İSTANBUL 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/466 Esas
KARAR NO : 2024/140

DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ : 14/07/2023
KARAR TARİHİ : 29/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... ile ... davalı şirkette pay sahibi olduğunu, şirketin sermayesinin 24.000.000,00 olduğunu, toplam 2.400.000.000 adet paya bölündüğünü, müvekkillerinden ...'in sermayenin 5.428.381,66 TL’lik toplam (542.838.166) adet hissesinin ve ... 206.900 TL’lik toplam (20.690.000) adet hissesinin sahibi olduklarını, toplam %23.48 oranındaki hisse ile TTK m.439/1. fıkrasında aranan “en az yüzde on oranında hisse sahibi olmak” şartını yerine getirdiklerini, müvekkillerinin davalı şirketten bilgi alma taleplerinin karşılıksız kaldığını, davalı şirketin hukuka aykırı bazı tasarruflarının incelenmesi için özel denetçi atanması talep edildiğini, bu talebin genel kurulda kabul görmediğini, davalı ...A.Ş.’nin 2022 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı ilk olarak 31.03.2023 tarihinde yapıldığını, müvekkillerinin azınlık pay sahipleri olarak Genel Kurul toplantısında TTK’nun 420.maddesine göre finansal tabloların ve ilişkili bazı maddelerin görüşülmesinin ertelenmesini talep ettikleri için toplantının ertelendiğini, müvekkillerinin davalı şirketin finansal tablo ve raporlarını incele diklerini ve ... 7. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketten ilave bilgi talep ettiğini, bu ihtarnameye davalı şirket Yönetim Kurulu Başkanı ... tarafından ... 37. Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verildiğini ancak Cevabi İhtarname ile soruların çoğu yüzeysel cevaplar ile geçiştirildiğini, bir kısmına ise hiç yanıt verilmediğini, müvekkillerinin bilgi alma ve inceleme taleplerinin gereği gibi karşılanmaması nedeniyle davalı şirketin cevaplamadığı hususlar hakkında bilgi alma ile temin edilmeyen belgelerin temini için müvekkilleri tarafından ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı davasının ikame edildiğini, özel denetçi atanması şartlarının gerçekleştiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, ...Tic. A.Ş.’nden gayrimenkul satın alımı işlemine ilişkin olarak yapılan satın alma işleminin KVK’nın 13. maddesinde düzenlenen Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı düzenlemesine uygun olup olmadığı, satın alma bedelinin tespitinde dayanıldığı ileri sürülen değerleme raporlarındaki esasların ve emsallerin neler olduğu, satın alma bedelinin Şirket tarafından nasıl finanse edildiği, ... Bankası’ndan devralınan kredinin güncel borç miktarının ne olduğu, bu işlem nedeniyle şirketin zarara uğrayıp uğramadığı,... A.Ş. ve ... A.Ş.’ne ödenen Garanti Komisyonu’nun hangi kredilere verilen kefaletler nedeniyle ödendiği, bu kefaletlerin Şirket tarafından iddia edildiği gibi Şirketin kredi almasını sağlayıp sağlamadığı, Şirket için gerçekten faydalı olup olmadığı, .. yönergesi çerçevesinde fayda-etkinlik ölçümünün yapılıp yapılmadığı, Şirketin VUK’na göre hazırlanan 2022 yılı bilanço ve kar/zarar tablosunun tarafımıza verilmemiş olması nedeniyle, Şirketin kar/zarar durumu net olarak görülememekte olduğundan şirketin karda veya zararda olup olmadığı eğer şirket zararda ise bunun sebepleri hakkında denetleme yapmak üzere TTK 438 vd. maddeleri uyarınca özel denetçi atanmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava harcının ... adına davaya ilişkin olmak üzere yatırıldığını, ihtiyari dava arkadaşı konumunda olan diğer davacı ... tarafından dava harcının yatırılmadığını, ihtiyari dava arkadaşlarının her birinin davasının diğerlerinden bağımsız olduğunu, ... adına açılan davanın dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, pay sahiplerinin 31/03/2023 tarihli genel kurul toplantısının TTK 420. Maddesi uyarınca ertelenmesi taleplerinde müvekkili şirkete yönelttikleri sorular bulunmadığını, ... 7. Noterliğinin... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bilgi alma ve inceleme hakkını kullanan davacılara müvekkili şirket ... 37. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile açık ve şeffaf şekilde her türlü bilgi, belge ve açıklamayı temin ettiklerini, 24/05/2023 tarihli 2022 yılı ertelenen olağan genel kurul toplantısında TTK'nın tüm hükümlerine uygun olarak tüm mali tablolar ve raporların dürüş resim ilkesine uygun olarak hazırlandığını, pay sahiplerinin incelemesine sunulduğunu, ...'ün tüm gereklilikleri göz önünde bulundurduğunu, 24/05/2023 tarihli genel kurul toplantısının gerçekleştirildiğini, açıklanan nedenlerle davacılardan ... tarafından açılan davanın dava harçları yatırılmadığından ve kanun gereğince davanın açılmasının hak düşürücü süreye tabi olduğundan yatırılması için süre verilemeyeceği bu nedenle işbu davadan tefriki ile davasının usul yönünden reddine, ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılması için dava açan davacıların aynı amaca yönelik olarak mahkemede açtıkları davanın usul yönünden reddine, dava vekalet ücreti, yargılama giderleri, harç ve sair masrafların davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER:
Bilirkişi raporu, ...Şirketi'nin 24/05/2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağı, ihtarnameler taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
Genel kurul toplantısında sorulan sorular ve verilen cevaplar incelenmiş ve finansal yönden verilen cevapların yeterli olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda;
"1) ... Tic. A.Ş.’den gayrimenkul satın alımı işlemleri nedeniyle,
a) KVK m.13 kapsamında bir transfer fiyatlandırmasına konu işlem bulunmadığı,
b) Taşınmaz alımlarındaki finansmanın nasıl sağlandığının açıklanmış olduğu,
c) ... Bankasına devralınan krediler nedeniyle 31.12.2022 tarihi itibariyle bakiye borcun 30.000.000 USD olduğunun açıklanmış olduğu,
d) Taşınmaz satın alınması işlemi ile ilgili olarak şirketin bilerek zarara uğratıldığına ilişkin somut bir verinin dosya kapsamında sunulu olmadığı,
2) ... A.Ş. ve ... A.Ş.’ye ödenen garanti komisyonları incelendiğinde;
a) Şirketin 2022 yılında hem garantörlük nedeniyle komisyon geliri elde etmiş ve hem de komisyon giderine katlanmış olduğunun anlaşıldığı ve bu durumun açıklanmış olduğu,
b) Kefaletlerin grup şirketleri tarafından alınan kredileri kolaylaştırdığı ve ucuzlattığı, banka ile şirketler arasındaki ilişkilerin daha güçlü ve güvenilir olmasını sağladığı, faydalı olup olmadığının değerlendirilmesinin ise şirketin genel kurulunda ortaklarca tartışılacak bir husus olduğu,
c) Fayda maliyet analizleri veya fayda-etkinlik ölçümleri yöneticilerin performanslarını ölçmek için kullanılan kriterler olup özel denetçi tayini gerektiren bir unsur olarak değerlendirilemeyeceği,
3) Şirketin VUK’a göre hazırlanan 2022 yılına ilişkin finansal tablolarının davacılar adına...’e teslim edilmiş olduğu, bu kapsamda özel denetçi tayinini gerektirir bir durumun söz konusu olmadığı,
4) Sonuç olarak davacıların TTK m.438/1 kapsamında “belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulması” amacıyla özel denetçi talep edebilecekleri, yönetim kurulunun faaliyetleri kapsamında tüm işlemlerin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği, ayrıca TTK m.437 kapsamında sorulan bu dosya içeriğindeki sorulara yeterli açıklıkta cevapların hem cevabi ihtarnameler ve hem de 24.05.2023 tarihli genel kurul toplantısında verilmiş olduğu, dolayısıyla yeterli ve açıklayıcı cevap içermeyen soruların bulunmadığı," tespitlerine yer verilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, TTK md. 438 vd. uyarınca özel denetim isteme hakkına ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) md. 439 uyarınca genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir. Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır.
Özel denetim talebinin kabul edilebilmesi için kurucuların veya organların kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ettiğini ve bu ihlal yüzünden şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğradıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Zarar ile borçlar hukuku anlamında malvarlığı eksilmesi kastedilmiştir. Bu iki husus soyut iddialar yerine ikna edici olgularla somut, inandırıcı bir biçimde ortaya konulmalıdır. Mahkeme, mesleki bilgi ve deneyimine göre “ikna edici olma” unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğine karar verecektir. (TTK md. 439, 440 gerekçesi)
Özel denetim kurumuyla yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerin iş ve işlemlerinin mevzuat ve şirket esas sözleşmesine uygunluğu, usulsüz işlemlerin ortaya çıkarılması, finansal tabloların, bilançonun gerçeklik ve doğruluk ilkesine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği, esas sermaye arttırımı, azaltımı, tasfiye gibi işlemlerin kanun ve esas sözleşmeye uygun yapılıp yapılmadığının belirlenmesi amaçlanır. TTK md. 438 gerekçesinde özel denetim isteme hakkının şartlarından birinin de gereklilik olduğu açıklanmıştır. Pay sahibinin kanun ve esas sözleşmeden doğan haklarını kullanmak için edinmek istediği bilgi gerekli ise gereklilik koşulunun sağlanmış olduğu kabul edilmelidir.
Özel denetim talebinde bulunabilmek için öncelikle genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılmalıdır. Davalı şirketin 24.05.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı faaliyetlerine ilişkin olağan genel kurul toplantısında davacı bilgi alma ve inceleme hakkını soru sormak suretiyle usulüne uygun bir şekilde kullandıktan sonra özel denetçi atanmasını talep etmiştir. Böylelikle dava ön şartı yerine getirilmiştir.
Genel Kurul toplantı tutanağı, sunulan ihtarnameler ve belgeler ile bilirkişi raporunun incelenmesinde, taşınmaz alımlarındaki finansmanın nasıl sağlandığının açıklanmış olduğu, taşınmaz satın alınması işlemi ile ilgili olarak şirketin bilerek zarara uğratıldığına ilişkin somut bir verinin dosya kapsamında sunulu olmadığı, ... Bankasına devralınan krediler nedeniyle bakiye borcun açıklanmış olduğu, ... A.Ş. ve ...A.Ş.’ye ödenen garanti komisyonlarına ilişkin yapılan açıklamaların ve davaya konu edilen genel kurulda sorulan sorulara verilen cevapların yeterli olduğu, yeterli ve açıklayıcı cevap içermeyen soru bulunmadığı, yöneticilerin kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ettiği ve bu ihlal yüzünden şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğradıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konulamadığı kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar TTK 440/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 29/02/2024

Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır