İSTANBUL 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/892 Esas
KARAR NO : 2024/133

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 26/12/2022
KARAR TARİHİ : 28/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...’in maliki olduğu ... plakalı aracın davacı şirkete ... vadeli ... no.lu ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğunu, 14.11.2019 tarihinde plakası belirlenemeyen aracın karıştığı kazada mağdur ...’in yaralandığını ve malul kaldığını, mağdurun davalı şirkete başvurusu sonucu 67.569,00 TL iş göremezlik tazminatının 11.08.2020 tarihinde dava dışı mağdura ödendiğini, kazayı gösteren 3 fotoğrafın incelenmesinden toplu taşıma aracı olduğu anlaşılan bir aracın kavşağa yakın yerde durakladığının ve ... plakalı aracın görüşünü kapattığının anlaşıldığını, kazada etkili olduğunu, davacı şirkete sigortalı aracın sürücüsü ...’ın sağa dönerken görüşünü kapattığını, olayda sigortalı sürücünün % 80 ve park halindeki aracın % 20 oranında kusurlu bulunduğunu, mağdurun % 14,4 malul kaldığını, tahkim başvurusu öncesinde 2.376,40 TL bakıcı ve 5.098,06 TL geçici iş göremezlik ve 76.254,82 TL sürekli iş göremezlik tazminatları ödendiğini, 60.276,42 TL’lik sürekli iş göremezlik tazminatının mahsubu ile bakiye 6.811,71 TL ödenebilir tazminat hesaplandığını, tazminat hesabında 3.008,46 TL bakıcı ve 5.098,06 TL geçici iş göremezlik ve 60.276,42 TL sürekli iş göremezlik tazminatlarının mahsubu ile 7.443,77 Tl bakiye ödenebilir tazminat olduğunun belirlendiğini ve bu doğrultuda itiraz hakem heyetine başvurulduğunu, alınan karar gereği ... 16. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasıyla 15.12.2020 tarihinde 13.581,00 TL ödendiğini, vekalet ücretler için de 928,52 TL stopaj kesintisinin vergi dairesine yatırıldığını, daha sonra fazlaya ilişkin, raporda belirlenen ancak kararda hükmedilmeyen bakiye tazminat alacağı için mağdur tarafından davalı şirket aleyhine ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına 23.12.2020 tarihinde 22.270,00 TL ödeme yapıldığını, vekalet ücreti için de 370,85 TL stopajın vergi dairesine ödendiğini, sonuç olarak 14.11.2019 tarihli kaza nedeniyle davacı şirketin mağdura 104.719,37 TL tazminat ödendiğini, plakası belirlenemeyen aracın % 20 kusuruna isabet eden 20.943,87 TL’nin davalıdan talep edilmek zorunda kalındığını, davalının sulhen 13.999,52 TL ödeme yaptığını, eksik kalan 6.944,35 TL için icra takibi yapıldığını ancak davalı tarafın itirazı ile takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve en az % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davadan önce davalı kurum tarafından 25.03.2021 tarihinde 13.999,52 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeyle zararın karşılandığını, kusur oranlarının kabul edilmediği vs. itiraz olmaksızın talepte bulunularak delilsiz başlatılan takibin kabul edilemeyeceğini, plakası belirsiz aracın varlığının, kazaya neden olduğunun, dolayısıyla davalı kurumun tazminat sorumluluğunun ispatlanamadığını, kaza tutanağında ... plakalı araç sürücüsünün kavşakta karşıdan karşıya geçen yayaya çarptığı gerekçesiyle asli ve tam kusurlu bulunduğunu, zarar gören yayanın ifadesinde ...plakalı aracın aniden yola dönüş yaparak kendisine çarptığını söylediğini, aracın sürücüsünün de ifadesinde sinyal vererek sağa döndüğünü ve ses gelmesi üzerine durduğunu söylediğini, kazaya neden olan aracın davalının sorumluluğundaki araçlardan olması gerektiğini, bu şartın da tespitinin gerektiğini, aracın varlığının ve kazaya etkisinin söz konusu olmadığını, geçerli bir icra takibi olmadığını, davacının usule uygun bir başvurusunun olması gerektiğini, bu başvuruda tespit edilmediği iddia edilen aracın kusurunun somut delillerle ispatlanması gerektiğini, dava şartı yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, gerekli belgelerin yasa maddesinde yazıldığını, görgü tanığı beyanları, kamera kayıtları vs delillerin toplanması ve kazanın ispatlanması gerektiğini, kazadaki kusur oranları yönünden keşif yapılarak bilirkişi raporu alınması gerektiğini, mağdurun tazminat hakkı kazandığının ATK raporuyla ispatlanması gerektiğini, tazminat talebinin dayanağı Sigorta Tahkim Komisyonu (STK) hakem heyeti kararındaki raporun ATK İhtisas dairesinden değil üniversite hastanesinden alındığını, bunu kabul etmediklerini, SGK ile diğer emeklilik kurumlarına yazı yazılarak mağdura ödenen bir tazminat veya bağlanan maaşın sorgulanması gerektiğini, tazminat tazminat hesaplamasının TRH yaşam tablosuna ve % 1,65 teknik faize (kaza tarihine göre 1.80) göre hesaplama yapılması gerektiğini, tahkim dosyasında bu hususların dikkate alınıp alınmadığını belli olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, mağdurun SGK’dan ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini, bakıcı giderlerinden sorumlu olmadıklarını, mağdurun bakıcı giderlerinin belgelendirilmediğini, davanın davalının rücu hakkı olan kişilere ihbar edilmesi gerektiğini, tahkim yargılamasının davalıya ihbar edilmemesi nedeniyle davalının hak kaybına uğradığını, icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını beyan ederek davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 22. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı uyap dosyası, kaza tespit tutanağı, tedavi evrakları, hasar dosyası, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının yaralamalı trafik kazası nedeniyle sigortalısı bakımından ödemiş olduğu tazminatın davalıdan rücuen istenip istenemeyeceği, zamanaşımı definin (hak düşürücü süre itirazının) yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
Davacı tarafın son ödeme tarihinin 23/12/2020, icra takibi tarihinin 26/04/2022 olduğu dikkate alınarak icra takibinin iki yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmış, zamanaşımı definin (hak düşürücü süre itirazının) reddine karar vermek gerekmiştir.
İlgili ... 22. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine, davacı sigortacının sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen tahsili amacı ile 6.944,35 TL asıl alacak, 837,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.781,67 TL alacağın tahsili amacı ile 26/04/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin yasal süre içerisinde sunulan itiraz dilekçesi ile durduğu, davalı borçlunun takibe itiraz dilekçesinde özetle takip alacaklısına borcunun bulunmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Deliller toplandıktan sonra, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenemeleri için dosya İTÜ Makina Fak. Öğr. Üyesi ..., Mimar Sinan Devlet Üniv. Öğr. Görevlisi Sigorta Mevzuatı Uzmanı ... ve Aktüeryal Hesap Uzm. ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Kusur Yönünden, Tutanağa göre bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in görevli bir kişi olmayan ancak trafik levhasıyla işaretlenmiş kavşakta karşıdan karşıya geçen yayaya ilk geçiş hakkını vermemek ve çarpmaktan Tamamen Kusurlu olduğu belirtilmiştir. Tutanağa çizili olay yeri krokisinde kazanın meydana gelişi Olay bölümünde anlatıldığı şekilde çizilmiş ve park halindeki bir araç gösterilmemiştir. Müşteki yaya ... ifadesinde, olay anında ... caddesi kaldırımında yürüyüp ... caddesi kavşağına geldiğinde ...yönetimindeki ... firmasına ait yolcu aracının ... caddesine doğru sağa dönerken kendisine çarptığını, çarpmanın etkisiyle yere düştüğünü belirtmiştir. Şüpheli sürücü ... ifadesinde, ...'e ait ...plakalı Renault marka minibüsü ile ...’e ait ... şubesinden yola çıktığını, ... caddesinde seyrederken Hendem caddesine doğru kurallara uygun şekilde sağa sinyal vererek dönüş yaptığı bir sırada bir ses duyduğunu, araçtan indiğini ve yere baktığında Aygül Dükel’in yerde yattığını gördüğünü söylemiştir. Güvenlik Kamerası İzleme ve Çözümleme Tutanağında olaya ilişkin temin edilen görüntüler incelendiğinde görüntülerin cadde kenarındaki kaldırım üzerini gösterdiği, yol kenarında belediye otobüsünün park halinde olduğunu, müşteki ...’in kaldırımda yürüdüğü, karşıya geçeceği sırada ...yönetimindeki ...’e ait aracın sağa döndüğü sırada müşteki ...’e aracının sağ ön kısımlarıyla çarptığı ve sağ ön tekerle üzerinden geçtiği, bu sırada çevredekilerin yardıma koştuğu, kamera görüntülerinin bu haliyle son bulduğu belirtilmiştir. Google Haritalar programından yararlanılarak yapılan incelemede, park halindeki otobüsün ön kısmının yaya geçidi üzerinde olduğu, dolayısıyla park yasağı olan yere park ettiği ve sağa dönüş yapacak araçların görüş açısını kapattığı anlaşılmaktadır. Olaya ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonunun ... sayılı dosyasına sunulan 03.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda sürücü ...’ın ... plakalı aracıyla sağa dönerken kavşak girişinde karşıdan karşıya geçen yaya ...’e ilk geçiş hakkını vermediğinden % 80 oranında asli kusurlu olduğu, kavşakta park halindeki belediye yolcu otobüsünün sürücüsünün yasak yere park ederek görüşü kapattığından % 20 oranında tali kusurlu olduğu, davacı yaya ...’in ise bir kural ihlali yapmadığından kusursuz olduğu belirtilmiştir. Dava konusu olayda davacı şirkete sigortalı ...plakalı aracın sürücüsü ..., yönetimindeki aracıyla sağa dönüş yapmadan önce kavşak başı olduğunu dikkate alarak sağından soluna doğru karşıdan karşıya geçmek için yola girmiş yayanın karşıya geçişini tamamlamasını beklemesi gerekirken bu kurala uymadığında, görüş açısı kısıtlı olmasına rağmen frensiz şekilde aniden ve yayalara dikkat etmeden sağa dönüşe geçtiğinden olayda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52.maddesi gereğince % 80 oranında asli kusurludur. Plakası belirsiz yolcu otobüsü şoförü ise, yaya geçidi üzerine park ettiğinden ve sağa dönecek araçların seyir şeridini kapatarak görüş açılarını kısıtladığından olayda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 53.maddesi gereğince % 20 oranında tali kusurludur. Mağdur yaya ... ise, kavşak girişinde kurallara uygun şekilde karşıdan karşıya geçerken solundan hızla ve dikkatsizce gelip kendisine çarpan sürücü ...’a karşı alabileceği bir tedbir olmadığından olayda kusursuzdur.
Maluliyet Durumu Yönünden, Sigorta Tahkim Komisyonu'na sunulan Heyet (Kusur – Aktüerya) Raporunda davacının sürekli maluliyet oranının %14,4 (yüzdeondörtvirgüldört) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 90 (doksan) gün olduğu, olay tarihinden itibaren 45 (kırkbeş) gün bakıma muhtaç olduğu ifade edilmiştir.
Gelir Durumu Yönünden, Dava dışı kazazede ...'in olay tarihi itibariyle ödemeye esas rapor tarihine kadar çalışmışlığına dair sosyal güvenlik kaydı, bordro vb. herhangi bir belge tespit edilemediğinden, tazminata esas geliri AGİ'siz Asgari Ücret olarak alınmıştır.
Aktüeryal Yönden, Bakiye ömür hesaplamalarında ...Yöntemi kullanılmış, yapılan ödemeye dair rücu talebinin yerindeliğinin tespiti açısından ödemeye esas rapor/hesap tarihi esas alınarak yapılacak hesaplamada; kaza tarihinin 14.11.2019 yani o dönemki genel şartların yürürlüğe girdiği 01.06.2015 tarihinden Sonra ve ödemeye esas rapor/hesap tarihinin de 03.11.2020 yani Anayasa Mahkemesi'nin Genel Şartları İptal kararından Sonra gerçekleştiği, ödemenin yapıldığı tarihte 01.06.2015 yürürlük tarihli ZMMS Genel Şartlarının Anayasa Mahkemesi tarafından zarar hesabı ile ilgili maddelerinin iptal edilmiş olduğu ve geçerli içtihatlar dikkate alınarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yönteminee göre hesaplama yapılmıştır.
Bakıcı ihtiyacının olduğu dönem boyunca davacının maluliyetinin %100 olacağı dikkate alınarak davacı kazazede için 45 gün süre ile kaza tarihinden bakıcı ihtiyacının son bulduğu tarihe kadar yürürlükte olan Brüt Asgari Ücret esas alınarak Bakıcı Gideri hesaplanmıştır.
Sigorta Hukuku Yönünden, Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Karayolları Trafik Kanununun 91.maddesinde düzenlenmiş olup buna göre işletenlerin aynı yasanın 85.maddesinde olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu tutulmuştur. Sözleşme şartı niteliğinde olan ve T.C. Hazine Müsteşarlığınca belirlenen trafik poliçesi genel şartlarının 1.maddesinde sigortanın kapsamı belirtilmiş olup buna göre; sigortacı poliçede tanımlanan aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu poliçede yazılı olan limitlerle kadar karşılamaktadır. Davalı şirketçe temin edilen ZMMS Poliçesinin araç başına limiti 36.000,00 TL’dir. 2918 sayılı KTK 90.madde hükmüne göre " Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır... " şeklindeki düzenleme ile trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde BK haksız fiile ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır. 6098 TBK 49 ve müteakip maddeleri gereğince meydana gelen kaza sebebiyle zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilme zararlarını isteyebileceği gibi, dolaylı olarak uğradığı zararlar da zarar verenden istenebilecektir. Davalılardan araç maliki ve firari sürücüsü, KTK 85.madde düzenlemesi dikkate alındığında, tehlike sorumluluğu nedeniyle zarardan sorumlu olacaktır. Madde hükmüne göre Değişik 1. fıkra: 4199 - 17.10.1996) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. KTK 85/5 maddesine göre (Değişik 4. fıkra: 4199 - 17.10.1996) " İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. " düzenlemesi gereğince araç maliki ve işleticisi olan davalı Kuzey Ege Mob. Ltd. Şti.'nin meydana gelen zarardan araç maliki olmasından dolayı tehlike sorumluluğu bulunması sebebiyle kusursuz olarak, firari araç sürücüsünün kusuru ile sebebiyet verdiği zarardan sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı Güvence Hesabı, plakası belirsiz aracın, kaza tarihini kapsayan ZMM (Trafik) sigorta poliçesinin olmaması sebebiyle davada taraf olarak yer almaktadır. Davalı, 14.06.2007 tarihli 26552 no.lu Resmi Gazete’de yayınlanan 5684 no.lu Sigortacılık Kanununun 14.maddesiyle kurulmuş olup 2918 sayılı KTK’nın Md.91. ve devamında araçlar için trafik poliçesi yaptırma zorunluluğu düzenlenmiştir. KTK 91.maddesi gereğince sigorta şirketleri, işletenlerin KTK 85/1 maddesi gereğince olan maddi ve hukuki sorumluluklarını teminat altına almaktadırlar. Cismani zarara ilişkin talep sigortalının KTK m.85/1 kapsamında ödemekle yükümlü olduğu gerçek zarar olmakla, davalı kuruluş da bu talep yönünden araç maliki ve sürücüsü ile birlikte, maddi tazminattan poliçe teminatı limitine kadar sorumludur. (KTK m.88/1) Olay haksız fiilden kaynaklandığından, davacı şirketin davalıdan alacağına temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edebilecektir.
Sonuç olarak, dava konusu olayda davacı şirkete ZMS sigortalı ... plakalı aracın şoförü...’ın % 80 oranında asli kusurlu olduğu, davalı şirketin ilgilisi olduğu plakası belirsiz aracın şoförünün % 20 oranında tali kusurlu olduğu, mağdur yaya ...’in olayda kusursuz olduğu, davalı ... Hesabının %20 kusur oranına göre Sigorta Tahkim Komisyonu'na sunulan ve ödemeye esas aktüerya raporunun hesap tarihi olan 03.11.2020 esas alınarak dava dışı kazazedenin hesaplanan Sürekli İş Göremezlik Zararının 19.719,51 TL olduğu, Geçici İş Göremezlik Zararının 1.162,21 TL olduğu, Geçici Bakıcı Gideri Zararının 767,52 TL toplamı 21.649,24 TL olduğu anlaşılmış, taleple bağlı kalınarak davalı tarafından ... 22. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 22. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 531,56 TL ilam harcından peşin yatırılan 132,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 398,66 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 7.781,67 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 132,90 TL peşin harç, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 56,25 TL tebligat ve müzekkere giderleri olmak üzere toplam 9.269,85 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının davacıya taraflara iadesine,
Dair Kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinni yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/02/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır