İSTANBUL 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/141 Esas
KARAR NO : 2024/124

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/02/2023
KARAR TARİHİ : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 28/02/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle, ...(“Otoyol”)’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütüldüğünü, Davalı-Borçlu'ya ait ... plakalı aracı, provizyon kaydındaki araçlar ile 03.12.2019 tarihinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirketçe; Davalı-Borçlu aleyhine ... 34. İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, ancak Davalı-Borçlu, “borcun tamamına,faize,faiz oranına ve her türlü ferilerine” itiraz ettiğini, ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, Davalı-Borçlunun itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğundan, Mezkur dava ikame edilmeden önce Davalı tarafça ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve borcun ödenmesine ilişkin arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, anlaşmaya varılamadığını, Davalı-borçlue ait ... plakalı araçlar, provizyon kaydındaki araçlarca, işletme hakkı Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e ait Otoyol’dan 03.12.2019 tarihinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, Davalı-borçlue ait araçların Otoyol’u kullandığı anlarda HGS/OGS hesapları müsait değildir. Takdir edileceği üzere HGS/OGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak Davalı-borçluin sorumluluğunda olduğunu, bununla birlikte Otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarında olduğunu, benzer şekilde ... ve Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket tarafından yapılan ilanlar da vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağladığını, bu durumda ücretli otoyolları kullanan Davalı-borçlu HGS/OGS hesabını müsait tutmayarak Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiğini, Davalı-borçlu kendi ihmal ve kusurunun neticesini Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e yüklemeye çalışması kabul edilemez nitelikte olduğunu, Davacı-Alacaklı Müvekkil şirketçe, Davalı-borçlue ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapıldığı ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “Ürün kara listede vb. ” sonucu ile döndüğü anlaşıldığını, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının OGS/HGS etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için yukarıda açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiğini, yapılacak olan hesaplamayla da görüleceği üzere Müvekkil Şirket kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirmiş ve cezai yaptırım uyguladığını, ... işletiminden sorumlu olan Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket, köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine ilişkin işlemleri, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Hizmetleri Hakkında Kanun’a (“6001 Sayılı Kanun”) uygun şekilde yürüttüğünü, söz konusu düzenlemeler kapsamında Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket tarafından, geçiş yapan araçlara ait OGS veya HGS hesaplarından geçiş ücreti tahsil edildiğini, OGS veya HGS cihaz ve hesaplarının uygun olmaması halinde araç sahipleri, ihlalli geçiş tarihinden başlayarak on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebildiğini, belirtilen süre içinde ücreti ödemeyenler hakkında ise kanunun açık hükmü uyarınca ücretin dört katı tutarında ceza uygulandığını, Davacı-Alacaklı Müvekkilin söz konusu cezayı uygulamaması kanuna aykırılık teşkil edeceğinden bu konuda Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e bir sorumluluk yüklenmesi hukuka aykırı olacağını, dosya kapsamındaki ihlalli geçiş tarihlerinde cezalar hakkında sorgulama yapılabilecek ve Müvekkil Şirket’e ödeme yapılabilecek kanallar açık olduğunu, ... Bankası, ... Bankası web sitesi ve mobil uygulamalar üzerinden hem sorgulama hem de Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e sanal pos aracılığı ile kredi kartı ve banka kartı vasıtasıyla ödeme yapılabildiğini, bundan bağımsız olarak Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in 6001 sayılı Kanun’un “Geçiş Ücretini Ödememe Ve Güvenliğin İhlali” başlığını taşıyan ve uygulanması ayrıca bir ön bildirim ve ihtara muhtaç olmayan 30. maddesi, emredici niteliktedir. Borç kanundan kaynaklanmakta olup, 6001 sayılı Kanun’un 30/5’inci maddesinin uygulanması için ön bildirim veya ihtara gerek bulunmamaktadır. Keza, daha önce yargıya taşınan benzer bir uyuşmazlık neden ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi’nin 14.03.2019 tarih. 2017/2049 Esas, 2019/489 Karar sayılı kararının da bu yönde olduğunu, dolayısıyla Davacı-Alacaklı Müvekkilin uyguladığı tüm işlemlerin mevzuata ve hakkaniyete uygun olduğu açıkça görüldüğünü, Davalı-borçlunun; Mesleği/Ticari İşi Gereği Ücretli Otoyolu Kullanmakta Olup, Araçlar Ticari Amaçla Kullanıldığını, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 3. Maddesinde Ticari İş; “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller” olarak tanımlandığını, Davalı-borçlu ... ticari kullanım niteliği bulunan araçları ile 03.12.2019 tarihinde mesleki ve ticari faaliyetini gerçekleştirdiği sırada, işletme hakkı Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e devredilen otoyoldaki serbest geçiş bölgelerinden ücret ödenmeksizin takibe konu edilen ihlalli geçişleri yaptığını, Davalı-borçlu hakkında ... 34. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2 nci maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan %10,00 ticari faiz oranı- değişen oranlarda ve faiz oranlarındaki artıştan doğan her türlü hakkımız saklı tutularak talepte bulunulduğunu, söz konusu yasa maddesi gereğince; arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebildiğini, Ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı, 3095 sayılı Yasa'nın 2 nci maddesi hükmüne göre değişken bir özellik taşıdığını, bu nedenlerle müvekkil şirketin fazlaya ilişkin ve başkaca tüm yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davamızın kabulü ile; ... 34. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, davalı tarafça ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 10/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle, Müvekkile karşı .... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatılmış olup 30.07.2020 tarihinde icra takibine tarafımızca itiraz edildiğini, icra takibine itiraz dilekçesin de belirttikleri üzere müvekkilin davacıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, öncelikle davanın zamanaşımı bakımından reddi gerektiğini, İcra İflas Kanunu'nun 67. Maddesinde belirtildiği üzere "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." görüldüğü üzere itirazın iptali davası için bir senelik zamanaşımı süresi tanınmıştır. Takip tarihi 24.07.2020 tarihi olmakla birlikte tarafımızca takibe 30.07.2020 tarihinde itiraz edilmiştir. İş bu davanın ikame edilme tarihi ise 28.02.2023 tarihidir. Görüleceği üzere itirazın ardından yaklaşık 3 yıl geçmiş ve davacı taraf itirazın iptali davasını ikame etmediğini, bütün bunlardan önce yapılan bu eylem davacının kanuna aykırı hareket ettiği, İcra İflas Kanunu'nun belirlediği süre içerisinde davayı ikame etmediği ve kötü niyetli olduğunun göstergesi olup iş bu davanın reddi gerektiğini, bahsi geçen ...'nda hem otoyola giriş hem de çıkışlarda bariyerli geçiş sistemi ve HGS bulunduğunu, bariyerli geçiş sistemi otoyolu kullanan araç sahiplerine ödeme imkanı sunarken HGS ise HGS aboneliği bulunan araç sahiplerinin HGS etiketini kullanarak otoyol çıkışında yol ücretinin bakiyede yeterli miktarın bulunması durumunda direkt olarak ücretin çekilmesi ile ödeme imkanı sağladığını, bununla birlikte aynı durum ...Otoyolu Anadolu İşletmesinin resmi internet sitesinde de belirtildiğini, Resmi internet sitesinde yer alan "Otoyolda HGS sistemlerimiz mevcuttur. Bariyerli çıkış gişelerinde ve serbest geçiş bölgelerinde HGS etiketinizi kullanarak ödeme yapabilirsiniz. Bariyerli çıkış gişelerine geldiğinizde HGS hesabınızda yeterli bakiyeniz olup olmadığı sorgulanacak ve ilgili bankadan ödeme provizyonu alınması durumunda otomatik olarak geçiş yapmanıza izin verilecektir." şeklinde bilgi verildiğini, bu durum yapılacak ödemenin otomatik olarak HGS aboneliği bulunan araç sahiplerinden alınacağı şeklinde olduğunu, Müvekkile otomatik olarak geçiş imkanı sağlanmış ve hesapta yeterli bakiye bulunmasına rağmen davacı tarafından kötüniyetli olarak yol ücreti alınmadığını, müvekkil 09.12.2019 tarihinde otoyolu kullandığı esnada HGS etiketinde yol ücretini karşılayacak miktar bulunmakta olduğunu, davacı tarafından hesapta para bulunmasına rağmen yol ücreti çekilmediğini, bu durum davacı tarafın kötüniyetinden kaynaklandığını, icra takibinin de açılış tarihine bakıldığında takibin açılış tarihi 24.07.2020 tarihi olduğunu, dava dilekçesinde 03.12.2019 tarihinde ihlalli geçişin yapıldığı belirtilmişse de davacı taraf icra takibini 7 aydan fazla süre sonra başlatmış yine müvekkile herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, Yargıtay bildirimde bulunulmamasını kamu hizmetlerine aykırı bir durum olarak nitelendirdiğini, davacı tarafından kötü niyetli olarak yol ücreti hesaptan alınmadığını ve idari para cezası uygulanması beklendiğini, bu eylem tamamiyle davacı tarafın kötüniyetinden kaynaklandığını, Yargıtay kararından da anlaşılacağı üzere bildirim yapılmadan, para cezası uygulama aşamasının tercih edilmesi ve icra takibi yapılması kamu hizmeti ilke ve gereklilikleriyle bağdaşmadığını, davacı tarafından müvekkile herhangi bir bildirim yapılmamakla birlikte icra takibi başlatıldığını, kamu hizmeti ilke ve gereklilikleriyle bağdaşmadığını, aynı kararda davacının iş bu takipte geçiş ücretinin muaccel olmayacağı şeklinde hüküm kurulduğunu, diğer tüm ceza ve takip ferilerinin usulsüz olduğu Yargıtay tarafından kabul edilmiş aynı zamanda davacı tarafın kötüniyetli olduğu da açıkça görüldüğünü, faiz istenebilmesi için de alacağın muaccel hale gelmesi gerektiğini, yine yol geçiş ücretinin bildirim yapılmadığında muaccel olmayacağı Yargıtay kararından da anlaşıldığından davacı tarafından yapılan icra takibinde faiz istenmesi davacı tarafın kötüniyetli olarak ve haksız kazanç elde etme amacıyla iş bu davayı ve takibi başlattığının göstergesi olduğunu, bu yüzden de davacının talep ettiği bütün ferilerin reddi gerektiğini, HGS'li geçiş sistemlerinin bulunduğu otoyollarda HGS üyeliği bulunan araç sahiplerinin hesabında yeterli bakiye bulunduğu takdirde yol ücretini alma tahsil etme yükümlülüğü davacı tarafa ait olduğunu, Müvekkilin hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen yol ücretinin çekilmemesi davacı tarafın alacaklı temerrüdüne düştüğünün kanıtı olduğunu, müvekkilden itirazı dolayısıyla %20 İcra İnkar Tazminatı talep edilmiş olup karşı tarafın dava dilekçesinden de görüleceği üzere müvekkil yol ücretini ödemeye çalışmış ancak davacı tarafın ücreti tahsil etmekle yükümlü olması buna rağmen ücreti tahsil etmemesi göz önünde bulundurulduğunda ücreti tahsil etmeme konusunda davacı tarafın kusuru bulunduğunu, borcun varlığını kabul etmemekle birlikte müvekkilin borçlu olduğu düşünülse bile karşı tarafın dava dilekçesinde talep ettiği %20 İcra İnkar Tazminatı hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu, davacı tarafın yol ücretini tahsil etme yükümlülüğü göz önünde bulundurulduğunda bu yükümlülük davacı tarafından yerine getirilmemiş ve alacaklı temerüddüne düşüldüğünü, buna rağmen icra inkar tazminatı ahlaka ve hukuka aykırı olarak talep edildiğini, yine itirazın iptali davası yönünden zamanaşımı süresi İcra İflas Kanunu'nda belirlenmiş olduğunu, süre yönünden iş bu davanın reddi gerektiğini, 1 yıllık zamanaşımı süresinin çoktan geçtiğinden ve davacı tarafın talepleri kötü niyetli ve haksız olduğundan davanın reddi gerektiğini, bu nedenlerle davacı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazlarımızın kabulüne ve takibin iptaline, davacının haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle davaya esas değerin %20’sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, davacı tarafın takibin ve iş bu davanın açılmasına sebebiyet vermesi nedeni ile masraf ve ücreti vekâletin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 07/09/2023 tarihli celse ara kararı gereği, davalıya ait aracın davacının işlettiği otoyoldan ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, hangi tarihte kaç geçiş yaptığı ve bunun ücretinin ne kadar olduğu, mükerrer geçiş kaydı oluşturulup oluşturulmadığı, celp edilen banka kayıtlarında bu geçişlerin ödemesinin yapılıp yapılmadığı ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan geçiş ücreti ve dört katı ceza alacağının olup olmadığı, var ise miktarına dair rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olup, Bilirkişi 11/11/2023 tarihli raporunda, davacı taraf işletmecisi olduğu ...'nun İstanbul'un ...akasında bulunan gişelerinden 03.12.2019 tarihinde kaçak geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödemediğini belirterek vekili vasıtası ile 24.07.2020 tarihinde davalı-borçlu aleyhine ... 34.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile icra
takibi başlatıldığı , davalının 30.07.2020 tarihinde borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulması üzerine iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu, dosya içerisinde dava konusu ihlalli geçiş yapan araçların sahiplik bilgisine ait bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, ancak CD içerisinde sunulu kayıtlarda davaya konu ihlalli geçişleri yapan araçların davalı ... adına kayıtlı olarak görüldüğü, dava dosyası içinde yer alan CD kayıt içeriğinde; araçların ihlalli geçişlerine ilişkin örnek teşkil etmesi açısından dava konusu plakalı araçların geçiş ihlallerine yönelik önden ve arkadan fotoğraflarının bulunduğu, toplamda 1 adet giriş-çıkış işleminin gerçekleştiği, bahse konu plakalı aracın | adet ihlalli geçiş yaptığı ve bu geçişe ait asıl borç, Ceza ve toplam borç tutarlarının şu şekilde listelendiği, geçişlerin toplam bedelinin 80,75.-TL geçiş tutarı , Gecikme bedelinin 323,00-TL (4 kat olmak üzere) olmak üzere toplamda 403,75.-TL olduğu, -Açılan İcra Müdürlüğü dosyasında 403,75.- TL asıl alacak üzerinden açılmış olduğu, provizyon hareketlerine yönelik incelemede “ Ürün kara listede ” uyarısı alınmış olduğu, davacı tarafından dava dosyasına sunulan CD içeriği ile icra takip talebi içeriğinin karşılaştırıldığı, ihlalli geçişlerle icra takibine konu geçişlerin tutarsal anlamda uyumlu olduğu, davalı ...'ın; davacı tarafından belirtilen ihlalli geçişlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre belirlenecek toplam ücretin, mali mevzuata göre tam olarak tespit edilecek miktarı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, taktiri Sayın Mahkemenin olmak üzere, ödemekle sorumlu olduğu, davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15(onbeş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, davacının bu nedenle ayrıca tebliğ yükümlülüğünün bulunmadığı, 15(on beş) günlük sürenin sonunda mütemerrit olduğu, tarafların inkar tazminatı ve diğer taleplerinin Sayım Mahkemenin takdirleri içerisinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı, şeklinde, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 3.maddesinin 2.fıkrası doğrultusunda, hukuki gerekçeli ve denetime elverişli olarak hazırlandığı bildirildiği görüldü.
DELİLLER:
... 34. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın ...Sayılı dosyası,... Birliği yazı cevabı, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi yazı cevabı ve Bilirkişi Raporu dosyada mevcuttur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
23/04/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; ...plakalı aracın 1 adet ihlalli geçiş yaptığı, toplam geçiş bedelinin 80,75 TL geçiş tutarı, 323,00 TL( 4 kat olmak üzere) gecikme bedeli olmak üzere toplam 403,75 TL olduğu ve icra dosyasında asıl alacak tutarının da 403,75 TL üzerinden açılmış olduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan CD içeriği ile icra takip talebi içeriğinin karşılaştırıldığı ve ihlalli geçişlerle icra takibine konu geçişlerin tutarsal anlamda uyumlu olduğu, davalının ihlalli geçişleri ödemekle sorumlu olduğu, davalının ihlalli geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretini cezasız ödeyebileceği ve davacının bu nedenle ayrıca tebligat yükümlülüğünün bulunmadığı ve davalının 15 günlük süre sonunda mütemerrit olduğu bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, ihlalli geçiş ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
..34.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 403,75 TL TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 31,79 TL faiz ve 5,72 TL KDV olmak üzere toplam 441,26 TL üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, 2019/1749 Esas ve 2022/1207 Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, 2022/1025 Esas ve 2022/915 Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan ve hükme esas alınan 11/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda;...plakalı aracın 1 adet ihlalli geçiş yaptığı, toplam geçiş bedelinin 80,75 TL geçiş tutarı, 323,00 TL( 4 kat olmak üzere) gecikme bedeli olmak üzere toplam 403,75 TL olduğu ve icra dosyasında asıl alacak tutarının da 403,75 TL üzerinden açılmış olduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan CD içeriği ile icra takip talebi içeriğinin karşılaştırıldığı ve ihlalli geçişlerle icra takibine konu geçişlerin tutarsal anlamda uyumlu olduğu, davalının ihlalli geçişleri ödemekle sorumlu olduğu, davalının ihlalli geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretini cezasız ödeyebileceği ve davacının bu nedenle ayrıca tebligat yükümlülüğünün bulunmadığı ve davalının 15 günlük süre sonunda mütemerrit olduğu bildirildiğinden icra takibinde davacı tarafın talep ettiği asıl alacak 403,75 TL faiz 31,79 TL ve KDV 5,72 TL olmak üzere toplam alacak olan 441,26 TL'lik talebin davalının ihlalli geçişi ile uyumlu olduğunun bilirkişi raporu ile de sabit olduğu anlaşıldığından, rapor usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla mahkememizce hükme esas alınmış ve davanın kabulü ile, Davalının ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 403,75 TL asıl alacak 31,79 TL faiz, 5,72 TL KDV olmak üzere 441,26 TL üzerinden devamına, asıl alacak 403,75 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine, davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunmaları ve alacağın likit olması nedeni ile asıl alacağın %20 oranındaki 80,75 TL icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle davalı taraftan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KABULÜ ile, Davalıların ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 403,75 TL asıl alacak 31,79 TL faiz, 5,72 TL KDV olmak üzere 441,26 TL üzerinden devamına, asıl alacak 403,75 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine, asıl alacağın %20 oranındaki 80,75 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90-TL harcın ve icra takip dosyasında alınan 2,21-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 245,49‬-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcının ve 179,90-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 441,26-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 1.387,75‬-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir gider olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 14/02/2024

Katip
E-imzalıdır.

Hakim
E-imzalıdır.