İSTANBUL 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/95 Esas
KARAR NO : 2024/176

DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/02/2023
KARAR TARİHİ : 05/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirketin Türkiye çapında birçok acentesi bulunan ve kargo hizmeti faaliyeti türünde hizmet veren bir şirket olduğunu, müvekkili ...'ım 01.12.2021 tarihli acentelik sözleşmesine binaen davalı şirketin ...'ni yürüttüğünü, taraflar arasında imzalanan acentelik sözleşmesinin eki niteliğindeki Cari Hesap Sözleşmesi'nin Hakediş başlıklı 3.Maddesinde "Söz konusu ayın toplam hak edişi takip eden ayın 1'i ve 10'u arası 1.taksit , 10'u ve 20'si arası, 2.Taksit 20'si ve 30'u arası 3.taksit olarak ödenir" hükmünün yer aldığını, bu hüküm uyarınca iş yaptıkları sürece müvekkili acente, davalıya ait işi bitirdikten sonra yapılan işe ait faturayı düzenleyip davalıya gönderdiğini, davalı şirkettin de bu faturalara binaen müvekkiline ödemelerini yaptığını, ancak bugün dava konusu icra takibine de sebebiyet veren 16.11.2022 tarih ve ... E-Arşiv faturasının hakediş ödemesinin muaccel olmasına rağmen davalı şirket tarafından yapılmadığını, müvekkilinin, davalı şirketin yetkilileri ile konuyla ilgili yaptığı görüşmelerde kendisine sürekli olarak "Biraz daha bekle ödemesini yapacağız" içerikli beyanlarla oyaladığını, bu durum üzerine davalı şirkete gönderilen ihtarname ile hem taraflar arasında mevcudiyetini devam ettiren acentelik sözleşmesinin tek taraflı fesih bildirimini barındıran hem de düzenlenen faturaların karşılığı olan hakediş ödemelerinin müvekkili acenteye yapılması talepli ihtarname gönderildiğini, ancak davalı şirketin ihtarnamedeki taleplerini yerine getirmediğini, bunun üzerine müvekkili acente tarafından davalı adına yapılan işin karşılığı olarak düzenlenen fatura nedeniyle muaccel olan alacak haline gelen hakediş ödemesi için davaya konu icra takibi başlatıldığını, ... 3.İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasına davalı tarafça 23/12/2022 tarihli dilekçe ile itiraz edildiğini, davanın kabulünü, itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirketin ... Acenteliğini yürüttüğünü ve müvekkili şirket ile imzalanan acentelik sözleşmesinin eki niteliğinde olan Cari Hesap Sözleşmesi gereğince 16.11.2022 tarihli ... E- arşiv faturasının düzenlendiğini ve işbu faturaya ilişkinde müvekkili şirketin davacı yana herhangi bir ödeme yapmadığını iddia ettiğini, bunun üzerine davacı tarafından müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak İstanbul 3. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine, borca ve borcun ferilerine itiraz edildiğini, müvekkili ...Tic. Ltd. Şti. (...) ile davacı ... arasında 01.12.2021 tarihli Yetkili Servis Sağlayıcı Sözleşmesi imzalandığını, Yetkili Servis Sağlayıcı Sözleşmesi uyarınca davacı ..., bağımsız ve basiretli bir tacir sıfatı ile ...'nun ... Şubesi'nde bir süre ile sınırlı olmaksızın yetkili olarak iş görmeyi üstlendiğini, davacının sözleşmeyi 1 yıllık sözleşme süresi dolmadan önce ve bildirim sürelerine uymaksızın, herhangi bir bildirimde bulunmaksızın feshettiğini, davacı tarafından fesih, ... 3. Noterliği ...Tarih ... Yevmiye Numaralı ihtarname ile müvekkili ...'ya bildirildiğini, ihtarnamenin müvekkili şirkete 28.10.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ihtarname ile derhal feshedildiği ve 3 ay önceden bildirim koşuluna uyulmadığını, sözleşmede belirlenen fesih bildirim süresine aykırı olduğunu, davacının sözleşmeye aykırı olarak fesih gerçekleştirmesi nedeniyle müvekkili ... bu nedenle zarara uğratıldığı bu durumda davacının zarardan sorumluluğunun söz konusu olacağını, müvekkili şirketin her türlü dava hakkının saklı olduğunu, davacı tarafından düzenlenen ve ödenmediği iddia edilen ... tarihli ... numaralı 16.827,52 -TL bedelli faturaya ilişkin olarak müvekkili ...'ya bu hususta davacı tarafından önce yapılmış hiçbir başvuru, bildirim olmadığını, 26.10.2022 tarihinde de faturanın henüz düzenlenmediğini bu nedenlerle de davacının davayı açmakta haksız olduğunun anlaşıldığını, davacının iddia şekilde fatura bedellerinin ödenmemesinin söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin ödemelerini zamanında yaptığını, davacı şirket tarafından belirtilen fatura ödemelerinin müvekkili şirketten talep edilebilme imkânı bulunmadığını, davanın reddini, icra takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, faturaya dayalı alacağın tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin açılan itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce celp edilen ... 3. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 16.827,52-TL Asıl Alacak, 24,90-TL Geçmiş Gün Faizi, 16.852,42-TL Toplam Alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalının 23/12/2022 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizin 25/04/2023 tarihli celse ara kararı gereği, ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapıp, icra takibine konu faturalardan kaynaklı alacağın mevcut olup olmadığı, mevcut ise miktarının takip tarihi itibari ile ne kadar olduğu, icra takibinden sonra yapılan ödeme var ise TBK m. 100 uyarınca tenzil edilmesi ve dava tarihi itibari ile mevcut alacak miktarının tespit edilmesi konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosya ya mali müşavir bilirkişi...'ın sunmuş olduğu 05/07/2023 tarihli raporunda, ...’a ait 2022 yılı işletme defteri ve dava dosyası içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, davacı ... ‘ın 16.11.2022 tarih ve ... numaralı, E-Arşiv faturayı 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 230,231 maddelerine uygun olarak, 1 adet fatura toplamı 16.827,52.-TL’lık "kargo hizmet bedeli açıklamalı" satış faturasını ... Şti’ne kestiğinin tespit edildiği, davacı ...'ın dava konusu olan faturayı, 16.11.2022 tarihinde defter beyan sistemi gelir kaleminde 16.827,52.-TL olmak üzere usulüne uygun olarak kaydedildiğinin tespit edildiği, davalı ... Tic. Ltd.Şti’nin dava konusu olan; 16.11.2022 tarih ve ... numaralı 16.827,52.-TL’lik faturaya yasal itiraz süresi 8 gün içinde itiraz ile ilgili herhangi bir belge tespit edilmediği, ... 2022 yılında işletme hesabı esasına göre defter tuttuğundan dolayı, 16.11.2022 tarih ve ... numaralı 16.827,52.-TL'lık "kargo hizmet bedeli açıklamalı" satış faturasının tahsilatı kaydının tespiti işletme hesabı defterinde işlenemediğinden dolayı tespitinin mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizin 28/11/2023 tarihli celse ara kararı gereği, davalı defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılıp, taraf iddia ve savunmaları da değerlendirilerek icra takibine konu faturalardan kaynaklı olarak davacı tarafça davalıya hizmetin sağlanıp sağlanmadığı, faturalardan kaynaklı alacağın mevcut olup olmadığı, mevcut ise miktarının takip tarihi itibari ile ne kadar olduğu, davalı tarafça davacıya takip tarihinden sonra yapılan ödemeler var ise, TBK m. 100 uyarınca tenzil edilmesi ve dava tarihi itibari ile mevcut alacak miktarının tespit edilmesine dair rapor alınmasına karar verilerek, dosya ya Mali Müşavir bilirkişi ...'un sunmuş olduğu 25/12/2023 tarihli raporunda, dava dosyası ve davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan görevlendirme ile sınırlı incelemeler sonucunda; davalı tarafa ait 2022 Yılı ticari defterlerin tasdik işlemlerinin yasal süreleri içerisinde yapıldığı, davacı tarafın icra dosyasında ... numaralı faturadan kaynaklanan 16.827,52-TL tutarındaki alacağı talep ettiği , taleple bağlı kalınarak davacının davalıdan bu faturadan kaynaklanan 16.827,52-TL alacaklı olduğu, e-fatura tarihinden takip tarihine kadar tahakkuk eden 24,90 TL ile birlikte davacının davalıdan toplam alacağının taleple bağlı kalınarak 16.852,42-TL olarak hesaplandığı, icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı konusunda takdirin Sayın Mahkeme'de olduğu kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.
HMK'nın 222/3 maddesinde tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği belirtilmiştir. Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde davacı kayıtlarında takibe konu faturaların yer aldığı ancak davalı kayıtlarında işbu faturaların mevcut olmadığı görülmüştür.
Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla satıcı, fatura konusu mal veya hizmetin alıcıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Somut olayda, öncelikle davacı ticari defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmış olup, tanzim olunan bilirkişi raporunda davaya konu faturaların davacı ticari defterlerinde yer aldığı ve davacı alacağının takip talebinde belirtildiği şekilde olduğu tespit edildiği, akabinde davalının ticari defterlerinin incelenmesi ara kararı gereği davalı ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde mali müşavir bilirkişi tarafından aynı şekilde davaya konu faturaların davalı ticari defterlerinde yer aldığı ve davacı alacağının takip talebinde belirtildiği şekilde olduğu tespit edildiği, böylece davacı tarafın iddiasının davalı ticari defterleri ile ispatlandığı kanaatine varılarak davalının, icra takibine haksız şekilde itiraz ettiği kanaatine varılarak davanın kabulüne, davalının ... 3. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına , takibe konu fatura bedellerinin davalı defterlerinde de kayıtlı olması nazara alındığında asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne,
2-Davalının ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.151,19-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 203,54 TL harçtan mahsubu ile bakiye ‬‬947,65-TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 203,54-TL peşin harç ile 179,90-TL başvuru harcından oluşan toplam 383,44-TL bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 5.211‬,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 16.852,42-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 05/03/2024

Katip
e-imzalı

Hakim
e-imzalı

"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."