İSTANBUL 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/307 Esas
KARAR NO : 2024/267

DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 24/11/2022
KARAR TARİHİ : 08/05/2024

İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.02.2023 tarih 2022/915 esas 2023/174 karar sayılı yetkisizlik kararı ile dosyanın Mahkememize tevzi edilip esas sırasına kaydı yapılan ve Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 24.11.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından zayi edilen ürünlerin bedeli olan 38.171,94-TL'nin olay tarihi olan 28.05.2022 tarihinden itibaren işletilecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline,
Dava konusu olay sonucu müvekkil şirketin yaşamış olduğu mağduriyet dolayısıyla mahrum kalmış olduğu karın, artan maliyet tutarlarının, valör kaybının fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100-TL olarak (bilirkişi tarafından yapılacak hesaplamalar ile artırılmak kaydıyla) olay tarihi olan 28.05.2022 tarihinden itibaren işletilecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline,
Haklı davalarının her halükarda kabulüne,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline,
karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın 28.05.2022 tarihli sevkiyata konu ürünlerin zayi olması sebebi ile fatura bedeli ile maddi tazminat talep ettiği, davacının ambajlama/paketleme işleminde hiç bir kusuru olmadığı ispat edilmeksizin müvekkiline yönelttiği iddiaların kabulünün mümkün olmadığı, ürünlerin teslim esnasında çözünmüş, ezilmiş ve terlemiş olduğu iddiasını ispata yarar hiç bir veri, belge ve delil bulunmadığı, davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu fotoğrafların hangi taşıma işlemine konu olduğu, nerede ve ne olduğunun dahi belirsiz olduğu, yani ürünlerin çözünüp çözünmediği, ezilip ezilmediği net ve objektif olarak bilinemediği, Yine hasara ilişkin tutanak tutulamadığı iddiasının da bir geçerliliği bulunmadığı, çünkü tutanağın fiili bir durumu tespit ettiği, bir taraf imza atsa da atmasa da, bu tespitin yapılmış olacağı, bahsedildiği şekilde araç şoförü imza atmaktan kaçındıysa dahi zararın tespiti amacı ile gönderilen tarafından tutanak tutulmuş olması gerektiği, ancak gönderilen tarafından tutanak tutulmamış olduğundan ve bahsedilen zarara ilişkin hiç bir somut veri/belge/bilgi bulunmadığından zararın tespitinin izaha muhtaç olduğu, açıklanan bu nedenlerle; müvekkili şirketin kastı, ihmali, pervasızca davranışı ve kusuru bulunmayan taşıma işlemi dolayısıyla meydana gelen zayiatta hiçbir sorumluluğunun bulunmadığından müvekkili şirket yönünden davanın reddine, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkeme aksi kanaatte ise; müvekkili ile davacı arasında akdedilen sözleşme kapsamında müvekkilinin sorumluluk sınırı olan 6.450,00-TL tutarında sorumlu olduğuna, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, Sözleşme, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
16.01.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "1. Davacı tarafın, dava konusu donuk ürünlerin sevkiyatı ile ilgili olarak, sevkiyatı yapılacak firma adı, adresi, iletişim kurulacak olan depo sorumlusunun adı, soyadı, telefon numarası, mesai saatleri bilgisi, ürünlerin teslim edileceği varış noktasındaki firma adı, adresi, iletişim bilgileri ve sevkiyatı yapılacak olan ürünlerle ilgili olarak ürün içeriği, palet ölçüsü ve ürünlerin taşınması gereken sıcaklık bilgisi gibi tüm bilgilerin davalı tarafa bildirdiği, 2. Dava konusu donuk tatlıların taşınması aşamasında -18ºC±3 sıcaklıkta taşınması gerekirken, soğuk zincirinin kırılarak uygun olmayan sıcaklıklara maruz kaldığı, 3. Dava konusu donuk tatlıların tüketilmesinin insan sağlığı açısından zararlı olduğu, 4. Dava konusu olayda davalı şirketin % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu, 5. Davacı şirketin talep edebileceği toplam maddi zararının 38.171,94 TL olduğu bu zararın davalı tarafından karşılanması gerektiği, 6. Davacının diğer zararlarının ispata muhtaç olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, kargo taşımasından kaynaklı meydana gelen zararın tazmini davasıdır.
Davalı şirket tarafından taşıma sırasında zayi edildiği iddia edilen ürünlerin bedelinin tazmini amacıyla açılan davada, davalı yan zararın taşıma aşamasında değil ambajlama/paketleme aşamasında olduğu savunmasında bulunmuştur.
Taşıyan, malların yükletilmesi, istifi, taşınması, elden geçirilmesi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyıcının dikkat ve ihtimamını göstermekle mükelleftir. Teslim alındıkları andan teslim edildikleri ana kadar geçen müddet içinde malların ziyar veya hasarı yüzünden doğacak zararlardan taşıyan sorumludur. Meğerki ziya veya hasar, tedbirli bir taşıyanın dikkat ve ihtimamı ile dahi önüne geçilemeyecek sebeplerden ileri gelsin (TTK. m. 875). Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur (TTK. m. 876). Kanun böylece kusursuz sorumluluk ilkesini kabul etmiş olduğundan, taşıma sırasında oluşan ziya ve hasarın kendi kusurundan ileri gelmediğini ispat külfeti taşıyıcıya yüklenmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre; “...” adresinde mukim... Şirketi (Sözleşmede kısaca ... olarak anılacağı) ile “...” adresinde mukim ... Şirketi (Sözleşmede Hizmet Alan olarak anılacağı) arasında 26.05.2022 tarihinde “Hizmet Alana ait ürünlerin ... tarafından dağıtımlarını yapma amaçlı” Sözleşme akdedildiği, sözleşmenin 1 yıl süre ile geçerli olduğu, taraflardan birinin yazılı olarak bildirimde bulunmadığı takdirde bu sözleşmenin kendiliğinden 1 yıl uzayacağı belirtilmiştir.
Dava dosyasının uyuşmazlık kapsamında, emtianın taşınması hususunda somut olaya uygulanacak hukukun tespiti, dosyada bulunan belgeler de dikkate alınarak, hasarın taşımanın hangi aşamasın-da gerçekleşmiş olabileceğinin tespiti, emtianın taşınmasında sorumluluğun tespiti, davalının sorumluluğunun başladığı ve bittiği aşamanın tespiti, davacının kusurunun bulunup bulunmadığı ile davacının alacak hakkının bulunup bulunmadığı ile davacının varsa alacağının tespiti için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
16.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda, "Dava konusu donuk katmer ve güveç sufle donuk halde sevkiyatının gerçekleştirileceği ve sevkiyat sırasında -18 derece sıcaklık şartının sağlanması gerektiği belirtilmektedir. Dava konusu ürünler dondurulmuş gıda ürün grubuna girmekte olup, dondurulmuş gıdaların tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesi, muhafazası, depolanması, taşınması ve pazarlanması aşamalarında taşıması gereken özellikler ...sayılı İnsan Tüketimine Sunulan Hızlı Dondurulmuş Gıdalar ile ilgili Konsey Direktifi çerçevesine dayanarak hazırlanan, ... (Tebliğ No:...) mevzuat hükümlerine göre düzenlenmektedir. Tebliğin Tanımlar başlıklı 4.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinde “Hızlı dondurulmuş gıda: Ürün tipine bağlı olarak maksimum kristalizasyon sıcaklık bölgesinin mümkün olan en kısa sürede geçildiği, hızlı dondurma olarak bilinen uygun bir dondurma işlemi ile sağlandığı, sıcaklığın sabit değere ulaştırılmasının ardından ürünün tüm noktalarının -18*C veya daha düşük sıcaklıkta olduğu, bu durumun sürekli korunduğu ve bu özelliklerini taşıyacak şekilde pazarlandığı gıdayı ifade etmektedir.
Aynı Tebliğin Ürün özellikleri başlıklı S.maddesinin 1.fıkrasının d bendinde "Hızlı dondurulmuş gıdaların sıcaklığı, ürünün tüm noktalarında -18"C veya daha düşük bir sıcaklıkta sabitlenir ve bu sıcaklığın korunması sağlanır. Ancak taşıma ve dağıtım aşamaları ile perakende satış reyonlarındaki dolaplarda muhtemel kısa süreli sıcaklık artış toleransı 3*C'yi geçmemelidir." olarak belirtilmiştir.
Dava konusu ürünlerin tüketime kadar uygun sıcaklıkta muhafazası önem arz etmektedir. Uygun olmayan sıcaklıklarda muhafaza edilirlerse, yapısı gereği, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyal yönden çabuk bozulurlar. Bu bozulmaların önüne geçmek için mikroorganizmaların üremesi önlenmelidir. Bu da soğuk zincirin sağlanmasıyla mümkün olabilmektedir. Belirlenmiş olan sıcaklık koşullarının bozulması soğuk zincirin kırılması anlamına gelmektedir. Dava konusu ürün gibi soğuk zinciri kırılmış bir ürünün tekrar dondurulması ise gıda güvenliği açısından daha büyük bir tehlikedir. Çünkü çözünmüş bir ürünün tekrar dondurulması mikrobiyal yük artışına sebep olmakta, tüketenin üzerinde ani ve kısa vadede olumsuz durumlara sebep olmaktadır.
Dolayısıyla dava konusu donuk katmer ve güveç sufle emtiaları uygun olmayan sıcaklıklarda taşındığı için soğuk zincirinin kırıldığı, çözündüğü, donmuş bir ürünün çözünüp tekrar dondurulmasının ürünün mikrobiyal yükünü artırdığı ve tüketilmesinin insan sağlığı açısından sakıncalı olduğu, bu bakımdan ürünlerin hasarlı olduğu sonucuna varılmıştır.
Dava konusu emtianın davalı şirketçe teslim alınırken ambalajının yetersizliği konusunda herhangi bir çekince konulmadığı, sorunsuz şekilde teslim alındığı ve teslim yerinde emtianın dağınık ve ezilmiş, ambalajı dağılmış şekilde ulaştırıldığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda emtiadaki hasarın taşınması sırasında davalı şirketin taşıtında meydana geldiğinden, emtianın hasara uğramasında ve kullanılamayacak ve tüketilemeyecek duruma gelmesinde, gerekli dikkat ve özeni göstermeyen davalı şirket %100 oranında tamamen kusurlu bulunmuştur.
Davaya konu emtianın 3540 adet küçük katmer, 48 adet güveç sufle olduğu, katmerlerin birim fiyatının 10,50-TL ve güveç suflenin birim fiyatının 13,00-TL olduğu, toplam fatura bedelinin 38.171,94-TL olduğu ve davaya konu faturanın dosyada olduğu görülmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere dava konusu emtianın tamamen sağlığa zararlı hale geldiği ve tüketilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle bir sovtaj tenzilinin de mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla davacının toplam maddi zararı fatura değeri olan 38.171,94 TL." olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda ifade edilmiş olduğu üzere, zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa (TTK. m. 875/2), taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur (TTK. m. 876). Yine TTK. m. 858/2 hükmüne göre: taşıma senedi, eşyanın ve ambalajının, eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı sırada, dış görünüşü bakımından iyi durumda bulunduğuna ve taşınan paketlerin sayısının, işaretleri ile numaralarının, taşıma senedinde yer alan kayıtlara uygun olduğuna karinedir; meğerki, taşıyıcı taşıma senedine haklı bir sebeple çekince koymuş olsun.
Dava konusu olayda, davalı taşıyıcı hasarın kendi kusurundan meydana gelmediğine, taşımanın diğer aşamalarında veya yüklemenin hatalı yapılmasından meydana geldiğine ilişkin herhangi bir somut delil sunmamıştır. Davalı kanun gereği tacir olduğu için, onun kusurlu olup olmadı; TTK. m. 18/2'deki objektif ölçüt dikkate alınarak saptanmasında zorunluluk vardır. Başka bir deyişle, davalı ancak basiretli bir taşıyıcıdan beklenen özeni göstermiş olması halinde kusursuz olduğu sonucuna varılabilecektir. Yine taşıyıcı ve sürücü yüklemeye nezaret yükümlülüğünde olduğu gibi, hatalı yükleme veya bir hasar var ise, taşıtanı uyarmak ve gerektiğinde çekincesini koymak zorundadır (Y. 11. HD.'nin E. 2002/5860, K. 2002/9108 sayı ve 17.10.2002 tarihli kararı).
Yukarıda anlatıldığı üzere davalı yan kusurunun bulunmadığı yönünde dava dosyamıza herhangi bir kanıt sunamamış olduğundan bu hususta yapılan itirazlara itibar edilmemiştir. Benzer şekilde davacı yanca mahrum kalınan kar ve artan maliyet hususunda somut delil sunulamadığından reddi gerekmiştir. Davacı yan hasar tarihi itibariyle faiz talebinde bulunulmuş ise de usulüne uygun ihtar ve temerrüt olmadığından bu husustaki talebin de reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
38.171,94 TL maddi zararın dava tarihi olan 24.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin diğer istemlerin reddine,
2-Alınması gereken 2.607,53 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 653,59 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.953,94 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 653,59 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 100,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.555,32 TL'sinin davalıdan 4,68 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 610,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 9.702,20 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 9.676,854 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/05/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır