İSTANBUL 3.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/489 Esas
KARAR NO : 2024/73

DAVA : MESLEK BİRLİĞİ ÖNERGESİNİN TEDBİREN DURDURULMASI VE İPTALİ
DAVA TARİHİ : 30/07/2021
KARAR TARİHİ : 08/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Meslek Birliği Önergesinin Tedbiren Durdurulması Ve İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı meslek birliğinin ... numaralı üyesi olduğunu, davalı meslek birliğinin ... tarihli 16. Olağan Genel Kurulunda bir kısım üyeler tarafından imzalanmış ... sayılı Konu: Sosyal Fon - Mücbir Sebep - Üyelere Destek Projesi - İstanbul İçi ve Dışından Genel Kurula Katılan Üyelere Ödenecek Ulaşım ve Harcırah - ... giderlerinin azaltılması hakkında önerge verildiğini, ancak bu önerge Genel kurula olduğu gibi açıklanmadığını, farklı bir önerge gibi oylanarak kabul edildiğini, bu önergenin içeriği oylamaya sunulmadan önce üyelere tam olarak okunmadığı gibi, bugüne kadar yapılan ve kabul gören prosedürün dışına çıkılarak, sahnedeki büyük ekrana da yansıtılmamış ve üyelerin bilgilendirilmesi sağlanmadığını, oysa aslen uygulamada kabul edilen, dava konusu önerge (tüm diğer önerge ve yönergeler gibi) sahnedeki büyük ekrana yansıtılarak üyelerin ayrıntılı şekilde bilgilendirilmesi gerekir ve bugüne kadar da tüm genel kurullarda böyle yapıldığını, bu durum dahi eksik bir uygulama yapıldığının göstergesi olduğunu, kaldı ki dava konusu önergenin içeriğine bakıldığında bu önergenin bir "torba önerge" şeklinde sunulduğunu, birbiri ile ilintisiz konular aynı önerge metni içinde birleştirildiğini, bu suretle toplantıya katılan üyelere önerge içeriğindeki bu ilintisiz konuların her biri hakkında tam ve net bir şekilde bilgilendirme yapılmadığı gibi, "torba önergenin" tümünün kabul veya reddi şeklinde bir oylama dayatıldığını, kaldı ki bahsedildiği üzere önerge lehine konuşan üye de torba önergenin içeriğini Genel Kurula farklı açıklandığını, bu durum, Genel Kurul Tutanağı ve video kayıtlarında sabit olduğunu, davalıya yazılacak müzekkere ile istenecek toplantı görüntüleri ve tutanakları incelendiğinde açıkça görüleceği üzere, tam bir karmaşa içinde yönetilen toplantıda, üyelerin, içeriğinden tam olarak haberdar olmadıkları bir torba önergenin topyekün kabulü ya da reddi şeklinde bir oylamaya mecbur bırakılması, başta Anayasa olmak üzere, ilgili mevzuattan doğan haklarını zedelediğini, diğer yandan, bu şekilde usul ve esasa aykırı olarak kabul edilen önergelerin uygulanması halinde müvekkilinin üyesi olduğu davalı meslek birliği için telafisi imkânsız zararların doğacağı açık olduğunu, önergenin ilk maddesi, davalı meslek birliği üyeleri lehine sosyal fon oluşturulması ve üyelere belirli şartlarda sosyal yardım sağlanmasına ilişkin olduğunu, ikinci madde genel kurula katılım gösteren üyelere harcırah ödenmesi ile ilgili olduğunu, son olarak üçüncü madde, davalı meslek birliği bünyesindeki personel giderlerinin azaltılması için seçilecek olan yönetim kuruluna tam yetki verilmesi talebini içermekte olduğunu, Önergeye ilişkin tartışmaların, Genel Kurul tutanaklarında 42. sayfada başladığı açıkça görüldüğünü, önergenin tam metni hiçbir şekilde okunmamış, yalnızca önergeyi sunan üye ... tarafından bazı dolaylı ve sübjektif açıklamalar yapılmış olduğunu, daha sonra verilen tüm tepkiler de Divan Kurulu başkanı tarafından "Önerge okunmadı mı?" sorusuyla geçiştirildiğini, daha sonra da bir lehte bir de aleyhte konuşmacı alınacağı söylenmesine rağmen bu da tam anlamıyla gerçekleştirilemediğini, katılımcıların talep ve önerileri gözetilmeksizin, doğrudan söz konusu oylamaya geçildiğini, bu nedenle
...’ın ... tarihli 16. Olağan Genel Kurulunda bir kısım üyeler tarafından imzalanmış ... sayılı Konu: Sosyal Fon - Mücbir Sebep - Üyelere Destek Projesi - İstanbul İçi ve Dışından Genel Kurula Katılan Üyelere Ödenecek Ulaşım ve Harcırah - ... giderlerinin azaltılması hakkındaki ...’in uygulamasının tedbir mahiyetinde durdurulması ile akabinde yapılacak yargılama sonucunda iptaline karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Önergeye ilişkin tartışmaların, Genel Kurul tutanaklarında ... sayfada başladığı açıkça görüldüğünü, önergenin tam metni hiçbir şekilde okunmadığını, yalnızca önergeyi sunan üye ... tarafından bazı dolaylı ve sübjektif açıklamalar yapıldığını, daha sonra verilen tüm tepkiler de Divan Kurulu başkanı tarafından "Önerge okunmadı mı?" sorusuyla geçiştirildiğini, daha sonra da bir lehte bir de aleyhte konuşmacı alınacağı söylenmesine rağmen bu da tam anlamıyla gerçekleştirilemediğini, katılımcıların talep ve önerileri gözetilmeksizin, doğrudan söz konusu oylamaya geçildiğini, önergeye ilişkin tartışmaların, Genel Kurul tutanaklarında ... sayfada başladığı açıkça görülmekte olduğunu, önergenin tam metni hiçbir şekilde okunmamış, yalnızca önergeyi sunan üye ... tarafından bazı dolaylı ve sübjektif açıklamalar yapılmış, daha sonra verilen tüm tepkiler de Divan Kurulu başkanı tarafından "Önerge okunmadı mı?" sorusuyla geçiştirildiğini, daha sonra da bir lehte bir de aleyhte konuşmacı alınacağı söylenmesine rağmen bu da tam anlamıyla gerçekleştirilememiş olduğunu, katılımcıların talep ve önerileri gözetilmeksizin, doğrudan söz konusu oylamaya geçildiğini, bahse konu önergenin içeriği mikrofon aracılığıyla toplantı salonunda bulunan üyelere açıklanıp, madde madde ekrana yansıtıldıktan sonra oylama kısmına geçildiğini, usule ve hukuka uygun olarak yapıldığı Genel Kurul Toplantı Tutanaklarından anlaşılmakta olduğunu, davacı tarafın üç farklı edim iddiası ile ilgili bahsettiği hukuki bir illiyet bağı veya süje yönünden bütünlükle alakalı herhangi bir hukuki düzenleme, kanun veya tüzükte bulunmadığı için davacı tarafın bu beyanları asılsız iddialardan öteye geçememekte olduğunu, Genel kurulun katılım sayısı 1132 olup, dava konusu yapılan kararın alınmasına 1115 üye iştirak ettiğini, bu 1115 üyeden önerge lehine 1031 oy , aleyhe ise 84 oy kullanıldığını, bu derece oy farkının olduğu bir oylamadan sadece 1 kişinin önerge karmaşıktı, anlamadım (!) şeklinde iddialarda bulunması da aslında davacı tarafın iddiaların asılsız olduğunu gösterir nitelikte olduğunu bu nedenle haksız açılan davanın reddi ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP:Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre dolmadan açıldığını, "Muhalefet Şerhi Koymak," Türk Medeni Kanunu'nun 83. Maddesine Göre Açılan Genel Kurul Kararlarının İptali Davaları İçin Dava Şartı olmadığını, dava, Önergenin maddi boyutuna değil, şekli boyutuna yönelik olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile öncelikle müvekkilinin üyesi olduğu davalı meslek birliğinin ... tarihinde gerçekleşen Genel Kurulunda bir kısım üyeler tarafından imzalanarak kabul edilen ÖNERGE-1’in uygulamasının tebdiren durdurulmasına ve daha sonra yürütülecek yargılama sonucunda iptaline, her türlü yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İKİNCİ CEVAP: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; Cevaba cevaba dilekçesinde belirtilen hususların yerinde olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; davalı Meslek Birliği'nin 30/06/2021 tarihinde gerçekleşen Genel Kurulunda kabul edilen Önerge-1’in uygulamasının tebdiren durdurulması ve önergenin iptali istemlerine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından delil olarak ... 16. Genel Kurulu dava konusu önergelerin görüşülme anı görüntüleri ve tutanakları, davacı asilin meslek birliği üyelik belgesi sureti, iptali istenen önerge sureti, tanık deliline dayanıldığı, talimat mahkemesi aracılığı ile davacı tanıklarının beyanlarının alındığı görülmüştür.
Davalı vekili tarafından genel kurul tutanağı, genel kurul görüntü kayıtları, önerge belgelerine delil olarak dayanıldığı görülmüştür.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan FSEK uzmanı .. ve FSEK uzmanı ... tarafından hazırlanan 20/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; FSEK'te, Telif Haklarında Meslek Birlikleri Yönetmeliği'nde ve Fikir ve Sanat Eserleri Sahipleri İle Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Tüzüğü'nde meslek birliklerinin kuruluşu, yükümlülükleri, tarife tespitine ilişkin esaslar, denetimi, meslek birliklerine üyelik, birlik organları gibi konular düzenlenmiş olup, dava konusu uyuşmazlıkla doğrudan ilgili olabilecek bir düzenleme bulunmadığından, FSEK md. 42, Telif Haklarında Meslek Birlikleri Yönetmeliği md. 71 ve Fikir ve Sanat Eserleri Sahipleri İle Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Tüzüğü md. 75 gereğince Dernekler Kanunu, Dernekler Yönetmeliği ve Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanabileceği, uzmanlık alanımız gereği Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanunu bakımından özel bir inceleme yapılamayacağından Sayın Mahkeme'nin gerekli görmesi halinde bu konularda uzman bir bilirkişiye dosyayı tevdi edebileceği ya da heyetçe bu konularda uzman bir bilirkişinin eklenebileceği bildirilmiştir.
İhtilafın maddi vakıaların hukuki nitelendirmesi noktasında toplandığı anlaşılmakla, HMK'nın 33. maddesi ışığında yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
Huzurdaki davada davacının, davalı Meslek Birliği'nin üyesi olduğu sunulan belge ile görülmüş olup davalı Meslek Birliği'nin ... tarihli ... Olağan Genel Kurulunda imzalanmış ... sayılı Konu: Sosyal Fon - Mücbir Sebep - Üyelere Destek Projesi - İstanbul İçi ve Dışından Genel Kurula Katılan Üyelere Ödenecek Ulaşım ve Harcırah - ... giderlerinin azaltılması hakkında önergenin Genel kurula olduğu gi̇bi̇ açıklanmadığı, önergenin içeriğinin oylamaya sunulmadan önce üyelere tam olarak okunmadığı gibi, sahnedeki büyük ekrana da yansıtılmadığı ve üyelerin bilgilendirilmesinin sağlanmadığı, önergenin bir "torba önerge" şeklinde sunulduğu, birbiri ile ilintisiz konuların aynı önerge metni içinde birleştirildiği, bu suretle toplantıya katılan üyelere önerge içeriğindeki bu ilintisiz konuların her biri hakkında tam ve net bir şekilde bilgilendirme yapılmadığı iddiaları ile önergenin iptalinin talep edildiği, davalı tarafın TMK'nın 83. maddesine dayalı olarak hak düşürücü süre yönünden usuli ve esasa yönelik savunmalarda bulunduğu saptanmıştır.
Somut uyuşmazlığın davalı Meslek Birliği'nin ... tarihli 16. Olağan Genel Kurulunda kabul edilen önergenin şekli boyutlarına ilişkin olduğu dilekçeler kapsamında sabittir. Davacının iddiası önergenin yapısına ve oylamaya sunuluş şekline yönelik olup üç edim arasında hukuki bir illiyet bağından ve süje yönünden bir bütünlükten söz edilemeyeceği, üçünün de bambaşka ve davalı meslek birliği bünyesinde farklı mali ve hukuki sonuçları içerdiğine ve aynı oylama içerisinde, kaos ortamında üyelerin takdirine sunularak kabul edilmesine yönelik sebeplere dayalı olarak önergenin iptalinin talep edildiği görülmüştür. Bu hâli ile genel kurul kararının iptali dava konusu olmadığından dolayı TMK'nın 83. maddesinin somut olayda uygulanma yerinin olmadığı açıktır.
FSEK'in 42. maddesi kapsamında Meslek Birlikleri ve Federasyonun özel hukuka tâbi tüzel kişiler olduğu kabul edilmiş ve Meslek Birliklerinin ve Federasyonun tip statülerinde genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu, teknik - bilim kurulu ve haysiyet kurulu mecburi organ olarak düzenlenmiştir. Bu birliklerin ve federasyonun kurulması, kontrolü; denetlenmesi ile ilk genel kurullarını toplayabilmeleri için gerekli en az üye sayısı, diğer ihtiyari organları, kurullarının teşekkül tarzı, üye sayısı ve görevleri üyeliğe girme, çıkma ve çıkarılma şartları, şubelerini kurabilecekleri bölgelerin tespiti, yurt içi ve yurt dışındaki kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri ile olan ilişkileri, bu ilişkilerdeki hak ve yetkileri, üyeleriyle olan mali ilişkileri, elde edilen telif ücreti ve tazminatların dağıtımı ve diğer usul ve esaslara ilişkin hususların Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği, ... tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası ile ... ıncı maddelerinin, bu maddeye göre kurulacak meslek birlikleri ve federasyon için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanacağı belirtilmiştir.
Dava tarihi itibari (2021) ile yürürlükte olup uygulanması gereken ... Tüzüğü'nün 21. maddesinde, Meslek Birlikleri ve Federasyonları Tüzüğü'nün ... maddesinin Meslek Birliği için de uygulanacağı, 47. maddesinde ise Tüzük'te hüküm bulunmayan hallerde Meslek Birlikleri ve Federasyonları Tüzüğü hükümlerinin uygulanacağı hususu düzenlemiştir. Meslek Birlikleri ve Federasyonları Tüzüğü'nün 74. maddesinde de Tüzükte hüküm bulunmayan hallerde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Dernekler Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Dernekler Kanunu'nda hüküm bulunmayan hallerde ise 36. maddesi gereğince Türk Medeni Kanunu uygulama alanı bulacaktır. Türk Medeni Kanunu'nun 77. maddesi ve Dernek Kanunu'nun 37. maddesi gereğince de uygulamaya yön vermek için Dernekler Yönetmeliği çıkarılmıştır. Dolayısıyla Meslek Birlikleri ve Federasyonları Tüzüğü'nde hüküm bulunmayan hallerde ... tarihli ve ... sayılı Dernekler Kanunu,... tarihli ve ... sayılı Türk Medeni Kanunu ile ...tarihli ve ... sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dernekler Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Anılı yazılı düzenlemelere bakıldığında ise genel kurulda kabul edilen önergenin iptali ile ilgili herhangi bir yazılı düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca önergelerin şekli ve içeriği ile ilgili de herhangi bir şart mevcut değildir. Her ne kadar davacı tarafça davalı Meslek Birliği'nin ... tarihli 16. Olağan Genel Kurulunda kabul edilen önergenin Genel Kurul'a olduğu gi̇bi̇ açıklanmadığı, önergenin içeriğinin oylamaya sunulmadan önce üyelere tam olarak okunmadığı, sahnedeki büyük ekrana da yansıtılmadığı ve üyelerin bilgilendirilmesinin sağlanmadığı, önergenin bir "torba önerge" şeklinde sunulduğu, önergeye konu üç edim arasında hukuki bir illiyet bağından ve süje yönünden bir bütünlükten söz edilemeyeceği, üçünün de bambaşka ve davalı meslek birliği bünyesinde farklı mali ve hukuki sonuçları içerdiğine ve aynı oylama içerisinde üyelerin takdirine sunularak kabul edilmesine yönelik sebeplere dayalı olarak önergenin iptali talep edilmiş ise de genel kurul neticesinde önergelerin kabul edilmesi karşısında üyelerin bilgilendirilmediği iddiasına cevaz verilmesi mümkün olamamıştır. Aksi halde önergelere karşı genel kurul toplantısı sırasında muhalefet görüşünün sunulması imkanı mevcut iken ayrıca genel kurul kararının iptali prosedürüne başvurulmadan önergenin iptali talebi ile yasal ve yazılı dayanaktan yoksun olduğu tespit edilen dava yönünden taleplerin sübut bulmadığı anlaşılmakla; davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 59,30TL harcın mahsubu ile eksik 368,30 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan 50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dâir; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır