teknik incelemelere göre davacının işlerine devam ettiği, ... işinin %1,40'lık kısmının tamamlanmadığı, ... İşinin ise %64,60 kısmının tamamlanmadığı, Dosya kapsamında ki sözleşmeye göre davacının söz konsusu işleri sırasıyla 31.12.2016 ve 20.12.2017 tarihine kadar bitirmesi gerektiği, bu çerçevede davacının süresi içerisinde sözleşme edimlerini yerine getirememesi nedeniyle davalı tarafın söz konusu işlerin tamamlanmaması dolayısıyla teminat mektuplarını 28.03.2018 tarihinde irat olarak kaydettiği belirlenmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin 23.maddesinde:
"FİRMA , sözleşme ve eklerinde tayin olunan ve aşağıda açıklanan vecibelerden herhangi birisine mücbir sebep olmaksızın riayet etmediği takdirde, İŞVEREN'in bir ihtarnamesiyle kendisine bir süre verilir. Bu süre, acele haller istisna olmak üzere, ihtarnamenin kendisine tebliği tarihinden itibaren 3 (üç) günden aşağı olmaz. Bu süre Sözleşme süresine etkisi olmadığı gibi, gecikme tazminatına da engel değildir.
Bu mühlet içinde FİRMA ihtarname hükümlerine riayet etmezse başka bir ihtar veya merasim icrasına ve hüküm almaya gerek kalmaksızın, İŞVEREN sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih edip iş bu sözleşmenin 15.maddesinde belirtildiği üzere FİRMANIN iş bu sözleşmeyle verdiği teminatlar nakde çevrilir, bununla birlikte yapılmayan ve eksik, kusurlu işler FİRMA nam ve hesabına tamamlattırılır ve ayrıca 15.maddede belirtilen cezai müeyyidelerin hepsi ayrı ayrı birbirlerinden bağımsız olarak FİRMADAN talep edilir. "İfadelerinin yer aldığı,
Aynı sözleşmenin 15.2 maddesine göre; " FİRMANIN iş bu sözleşmeyle yapımını yükümlendiği işlerin hiç birini yapmadan veya belli bir kısmını yapıp işi bırakıp gitmesi veya iş bu sözleşmenin 24.maddesinde belirtilen fesih sebeplerinden herhangi birine sebep olması ve İŞVEREN tarafından fesih sebeplerine dayanılarak sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edilmesi halinde, hiçbir ihtar veya ihbara gerek olmaksızın Firmanın iş bu sözleşmeyle verdiği teminatlar nakde çevrilerek (iş bu sözleşmenin 4.2 maddesine göre verilen tüm teminatlar nakde çevrilir, iş bu sözleşme bedelinin %30u kadarda cezai şart FİRMADAN tahsil edilir, ayrıca FİRMA (davacı)tarafından yapılmayan veya eksik, kusurlu işler FİRMA(davacı)nam ve hesabına tamamlattırılır. Yine İŞVEREN(davalı) nin Doğmuş Ve Doğacak Tüm Zararlarını da FİRMA (davacı) karşılamayı iş bu sözleşmeyle taahhüt eder." İfadelerinin yer aldığı görülmüştür.
Dosya kapsamına ibraz edilen ve hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporu ile davacının işin bırakıldığı 29.03.2018 tarihine itibariyle ... işinin %1,40'lık kısmının tamamlanmadığı, ...- 2 İşinin ise %64,60 kısmının tamamlanmadığı, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının söz konusu işleri sırasıyla 31.12.2016 ve 20.12.2017 tarihine kadar bitirmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Eserin zamanında teslim edilmemesi nedeni ile yüklenicinin (davacının) temerrüdü söz konusu olup, taraflar bu hususa ilişin olarak akdedilen sözleşmenin 15. Maddesinde, "Firmanın iş bu sözleşmeyle yapımını yükümlendiği işlerin hiç birini yapmadan veya belli bir kısmını yapıp işi bırakıp gitmesi veya iş bu sözleşmenin 24.maddesinde belirtilen fesih sebeplerinden herhangi birine sebep olması ve işveren tarafından fesih sebeplerine dayanılarak sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edilmesi halinde, hiçbir ihtar veya ihbara gerek olmaksızın Firmanın iş bu sözleşmeyle verdiği teminatlar nakde çevrilerek (iş bu sözleşmenin 4.2 maddesine göre verilen tüm teminatlar nakde çevrilir, iş bu sözleşme bedelinin %30u kadarda cezai şart firmadan tahsil edilir, ayrıca firma (davacı)tarafından yapılmayan veya eksik, kusurlu işler firma(davacı)nam ve hesabına tamamlattırılır. Yine işveren(davalı) nin doğmuş ve doğacak tüm zararlarını da firma (davacı) karşılamayı iş bu sözleşmeyle taahhüt eder. " ifadesine yer verildiği görülmüş ve bu hususa ilişkin olarak Davalı tarafça Davacı tarafa EK 4 ... 32.Noterliğinin... tarih,... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edildiği, tüm bu hususlar ve dosya kapsamında ki teknik değerlendirmeye göre de 2 nolu ... işinin %64,60 yapılmaması ile birlikte davalı şirkete gelen haciz ihbarnameleri de dikkate alındığında; davacı tarafça ... işinin %1,40 - ... İşinin ise %64,60 kısmının yapılmadığı nazara alındığında davacının sözleşme kapsamında edimlerinin teslim süreleri itibari ile (20.12.2017) gerçekleştirmediği, Temerrüdün davalı tarafın işin tesliminde kabulden kaçınması sebebiyle gerçekleştiği iddiasına itibar edilmeyerek söz konusu teminat mektuplarının davalı tarafça irat kaydedilmesinin uygun olduğu anlaşılmakla davacının bu yöndeki talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafça dosya kapsamına ibraz edilen ve davalı tarafın başvurusu ile yapılan ...9 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasıyla yaptırılan tespitin teknik bilirkişi değerlendirmesinde nazara alınmadığı yönündeki itirazları bilirkişi ek raporunda değerlendirilmiş olup, tespit esnasında sözleşmenin tümünün, hakkediş cetvelleri ve birim fiyat değerlendirmesi yapılmadan, sahada yapılan gözlemler ışığında ... için %85 oranında ... için %30 oranında tamamlandığı belirtilerek sözleşme bedeli üzerinden bir hesap yapıldığı, ancak gerek tanık beyanında ... için bitmeye yakın olduğunun belirtilmesi, gerekse hakediş cetvellerindeki elektriksel ekipmanların tümünün ayrı ayrı değerlendirilmesi ve bedellerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi nedeniyle objektif kriterlere haiz ... 8.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş Sulh Hukuk Mahkemesine sunulu 06/07/2018 tarihli ve işin bırakıldığı 29/03/2018 tarihine kadar ... ve ... ‘de yapılan ve ödemesi yapılmayan işlerin belirtildiği rapora iştirak olunmuş, bu kapsamda davalı itirazı yerinde görülmemiştir.
Teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalara göre davacının yaptığı ancak davalı taraftan ödemesi alınmayan tutarın 2.392.162,39 TL'si olduğu,( ... Toplam Alacak tutarı 2.244.392,43 TL, ... Toplam Alacak tutarı 147.769,96TL) davacı tarafça 2.042.859,16 TL hakediş olacağı 2.591.632,00 TL teminat mektubu bedeli talep edildiği bu kapsamda talep ile bağlı kalınarak 2.042.859,16-TL hak ediş alacağının 1.395.000-TL 'sinin temlik alan ....Ltd.Şti, bakiyesinin davacı ...Tic.A.Ş 'ye temerrüt tarihi dava tarihi kabul edilerek 27/05/2018 dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 2.042.859,16-TL hak ediş alacağının 1.395.000-TL 'sinin temlik alan...Tic.Ltd.Şti, bakiyesinin davacı...Tic.A.Ş 'ye temerrüt tarihi dava tarihi kabul edilerek 27/05/2018 dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ve temlik alan davacıya verilmesine,
2-Teminat mektubu bedellerinin iadesi yönündeki talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 139.547,71-TL nispi karar ve ilam harcından 79.145,56-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 60.402,15-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 79.145,56-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı...Tic.A.Ş'ne verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 235.428,73-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara (davacı temlik alan ...Şti-162.445,83-TL'sinden, davacı ...Tic.A.Ş- 72.982,90-TL'sinden sorumlu olmak üzere) verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 267,581,70-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan (davacı temlik alan ...Şti 184.631,37-TL'sinden, davacı ...Tic.A.Ş 82.950,33-TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 20.722,20-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre davalıdan alınarak davacılara (davacı temlik alan ...Şti- 14.298,32-TL'sinden, davacı ...Tic.A.Ş- 6.423,88-TL'sinden sorumlu olmak üzere) verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 12.510,00-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre davacılardan (davacı temlik alan ...Şti-8.631,90-TL'sinden, davacı ...San.Tic.A.Ş- 3.878,10-TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınarak davalıya verilmesine,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
10-Davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 594,00-TL'sinin davalıdan, bakiye 726,00-TL'sinin ise davacılardan (davacı temlik alan ...Şti 500,94-TL'sinden, davacı ...Tic.A.Ş 225,06-TL'sinden sorumlu olmak üzere)
alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır

HARÇ BEYANI /
139.547,71-TL KARAR HARCI
79.145,56-TL PEŞİN HARÇ /
60.402,15-TL KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ /
44,40-TL BVH.
20.000,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
677,80-TL POSTA MAS. /
20.722,20-TL TOPLAM

DAVALI GİDERİ /
12.500,00-TL BİL.ÜCT.
10,00-TL POSTA MAS. /
12.510,00-TL TOPLAM