T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/691 Esas
KARAR NO: 2024/476
DAVA: Tespit (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/11/2021
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
-----maddesine göre --- adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız ------ Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Tespit (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasında dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
DAVA/TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin; ----------kimyasallar, beton katkı sektörüne ait özel ana hammaddeler, tekstil sektörüne ait yumuşatıcı ajanlar, su şartlandırma ürünleri, petro kimya sektörüne emilgatör ve demilgatör ve sair hususlara ilişkin olarak kimya sektöründe ürün imalatında bulunduğunu, davacı şirket ve yetkilisi ----- tarafından -------- numaralı proje önerisi ile başvuru yapıldığını, işbu başvurunun inşaat sektörüne yönelik beton performansı ve dayanımını artırmak için kullanılacak hava sürükleyici katkının geliştirmesi ve pilot ölçekli üretimi projesi, yapılan değerlendirme neticesinde desteklenmeye değer bulunarak, mevzuat kapsamında desteklenmesi uygun bulunduğunu, bu husus ---- tarih proje başlangıç tarihi, ------ Karar yazısı ile davacı şirkete bildirildiğini, işbu destek karar yazısı ile ----- tarihinde başlayan ve çalışmaları mevzuata uygun olarak ----tarihinde proje ----- tarafından onaylanıp tamamlandığını, işbu yazı da ekte ibraz edildiğini, davacı şirket ve yetkilisi -----tarafından inşaat sektöründe kullanılmak üzere; -----olarak adlandırılan üretim prosesi ---- ilk davacı şirket ve yetkilisi tarafından beton katkılarında hava sürükleyici işlevi olan ----- Kimyasalının yüksek verim ve çevre dostu proses modellemesi sonucu eldesi ile ilgili olup, -------üretimine------ de ilk davacı firma tarafından başlandığını, bu buluşa ilişkin 02.12.2019 tarihinde davacı şirketçe ----- kurumuna ürünün patentinin alınabilmesi için ---- yapıldığını, işbu başvuru yayının ilanı ---- tarihi olduğunu, işbu hususlar ---- numarası ile-----kurumundan celp edilecek evraklarla sabit hale geleceğini, davacı şirketin ------çalışmaları ile büyük emek, masrafa ve maliyete katlanarak gerçekleştirdiği, üretim proje prosesiyle, ilgili sürecin bilgilerini ve kullanılan hammadde bilgilerini hayatın olağan akışına uygun olarak faaliyetini sürdürdüğü iş yerinde çalışan işçiler ile iş pozisyonları gereği paylaştığını, bilindiği üzere nitelikli iş gücü rekabet piyasasında önem arz ettiğini, işletmeler pazarda söz sahibi olabilmek için yeni ürün, patent veya buluş geliştirmek, kendini yenilemek, yeni ham madde kaynaklarına ulaşmak gibi pek çok gayeyle hareket ettiğini, davacı yanda bu uğurda---- üretim projesi olarak adlandırılan üretim prosesini ------ çalışmaları ile geliştirdiğini, kulanmış, kullanmakta ve hali hazırda da ürün ürettiğini, çalışma hayatının getirdiği düzen ve gereklilikler ile çalıştıkları iş pozisyonları nedeniyle de iş sözleşmesinin tarafları olarak işlerini gördükleri sırada ------- projesi olarak adlandırılan üretim prosesini, üretim sürecini, hammadde bilgi ve kaynaklarını, teknolojik üretim modellerini, işletmenin mahiyeti ile mali değerini, müşteri portföyü gibi davacı firmaya ait pek çok değerli bilgiye de vakıf olduğunu, davacı firma bünyesinde çalışan dava dışı işçiler işe giriş- çıkış bildirgesinde ki tarihlerden de açıkça görüleceği üzere peş peşe ve haklı bir sebep olmaksızın istifa etmek suretiyle iş sözleşmelerini fesh ederek davacı şirketten ayrıldıklarını ve işbu işten aniden ayrılan çalışanların tamamı kısaca üretim sürecine, hammadde ve müşteri portföyüne vakıf olan nitelikli işçi sıfatına haiz işçiler hemen akabinde davacı şirket ile aynı -------yine kimya sektöründe faaliyet gösteren davalı şirkette çalışmaya başladıklarını, muhataplara tarafından davacı şirkete gönderilen cevabi ihtarnameler ile ihtarnamede belirttiği hususların kabul edilmediği bildirildiğini, ancak davacı firmanın eski çalışanlarının firmadan ayrılıp hemen akabinde çalışmaya başladıkları firmada ve / veya işten ayrıldıktan sonra muvazaalı kurdurdukları firma veya başka şekil ve usullerde davacı şirketin büyük emek, masraf, iş gücü ile maliyetlerin en yüksek boyutuna katlandığı ------ ile geliştirilen ürün projesi, ürünün üretim prosesi, ürün mahiyeti gereği katlandığı yüksek maliyetler sonucunda elde edilen --------- bilgilerini davacı yan ile anlaşıp paylaşarak, davacı yanın üretim yapmasını sağladığını, davacının, eski çalışanlar vasıtasıyla öğrendiği davacı firmanın müşterilerine satmaya başlanıldığı, davalı firmanın haksız rekabette bulunduğunu, davacı firmanın bazı müşterilerinin ürün almamasının da etkisiyle sonradan haricen yapılan araştırma ve edinilen duyumlar ile tespit edildiğini, davalı ----- dürüstlük kurallarına aykırı davranarak haksız rekabet ettiğinin, davacıya ait üretim prosesinin bilgilerini davacı şirketin işçisi dava dışı ----- menfaat sağlayarak ------ yapılması için üretim süreci ve ham madde bilgilerini öğrendiğinin bir başka kanıtı da şüphesiz -------davacı firmadan istifa etmesi üzerine hemen arkasından davacı şirket bünyesinde işçi olan nitelikli işçi olarak sınıflandırılabilecek, üretim departmanında görevli müvekkilin üç çalışanı daha haklı bir sebep olmaksızın peş peşe istifa ederek iş sözleşmesini sona erdirip dava dışı işçi -----hemen akabinde davalı ------- göreve başlaması olduğunu, açıklanan nedenlerle ve re’sen nazara alınacak hususlar muvacehesinde; bilcümle dava ve talep hakları ile fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı yan ------ haksız rekabette bulunduğunun tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /TALEP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;TTK 60.maddesi uyarınca işbu davada zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, huzurdaki dava 09/11/2021 tarihinde açıldığını, ancak dava dilekçesi okunduğu vakit dava dışı işçilerin davacı şirketten çıkışının verilip davalı şirkete geçtikleri tarih en erken -----, en geç ise ----- tarihi olduğunu, her iki tarih baz alındığında 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği anlaşıldığını, davacı şirket en geç ihtarnamenin keşide edildiği tarih olan 09/03/2020 tarihi itibariyle davalı şirketin ve dava dışı çalışanların haksız rekabette bulunduğu iddiasında bulunduğunu ve bunu hukuksal anlamda ileri sürdüğünü, bu sebeple ihtarname tarihleri itibariyle kanunun emredici madde hükmü gereğince 1 yıllık zamanaşımı süresi dolduğunu, bu sebeple huzurdaki davanın zamanaşımından reddini talep ettiklerini, davacı tarafın bir varsayıma dayandığını, dilekçesinde sürekli olarak kendi düşüncelerini ifade ettiklerini, soyut beyanlarda bulunulduğu ancak herhangi bir somut delile ve veriye dayanmadıkları görüleceğini, davacı taraf dilekçesinde ----yapılan bir başvurudan bahsettiğini, söz konusu başvuru bir destek başvurusu olduğunu-------- tarafından bu başvuru kabul edildiğini ve yapılacak ise davacı tarafın buluşuna destek sağlanacağı ifade edildiğini, ---- tarafından da bu desteğin sağlandığını, davacı taraf dilekçesinde haksız rekabete ilişin değindiği ------ maddesinden ayrı bir madde için yine delillerinde başvurmuş olduğu patent başvurusunu gerçekleştirdiğini; ancak şu an halen daha patent alımı gerçekleşmediğini, bu sebeple bir takım------ başvurularına delil olarak dayanılması davacının dilekçesinde belirttiği ve buluş olarak adlandırdığı ürünün ----------- tarafından kabul edildiği veya korunduğu anlamına gelmediğini, bunun sadece bir destek başvurusu olduğunu, davacı taraf dava dışı çalışanların kendi şirketinden ayrılarak davalı şirket bünyesine geldiğini ve bu işçilerin alımının davalı şirketin haksız rekabet sağlamak için 'ayartma' ile sağladığını bu nedenle kendilerinin bulduğu ve dava dışı çalışanların bilgi sahibi olduğu ---- ürünün davalı şirkette de üretildiğini ileri sürdüğünü, dava dışı çalışanlardan sadece ------- istifa ettiğini, diğer bahsi geçen üç çalışanın davacı firma tarafından işten çıkartıldığını, bu durum davacının dosyaya sunduğu özlük dosyalarındaki işten ayrılış bildirgesi ile de sabit olduğunu, davacı şirket kendi hür iradesi ile çalışanlarını işten çıkardığını, bunun akabinde dava dışı çalışanlar da yaşamsal faaliyetlerini devam ettirmek zorunda olduklarından ve bildikleri iş kimya sektörü olduğundan dolayı davalı şirketin de o dönem yeni kurulan bir şirket olmasından ötürü davalı şirkette işe girdiklerini, davacı şirket beton kimyasalları sektörünün ana ham maddelerinden olan----- ürünlerini üretebilmek ve satabilmek için dava dışı çalışanlardan -----işe aldığını,----- önceden de tanışmış olduğu ve sektörde başarılı olan --- yeni ürünler üzerinde çalışmak ve ürün geliştirmek amacıyla davacı şirkete girmesine vesile olduğunu, bu sebeple dava dışı edilen bu çalışanların ------ kayıtlarının dosyaya alınmasını talep ettiklerini, bu kayıtlar ile ------ yıllarında---------- firmasında birlikte, ------ yılları arasın aynı firmada, ----- sonra tüm bu çalışanların davacı firmada ve akabinde davalı firmada çalıştıkları görüleceğini, davacı taraf iddiaları doğrultusunda bir değerlendirme yapılacak ise 4 çalışanın da -------- yılında davacı firmaya girmesi ile bu dört çalışan önceki iş yerlerine karşı haksız rekabet uygulamış olacakları sonucu ortaya çıktığını, ancak söz konusu durumun bu yönde yorumlanmasına imkan bulunmadığını, kimya sektöründe kalifiyeli çalışan kişi sayısının azlığı dikkate alındığında bu çalışanların belirli dönemlerde aynı firmalarda çalışmasında herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, bu sebeple davacı tarafın bu yöndeki iddialarının kabulü mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle ve Mahkemenin resen göz önünde bulunduracağı sebeplerden ötürü; öncelikli olarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
DELİLLER: ----Soruşturma Sayılı dosyası, ----- İşyeri işçi dosyları, Tanık Beyanları, -----Raporu, Bilirkişi Raporu, dosyadaki sair tüm bilgi ve belgeler.
TANIK (DAVACI TANIĞI) ------------- yılı aralık ayından beri davacı şirkette muhasebe biriminde çalışırım bu nedenle olayları biliyorum, bizim şirket beton katkı malzemesi üretim ve satışını yapmaktadır, ben şirkete girdiğim tarihten bu yana beton kimyasallarında kullanılan ------- diye bilinen bir maddeyi üretmeye çalışıyordu, benim bildiğim kadarıyla bu ürünü ben işe girdikten bir süre sonra şirket üretmeyi başardı ve satışını da yapıyordu, ben muhasebe biriminde olduğum için bu ürünün satışını takip ediyor, irsaliyesini düzenliyor ve takibini yapıyordum, ----- yılının haziran ayından sonra sıralı olarak ------- bizim şirkette üretim bölümünde işe başlamışlardı ancak bu kişilerin hangi sırayla işe başladıklarını hatırlamıyorum, bu kişiler --- içerisinde bizim şirkette işe başlamışlardı, bu kişiler -------sonuna kadar bizim şirketin üretim bölümünde çalıştılar ve işten yine sırayla ayrıldılar. Ben çıkış nedenlerini ve süreci tam bilemiyorum, bu kişilerin daha sonra bizim daha önce ham madde satışını yaptığımız ve müşterimiz olan ------ firmasına girdiklerini duydum ve kendilerini o firmanın sınırları içerisinde bizzat gördüm, daha sonra bu kişilerin bizim şirketin üretmiş olduğu -------- diye bilinen ürünü orada üretmeye ve satmaya çalıştıklarını duymuştum ancak üretip sattıklarını bilmiyorum. Benim olayla ilgili bilgim ve görgüm bu kadardır, dedi.Davacı vekilinin isteği üzerine soruldu: bu kişiler şirketin üretim bölümünde çalışıyorlardır, bildiğim kadarıyla ---- üretim müdürü olarak, ---- üretim elemanı, ----- ise üretim ve satış elemanı olarak bizim şirkette çalışmıştı bu nedenle bahsettiğim ürünün üretim şekline ve ham madde bilgilerine sahiptiler, dedi.Davalı vekilinin isteği üzerine soruldu: Ben ve mesleğim gereği bu ürünün hangi süreçlerden ve ne şekilde üretildiğini bilemediğim için ne zaman üretildiğini ve nasıl üretildiğini bilmiyorum ancak bu ürünün üretilmesi için şirketin ben işe girdiğim zaman çalışma yaptığını ve sattığını da biliyorum, bu ürünün üretilmesi belirli bir süreci gerektirdiğinden tam olarak ne zaman üretildiğini bilemiyorum, ben teknik olarak tam bilememekle birlikte üretilen ve satılan ürünün ---------olarak olduğunu biliyorum, dedi. Zira ben ürünün satışını ve satış sonrası fatura ve irsaliyesini düzenliyordum ve maliyetini hesaplıyordum, ' şeklinde beyanda bulunmuştur.
TANIK (DAVACI TANIĞI)----- ben davacı şirkette --- yılı kasım ayında üretim yöneticisi olarak çalışmaya başladım. Ben işe başladığımda ----üretim mühendisi, ---- üretim işçisi olarak, ------ isimli şahıs ise ben işe başladığımda işten ayrılmıştı. Ben işe başladığımda bana sormuş olduğunuz ---------- denilen ürünü bizim şirket üretiyordu ancak referans global ürünlere %90 oranında benziyordu, bu ürünü dünyada --------- üretiyordu. Ben işe girdikten sonra bu ürünü biz dünyadaki emsalleriyle aynı şekilde üretmeye başladık. Ben kimya mühendisiyim, daha önce bu konuda tecrübelerim bulunduğu için ürünü o şekilde tamamladım, ben şirket kayıtlarına baktığımda ------- projesi olarak başvurdukları ve bitirdikleri bir projeleri vardı ve ben bu projeleri okumuştum. Bu projeyi okuyup geliştirdim ve ürünü bu şekilde tamamlamayı başarmıştım. Bu ürün için şirket ben işe başlayıncaya kadar çeşitli projeler geliştirdi, sanayi üretiminde yapıp satmaya başlamıştı, bana sormuş olduğunuz ------ davacı şirkette üretim bölümünde çalıştıkları için bahsettiğim ürüne dair tüm üretim metotlarına ve bilgilerine vakıflardı, bu kişilerden ---- ben başladığım sıralarda istifasını sunup işten ayrılma aşamasındaydı hatta ben işi -----devralmıştım. ----- hafta sonra kimya işinde çalışmayacağını, börekçi dükkanı açacağını bildirerek işten kendi isteğiyle ayrılmıştı. Bildiğim kadarıyla ---- mezunudur. Bu kişiler ve ismen bildiğim ------ sonra ---------- başladıklarını öğrendim hatta yine bizde çalışan ------ isimli çalışanımızda bizden ayrılıp orada işe başlamışlardı, bu ürün yapı sektöründe bende bulunan ve pahalı bir ürün olup katma değeri çok yüksektir, bu ürün %80-90 benzer olsa bile piyasada talep gören ve satışı yapılabilen bir üründür. Bu ürünü bir süre sonra davalı şirkette üretip satmaya başladı. Davalı şirket ismi geçen kişiler kendilerinde işe başlamadan önce söz konusu ürünü ------ alıp piyasada satışını yapıyorlardı ancak bu kişiler davalı şirketle çalışmaya başladıktan sonra bizden aldıkları bilgi ve teknoloji ile bizzat üretmeye başladılar hatta bizim ------ aldığımız ham madde ile aynı şirketten tedarik etmeye başlamışlardır bu ham madde başka şirketler tarafından da satışı yapıldığı halde bizim çalıştığımız tedarikçi şirketten almışlardır. Ben piyasadan davalının ürettiği bir ürünü temin edip incelediğimde bu ürünün 2019 yılında bizim şirket tarafından üretilen ürünle aynı olduğunu görmüştüm, bu ürün global ürünün %90 benzeri bir üründü, yukarıda açıkladığım gibi biz bunu %10 daha geliştirerek referans ürünle aynısını yapmıştık. Davalılar bizim şirkette yaklaşık 2 ay daha çalışmış olsalardı ürünün %100 aynısını üretebilecek duruma gelirlerdi. Bu şekilde üretim yapmak için önemli bir yatırım da gerekmektedir, bu ürünün üretilmesi için yaklaşık 1.000.000 EURO yatırım yapılması gerekmektedir, bu yatırımı yapmak suretiyle ismi geçen kişilerin de katkısıyla davalı şirket bu üretimi yapmış ve satmıştır, şuanda duyduğumuza göre davalı şirketin üretim konusunda sıkıntılar yaşamaktadır, bildiğim kadarıyla halen -------davalı şirkette çalışmaya devam etmektedir, dedi. Davacı vekilinin isteği üzerine soruldu: davalı şirket davacı şirketin 2019 yılı ürününü birebir üretmiş ve satmıştır, bu üretimde üretim teknolojisi ve bilgileri de tamamen davacı şirketten elde edilen ve orada öğrenilen bilgilere dayalı olarak yapılabilir, başka türlü üretilmesi mümkün değildir, davacı şirket -------- yılları arasında bu ürünü üretmek için en az 1.000.000 EURO ----- yapmak suretiyle bu ürünü üretmeyi başarmıştır, ben de davacı şirkette işe başladıktan sonra bu süreci ve bilgileri kullanarak ürünü dünyadaki benzerleri ile birebir olarak tamamlayıp üretmeye katkı yapmıştım. Ben bu ürünü 2 ayda ------ getirmiştim çünkü bahsettiğim altyapı ve geçmiş benim işimi kolaylaştırmıştı yoksa bu ürünün kısa sürede üretilmesi mümkün değildir dedi. Davalı vekilinin isteği üzerine soruldu: ben işe girmeden önce davacı şirketin ürettiği ürün benim ürettiğim ürünün %90 benzeriydi, yukarıda ifade ettiğim gibi kimyasal yapısı aynı olmakla birlikte ben geliştirmek suretiyle en son haliyle üretmiştik ' şeklinde beyanda bulunmuştur.
TANIK (DAVACI TANIĞI) -----Ben yüksek kimyagerim. ----yılları arasında davacı ------- Müdürü olarak çalıştım. Beton kimyasallarında kullanılan trizobutilfosfat bir madde vardır, bu ham maddeyi ------- üretti. Ben o dönemde bu ürünün -------çalışmalarında birebir bulundum. Laboratuvar denemelerini birebir yaptım. Ürünün ortaya çıkmasına destek oldum. Ben oradayken bu ürünü ------- bünyesinde üretmiştim ve büyük üretim sürecine geçti. Ben büyük üretim sürecinde ---- ayrıldım. Bu ürün ---- üretilen bir üründü, ---- üretilmiyordu,---------geliyordu. ----------- üretmek bununla ilgili bir fabrika kurmak hali ile yola çıktı. Benim davalı şirket ile bir bilgim yok, sadece sektörden tanıyorum. Çalışanlarını tanırım ancak bu konu ile ilgili bir irtibatım yoktur. Bu ürün özel bir ürün ve üretimi zor olan bir üründür. ----- üründür, benim bilgim görgüm bundan ibarettir ' şeklinde beyanda bulunmuştur.
TANIK (DAVALI TANIĞI) ------- ben kimya mühendisiyim, ----- bölümünden mezunum. Ben davacı şirkette-------- yılı haziran ayında üretim müdürü olarak işe başlamıştı. Ben işe başladığımda davacı şirket kimyasal çözelti bir sıvı yapıp satıyordu. Ben işe başladıktan sonra dava konusu olan ------------diye bilinen ürünü üretmeye karar verdik, bu sırada bu ürünü üretecek hiç bir ekipman ve personelleri yoktu, benden başka o sırada kimya mühendisi çalışanı da yoktu, benden önce bir kimyager çalıştığını duymuştum, bu ürünü ham madde bilgisi ve üretim hususu ve şekli internet ortamında kimya bilgisi olan bir kişinin anlayacağı şekilde bulunmaktadır, ben bu ve benzeri açık kaynaklardan araştırmalar yaparak ürünü üretmeye karar verdik, şirket beton kimyasalları konusunda faaliyet gösterdiği için ve aynı sektörde satışı yapılan ve bilinen bir ürün olduğundan onlarda üretilmesine olumlu baktılar, bu ürün için belirli bir yatırım yapılması gerekmektedir, 100.000-150.000 Dolar gibi bir rakamla ürünün üretilmeye başlanması mümkündür, bu ürün için cam reaktör, paslanmaz çelik eşanjör ve gerekli ekipmanları alarak üretim yapmaya çalışmaya başladık. Biz bu ürünü %97-98 oranında muadil olarak üretmeye başladık, kimya sektöründe %99,5 ve üzeri gerçeğe yakın olarak kabul edilir, biz bu ürettiğimiz ürünü piyasada satışına başlamıştık, bu ürüne marka yada patent alınması ve kullanılması şirketin kendi tercihidir, bu ürüne biz o zaman-----ismini verip ticaretini yapmaya başlamıştık. Ben ------ ayında işten çıkarıldım ancak yasal haklarımı almıştım. Ben işten neden çıkarıldığımı açıkçası bilemiyorum, benden 1 ay önce sayış müdürü olarak görev yapan ----- istifa ederek ayrılmıştı,------hafta gibi bir süre sonra işten çıkarıldığını öğrenmiştim. Ben ------ önce --------müdürü olarak başlamıştım. Ben burada davacı şirketten ayrıldıktan 1 ay sonra işe başladım çünkü işten ayrıldığımı duyunca aynı sektörde faaliyet gösteren bu şirket bana iş teklifinde bulunmuştu. Ben yaklaşık 1 yıl sonra davalı şirkete geçiş yaptım ve orada ------------müdürü olarak çalışmaya başladım. Ben davalı şirkete geçtikten sonra ------- isimli ürünü üretmek için yeniden çalışmalara başladım ve yaklaşık 1 yıl sonra 100.000-150.000 Dolar yatırım yaptım, benden önce ---- şirkette işe başlamıştı, --------- sonra işe başladı. Bu kişiler beni tanıdığı ve güvendiği için benimle çalışmak istemişlerdi. Ben ---------kimyada %100 oranında yapamadığım ürünü ------ yaptığım çalışmalarla %99,5'dan fazla oranda yapmayı başardım. Biz halen bu ürünü yapmaya ve satmaya devam ediyoruz, dedi. Bana göstermiş olduğunuz --------- tanıyorum ben davacı şirketten ayrılmadan önce kendisi yaklaşık 2 hafta önce işe başlamıştı. Ben üretim müdürü olduğum halde kendisi benimle aynı pozisyonda işe başlamıştı bu nedenle beni işten çıkarttıklarını düşünüyorum, dedi. Bu ürünün argesi tamamen şahsıma aittir, ben yatırımcının daha doğrusu davacının kararı nedeni ile ve yüksek maliyet bulunduğundan davacıda çalışırken yapmış olduğum ürünün patentini almamıştım. Şuanda da patent için hiç bir girişimimiz yoktur zira internet ortamında herkes ulaşabilmektedir. Biz şuanda bu ürünün ham maddesini ------ alıyoruz. Ben -------- çalışırken ham maddeyi ----- elde ediyorduk, ben davalı şirkete geçtikten sonra ----bir yer keşfettik ve oradan almaya başladık, biz ---- herhangi bir ham madde almıyoruz, bu ham madde genelde ---bulunmaktadır, bu ürünün ithalatı da izine tabidir, dedi.Davacı vekilinin isteği üzerine soruldu: ben ---- başladıktan sonra davacı şirket -------- isimli ürünü üretmeye başlamıştır, bu ürünün argesini de ben yaptım, dedi.Davalı vekilinin isteği üzerine soruldu: Ben davacı şirkette çalışırken -------- ürününü birebir üretemediğimiz için ve sektör de kabul etmediği için ürettiğimiz ürüne--------olarak isim verip satışını yapmaya çalışıyorduk. Bizim fabrikada kullandığımız teknoloji ve ekipman davacı şirkette kullandığımızdan çok farklıdır, ancak şuanda davacının nasıl bir teknoloji ve ekipman kullandığını bilmiyorum, bu şirketler aynı sanai içerisinde faaliyet göstermektedir, yaklaşık 1 KM mesafe vardır aramızda. ' şeklinde beyanda bulunmuştur.
TANIK (DAVALI TANIĞI)---- Ben ----- aralık ayına kadar üretim elemanı olarak çalıştım. ---- yılında ayrıldıktan 2 hafta sonra davalı şirkette çalışmaya başladım. Ben ----- işe başladığımda---- üretim müdürü olarak orada çalışıyordu. Biz çalıştığımız süreçte malzeme çözücü ürünler getirip satıyorlardı. Bu ürünü suda çözüp tankerlerle satıyorlardı. Ben işe girdiğimde --------isimli ürünü şahsen biliyordum, firmanın bu ürünü üretmek için ben işe girmeden önce herhangi bir faaliyeti yoktu daha doğrusu ben böyle birşey görmedim ancak ben işe girdikten sonra ---- ve diğer arkadaşlarla bu ürünü geliştirip ürettik ve bu ürüne ---- vermiştik. Biz bu ürünü ilk defa ------- yılında üretmiştik daha sonra üretmeye devam ettik ancak birebir aynısını yapmayı başaramadık. Daha sonra ben işten çıkarıldım ve davalı şirkete geçtim. Davalı şirkette yaklaşık 1 yıl çalıştıktan sonra birlikte yeniden --------denilen bu ürünü üretmeye karar verdik ve yaklaşık 1 yıl süreyle -------- yapıp ürünü üretmeyi başardık. Biz bu ürüne ilişkin gerekli bilgiler internet ortamında zaten vardır biz gerek internet ortamındaki bilgilerden gerekse önceki tecrübelerimizden yararlanarak ürünü ürettik ve satışını yapmaya başladık. Benim davacı şirkette çalıştığım dönemde üretilen ürünle şuan davalı şirketin ürettiği ürün arasında proses olarak büyük fark vardır, dedi.
Tanık devamla; 6100 sayılı HMK'nin 261/5 maddesi gereğince tarifeye göre ücret ve tanıklık için yapmış olduğu giderler yönünden herhangi bir ücret talebim yoktur dedi. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, dedi.Davacı vekilinin isteği üzerine soruldu: ben --------isimli ürünün ham maddesini daha önceden biliyordum ancak bu ürünün ham maddesini ilk defa davacı şirkette çalıştığımız dönemde kullanmayı öğrenmiştim, dedi. ' şeklinde beyanda bulunmuştur.
TANIK (DAVALI TANIĞI) ----- Ben ----- 2019 ekim ayına kadar davacı şirkette satış müdürü olarak çalışmıştım, ben ilk girdiğimde bana sormuş olduğunuz-----yoklardı, davacı şirketin sahibi olan ------- beni pc isimli ürünü üretmem ve satmam için beni şirkete davet edip işe almıştır bu durum iş sözleşmemde de mevcuttur, ben bu ürünü ----- yılında davacı şirkette üretip sattım, o sırada ------isimli ürün üretilmiyordu, ben öncesinde şirketin bu ürüne ilişkin çalışma yapıp yapmadığını bilemiyorum, ancak net olarak söyleyebilirim ki ----- davacı şirketin -----------isimli ürüne ilişkin hiç bir somut faaliyeti yoktu, beni işe başladıktan 1 hafta içinde satış biriminde çalışan ismini hatırlayamadığım kişi ve üretimde çalışan ismini hatırlamadığım iki hanım işten çıkartılmıştı, bu olayın akabinde benim tavsiyem üzerine ----- başladı ve pc projesi başarılı oldu ve satıldı.---- bey bu projeden memnun kaldığı için ---------isimli ürünü de üretmeye niyet etti ve bize söyledi ve biz de bu konuda -----hanımla birlikte çalışmaya başladık daha doğrusu---başkanlığında ----------çalışmalarına başladık. Uzun uğraşlar sonucunda bir ürün üretmeye başladık ve piyasada satışa sunduk. Bu ürüne ----- vermiştik. Bu ürün ilk anda %77 oranında benzerlik taşıyordu daha sonra bunu geliştirerek %85'e çıkardık ve %85 oranı bulduğumuzda satmaya başladık, bu ürünü en son ayrıldığımda %94 yada %92 oranında benzerlikle ürettiğimiz aşamada ben işten ayrılmıştım. Ben ayrıldığımda ------- hala işte çalışmaya devam ediyorlardı. Benim ayrılma sebebim ekonomik anlaşmazlıklar nedeni ile olmuştur. Ben yaklaşık 3 ay sonra aynı alanda faaliyet gösteren davalı şirkette genel müdür olarak işe başladım. Ben ------- alınmalarına ben vesile olmuştum. Bunların -------- ayrılma sebeplerini tam bilemiyorum ancak işten çıkarıldıklarını biliyorum. Bu kişileri ben daha önceden tanıdığım ve güvendiğim için davalı şirkette işe alınmalarını sağladım. Biz ---------isimli ürünü üretmeye karar verdik ve yaklaşık 1 yıl ----------------laboratuar çalışması yaptık ve ürünü kısmen üretmeyi başardık. Şuan itibari ile %100 oranında ----------isimli ürünü üretiyoruz. ---- aslında bir ham madde olup buna ticari isim verilmesi mümkün değildir, bu ham maddeyi ------- uzun süredir sektörde çalışan kişiler olduğumuz için doğal olarak bu tür ürünlerin üretimini biliyor ve dünyadaki gelişmeleri de takip ediyorum, bu nedenle bizim işimizin gereği olarak çalıştığımız şirkette üretim yapmamız son derece doğaldır. Bu ürünle birlikte biz --------- iki farklı ürün daha üretmiştik. Bunların isimleri ------. Davacı vekilinin isteği üzerine soruldu: ben --------isimli ürünün üretiminde kullanılan ------ isimli ürünü ilk defa davacı şirkette kullanmıştım. Bizim----- ürettiğimiz hiç bir ürün davacı şirkete ait resmi bir kaydı yoktu ve olması da mümkün de değildir hatta şuanda çalıştığım davalı şirkette de mümkün değildir, bu işi başka şirketler de----------- yapmaya başlamışlardır. Ben davacı şirketin şuanda ------------isimli ürünü üretip üretmediklerini bilmiyorum. Ancak bizim ürettiğimiz ürünün satışı devam etmektedir, dedi.Davalı vekilinin isteği üzerine soruldu: davacı şirkette kullandığımız teknoloji ve metot ile davalı şirkette kullandığımız teknoloji ve metot tamamen farklıdır.' şeklinde beyanda bulunmuştur.
İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ VE VAKIALARA GÖRE DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLARI :Dava , 6102 Sayılı TTK'nin 56 (1)-b maddesi gereğince Haksız Rekabetin Tespiti istemine ilişkindir. (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) 6100 Sayılı HMK'nin 118 ilâ 315 maddelerinde düzenlenen yazılı yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiş ve uyuşmazlık belirlenmiştir. Akabinde taraflar sulh veya arabuluculuk yoluyla uyuşmazlığı çözmeleri için teşvik ve teklif edilmesine rağmen duruşmaya katılan taraf vekillerinin bunu istemediklerini beyan etmeleri üzerine üzerine tahkikata geçilerek gerekli işlemler ve araştırmalar tamamlanmış ve sözlü yargılama aşamasına geçilerek duruşmaya katılan taraf vekillerinin son sözleri alınıp zapta geçilerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.
Bilindiği üzere Tespit davası ise 6100 sayılı HMK ' nin 106. maddesinde;
1- Tespit Davası yolu ile mahkemede bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.
2- Tespit davası açanın kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.
3- Maddi vakıalar tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz." şeklinde düzenlenmiştir.
Buna göre tespit davası davacı tarafın bir hukuki ilişkinin varlığı, yokluğu veya içeriğinin belirlenmesi hakkında tespit hükmü elde etmek amacıyla açtığı davadır. Tespit davası ile sadece taraflar arasında ki hukuki ilişkinin varlığı, yokluğu ya da tereddütlü içeriği tespit edilir. Kanunda belirtilen haller dışında tespit davası açmak isteyen davacı eda davası ile inşai davalardan farklı olarak korunmaya değer güncel bir yararının bulunduğunu açıkça ispat etmek zorunluluğu altındadır.
6102 sayılı TTK'nin amaç ve ilke başlıklı 54. maddesinde ise " Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. " denilmiştir. Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ilgili ticari uygulamalar başlıklı TTK'nin 55/1 maddesi “aşağıda sayılan haller haksız rekabet hallerinin başlıcalarıdır:1- e “...iş şartlarına uymamak, özellikle kanun veya sözleşmeyle, rakiplere de yüklenmiş olan veya bir meslek dalında veya çevrede olağan olan iş şartlarına uymayanlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur.” TTK'nin 56 /1 “Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a-Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b-Haksız rekabetin men’ini ., d-kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini isteyebileceği düzenlenmiştir. Bu davalardan haksız rekabetin tespiti, men’i ,ref’i davaları bakımından, zarar tehlikesinin varlığının davacı tarafça ispatı yeterli görülmüş, ancak maddi ve manevi tazminat davaları bakımından davacının zararı ve miktarını TBK'nin 50. maddesi gereği ispat etmesi gerektiği düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar, toplanan deliller ve yapılan yargılama ışığında somut olaya baktığımızda ; davacı şirketin -------------- kimya sektöründe ürün imalatı ve pazarlaması alanında faaliyet gösterdiği yine davalı şirketinin de aynı yerde ve aynı alanda faaliyet gösterdiği dosyada bulunun bilgi, belge ve deliller ile sabit olup taraflarında kabulündedir. Mahkememizce açılan işbu dava üzerine taraf teşkili sağlanarak davacının işbu tespit davasını açmakta hukuki yararının bulunduğu anlaşılmakla işin esasının incelenmesine geçilmiş, taraf vekillerince gösterilen bilgi ve belgeler ile davanın niteliği gereği resen toplanması gereken sair belge ve deliller getirtilmiş ve öncelikle işin niteliği gereği taraflarca gösterilen tanıklar dinlenmiştir. Buna müteakip 6100 Sayılı HMK'nin 266. maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektirdiği anlaşılmakla, aynı yasanın 266 vd maddeleri gereğince dosyanın mahkememizce -------- resen seçilecek olaya uygun ve uzmanlığı bulunan bilirkişi heyetine verilerek rapor düzenlenmesi istenmiştir. Bilirkişiler ------tarafından düzenlenen raporda sonuçta; Mevcut mukayese konusu -------- olarak genelde fosfor triklorür ve sodyum izobutilat reaksiyona sokularak elde edilen kokusuz, berrak, yoğun kıvamlı, sıvı bir ürün olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda ilgili yönetmelikler incelendiğinde kimyasal formülün yapısı görüldüğü, Davada uyuşmazlık konusu olan ----- isimli ürünün ülkemize yurt dışından ithal edilerek getirilmekle birlikte iç piyasada da üretiminin mümkün olduğu, Uyuşmazlık konusu olayda;----------Tarafından Hazırlanan Uzman Heyeti Değerlendirmesi incelendiğinde üretim aşamasının ve prosesin sağlıklı bir şekilde cereyan etmesinde 6ay-1 yıl bir zaman zarfının en az sürede gerekeceği bu bağlamda daha önceden bilgi birikim ve deneyime sahip personelin etkisi ile ancak kısa sürede ilgili kimyasal hammadde olan ------ isimli ürünün üretiminin yapıldığı belirtildiğinden bu noktada belirtilen tespit ve kanaatin uygun olduğu, yukarıda belirtilen hususlar itibariyle incelemeye konu --------- özellik gösterdiği, belirtilen otomasyon üretim proses ve sisteminin önceden vaki tecrübeye bağlı olduğu, davalı firmada çalışan personeller ve tecrübe olmadan kısa sürede bir üretimin mümkün olmadığı, -------üretimi, depolanması ve satışında istenilen etkiye ve kimyasal yapısındaki deformasyonun önlenmesine ve farklı bir kimyasal yapısına sahip olmadığından ----------- yapılan üretim aktarma hattının davacı firma üretim, satış bilgi birikimi kullanılarak elde edilmiş olduğu kanaatine varılmış olduğu, TTK m. 55/1/b/3 anlamında davalının fiilinin haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin tespit ve görüşlerini içeren rapor verilmiştir. Mezkur bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilerek vaki beyan ve itirazları değerlendirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporu ve uzman raporu bir yana; tanık olarak dinlenen ----beyanlarına göre kendisinin öncesinde davacı şirkette üretim müdürü olduğu ve ---------ürünün üretildiği, daha sonra tanığın davacı şirketten ayrılarak davalı şirkette aynı görev ve unvan ile çalışmaya başladığı ve söz konusu ürünü davalı şirket bünyesinde de ürettiği net bir şekilde anlaşılmıştır. Yine davalı tanığı ------beyanları da bütün üretim sürecini tüm çıplağıyla gözler önüne sermektedir. Davacı tanığı -------- beyanları ise diğer tanık beyanlarına ve somut olaya adeta bir panorama çizmek suretiyle vakıaların gerçekleşme biçimini her yönüyle aydınlatmış durumdadır. Mahkememizce kuşkusuz tanıkların ses tonundan tüm hal ve hareketleri hakimlik bilgi ve tecrübesine göre ekonomik sebepler ile sosyolojik ve psikolojik hususlar yönünden tek tek gözlemlenmiş ve sonuçta bütün tanıkların beyanlarının halka halka birbirlerini doğruladığı ve bu kapsamda davalı şirket tarafından bilirkişi raporunda gösterilen TTK'nin 55/1/b/3 maddesinden ziyade TTK'nin 55/1/c maddesinde bulunan 'Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma ile d fıkrasında bulunan 'Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; özellikle, gizlice ve izinsiz olarak ele geçirdiği veya başkaca hukuka aykırı bir şekilde öğrendiği bilgileri ve üretenin iş sırlarını değerlendiren veya başkalarına bildiren dürüstlüğe aykırı davranmış olur hükmünün ihlal edildiği tespit edilmiştir. Kaldı ki işini niteliği ve davaya esas ürünün özelliklerine göre kolayca üretilmesinin mümkün olmadığı, belirli bir --------çalışması gerektirdiği ve bunun temelinin davacı şirket tarafından oluşturulduğu anlaşılmıştır. Davacı şirket bünyesinde çalışırken öğrenilen bilgilerin insan zekasının gereği olarak taşınacağı ve yeni başlanılan iş yerinde kullanılacağı da maruftur. Öyle ki olayda davacı şirkette ürünü geliştirip üreten ekip davalı şirket bünyesine geçmiş, davacı şirkette çalışırken ürettikleri ürünün aynısını belki bir miktar geliştirerek üretmeye devam etmişlerdir. Öte yandan uzman raporu ve bilirkişi raporu da birbirini teyit etmekte olup heyet raporunun gerekçeli , denetime açık ,hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğu da kabul ve takdir edilmiştir. Davalının, davacının belirli bir yatırım ve---- çalışmaları sonucunda elde ettiği üretim yöntemlerini ve teknolojisini ------- daha önce orada çalışan işçiler vasıtasıyla ele geçirip kullanmaya matuf eylemlerinin davacı şireketin zararına sonuçlar doğurduğu ve/veya doğuracağı açıkça ispat edilmiş ve anlaşılmış durumdadır. Binaenaleyh; davacı şirket tarafından davanın, TMK'nin 6 ve HMK'nin 190.maddeleri gereğince ispat edildiği, davanın yerinde ve haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle davanın kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nin 106 ve 6102 sayılı TTK'nin 56/(1)-a maddeleri gereğince davanın kabulü ile; davalı şirketin davaya konu ----- ürününün üretilmesine ilişkin eylemlerinin davacı şirkete karşı haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine karar verilmiştir.------- 6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden aynı yasanın 326/1. maddesi gereğince tamamen davalı taraf sorumlu tutulmak suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)6100 Sayılı HMK'nin 106 ve 6102 sayılı TTK'nin 56/(1)-a maddeleri gereğince davanın kabulü ile; davalı şirketin davaya konu-----------ürününün üretilmesine ilişkin eylemlerinin davacı şirkete karşı HAKSIZ REKABET TEŞKİL ETTİĞİNİN TESPİTİNE,
2-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 59,30 TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 368,30 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, 628,00 TL posta masrafı ve 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.255,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davacı vekili için; karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nin 323/1-ğ , Avukatlık Kanunu'nun 169 ve A.A.Ü.T.'nin 1. maddeleri gereğince A.A.Ü.T. ekinin II.Kısım II.Bölüm 9.bendi uyarınca hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına, )
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle ----------- Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/07/2024
Dilekçeniz oluşturuluyor. Bu süreç biraz zaman alabilir, ancak sıkılmamanız için aşağıda dilekçe oluşturulmasını istediğiniz konuda benzer içtihatları listeledik. İncelemek isteyebilir veya bekleyebilirsiniz. Dilekçeniz oluşturulduktan sonra ekranda sizinle paylaşılacaktır. Sabrınız için teşekkür ederiz!