İSTANBUL 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/582 Esas
KARAR NO : 2024/461

DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 13/06/2014
KARAR TARİHİ : 06/06/2024

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
müvekkilleri şirket ile davalı şirket arasında, bayilik sözleşmesi, akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesi, asgari satış taahhütnamesi imzalandığını, müvekkilleri şirket ile davalılar arasında imzalanan Bayilik sözleşmesine göre davalının, işyerinde sadece müvekkilleri şirketten veya müvekkilleri şirketin belirleyeceği yerden satın alınan akaryakıt ve LPG'yi müşterilerine satmayı, tanıtmayı teşhir etmeyi ve reklamını yapmayı, aksine davranışı halinde anlaşmanın 19. maddesinde belirtilen 20.000.- USD tutarında cezai şartı ödemeyi taahhüt ettiğini, yine taraflar arasında imzalanan Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesi'ne göre, davalı şirketin müvekkilleri şirketten satın alacağı petrol ürünleri kendi nam ve hesabına iştigal etmek suretiyle satacağı bir servis satış istasyonunu işletmeyi taahhüt ettiğini, aynı sözleşmenin 27.1 maddesi, "İşletmesi'nin bu sözleşmede yer alan hususlardan herhangi birisine uymaması halinde şirket... b) İşleticiden uyulmayan her husus için 10.000 (onbin) USD ceza-i şart talep etmek..." hükmü amir olduğunu, taraflar arasında imzalanan Protokol ve Asgari Satış-Taahhütnamesi 'ne göre davalı tarafın sözleşme süresinin sonuna kadar her yıl Total'den en az 1200 m3 beyaz akaryakıt, 5 ton madeni yağ, 200 ton LPG satın alacağını ve bu miktarlarda alım yapmadığı takdirde satın alınmayan her metreküp beyaz akaryakıt için 20 USD ve her bir ton madeni yağ için 200 USD cezai şartı ödemeyi taahhüt ettiğini, taraflar arasında aynı tarihde imzalanan akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesi'nin 24/7. maddesine göre davalı bayinin tüm borçlarından 50.000 USD ile sınırlı olmak kaydı ile, bayilik sözleşmesinin 22 maddesine göre davalı bayinin tüm borçlarından 250 ton LPG'nin ana depo satış fiyatına kadar, diğer davalı kefil ...'de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, neticeten, bayilik sözleşmesi ve akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan cezai , şart borcundan dolayı şimdilik 2.500.-USD alacaklarının her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile, ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının, müvekkillerinin haklı nedenle fesih tarihi olan 13.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan en yüksek faizle birlikte davalılardan tahsiline, taahhütnamede belirtilen tonaj ihlalinden kaynaklanan şimdilik 2.500- USD cezai şart alacaklarının her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile, ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının, müvekkillerinin haklı nedenle fesih tarihi olan 13.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, davalının haksız feshi sebebiyle davacı müvekkillerinin kar mahrumiyeti sebebiyle uğradığı zararın şimdilik 500.-USD'nin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile, ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının, müvekkillerinin haklı nedenle fesih olan 13.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalılar 03.08.2009 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın görev, yetki ve husumet yönünden reddi gerektiğini, davada taraflarına husumet düşmediğini, dava konusu olan vakaların ve taleplerle hiçbir alakalarının olmadığını, kira sözleşmesinin sona ermesi, ile buna sebep olan davacı ile diğer davalıların çekişmeli halde bulunan intifa sözleşmesi ve şerhi olduğunu, bu intifa sözleşmesi ve şerhi, 4054 Sk, 5010 Sk'nin emredici kurallarına aykırı olarak BK 19/2 - 20/2 maddelerine ve diğer yasa hükümlerine göre geçersiz olması ve bununda gerek taşınmaz maliki, gerekse öncelikle hak sahipleri tarafından ileri sürülmesi gerektiğini, işbu davanın , davaya görev, yetki ve husumet yönünden red edilmesi gerektiğini, haklarında açılan davayı kabul etmediklerini reddini talep ettiklerini, zaten haklarında davacının yol açtığı hukuksuzluk ve verdiği zarar sebebi ile de ... Hukuk Mahkemesi ve ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nde davalarının olduğunu, bu dava içeriklerine ve toplanan delillere göre taraflarına dava yöneltilmesine ve talepte bulunulmasına itiraz ettiklerini, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiği, asgari alım taahhüdüne uyulmadığı iddiasıyla cezai şart ve kâr mahrumiyeti istemine ilişkindir.
Mahkememizce verilen 2018/1078-2021/437 E.K. sayılı 08/07/2021 tarihli kararı ile "...1-Davanın KABULÜNE, Sözleşmenin feshinden kaynaklanan 2.500 USD ceza-i şart alacağı, Tonaj ihlalinden kaynaklanan 2.500 USD ceza-i şart alacağı, Kar kaybından kaynaklanan 500 USD nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine..." karar verilmiş, anılan kararın davalılar tarafından temyiz edilmesi neticesinde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/9042-2023/293 E.K. sayılı 16.01.2023 tarihli ilamı ile "...1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir. 2.Davacı dava dilekçesinde, mahrum kaldığı kâr için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla döviz cinsinden 500,00 USD'nin ödenmesi talebinde bulunmuş ise de, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede mahrum kalınan kârın döviz cinsinden ödeneceği konusunda açık hüküm bulunmadığından mahrum kalınan kâra TL cinsinden hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde USD cinsinden hükmedilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir. V. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Mahkeme kararının BOZULMASINA..." şeklinde karar verilmiş, mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda; mahkememizce Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/9042-2023/293 E.K. sayılı 16.01.2023 tarihli ilamına uyulmuştur. Yargıtay ilamında, davacının sözleşmenin feshinden kaynaklanan 2.500,00-USD ceza-i şart alacağı ile tonaj ihlalinden kaynaklanan 2.500,00-USD cezai şart alacağı talepleri bakımından davalının temyiz itirazlarının reddedilmiş olması nedeniyle bu hususta yeniden değerlendirme yapılmamış ve aynı hüküm yeniden kurulmuştur. Bununla birlikte, mahkememizin 08/07/2021 tarihli ve ... E.K. sayılı kararında kar kaybından kaynaklanan 500 USD nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de Yargıtay ilamında belirtildiği üzere mahrum kalınan kârın döviz cinsinden ödeneceği konusunda açık hüküm bulunmadığından mahrum kalınan kâra TL cinsinden hükmedilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede dava tarihindeki kur üzerinden TCMB efektif satış kuru 1,00-USD=1,55-₺ olarak hesaplanmak suretiyle kâr kaybından kaynaklanan 774,45-₺ ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne,
Sözleşmenin feshinden kaynaklanan 2.500,00-USD ceza-i şart alacağı,
Tonaj ihlalinden kaynaklanan 2.500,00-USD ceza-i şart alacağı,
Kar kaybından kaynaklanan 774,45-₺ ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Döviz alacakları yönünden 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 582,31-₺ harçtan peşin alınan 115,10-₺ harcın mahsubu ile bakiye 467,21-₺ karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 5.400,00-₺ bilirkişi ücreti, 438,30-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 5.838,30-₺ ile 133,20-₺ harç gideri olmak üzere toplam 5.971,50-₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 8.524,45-₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024

Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza