İSTANBUL 3.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/491 Esas
KARAR NO : 2024/82

DAVA : FSEK - TAZMİNAT
DAVA TARİHİ : 04/08/2021
KARAR TARİHİ : 15/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK - Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile müvekkili arasında, müvekkilinin yapımı olan ve ...'de yayınlanan " ... " isimli dizi filmin ana karakter oyunculuğu rolü için 08/10/2020 tarihinde dizi film oyunculicracı ve hakların devir taahhütü/devri sözleşmesinin imzalandığını, dizinin yayın hayatına başlamasından sonra davalı oyuncu ...'in "..." karakterini canlandırdığını ve bu şekilde 2020-2021 yayın sezonu içinde .... bölüme kadar yer aldığını, dizi film devam ederken ve senaryoya göre ... karakteri için çeşitli hikaye, kurgu ve gelecek sezon bölümleri için senaryo çalışmaları, buna göre çekim mekanları oluşturulurken, karakter üzerine yatırım ve planlama ve belirli maliyetler harcanırken davalı oyuncu ve ajansın, haklı hiçbir neden ortada yokken aniden müvekkili yapımcıya gönderdikleri bir mail yazısı ile tek taraflı olarak çeşitli mazeretler, sağlık sorunu, covid gibi bahaneler ve maile ekledikleri özel hastaneden aldıkları doktor raporu ile özellikle sağlık sorunu ve Covid gerekçesini öne sürerek sözleşmeyi tek taraflı feshettiklerini bildirdiklerini, müvekkili tarafından cevaben tek taraflı feshin kabul edilmediğine dair mail gönderildiğini, bunun üzerine davalıların bu defa ... 30.Noterliği ... tarih, ... yevmiye nolu fesih ihbarını gönderdiklerini, davalı oyuncunun rolünün olduğu "..." dizi filminin ... Bölümü sahne ... 'in çekimlerinin yapılacağı 16.04.2021 tarihinde ...'de kurulan çekim setine tüm aramalar, ısrarlar ve bildirimlere rağmen gelmediğini, mevcut durumun çekimlere katılmama tutanağı ile kayıt altına alındığını, ilerleyen günlerde davalılar ile müvekkil şirket yapımcısının yüz yüze görüşmek üzere bir araya geldiklerini, davalı oyuncu ve davalı ajansın, oyuncunun çok ciddi sağlık problemleri olduğunu, sağlığını tehlikeye atamayacaklarını, Covid rahatsızlığı olduğunu, bu nedenlerle diziye devam edemeyeceklerini, oyuncunun çekim setlerine girmesinin ciddi can tehlikesi oluşturacağını, setlerde oyunculuk yapmaya sağlığının el vermediğini, geri dönülemez sağlık sorunlarına yol açacağını bildirmeleri üzerine müvekkili şirket yapımcısının bu durumu anlayış ile karşıladığını, sezon finalinin bitirilmesi için, oyuncuyu yormayacak şekilde birkaç kısa sahnenin olacağı ... Bölümlerin tamamlanması ve sezon finalinin yapılması için oyuncunun son dört bölüm çekimlerini de tamamlaması ile dizideki oyunculuk görevinin sonlandırılmasını kabul ettiğini ve 24.04.2021 tarihinde oyunculuk görevi sona erdirme ve ibra protokolünün imzalandığını, ancak davalı oyuncunun "..." dizisinden ayrıldıktan 1 hafta sonra ... Kanalında başlayacak " ..." isimli dizide oyuncu olacağı haberlerinin çıkmaya başladığını, bu durum araştırıldığı zaman doğru olduğunun görüldüğünü, sağlık sorunu ve covid için doktor raporu alıp yapımcısına ileten, çekim setlerinde olmasının sağlığını tehlikeye attığını söyleyen bir oyuncunun yer aldığı diziden ayrıldıktan bir hafta sonra gidip başka bir dizi filmde oyunculuk yapmasının, açık ve net bir şekilde yapımcının iyiniyetinin suistimal edilmesi, aldatılması ve kandırılması olduğunu, taraflar arasındaki 08/10/2020 tarihli dizi film oyunculicracı ve hakların devir taahhütü/devri sözleşmesinin feshedilmediğini, sadece oyuncu ve ajansın görevlerinin sonlandırıldığını, davalıların dürüstlük, doğruluk ve iyiniyet kurallarına aykırılık teşkil eden haksız eylemlerinin, söz konusu sözleşmenin "MADDE 11- Fesih ve Cezai Şart, 11.2. Ancak OYUNCU'nun Madde-4.1, 4.2 ,4.3, 4.4, 4.7, 4.8, 4.10.1, 4.10.2, 4.10.3, 4.20, 4.24, 6 ve 10'daki yükümlülüklerini ihlali hallerinde YAPIMCI'nın bu nedenlerle uğrayacağı müspet- menfi, yoksun kalınan kar vb. tüm zararları yanında , bunlara ek olarak 150.000 TL.(YüzElliBin TL.) cezai şartı ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. OYUNCU, bu maddede yazılan cezai şart miktarını YAPIMCI'nın B.K. 179/2 uyarınca uğradığı zarar ve ziyanlar ile birlikte talep edebileceğini, cezai şart talebinin seçimlik olmadığını, her hangi bir tesir ve baskı altında kalmaksızın işbu cezai şart maddesindeki miktarı ve yazılı hususları anladığını, cezai şart koşulu hakkında açıkça bilgilendirildiğini, bu koşulun içeriğini öğrenme imkanının sağlandığını, YAPIM için YAPIMCI” nın yaptığı harcamaların, yatırımların çapının ve büyüklüğünün bilincinde olduğunu, hür ve serbest iradesi ile bu maddedeki yazılı hususları kabul ettiğini beyan ve taahhüt eder." hükmünün uygulanmasını gerekli kıldığını, bu nedenlerle davalı oyuncu ...'ten sözleşme MADDE 11- Fesih ve Cezai Şart, 11.2. uyarınca 150.000 TL. (YüzElliBin TL.) cezai şart miktarı ile davalı ... .ŞTİ.'nden Sözleşme MADDE 11- Fesih ve Cezai Şart, 11.3. Uyarınca aykırılık tarihine kadar YAPIMCI tarafından AJANS'a ödenmiş olan Ajans Komisyon bedelinin toplam tutarı cezai şartının ödenmesi taleplerinin olduğunu, borcun kararlaştırılan yer ve zamanda ifa edilmemesi halinde kararlaştırılan ceza koşulunun ifaya eklenen ceza koşulu olduğunu, ifaya eklenen ceza koşulunda, seçimlik ceza koşulundan farklı olarak alacaklı asıl edimle birlikte ceza koşulunun ödenmesini de isteyebileceğini, iddia ederek, tazminat ve cezai şarta hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: 08.10.2020 tarihli sözleşmenin haklı ve hukuki gerekçelerle 12.04.2021 tarihinde feshedildiğini, müvekkilleri haklı olduğu için taraflar arasında 12.04.2021 tarihli oyunculuk görevi sona erdirme ve ibra protokolünün imzalandığını, bu protokolün 3.3. maddesinde hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde tarafların birbirlerini tamamı ile (tazminat ve sair hak ve talepler de dahil olmak üzere) ibra ettiklerinin yazılı olduğunu, bu protokole rağmen davacının dava açmasının tamamen mesnetsiz olduğunu, davacının müvekkili şirketin ve diğer müvekkili oyuncunun son 4 bölüm ücretlerini ödemediğini, sözleşmenin feshedilmesinden 4 gün sonra davacının müvekkili oyuncu hakkında haksız olarak tutanak tutturduğunu, müvekkili oyuncunun başka bir yapımda rol almasının hakkı olduğunu, davacı şirketin oyunculuk sözleşmesinin pek çok hükmünü ihlal ettiğini, oyunculuk sözleşmesinin genel işlem şartları içermekle hükümsüz olduğunu, davacının sette Covid önlemlerini hiçe saydığını, sette sık sık Covid vakalarının görüldüğünü, müvekkili oyuncu da dahil bir çok oyuncunun Covide yakalandığını, kötü niyetli olan tarafın davacı taraf olduğunu, ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davanın hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu, davaya dayanak 08/10/2020 tarihli sözleşmenin müvekkili tarafından haklı ve hukuki gerekçelerle 12/04/2021 tarihinde fesh edildiğini, müvekkili olan oyuncu ve diğer davalı Ajans tarafından yapılan fesihin haklı ve hukuki olduğunu, sözleşmenin fesih konusunda müvekkili oyuncunun tamamen haklı olduğu için taraflar arasında 24/04/2021 tarihli "Oyunculuk Görevi Sona Erdirme ve İbra Protokolü" imzalandığını, davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
CEVABA CEVAP: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; izah edilen ve mahkemece re’sen değerlendirilecek sebeplerden ötürü fazlaya dair tüm talep hakları saklı kalma üzere ; davalı tarafından sunulan davaya cevap dilekçesi ve içeriğinin aleyhte olan kısımlarının reddi ile davanın kabulünü, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılar tarafına müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İKİNCİ CEVAP: Davalı ... A.Ş vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; Haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri, her türlü masraf ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; taraflar arasında imzalanan 08/10/2020 tarihli "dizi film oyuncu/icracı ve hakların devir taahhütü/devri sözleşmesi" hükümlerine davalıların aykırı hareket ettikleri iddiası ile davalı oyuncu ...'ten sözleşmenin 11.maddesi uyarınca 150.000 TL cezai şart talebi ile davalı oyuncunun 16/04/2021 tarihinde ''...'' dizisi çekimlerine katılmaması, sete gelmemesi ve bu nedenle dizi film çekimlerinin yapılamamasına sebebiyet vermiş olduğu iddiası ile davacı yapımcının setin maliyeti olarak uğradığı 100.000 TL olmak üzere toplam 250.000 TL cezai şartın/ maddi tazminatın fazlaya dair tüm talep/haklar saklı kalmak üzere şimdilik 5.000 TL'sinin, davalı şirketten sözleşmenin 11.maddesi uyarınca davacı yapımcı tarafından davalı ajansa ödenen ajans komisyon bedeli olmak üzere toplam 31.000 TL cezai şarttan/ maddi tazminattan fazlaya dair tüm talep/haklar saklı kalmak üzere şimdilik 2.500 TL’sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi (reeskont faizi) ile birlikte davalılardan tahsili istemlerine ilişkindir.
Davacı vekilinin delil olarak 08/10/2020 tarihli Dizi film oyuncu/icracı ve hakların devir taahhütü/devri sözleşmesi, 12/04/2021 tarihli fesih e-mail kaydı, karşı e- mail kaydı, ihtarnameler, 16/04/2021 tarihli çekimlere katılmama tutanağı, 24/04/2021 tarihli oyunculuk görevi sona erdirme ve ibra protokolü, " ... " dizisi ...haberi, "..." dizisi görüntüleri ve ... röportajına dayanıldığı görülmüştür.
Davalıların delil olarak taraflar arasında akdedilen 08/10/2020 tarihli Dizi/Film Oyuncu Sözleşmesi, 08/10/2020 tarihli Dizi/Film Oyuncu Sözleşmesinin davalı ajans ve diğer davalı oyuncu tarafından 12/04/2021 tarihinde feshedildiğine ilişkin e-posta görseli, davalılar tarafından keşide edilen ... 30. Noterliği’nin ... tarih ... yevmiye sayılı fesih ihbarı, taraflar arasında akdedilen 24/04/2021 tarihli “oyunculuk görevi sona erdirme ve ibra protokolü” , davacı yapımcının yapımcılığını üstlendiği, davalı oyuncunun oyunculuk görevini ifa ettiği “...” isimli televizyon dizisinin 16/04/2021 tarihli set/çekim programı, oyuncu ve set çalışanında Covid vakıaları görüldüğüne, sağlık problemleri yaşandığına ilişkin raporlar, yazışmalar, videolara dayanıldığı görülmüştür.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan FSEK uzmanı ..., Sinema - TV ve oyunculuk alanında uzman bilirkişi ... marifeti ile hazırlanan 07/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı oyuncunun covid olduğunu ve kötü set koşullarında çekimlere devam etmesinin hayati tehlike oluşturabileceğini beyan ettiği ve bu hususla ilgili olarak sağlık raporu, CD ve belgeleri dosyaya sunmuş olduğunun görüldüğü, ancak davacı tarafın sunmuş olduğu faturalardan, Covid 19'a karşı, davacı tarafça tedarik edilen dosyada bahsi geçen sağlık tedbirlerinin alınmış ve gerekli gereçlerin tedarik edilmiş olduğu izlenimi oluştuğu, diğer taraftan davalı oyuncunun 30 Mart 2021 tarihli PCR numunesinde Covid olduğunun göründüğü, bu hususla ilgili sağlık kuruluşundan rapor almış olduğu, bu gerekçe ile davacı ile davalılar arasında Oyunculuk Görevi Sona Erdirme ve İbra Protokolünü 24 Nisan 2021 tarihinde imzalamış olduğu, sektör teamülleri gereği bu tarihten sonra davalı oyuncunun istediği şartların gerçekleşmesi de istediği projede görev alabileceği, zira oyuncuların tek geçim kaynağının dizi/film ve reklam projeleri olduğu, davalı oyuncunun başka bir dizide rol almasının, davalı oyuncunun, davacının dizisini, o proje için bırakmış olduğunu göstermeyebileceği, Ancak dava dışı ...'ın davalı oyuncu ve/veya diğer davalı ajans ile imzalamış oldukları sözleşmeyi ve/veya sözleşme öncesinde yapılmış olan e-posta yazışmalarını/görüşmeleri (eğer mevcut ise) sunması halinde tam olarak davalı oyuncunun hastalık sebebi ya da dava dışı dizi için ayrılıp ayrılmadığının anlaşılabileceği, oyunculuk görevi sona erdirme ve ibra protokolünde oyuncunun geriye dönük 6 bölümlük alacağı dışında tarafların birbirlerinden başkaca hak, alacak, tazminat, bölüm ödemesi alacağının bulunmadığının kararlaştırıldığı, bu nedenle davacının cezai şart talebinin yerinde olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu, davacı yanın itirazlarının hukuki nitelendirme noktasında toplanması karşısında hukuki nitelendirme ve takdirin nihai aşamada mahkememize ait olduğu hususları nazara alınarak usul ekonomisi ilkesi gözetilmek sureti ile yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
Huzurdaki davanın tarafları arasında davacı şirketin yapımcılığını üstlendiği ...’de yayınlanan "... " isimli dizi filmin ana karakter oyunculuğu/rolü için 08/10/2020 tarihinde dizi film oyuncu/icracı ve hakların devir taahhütü/devri sözleşmesinin
imzalandığı, devamında 24/04/2021 tarihli “oyunculuk görevi sona erdirme ve ibra protokolü” nün düzenlenip imzalandığı, anılı sözleşme ve protokolün tarafların kabulünde olduğu görülmüştür. Davacı yapımcı şirketin 08/10/2020 tarihli "dizi film oyuncu/icracı ve hakların devir taahhütü/devri sözleşmesi" hükümlerine davalıların aykırı hareket ettikleri iddiası ile davalı oyuncu ...'ten sözleşmenin 11.maddesi uyarınca 150.000 TL cezai şart talebi ile davalı oyuncunun 16/04/2021 tarihinde ''...'' dizisi çekimlerine katılmaması, sete gelmemesi ve bu nedenle dizi film çekimlerinin yapılamamasına sebebiyet vermiş olduğu iddiası ile davacı yapımcının setin maliyeti olarak uğradığı 100.000 TL olmak üzere toplam 250.000 TL cezai şartın/maddi tazminatın fazlaya dair tüm talep/haklar saklı kalmak üzere şimdilik 5.000 TL'sinin, davalı şirketten sözleşmenin 11.maddesi uyarınca davacı yapımcı tarafından davalı ajansa ödenen ajans komisyon bedeli olmak üzere toplam 31.000 TL cezai şarttan/ maddi tazminattan fazlaya dair tüm talep/haklar saklı kalmak üzere şimdilik 2.500 TL’sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi (reeskont faizi) ile birlikte davalılardan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Davalıların ise taraflar arasında akdedilen ibra protokolünün mevcut olduğunu, davacı yapımcı şirket ile davalı ajans şirket ve diğer davalı oyuncu arasında akdedilen işbu ibra protokolü uyarınca 08/10/2020 tarihli oyunculuk sözleşmesinin feshi ve davalı oyuncunun diziden ayrılmasına tarafların karşılıklı olarak karar verdiklerini, mutabık kaldıklarını ve tarafların birbirlerini tamamı ile (tazminat ve sair her türlü hak ve talepler dahil olmak üzere) ibra ettiklerini, bu nedenle ibra protokolüne rağmen davacı yapımcı tarafından ikame olunan huzurdaki bu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunduğu görülmüştür. Bu kapsamda somut olaydaki uyuşmazlığın; ibra protokolüne rağmen davacı yapımcı şirketin cezai şart /maddi tazminat istemlerini ileri sürüp süremeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzası ve içeriği inkar edilmeyen 08/10/2020 tarihli Dizi film oyuncu/icracı ve hakların devir taahhütü/devri sözleşmesinin 11.2. maddesinde oyuncu için ceza koşulu kararlaştırılmış ise de daha sonra yapılan ve yine taraflarca imzası ve içeriği inkar edilmeyen “Oyunculuk Görevi Sona Erdirme ve İbra Protokolü”nün 3.3. maddesinde; “Oyuncunun madde 3.1’deki yükümlülüğü olan yapım/dizi filmin 26., 27., 28. ve 29. bölüm çekimlerine katılıp oyunculuk görevini icra etmesi kaydı ve şartı ile madde 3.1. de belirtilen ödemeler dışında tarafların birbirlerinden başkaca hak, alacak, tazminat, bölüm ödemesi vs. her ne ad altında olursa olsun başkaca alacağının bulunmadığını, birbirlerini ibra
ettiklerini kabul beyan ve taahhüt ederler.” hükmünün yer aldığı ve oyunculuk görevi sona erdirme ve ibra protokolünde oyuncunun geriye dönük 6 bölümlük alacağı dışında tarafların birbirlerinden başkaca hak, alacak, tazminat, bölüm vs. olmak üzere başkaca alacağının bulunmadığının kararlaştırıldığı görülmüştür. Sözleşme serbestisi ve ahde vefa ilkeleri uyarınca hür iradesiyle imzalanan sözleşme/protokol ile düzenlenen yazılı taahhütlere uyulmasının gerektiği, davacının tüzel kişi tacir olmakla TTK'nın 18/2 maddesi gereğince basiretli bir tacir gibi davranması ve ahde vefa göstermesi gerektiği açıktır. Davacının ve davalıların müşterek beyanlarından tespit edildiği üzere, davalı oyuncunun 29. bölüme kadar davacının yapımcısı olduğu ''...'' dizisinde yer aldığı, davalı oyuncunun Covid- pandemi sürecinde rahatsızlığı gerekçesi ile sözleşmeyi tek taraflı feshettikten sonra bu feshe karşı davacı şirketin karşı itirazlarını içerir mail gönderdiği, bu durumun sonrasında tarafların karşılıklı görüşme ve neticesindeki uzlaşmaları sonucunda sözleşmeyi sona erdirip birbirlerini ibra ettikleri sabittir. İbra kurumunu düzenleyen Türk Borçlar Kanunu'nun 132. maddesi; '' Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir.'' şeklinde ifade edilmiş olup işbu ibra sonra davalı oyuncunun başka bir dizide oyunculuk yapmasını engelleyen herhangi bir sözleşme maddesi mevcut olmadığı gibi herkesin, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahip olması Anayasa'nın 48. maddesi gereğince tanınmış olan bir anayasal özgürlüktür. Bu nedenlerle davacı şirketin ibra protokolü ile sözleşmeden doğan borçların ortadan kaldırılmasından sonra davalı oyuncunun başka bir dizide yer aldığı iddiasına dayalı olarak ibra ile sona erdirilen sözleşmeye dayalı cezai şart /maddi tazminat istemlerine cevaz verilmesi mümkün olmamıştır. Tüm bu gerekçeler ışığında davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından, peşin alınan 128,09 TL harcın mahsubu ile eksik 299,51 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davalı ...A.Ş tarafından yapılan 69 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı ... tarafından yapılan 30 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ödeyen taraflara iadesine,
Dâir; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/05/2024

Katip Hakim
E-imza E- imza