İSTANBUL 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/267 Esas
KARAR NO : 2024/83

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/04/2023
KARAR TARİHİ : 30/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; Müvekkil şirket tarafından lehdarı ... A.Ş. namına keşide edilen ve kargoda kayıp olunan muhatabı ... A.Ş. ... Şubesi olan ... seri nolu, 15/02/2023 keşide tarihli 183.500,00.-TL bedelli nama yazılı çeki bir şekilde ele geçiren davalı tarafça ... 13. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkili şirkete 06/03/2023 tarihinde e-tebligat yolu ile gönderildiğini, müvekkil şirket yetkilisinin e-tebligat bildirimleri takip etmedeki ihmalkarlığı sonucu yapılan tebligat ve içeriğinden haberdar olunmadığını ve takibin kesinleştiğini, müvekkil şirket hakkında yapılan takip ve içeriğinden ise ancak icra dosyasından gönderilen 89/1 haciz ihbarnameleri sonucu hesabına konulan blokeler akabinde vakıf olduklarını, oysa takibe konu çek ile birlikte diğer 20/01/2023 keşide tarihli çek, ...A.Ş. ("Lehdar Şirket") namına düzenlenmiş ve lehdarın adresine gönderilmek üzere 02/01/2023 tarihinde ... şubesine teslim edildiğini, lehdar şirket tarafından çeklerin kendisine ulaşmadığı bilgisini iletilmesi üzerine ... Şubesine kargo akitebi sorulduğunda çekin 18/01/2023 tarihine kadar ... Şubesinde bekletildiği bu tarihten itibaren fiziken iade edilmediği için kargoda kaybolduğu öğrenilmesi üzerine.. şirketi çalışanlarına yönelik şikayetimiz üzerine hırsızlık sebebiyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... sayılı hazırlık soruşturması başlatıldığını, kargoda kaybolan 20/01/2023 keşide tarihli çeki eline geçiren davalı tarafın, muhatap bankanın nama yazılı düzenlenmiş olması ihmal edilerek işleme aldığı ve davalıya çek bedelinin ödendiğini, lehdar şirketin ödeme talebi üzerine çeklerin kargoda kaybolması nedeniyle kendisine ulaşmadığından haberdar olan müvekkil şirketin, takip konusu çek için bankanın ihmal göstererek bir ödeme yapmaması için çeklerin kargoda kaybolduğunu, savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve nama yazılı olduğu için alacağın temliki yolu ile devir olunacağı bildirmesi üzerine bankaca protesto işlemi yapılmadığını, nama yazılı olarak Lehdar Şirket adına doldurulan çek haksız bir şekilde ele geçirildikten sonra arka yüzüne adı geçen lehdar şirket adına sahte kaşe ve imza yolu ile sırası ile 3 farklı şirkete ciro edildiği ve son ciranta olarak görünen davalı şirketçe çekin muhatap banka ibraz edildiği ve Bankaca "Alacağın temliki yoluyla devri gerektiği" sebebiyle çekte karşılıksız işlemi yapılmadığı ve buna rağmen çalıntı üstelik lehdar şirket adına atılmış sahte ciroya dayanarak kanuni takip başlatıldığını, nitekim lehdar şirketçe ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esasına kayıtlı olarak "imzaya ve borca itirazda" bulunulduğu ve mahkemece verilen tedbir kararı üzerinde lehdar yönünden icra takibinin durduğunu, müvekkilinin ise söz konusu takipte yapılan haciz işlemleri neticesinde haberdar olduğu ve takibin iptali için icra mahkemesinde dava açma hakkını süre yönünden kaybettiğini, ... 13. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında borçlu olmadığımızın tespiti ile senedin iptali ve kötüniyetli olarak açılan takipten dolayı davalının %20’den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi için işbu davanın açıldığını, takibe ve eldeki davaya konu dosya kapsamında, taraflar arasındaki maddi ve hukuki olguların gerçekleşme biçimi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; çek lehtarının ilk cirosunun sahte oluşu, ondan sonra 3 cirantadan sonra davalı hamilin adının bulunması, bedelinin lehtara ödendiği sabit olan çekin, çekte lehtar imzasının sahteliği ve bedelinin lehtara ödendiğine dair şahsi def'iyi davacı keşidecinin, çek hamili davalının kötü niyetli olup olmadığına bakılmaksızın ileri sürerek, borçtan kurtulacağının kabulü gerektiğini belirterek davanın kabulü ile icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile takip konusu senedin iptaline, takibin haksız ve kötü niyete dayalı olması nedeniyle alacağın %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine tazminata hükmedilesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının, dava konusu çekin keşidecisi olduğunu ve çekteki imzasına bir itirazının bulunmadığını, dava dilekçesindeki iddialardan, dava konusu çekin keşide edildikten sonra çekin lehtarı olan davadışı ... şirketine gönderilmek üzere kargoya verildiğinin anlaşıldığını, davacı, dava konusu çeki keşide edip çek lehtarı olan davadışı ... şirketine gönderdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, bu nedenle de çekin keşidecisi olan davacı, dava konusu çekten ötürü müvekkile karşı sorumlu olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, çekin ciro yoluyla devri nedeniyle çekten doğan hakların müvekkile geçmemesi davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacağını, bu durumda TTK 732 maddesi gereğince davacı yine çek bedelinden sorumlu olacağını, çekteki lehtarın imzasının sahte olmasının TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, davacının, çek iptal kararı almayan davadışı ...şirketine ödeme yapmasının TTK 646 maddesine göre onu borçtan kurtarmayacağı gibi basiretli bir tacirin göstermesi gereken özene de aykırı bir davranış olduğunu, çekin kaybolmuş olmasının ve iptali için dava açılmasının, davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını belirterek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, ... 13. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında takibe konu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı istemine ilişkindir.
Davaya konu edilen ... 13. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası, dosyamız arasına alınmış yapılan incelemesinde; dosyamız davalısı ... Şirketi tarafından, dosyamız davacısı ...Anonim Şirketi ve dava dışı ... Anonim Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi, ... Limited Şirketi aleyhine toplam 203.211,17 TL'nin tahsili amacıyla icra takibini başlattığı, ödeme emrinin tebliğ edildiği, borca dava dışı ... Şirketi tarafından itiraz edildiği, ancak dosyamız davacısının bir itirazının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası mali müşavir bilirkişi ...'ya verilerek; taraf defter ve belgeleri ile dava dışı şirket .. şirketi defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılıp, davaya ve takibe konu çekin davacı ve davalı defterlerinde yer alıp almadığı, hangi hukuki ilişki içerisinde defterlerde yer aldığı ve çıkışının ne olduğu, dava dışı ... A.Ş defterlerine bu çekin giriş ve çıkışına ilişkin inceleme yapıp rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişinin mahkememize sunduğu 11/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ...A.Ş tarafından, Dava dışı ...A.Ş. emrine keşide edilen dava konusu çekte, ciro silsilesinde herhangi bir kopukluğa rastlanmadığı, davacının ilgili çeki, dava dışı ...A.Ş'den satın aldığı mal/hizmet faturasına istinaden verdiği ve çek kaybolduktan sonra çek vadelerinde dava dışı şirkete çek bedelini Eft olarak ödediğine dair yevmiye defteri, cari muavin özetinde kayıt edildiği, Davalı ....A.Ş'nin ilgili çeki dava dışı ...A.Ş ile ticari ilişkisi sonucu, 13.01.2023 tarihinde, ... seri numaralı sevk irsaliyesi ile 17.278,80 kg. “Plastik hammadde” içerikli faturasına istinaden iktisap ettiği ve bunu fatura ile çekleri ticari defterlerine kayıt ettiği, davalının ibraz ettiği sevk irsaliyesinde 17.278,80 kg malı, davalıya hangi yöntem ile teslim ettiğine dair herhangi bir işaret bulunmadığı, esasen 17.278,80 kg malın bir nakliye firması ve/veya bir araç ile tesliminin mümkün olabileceği yönünde görüş ve mütalaa bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizce dava dışı ... Tic. A.Ş nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ... ATM'ne talimat yazıldığı, "davaya ve takibe konu çekin dava dışı ...A.Ş defterlerine giriş ve çıkışına ilişkin" inceleme yapıp rapor düzenlemelerinin istenildiği, talimat mahkemesinden alınan bilirkişi ...'in 26/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı Demersan ... Tic. A.Ş. ile davalı ...Tic. Ltd. Şti. arasında görülmekte olan menfi tespit davasında dava dışı ...A.Ş. ilişkin ticari defterler incelediğinde, dava konusu ... seri nolu 15/02/2023 vadeli 183.500,00 TL tutarlı çek ... A.Ş.'nin ticari defterlerinde yer almamadığının tespitinin yapıldığına ilişkin görüşlerini bildirmiş olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilmekle;
Dava konusu çek, davacı tarafından keşide edilmiştir. Davacı çeke ilişkin açıklamasında çeki lehtar... A.Ş.'ye gönderilirken kargoda çekin kaybolduğu ve kullanılmış olduğunu, lehtara banka yoluyla çek bedelinin ödediğini beyan etmiş, davalı ise davacının keşideci olduğunu bu davaya açamayacağını bildirmiştir.
Davaya konu edilen çekin incelenmesinde, Davacının keşideci, lehtarın ...A.Ş., olduğu, ilk cironun ... Şirketi tarafından yapılmış olduğu, ikinci cironun ...Şirketi, sonraki ciroların ..., ... ve davalı ... Tic. A.Ş. Olduğu görülmüştür. Çekin davacı defterlerinde ve davalı defterlerinde kaydının olduğu, dava dışı ... Şirketinin defterlerinde kaydının olmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çek üzerindeki ciro silsilesinin incelenmesinde; davalının çeki dava dış...Şirketinden ciro yoluyla almış olduğu, yaptırılan bilirkişi incelemesinde dava konusu çekin davalı defterlerine kendinden önce cirosu bulunan ... Şirketinden ticari ilişki, fatura karşılığı almış olduğu görülmüş, çekin çalındığına dair bir soruşturma bulunmamakla birlikte davalının çeki fatura karşılığı alıp defterlerine işlemiş olması ve kötü niyetli iktisabına dair delil de bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının Davasının REDDİNE, kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 3.470,34 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.042,74 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davalı vekiline takdir olunan 32.481,68 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu yönde karar verilmesine yer olmadığına,
6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair e duruşma ile katılan davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 30/01/2024

Katip
e-imzalıdır

Hakim
e-imzalıdır