İSTANBUL 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/148 Esas
KARAR NO : 2023/859

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/03/2023
KARAR TARİHİ : 15/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 02/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ....'nun işletme hakkı sahibi; davalı ise işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan otoyollarını kullanmış olan şirket olduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un “Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmüne haiz olduğunu, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan otoyollarından geçişler, mezkur madde gereği ücretlendirilmekte, ücret ödemeden yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza uygulanmaktadır. Bununla birlikte aynı kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmüne haiz olduğunu, anılan madde gereği otoyoldan çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza uygulanmadığını, davalı,... plakalı aracıyla 04.01.2022 ile 08.05.2022 tarihleri arasında 8 kez geçiş ücreti ödemeksizin müvekkil şirketin işletmesinde olan otoyoldan ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı tarafın, itiraz dilekçesi ile borca ve ferilerine itiraz ettiğini, bunun sonucunda takip durdurulmuş ve müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olunduğunu, işbu itirazların tarafımızca kabul edilebilir hiçbir yanı bulunmamakla beraber davalı yanca sırf takibi durdurmak için yapıldığını, davalı tarafın itiraz dilekçesinde yer alan “Medeni Kanun gereğince her “ilamsız takip” - hakkında, başka “kesin yetki hükmü” bulunmadıkçaborçlunun takip tarihindeki ikametgahının bulunduğu yer icra dairesinde yapılabileceğini, Müvekkil şirketin mersis adresi ; ... 'dur. Ancak, karşı yanca takip, İstanbul İcra Müdürlüklerinde açıldığını, Kartal yetki sınırı olarak İstanbul Anadolu adliyesine bağlı olup, işbu takipte yetkili icra dairesi İstanbul Anadolu Adliyesi icra müdürlükleri olduğunu, bu durumda, müvekkil şirket aleyhine İstanbul İcra Müdürlüklerinde başlatılan takibin İstanbul Anadolu İcra Müdürlüklerinde başlatılması gerektiğini, müvekkile karşı, geçiş ücreti ve ceza tutarı alacağı olduğu iddia edilerek takip başlatılmışsa da; müvekkilin söz konusu takipte alacaklı bulunan ... A.ş'e hiçbir borcu bulunmadığını, bu nedenle, 135,00- TL'lik borcun tamamına, takibe, takip talebine, ödeme emrine, akdi ilişkiye, faize, faiz oranına ve borcun ferilerine açıkça ve ayrı ayrı itiraz ediyoruz.” şeklindeki beyanlarının hukuka aykırı olduğunu, davalının belirtilen tarihlerde müvekkil şirketin işletme hakkına sahip olduğu otoyoldan ihlâlli geçiş yaptığını, davalının müvekkil şirket tarafından işletilen otoyolun kullanılmadığına dair bir itirazı da bulunmadığını, davalının, müvekkil kurumun işletme hakkına sahip olduğu otoyolu kullanmayı tercih ettiğini ve dava konusu ihlâlli geçişler de bu nedenle meydana geldiğini, ihlâlli geçişler neticesinde ortaya çıkan borç, para borcu olduğunu, TBK m.89'da açıkça belirtildiği üzere; para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Somut olayda HMK m.10 ve merkezi de TBK m.89 birlikte uygulandığını, ayrıca müvekkil kurumun ticari adresinin Sarıyer de olduğunu, bu nedenle yetkili icra müdürlüğünün de İstanbul İcra Müdürlükler olacağını, davalı tarafın, tüzel kişi tacir olduğunu, TTK m.19 uyarınca tarafımızca asıl alacağa ticari faiz işletilmesi hukuka uygun olduğunu, nitekim Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'nin 2020/1539 E, 2022/115 K. Sayılı Kararı “Davalıya ait olan ve ihlalli geçiş yaptığı tespit edilen araçların ticari amaçla kullanılan kamyon niteliğinde olduğu, bu nedenle icra takibine konu alacağa ticari faiz (avans faiz) yürütülmesine karar verilmesi gerekirken yasal faiz işletilmesi yönünde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.” şeklinde olduğunu, faize ilişkin taleplerimizin haklılığını açıkça gösterdiğini, dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere; işlemiş faiz taleplerinde bulunulmadığını, davalı tarafın hangi gerekçe ile bu şekilde bir itiraz ileri sürmüş olduğu hususu da taraflarınca anlaşılamadığını, davalı tarafın faize yönelik itirazlarının hukuka aykırı olduğunu, geçiş esnasında ücret toplama sistemince otoyoldan geçen her aracın plakasının önden ve arkadan fotoğrafını çekilmekte ve aracın plakası ile OGS veya HGS etiketi okunmadığını, araç geçiş yaptıktan sonra, aracın plakası sistem tarafından kesin olarak okunabilmiş ise, banka alt yapısıyla entegre çalışan ücret sorgulama sistemi araç sahibinin OGS veya HGS hesabından geçiş ücretine yetecek bakiye olup olmadığını sorgulamakta, bakiye varsa ve tahsilata engel başkaca bir husus yoksa (kara listede olması, hesabın tahsilata kapalı olması vs.) provizyon yanıtının da olumlu gelmesi halinde geçiş ücretini hesaptan tahsil edildiğini, kanuni yükümlülük üstteki iki adım ile sona ermiş olmasına ve müvekkil şirketin hiçbir kanuni zorunluluğu bulunmamasına rağmen, iyi niyetle kullanıcıların hesaplarını geçişi müteakip 15 gün boyunca sorgulamakta ve provizyon istemine olumlu yanıt alırsa geçiş ücretini cezalar uygulanmaksızın tahsil ettiğini, bahse konu olayda da araç plakasının bağlı bulunduğu hesaptan provizyon istenmiş ancak provizyon istemleri reddedildiğinden, geçiş ücreti geçiş anında veya geçişi takip eden 15 günlük süre içinde tahsil edilemediğini, davalı borçlu tarafça da ödenmediğinden 6001 sayılı kanunun amir hükmü gereği gecikme cezası da eklenerek tahsili talep edildiğini, OGS-HGS hesaplarında yeterli bakiye bulunup bulunmadığını bilmek, öğrenmek ve denetlemek de araç sahibinin yükümlülüğü olduğunu, bu konuda abonelik ilişkisi çerçevesinde banka ya da PTT ile yaşanabilecek her tür sıkıntının da Banka/PTT müşterisi araç sahibi ile ilgili kurum arasında çözümlenmesi gerektiğini, Müvekkil şirketin, bu hesaplardaki bakiyeyi görmeye yetkisi olmadığını, davalı tarafın, geçiş ücretini ödemek amacıyla hesabını müsait hale getirmiş olsa dahi dava konusu dışında kalan ihlâlli geçişleri mevcutsa ve/veya o esnada başkaca otoyolu kullanıyorsa bu geçişlere ilişkin ücretler dava konusu alacaktan önce tahsil edilebildiğini, geçiş anında hesapta çekilmesi gereken geçiş bedelinden bir kuruş dahi eksik bakiye olsa dahi sistem bu durumu yetersiz bakiye olarak algılamaktadır ve dolayısı ile tahsilat yapılamadığı için geçiş ihlâlli olarak değerlendirildiğini, ayrıca kullanıcıların HGS/OGS hesapları, müvekkil şirket ile ilgisi olmayan bir nedenden dolayı (“Ürün Kara Listede”, “OGS'de Tanımlı Olmayan Plaka”) tahsilata kapalı olabildiğini, sonuç olarak; müvekkil şirketin sadece geçiş esnasında geçiş ücreti ödenmişse ya da 15 günlük zaman zarfında -yükümlülüğü olmamakla birlikte- provizyon alındığı anda yeterli bakiye var ise geçiş ücretini tahsil kabiliyeti olup, her an tahsil edebilmesi, HGS/OGS hesaplarında yeterli bakiye varken tahsilata engel olması mümkün olmadığını, davalı tarafın geçiş yaptığı esnada HGS/OGS sisteminde yeterli bakiyenin olup olmadığını veyahut sistemin tedarik ettiği banka/ödeme kanalından kaynaklı bir sorun olup olmadığını müvekkil şirketin bilemeyeceği, araştıramayacağı ve kendisine böyle bir sorumluluk da atfedilemeyeceğini, sorgu sonucunda ret alındığı noktada müvekkil şirketin ilave bir işlem yapma olanağı ve yükümlülüğü bulunmamakta ve 6001 Sayılı Kanun'un amir hükmü uygulanmak zorunda kalındığını, tüm bu nedenlerle davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 13/06/2023 tarihli beyan dilekçesinde özetle, ...plakalı aracın ihlalli geçiş yaptığı gerekçesi ile müvekkil şirkete ait araca davacı yan tarafından 135,00-TL para cezası kesildiğini, işbu cezanın bildirimi müvekkil şirkete yapılmadığını, davacı tarafın, müvekkil şirkete iş bu cezanın bildirimini içeren ihtarname dahi çekilmediğini, Müvekkilin haberi dahi olmadan icra takibi başlatıldığını, 6001 Sayılı Kanuna göre her ne kadar 4 katı oranda ceza kesileceği hüküm altına alınmışsa da; yapılan işlem hak ve nefaset kurallarına uymadığını, müvekkil şirket tarafından geçiş ihlali yapıldığını dahi bilmediğini, Mutlak ticari davalar, konuları itibariyle tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olduğunu, Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, huzurdaki dava cezai şarta ilişkin olup, kanunda sayılan davalardan olmadığını, nispi ticari davalar ise, her iki tarafın tacir olması ve sözleşmenin her iki tarafının ticari işletmesi ile ilgili olması gerektiğini, somut olayda, her ne kadar, tacirin borçlarının ticari olması asıl olsa da, huzurdaki davanın TTK’nın 4. maddesinde sayılan ve TBK’na atıf yapan sözleşmelere ilişkin olmadığından mutlak ticari davalardan olmadığı ve yapılan işin müvekkil açısından ticari bir iş olmadığı, diğer anlatımla her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hukuk davası (nispi ticari dava) niteliğinde de olmadığı dikkate alındığında, mahkemenin görevli olmadığının kabulü gerektiğini, söz konusu aracı ihlalli geçisin yapıldığı anda müvekkil şirketle hiçbir bağlantısı olmayan bir şahıs olan ... isimli kişi tarafından kullanıldığını, Cezaların Şahsiliği İlkesinin yürürlükte olduğunu, bir kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamayacağını, müvekkil şirkete para cezası kesilmesi açıkça hukuka aykırı olduğunu, söz konusu tarihte aracın ... isimli şahıs tarafından kullanıldığını, kamera kaydı görüntülerinde işbu hususun var olduğunu, Nitekim, 442 seri numaralı Tahsilat Genel Tebliği’nde;“İdari para cezalarının düzenlendiği özel kanunlarda, cezaya muhatap olan kişilerin ölümü halinde idari para cezalarının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip edilip edilmeye yönünde ayrıca bir hüküm bulunmaması koşuluyla, Anayasanın 38 inci maddesinde yer verilen “Cezaların Şahsiliği” ilkesi gereğince, bu idari para cezalarının tahsilinden vazgeçilmesi icap etmektedir." şeklinde olduğunu, Miras halinde dahi mirasçılara intikal etmemesi gerektiği hüküm altına alınmış genel tebliğ ilkesine göre dahi idari para cezaların tahsilinden vazgeçilmesi gerekirken, farklı bir şahıs kullanmaktayken ihlal cezası düzenlenerek müvekkile tebligat yapılmadan icra takibi açılması, Anayasa Md. 38 de yer verilen Cezaların Şahsiliği ilkesine de aykırılık oluşturduğunu, bu nedenlerle ihlal işleminin müvekkil açısından tüketici işlemi olduğu göz önüne alınarak; görevsiz mahkemede açılmış huzurdaki davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddini, haksız ve dayanaksız davanın esastan reddini, haksız ve dayanaksız açılan huzurdaki davada davacı tarafın %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tensip ara kararları gereğince, ... 37. İcra Dairesinin ... E sayılı dosya örneği dosyamız arasına alındığı ve Türkiye Noterler Birliğine ve PTT'ye yazılan müzekkerelere yanıt verildiği görüldü.
Davalı vekili 18.09.2023 tarihli dilekçesi ile, huzurdaki davanın konusu, müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın ihlalli geçiş yaptığı gerekçesi ile davacı yan tarafından davalı müvekkil şirkete kesilen 135,00-TL para cezasına ilişkin olduğunu, davacı tarafça, ... 37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası nezdinde açmış olduğu icra takibine tarafımızca yapılan itirazın iptali için huzurdaki dava ikame edildiğini, ... plakalı araç, müvekkil şirket tarafından ... 12. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ... tarihli Araç Satış Sözleşmesi ile dava dışı ...’a devredildiğini, 07.09.2023 tarihli celsede 4 numaralı ara karar ile dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verildiğini, davaya konu ... 37. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası borcu taraflarınca 18.09.2023 tarihinde ödendiğini, davanın konusuz kaldığını, dosyanın bilirkişiye gönderilmemesini ve konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; davacı tarafından işletilen köprü ve otoyolda davalıya ait ... plakalı aracın ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen toplam 135,00-TL geçiş ücreti ve cezai şartın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra-inkar tazminatı istemine ilişkin olan itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce yapılan yargılama devam ederken davalı vekili 18/09/2023 havale tarihli beyan dilekçesi ile icra takibine konu borcun müvekkili tarafından ödenmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, 15/11/2023 tarihli duruşmada icra dosyasının davalı tarafça ödendiğini ancak yargılama gideri , vekalet ücreti ve icra inkar tazminatı taleplerinin olduğunu belirtmiştir.
Davaya konu yapılan ve borçlunun itiraz etmiş olduğu ... 37. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına konu borç ile ilgili olarak davacı vekili ve davalı vekilinin borcun ödendiğini beyan etmeleri karşısında yargılamada çözümü gereken konu kalmaması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiş, davalı taraf borcu icra takibi açıldıktan sonra ödediğinden ve dava açılmasına sebebiyet verdiğinden davacı lehine vekalet ücreti, icra inkar tazminatı ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Dava konu icra takip dosyasının, davadan sonra davalı tarafından ödenmesi sebebiyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla dava konusu hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve davalı taraf dava açılmasına sebebiyet verip , dava açıldıktan sonra ödeme yaptığından, 135,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3- Taraflar arasındaki alacak likit olduğundan, davacı tarafın icra inkar tazminatı bulunduğundan alacağın %20 si oranındaki 27,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye ‬‬89,95‬-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harç ile 80,70-TL başvuru harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 135,5‬0-TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00-TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca derhal yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yokluğunda miktar nedeniyle KESİN olmak üzere karar verildi. 15/11/2023

Katip
E-imzalıdır.

Hakim
E-imzalıdır.