İSTANBUL 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/63 Esas
KARAR NO : 2024/431

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 25/01/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil ... Sigorta A.Ş. nezdinde Nakliyat Abonman/Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Tic. A.Ş.' nin ilgili bulunduğu ivme sensörü emtiası, davalı tarafların sorumluluğuna tam ve hasarsız olarak teslim edilmiş olmasına karşın emtia,...'den ...'ya sevki esnasında davalının sorumluluğunu gerektirir şekilde alıcısına eksik teslim edilmiştir. Taşımaya ilişkin yapılan kargo takip sorgusu, Ekspertiz Raporu ve davalı tarafın hasar kabul beyanına göre, dava konusu emtia alıcısına eksik teslim edilmiş olup, davalının kendisinden beklenen gerekli dikkat ve ağırlaştırılmış özenin gösterilmemesi nedeniyle dava konusu hasarın meydana geldiği kesinlik kazanmıştır. Bu aşamada müvekkil şirkete yapılan hasar ihbarına müteakip yapılan inceleme sonucu hasarın nevi ve miktarı kesin olarak belirlenmiş ve müvekkil şirketçe sigortalısına sigorta tazminatı ödenmiştir.
Fazlaya dair dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla; ... 2. icra müdürlüğünün ... e. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına; 181.215,42 TL hasar bedelinin ödeme tarihi olan 06.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; davalı hakkında uyap'tan araç sorgusu yapılarak tespit edilecek araç kayıt/larına müvekkil şirketin ticari gücü gereği teminatsız ihtiyati tedbir-ihtiyati haciz konulmasına, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahmiline.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket, bütün dünyadan tanınan / bilinen " ... " logosu ile yurt içi ve uluslararası paket ve hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal etmektedir. Dava dilekçesinin; Davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenen sigorta poliçesi ile dava dışı sigortalı ...Tic A.Ş.'nin taşıttığı ivme sönsörünün sigorta koruması altına alındığı sözü edilen gönderinin tam ve hasarsız olarak taşıyıcı müvekkil şirkete teslim edilmesine karşın, ...'den ...'ye taşınması esnasında taşıyıcı müvekkil şirketin sorumluluğunu gerektirir şekilde gönderi alıcısına eksik teslim edildiği, kargo takip sorgusu, ekspertiz raporu, hasarı / kaybı kabul beyanımıza göre gönderinin eksik teslim edildiği, taşıyıcının kendisinden beklenen dikkat ve ağırlatırılmış özeni göstermemesi sebebiyle dava konusu hasarın meydana geldiğinin kesinlik kazandığı, davacı sigorta şirketine yapılan hasar ihbarı üzerine yapılan inceleme sonucu hasarın nevi ve miktarının belirlendiği (sigorta ekspertiz raporundan bahis ediliyor) ve davacı sigorta şirketince dava dışı sigortalısına sigorta tazminatı ödendiği, beyan ve iddia edilmiştir.
Dolayısı ile dava dilekçesinin bu kısmındaki iddianın, hukuki dayanağı bulunmamakla, dava dilekçesindeki, taşıyıcı müvekkil şirketin sorumluluğunun TTK' u ve TBK' u hükümlerine göre belirleneceği şeklindeki idiia, hukuka uygun değildir. Müvekkil şirketin, Montreal sözlemesinin 22/3.maddesine göre azami sorumluluğu 22 SDR karşılığı Türk Lirası olmakla, davacı sigorta şirketinin 22 SDR' nin Türk Lirası karşılığını aşan talebinin bu sebeple reddine karar verilmesini talep ederim. İcra takibine yönelik itiraz dilekçemizde arz ve izah olunduğu üzere, taşıyıcı müvekkil şirket, icra takip tarihinden önce, davacı sigorta şirketi tarafından temerrüde düşürülmüş değildir. Müvekkil şirketten, yazılı olarak, ödeme talep edilmiş değildir. Dolayısı ile davacı sigorta şirketinin, rücu talebi, haklı dahi olsa, talep edebileceği tutara, icra takip tarihinden öncesi için işlemiş faiz talep edebilmesi hukuken mümkün değildir. Bu itibarla da her halükarda, davacı şanın, icra takibine konu ettiği işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmesini talep ederim. Dava dilekçesinin netice-i talep kısmındaki, taşıyıcı müvekkil şirket aleyhine % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebini de hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Yukarıdan beri arz ve izah olunduğu üzere huzurdaki davanın konusu taşıma, uluslararası hava yolu taşıması olmakla, uluslararası hava yolu taşıması esnasında meydana gelen kayıp / hasar sebebiyle, taşıyıcının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumlu olduğu tutarın ne kadar olduğu, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesi hükmü nazara alınarak Mahkemece tespit edilecek olup, bu hususun tespiti, mahkemenin muhakemesine / yargılamasına muhtaçtır. Dolayısı ile sigorta şirketleri, sigortalısına ödediği tutarı değil, sigortalısı taşıtanın / gönderi alıcısının, taşıyıcıdan talep edebileceği tutarı, taşıyıcıdan talep edebilir.
Huzurdaki davının konusu uluslararası hava yolu taşımasına ilişkin konşimentoda, gönderen, taşınan eşyanın, varış yerinde teslimi ile ilgili olarak özel bir fayda beyanında bulunmamış / sigorta ettirilmesi bakımına ek / ilave bir bedel ödememiş olmakla / taşınan eşyanın değeri / kıymeti konşimentoda belirtilmemiş olmakla, davacı sigorta şirketi, dava dışı gönderi alıcısı sigortalısına halef olarak, konşimentoda belirtilen ağırlık nazara alınarak, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesi hükmü gereğince, 1 kg x 22 SDR= 22 sdr karşılığı Türk Lirasını talep edebilecektir. Dolayısı ile davacı sigorta şirketinin bu tutarı / 22 SDR karşılığı Türk Lirası tutarını AŞAN talebinin reddine karar verilmesini talep ederim.Davacı sigorta şirketinin işlemiş faiz talebinin haksız olduğu kesin olmakla, işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmesini talep ederim.
Keza, yukarıda izah olunduğu, ekte takdim ettiğimiz emsal kararlar ile sabit olduğu üzere davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin hukuki dayanağı bulunmamakla, davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı sigorta şirketini yükletilmesini saygı ile bilvekale talep ederim.." savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hava yoluyla yük taşıması sırasında yükün kısmen kaybolması sonucu oluşan emtia hasarı nedeniyle nakliyat emtia abonman sigortacısı tarafından ödenmiş olan hasar bedelinin akdi ve fiili taşıyandan rücuen tahsili için başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... 2.İcra Dairesinin ...takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından, borçlu ... Şirketi aleyhine 181.215,42 TL asıl alacak, 14.857,15 TL faiz, ...TL KDV olmak üzere toplam 196.072,57 TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağın, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Davacı, dava dışı sigortalısının 10 koli 50 kg olan ivme sensörü emtiasının İsviçre'den davalıca Türkiyeye hava yoluyla taşınması sırasında 1 koli'nin kısmının kaybolduğunu ileri sürerek takip başlatmış, itiraz üzerine eldeki davayı açmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 06/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davaya konu hasarı havayolu ile taşımacılıktan kaynaklandığı için Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) kapsamında değerlendirilecek bir dava olduğu, Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) hükümleri gereği kayıp ihbarının süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) hükümleri gereği taşımacılıkta adet ürünün kayıp davalı taşıyıcının sorumlu olduğuna, davaya konu 1 paket ürünün kayıp olmasında davalı taşıyıcının ağır kusurlu olmayıp “kusur sorumluluğu” olduğu kanaatine varıldığını, davalı taşıma şirketi tarafından kayıp edilen | paket içindeki 254 adet ürününün 12/04/2021 fatura tarih yariyle toplam vergi dahil 24.130,00 CHF olduğu ve kadri maruf olarak kabul edilebileceği kanaatine varıldığı, davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesi içinde tazminat ödemesinin gerektiği kanaatine varıldığını, taktirin sayın mahkemeye ait olduğu, davalı tarafın talep ettiği sınırlı sorumluluk tutarının 1.382,95 TL olduğu, sayın mahkemenin davalı taşıma şirketini | paket kayıp ürün için tazminata mahküm etmesi durumunda; tazminat tutarının taşıyıcının sınırlı sorumluluk gereği ödeyeceği tavan tazminat tutarı olan 1.382,95 TL mi davacı tarafın dava dışı sigortalısına ödediği 181.215,42 TL mi olacağının taktirinin Sayın mahkemeye ait olduğu, 9. 381 g. Olarak kaybolan kolinin net ağırlığı hesap edilebileceği, dava dosyasına eklenen örnek koli fotoğrafları ile beraber değerlendirildiğinde dava konusu kaybolan koli bedeli olarak sensörlerin 12/04/2021 fatura tarihi itibariyle toplam vergi dahil 24.130,00 CHF olduğu ve kadri maruf olarak kabul edilebileceği.." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 22/04/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "Montreal Konvansiyonu madde 22'de bahsedilen “her kilogram için sorumluğu 22 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır” diye bahsedilen cümledeki “ağırlık” kelimesinin taşımacının sorumluluğundayken kayıp olan veya zarar gören kargo için geçerli olduğu, bu nedenle; davacı tarafından talep edilen taşınan toplam yük üzerinden taşıyıcı için sınırlı sorumluluk üst tutarı hesaplanmayacağı; kayıp olan paket için taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarının hesaplanması gerektiği kanaatinde olduğumuzu, taşımacılık sektöründe genel uygulamanın bu yönde olduğu, heyetimiz tarafından taşıma sırasında kayıp olan paketin hacimsel ağırlığı (Hacimsel ağırlık bilgisi yukarıda detayı bulunan taşıyıcı faturasında “Hacim Ağırlık:49,50” olarak bildirilmiş) 5 kg olarak dikkate alınıp yapılan hesaplamada davalı taşıyıcının ödeyeceği tazminat üst sınırının: 1.382,95 TL olduğu, davalı Taşıma şirketinin talep ettiği; taşıma sırasında kayıp olan paketin gerçek ağırlığı | kg olarak kabul edilip yapılan hesaplamada davalı taşıyıcının ödeyeceği tazminat üst sınırının:276,59. TL olduğu, heyetimiz kanaatinin davalı taşıyıcının ödeyeceği tazminat üst sınırının 1.382,95 TL olduğu, sayın mahkemenin davalı taşıma şirketini n tazminata mahkum etmesi durumunda ise 1.382,95 TL için, takip tarihine kadar 114,92.-TL , dava tarihine kadar 282,65.-TL avans faizi hesaplandığı ve Davalı taşıma şirketinin talep ettiği Ikg için ise hesaplanan 276,59 TL için, takip tarihine kadar 22,98.-TL , dava tarihine kadar 56,50.-TL avans faizi hesaplandığı.."rapor edilmiştir.
TTK'nın halefiyet başlıklı 1472. maddesine göre, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Dosya kapsamında davacı sigorta şirketince 181.215,42 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... A.Ş. ödenerek 04.10.2021 tarihli ibraname/temlikname alınmıştır. Dolayısıyla somut uyuşmazlıkta halefiyet gerçekleştiğinden davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.
14.04.2021 tarihli taşıma faturasının incelenmesinde; düzenleyenin davalı Ups hızlı kargı taşımacılığı , gönderenin safran colibrys sa-switzerland alıcının davalı şirket, olduğu , ürünlerin 10 adet koli olup ağırlığın 49,50 kg olduğu anlaşılmaktadır.
Nakliyat emtia abonman sigorta poliçesinin incelenmesinde ; sigortalının dava dışı ... tic. Aş. Emtia cinsi elektronik cihaz ve aksamları olduğu, sigorta başlangıcının 12.04.2021 olarak belirlendiği, sevkıyatının başlangıç yerinin İsviçre varış yerinin alıcı adresi Türkiye olduğu görülmektedir.
Havayolu ile yapılan uluslararası kargo/yük taşımalarında Varşova Konvansiyonu (1929), ...(1955), 4 no.lu Montreal Protokolü ile saptanmış yükümlülükler kapsamında, bu kurallara taraf olan Türkiye, son değişiklikleri içeren ve 1999 yılında imzalamış bulunduğu "Havayoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme"yi 26.03.2011 tarihinde onaylamıştır. Bu nedenle anılan sözleşme Türkiye için de bağlayıcı bulunmaktadır. Konvansiyon'un coğrafi uygulama şartı, Konvansiyonun 1/2 maddesi anlamında uluslararası taşımanın icra edildiği ilgili devletlerin başlangıç ve varış ülkesi devletlerin her ikisinin de Konvansiyon tarafı olmasıdır.
Uyuşmazlığa konu havayolu ile yapılan kargo taşımasında her iki ülkenin de Konvansiyon'a taraf olması nedeniyle, somut olayda Montreal Konvansiyonu hükümleri, Konvansiyon'da yer almayan hükümler açısından da iç hukuk kuralları uygulama alanı bulacaktır.
Montreal Konvansiyonu'nın 18. maddesi uyarınca, hava yolu taşımasını yapan davalılar, hasarın hava yolu taşıması sırasında meydana gelmesi halinde sorumlu olacaktır. Montreal Konvansiyonu 22/3.maddesinde ise "kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun, taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda, gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcın kargonun tahrip olması, kaybolması yada kargoya hasar gelmesi her kilogram için sorumluluğu 17 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır." denilerek, taşıyıcının sorumluluğu ve sorumluluk sınırları düzenlenmiştir. Taşıyıcının Konvansiyon kapsamındaki sorumluluğu kural olarak sınırlı sorumluluktur. Ancak, gönderenin, taşımaya konu emtia için özel bir fayda beyanında bulunduğu ve gerektiğinde ek ücret ödediği hallerde, taşıyanın gerçek zarardan sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Dosyada yer alan belgelerden özel bildirim yapılmadığı, özel bildirim nedeniyle ücret ödenmediği anlaşılmış 1 kolideki yük miktarının 5 kg olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiştir . Montreal Konvansiyonu'nun 18/1. maddesi uyarınca "Taşıyıcının, kargonun tahrip olması yada kaybolması ya da kargoya zarar gelmesi durumunda uğranmış hasara karşı sadece, hasara bu şekilde uğranmasına neden olan olayın hava yoluyla taşıma esnasında meydana gelmiş olması halinde sorumlu olduğu"düzenlenmiştir. Davalı taşıyıcının teslim aldığı yükü sözleşmede belirtilen şekli ile teslim ettiğini kanıtlayamaması nedeniyle taşıyıcı sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu olup, bu sorumluluğu Montreal Konvansiyonun 22/3 gereğince kg başına 22 SDR ile sınırlıdır. Kargo taşımasına konu emtianın ziyaı veya hasara uğramasının davalı taşıyıcının veya adamlarının kasıtlı veya pervasız davranışlarından kaynaklanması halinde bile bu durum, taşıyıcının konvansiyon hükümlerine göre sınırlı sorumluluktan faydalanmasına engel teşkil etmemektedir (Bkz. Emsal Yargıtay 11.HD, 13.03.2014 tarih, 2012/14200-2014/4905 E.K sayılı ilamı). Dosyadaki belgelerden davalının azami sorumluluk miktarı üzerinden yapılan hesaplamanın oluşa uygun olduğu bilirkişinin bu yöndeki tespitinin yerinde olduğuna kanaat getirilmiştir.
Dosya kapsamındaki 23.07.2023 tarihli bilirkişi raporu ve 22.04.2024 tarihli ek bilirkişi raporları doğrultusunda 5 kg bir adet kargonun kayıp olduğu anlaşılmakla; davalı taşıyıcının 110 SDR üst limit sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.
Böylece Davacının, sigortalısına ait eşyanın davalı sigorta şirketi tarafından taşınırken 1 kolinin kaybolarak zayi gördüğünün ve bu hasar karşılığında davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısının 181.215,42 TL sigorta tazminatının ödendiğinin sabit olması karşısında sigortalısına halef olan davacının davalıya karşı zarar tazmin talep hakkının bulunması, söz konusu eşyanın davalı tarafından taşınırken hasar gördüğünün sabit olması, davalı çalışanları tarafından bir koli zayi olduğunun tespiti karşısında zararla ilgili davalıya ayrıca ihbara gerek olmadığının kabulü, montreal konvansiyonu hükümlerine göre bilirkişi tarafından davalının azami sorumluluğunun 110 SDR ve davacının ödeme tarihindeki Türk parası karşılığının 1.382,95 TL olarak tespit edilmesi karşısında davalının azami sorumluluğunun bu miktardan ibaret olması, dava dışı sigortalıya ait malın davalı tarafından taşınırken hasar görmesi nedeniyle hasardan davalının sorumlu olması ve azami sorumluluk miktarını aşan zarar nedeniyle davalı tarafın azami sorumluluk miktarı kadar sorumlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne,
2-... 2.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 1.382,95TL asıl alacak 114,92TL faiz olmak üzere takipteki hal ve şartlar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatının reddine,
4-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL harcın peşin alınan 2.114,35TL harçtan mahsup edilerek 1.686,75TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 1.548,08TL'sinden davacı tarafın, 11,92TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 2.114,35TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı gideri toplamı olan 2.294,25TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 1.497,87TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 1.497,87TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen red edilen 194.574,70TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 31.131,95TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 124,00TL tebligat, posta gideri ile 10.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.624,00TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 81,16TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacının yüzüne karşı karar verildi.28/05/2024

Katip
¸e-imza

Hakim
¸e-imza