İSTANBUL 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/773 Esas
KARAR NO : 2024/380

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/02/2021
KARAR TARİHİ : 28/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil şirketin ... tarihinde ... plakalı ve ... şasi numaralı 2015 model ... marka aracı 85.329,53 TL bedelle davalılardan ...A.Ş. satın aldığını, aracın garanti süresinin 2 yıl olup azami tamir süresinin 30 iş günü olduğunu ve garanti belgesi (garanti sözleşmesi) davalılardan ... A.Ş. Tarafından düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından 3.125,54 TL bedel ödenerek aracın garanti süresinin 1 yıl süre ile uzatıldığını, aracın 2 yıllık garanti süresi dolmadan 23/05/2017 tarihinde motor salınımlı çalıştığı ve motor arıza ışığının sürekli olarak sinyal verdiğini, aynı gün aracın davalı servis firmasına getirildiği ve motorda arıza olduğunun belirtildiğini, garanti süresi içerisinde meydana gelen arızanın davalılar tarafından giderilemediğini, bu nedenle bu müvekkili şirketin bu süreçte araçsız kaldığını, araçtaki gizli ayıbın mevcut olduğunu, bu nedenle araçta var olan ayıp sebebiyle açtıkları dava sonucunda ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...E. Ve ... K. sayılı dosyası ile aracın ayıpsız misli ile değişimine karar verildiğini, müvekkili şirketin araç ihtiyacını karşılamak için araç kiralaması yapmak zorunda kaldığını, müvekkili şirketin 2018 Nisan ve 2020 Mart dönemi için araç kiraladığını, ... 2018 yılı için 02/04/2018 tarihinde 5.955,18 TL, 02/05/2018 tarihinde 5.984,98 TL, 01/06/2018 tarihinde 6.414,88 TL, 02/07/2018 tarihinde 6.495,85 TL, 01/08/2018 tarihinde 7.029,80 TL, 03/09/2018 tarihinde 9.351,00 TL, 01/10/2018 tarihinde 8.504,04 TL, 01/11/2018 tarihinde 7.631,41 TL, 03/12/2018 tarihinde 7.179,29 TL, 2019 yılı için 02/01/2019 tarihinde 7.392,53 TL, 01/02/2019 tarihinde 7.325,24 TL, 01/03/2019 tarihinde 7.411,46 TL, 01/04/2019 tarihinde 7.731,08 TL, 02/05/2019 tarihinde 8.164,51 TL, 03/06/2019 tarihinde 7.991,94 TL, 01/07/2019 tarihinde 8.014,78 TL, 01/08/2019 tarihinde 7.533,46 TL, 02/09/2019 tarihinde 7.880,19 TL, 01/10/2019 tarihinde 7.545,56 TL, 01/11/2019 tarihinde 7.795,56 TL, 02/12/2019 tarihinde 7.729,48 TL, 2020 yılı için 02/01/2020 tarihinde 8.151,07 TL, 03/02/2020 tarihinde 8.058,50 TL, 02/03/2020 tarihinde 8.112,55 TL, olmak üzere toplam 181.384,34 TL ödeme yapıldığını beyanla 181.384,34 TL bedelin ayrı ayrı belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren ticari temerrüt faizi ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı karşı yan üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; TBK.m.231/II “Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden faydalanamaz." düzenlemesinin mevcut olduğunu, gerek yasal düzenlemeler ve gerekse garanti belgesi içeriği birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu aracın, 25.05.2015 tarihinde satın ve teslim alındığını, davanın, ancak 06.10.2017 tarihinde açıldığını, 2 yıllık sürenin dolduğunu, bu durum karşısında, araç için öngörülmüş 2 yıllık zamanaşımı süresinin sona ermiş olduğunu, dolayısıyla, aracın davacıya teslim edildiği tarihten 2 yılı aşkın süre sonra açılan davanın zamanaşımına uğradığı ve esasa girilmeden evvel zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini , bir an için davacı tarafın dava konusu araç sebebiyle maddi zararının doğduğu düşünülecek olsa dahi, bu durumda davacı taraf, oluştuğunu iddia ettiği zararlarını yazılı deliller ile ispatla yükümlü olduğundan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...E. ve ...K. sayılı dosyasının incelenmesinde, Mahkemece, davaya konu aracın servis- tramer kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, aracın motor silindirlerinin kurumlaşması şeklinde meydana gelen motor arızasının kullanım kaynaklı bir hata olmadığı, motor silindirindeki kurumlaşmanın motorun düzenli çalışmasını önleyip titreşimli çalışmasına neden olduğu gibi ısı geçişini zorlaştırıp motor elemanlarının aşırı ısınmasına ve yakıt tüketiminin artmasına sebebiyet verebilecek nitelikte olduğu, onarıma rağmen titreşimin ortadan kaldırılamadığı, bu hali ile motor arızasının üretimden kaynaklı gizli ayıp niteliğinde olduğu, dosyadaki servis kayıtlarına göre de bu şikayetleri ile garanti süresi içinde servise başvurduğu ve arızanın giderilemediğinin saptandığı, TTK m.25/4'te ticari satışlarda ayıba karşı tekeffül sebebiyle açılacak davalarda zamanaşımı süresinin 6 ay olarak belirlenmekle birlikte, satılan mala daha uzun süreli garanti verildiği takdirde bu sürenin garanti süresi sonuna kadar uzayacağını; somut olayda dava tarihi itibariyle garanti süresinin dolmadığı, dolayısıyla ayıbın niteliği ve daha önceki servis kayıtları dikkate alındığında davacının ihbar muayene külfetini zamanaşımı süresi içinde garanti süresine uygun şekilde yerine getirdiği tespit edildiği; araçtaki ayıbın niteliği dikkate alındığında, davacının araçtan beklediği faydayı sağlamadığı, önemli derecede gizli ayıp olduğu anlaşıldığından onarımın sağlanamaması nedeniyle seçimlik hak olarak kullandığı 6098 sayılı TBK nın227/1-4 maddesi gereğince aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini istemesinin de hakkaniyete uygun olduğu ,aracın üzerinde herhangi bir takyidat bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile ... plakalı ... şase numaralı 2015 model... marka aracın davalıya teslimi ile aracın misli ile davalılarca müteselsilen sorumluluk uyarınca değiştirilmesine karar verildiği, kararın .... 12. B.A.M. Hukuk Dairesi denetiminden geçerek 02/05/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizce 18/07/2023 tarih ve 2021/126 Esas 2023/582 sayılı kararında davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 08/11/2023 tarih ve 2023/1560 Esas, 2023/1769 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmış olup dosya mahkememiz 2023/773 Esas sayısına kaydedilmiştir.
Dava, davacı tarafından davalı taraftan satın alınan aracın ayıplı olması nedeniyle kullanılamadığından bahisle yapılan araç kiralama masrafları ile uğranılan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.
Somut olayda, davacının, 25/05/2015 tarihinde ... plakalı 2015 model ... marka aracı 85.329,53 TL bedelle davalılardan ... A.Ş. satın aldığı, diğer davalı ...A.Ş'nin ise garanti verdiği aracın motorunda üretimden kaynaklanan ayıp bulunduğu iddiasıyla ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi talebiyle 06/10/2017 tarihinde aynı davalılar aleyhine ... 16 ATM.'de dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucu 16/09/2020 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile ; Davanın KABULÜ ile, davaya konu ... plakalı ... şase numaralı 2015 model ... marka aracın davalıya teslimi ile aracın misli ile davalılarca müştereken ve müteselsilen sorumluluk uyarınca değiştirilmesine, karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 02/05/2023 Tarih ve 2021/374 Esas - 2023/657 Karar sayılı kararı ile yeniden hüküm kurulmak suretiyle; Davanın kabulü ile, davalıların uhdesinde bulunan davaya konu ... plakalı ... şase numaralı 2015 model ...marka araçla aynı özellikteki kullanılmamış yeni aracın müştereken ve müteselsilen sorumluluk uyarınca davalılar tarafından davacıya verilmek suretiyle misliyle değiştirilmesine kesin olarak karar verildiği, işbu dava ile ... 16 ATM. De dava açıldıktan sonra...yılı dönemi içinde kiraladığı araç için kiralama masrafları ile uğranılan zararın davalılardan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 06/02/2024 tarihli celse ara kararı gereği, ... 16. ATM dosyası ve davacı tarafça sunulan faturalar irdelenerek taraf iddia ve savunmaları kapsamında davacının talep ettiği alacak miktarı konusunda hesap yapılması ve sunulan fatura bedellerinin kadri maruf olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından ibraz edilen 03/05/2024 tarihli raporda, davacı tarafında dosyaya sunulan kiralık araç faturalarından, kiralanan aracın ...marka, ... tipi olduğunun anlaşıldığı, dava konusu araca muadil araçların güncel günlük bazda kira rayici ortalaması 3.750,00 TL/gün (Resim 1), (2 Mayıs 2024 T.C. Merkez Bankası döviz kuru, 1 Euro - 34,6854 TL, Resim 2) 108,11 Euro/Gün mertebesinde olduğu, uzun dönem kiralamada günlük kira bedelinin, kira süresine bağlı olarak günlük bazda kira bedelinin 50-75% mertebesinde olduğu göz önüne alındığında, ... marka ... tipi araç için kiralık araç faturalarında belirtilen 1.035,00 Euro aylık kira bedeli karşılığı Türk Lirası kira bedellerinin kadri maruf olduğu, ancak... marka ... tipi aracın “D” segment, dava konusu ... marka, ... tipi araç “C” segment olduğu, bu nedenle kiralanan aracın dava konusu araca muadil olmadığı, dava konusu araca muadil araçların güncel kira ilan (Resim 3) değerlerinin ortalaması 1.750,00 TL/gün (Resim 3), (2 Mayıs 2024 T.C. Merkez Bankası döviz kuru, 1 Euro - 34,6854 TL, Resim 2) 50,45 Euro/Gün mertebesinde olduğu, sunulan fatura tutarları 181.384,37 TL'nin, kiralama tarihleri itibariyle “D” segmenti araç için kadri maruf olduğu, “C” segmenti araç için kiralama tarihleri itibariyle ortalama kira bedellerinin oranı göz önüne alınarak dava konusu aracın kira bedelinin; 84.646,04 TL olacağı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça, 25/05/2015 tarihinde ... plakalı ve ... şasi numaralı 2015 model ... marka aracı 85.329,53 TL bedelle davalılardan ...A.Ş. satın alındığı, aracın garanti süresinin 2 yıl olup azami tamir süresinin 30 iş günü olduğu ve garanti belgesi (garanti sözleşmesi) davalılardan ... A.Ş. Tarafından düzenlendiği, davacı şirket tarafından 3.125,54 TL bedel ödenerek aracın garanti süresinin 1 yıl süre ile uzatıldığı, aracın 2 yıllık garanti süresi dolmadan 23/05/2017 tarihinde motor salınımlı çalıştığı ve motor arıza ışığının sürekli olarak sinyal verdiği, aracın davalı servis firması tarafından incelenmesi ile motorda arıza olduğunun belirtildiği, garanti süresi içerisinde meydana gelen arızanın davalılar tarafından giderilememesi üzerine, davacı tarafça ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...E. Ve ... K. sayılı dosyası ile aracın ayıpsız misli ile değişimi istemli dava açıldığı, anılan davada aracın ayıplı olduğunun kabul edilerek misli ile değişimine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, işbu dava ile ... 16 ATM. De dava açıldıktan sonra 2018-2020 yılı dönemi içinde kiraladığı araç için kiralama masrafları ile uğranılan zararın davalılardan tahsilinin talep edildiği, aracın ayıplı olması nedeniyle ayıptan doğan zarar kapsamında ikame araç bedelinin talep edilebileceği, davacı tarafça her ne kadar dava konusu dönem aralığında müvekkili tarafından kiralanan araca ilişkin faturalar ibraz edilerek fatura bedelleri uyarınca alacağa hükmedilmesi talep edilmiş ise de, ikame araç bedelinin davacıya ait ayıplı olduğu tespit edilen aracın muadili bir aracın kiralama bedeli nispetinde talep edilebileceği, nitekim Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da bu şekilde olduğu, bilirkişi tarafından da tespit edildiği üzere dava konusu ... marka, 116i tipi aracınn “C” segment olduğu, davacı tarafça kiralanan aracın ise ... marka ... tipi ve “D” segment araç olduğu, bu nedenle ayıba konu aracın muadili olmadığı, yine bilirkişi tarafından muadil olacak “C” segmenti araç için kiralama tarihleri itibariyle ortalama kira bedellerinin oranı göz önüne alınarak dava konusu döneme ilişkin ikame araç bedelinin 84.646,04 TL olacağının tespit edildiği, anılan tespitlerin Yargıtay içtihatları ile uyumlu olduğu kanaatine varılmakla, aksi yöndeki taraf itirazlarına itibar edilmemiş olup, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulüne,
84.646,04-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 5.782,17 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.097,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye ‬‬2.684,57 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 3.097,60 TL peşin harç + 59,30 TL başvuru harcından oluşan toplam 3.156,9‬0 TL bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 4.177,5‬0 TL yargılama giderinden davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 1.949,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
Bakiye gider avansının davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan; posta, tebligat ve müzekkere masraflarından oluşan toplam ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 137‬,00 TL yargılama giderinden davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 73,05 TL yargılama giderinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
Bakiye gider avansının davalının üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 725,35 TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
9-Arabuluculuk ücreti olan 634,65 TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.28/05/2024

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı