İSTANBUL 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/336 Esas
KARAR NO : 2024/321

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ : 13/06/2022
KARAR TARİHİ : 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı müvekkilinin, dava dışı ... Ltd. Şti. ile görüştüğünü, kendisine faiz karşılığı ödünç para verme hususunda anlaştıklarını, bu anlaşma sonucunda 29.05.2017 tarihinde 6.900,00 TL, 31.05.2017 tarihinde 9.050,00 TL müvekkilinin hesabına para yatırıldığını, karşılığında ise ... tarih ve ... Yevmiye numaralı vekaletname ile müvekkilin uhdesinde bulunan ... ili ... ilçesi ...Mahallesi 45519 Ada, 1 Parselde bulunan zemin kat üzerinde ki taşınmazın yetkileri dava dışı firmayı temsilen ...'e verildiğini, müvekkilinin almış olduğu faiz karşılığı borç paraların bir kısmını ...'in ... Bankası hesabına geri ödendiğini, müvekkilinin 2019 ve 2021 yılları arasında yine ...'in ... hesabına ödemeler yaptığını, yine müvekkilince ... Ltd. Şti.nin ... hesabına ödemeler yapıldığını, müvekkiline verilen 15.950,00 TL paranın karşılığında müvekkilinin dava dışı firmaya 30.000,00 TL'ye yakın bir ödeme yaptığını, dava dışı firmanın, müvekkilinden başkaca hiçbir hak ve alacak talep etmemesine rağmen bu kez de davalı firma tarafından ... tarih ve ... Yevmiye numaralı İhtarname ile müvekkiline, dava dışı ...Ltd. Şti.nin borçlarından cari hesap dözleşmesi uyarınca borçlu olduğuna ilişkin ihtar çekildiğini, akabinde ... 10. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, icra dosyasında müvekkilinin dava dışı firma ve tanımadığı başkaca kişiler ile birlikte tüm borçlardan müşterek ve müteselsil borçlu olduğunu öğrendiğini, müvekkilinin davalı firma vekili ile görüştüğünü ve başına gelen olumsuzlukları ve ödemiş olduğu bedelleri beyan etmiş olması hasebiyle kurum avukatı müvekkiline işbu borçtan dolayı hiçbir işlem yapılmayacağını sözlü olarak taahhüt ettiğini, müvekkilinin uhdesinde bulunan ...Mahallesi 45519 Ada, 1 Parselde bulunan zemin kat üzerinde ki taşınmaz 232.000,00 TL bedel ile satıldığını, müvekkilinin emekli olduğunu ve maaşı üzerinde haciz bulunduğunu, herhangi bir malı bulunmadığını, beyanla ... 10. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası üzerinden talep edilen 3.463.921,85 TL tutarında borçlu olmadığının tespiti, gayrimenkulün satış bedeli olan 232.000,00 TL'nin istirdatına ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Asıl borçlu dava dışı .... Ltd. Şti. 'nin müvekkili ile aralarında akdedilen yetkili satıcılık sözleşmesi kapsamında müvekkilim şirketten ürünler satın almış ancak bu ürünler karşılığında Müvekkiline borçlarını zamanında ödememesi üzerine, borçlarının teminatı olmak üzere diğer davacı ile ipotek rehini sözleşmesi yapıldığını ve davacı ..., ...Ltd. Şti. 'nin'nin borcunu ipotek borçlusu sıfatıyla üstlendiğini, dava dışı asıl borçlu şirket tarafından ise işbu borçlar vadesinde ödenmediğini, borçluların Müvekkili Şirkete olan borçlarını ödememeleri nedeniyle hesap kat edilerek ... 40. Noterliğinin ... yevmiye sayılı hesap kat ihtarnamesi ve eki cari hesap özeti keşide edilerek borçlulara tebliğ edildiğini, akabinde ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... E. numaralı dosyası ile, ipotek bulunan taşınmazlar ile ilgili ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişildiğini, davacı ...'ın "Yetkili Satıcılık Sözleşmesi" gereğince ... Şti. 'nin cari hesap sözleşmesi'nden kaynaklanan borcuna karşılık olarak maliki bulunduğu gayrimenkul üzerinde davalı müvekkili şirket lehine; ... Tapu Müdürlüğünce... tarih ... yevmiye no ile düzenlenen resmi senet uyarınca, 1. Derece 85.000 TL (Türk Lirası) bedelle ipotek tesis etmiş ve bu surette ipotek borçlusu sıfatıyla asıl borçlunun müvekkil şirkete olan borcunu üstlendiğini, davacının dilekçesinde belirttiği borcun olmadığı yönünde iddialarının tamamının mesnetsiz olduğunu, davacının, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin borcuna teminat olarak ... Tapu Müdürlüğünce... tarih ... yevmiye no ile düzenlenen resmi senet uyarınca, 1. Derece 85.000 TL (Türk Lirası) bedelle ipotek tesis ettiğini, bu kapsamda Müvekkili şirkete karşı ipotek limiti ile sınırlı olarak müteselsil borçlu olduğunu, müvekkili şirketin ticari kayıtları incelendiğinde dava dışı ... Şti. ''nin borçlu olduğu ve bu borçtan dolayı da davacı ...'ın verdiği ipotek teminatlarının devam ettiği, borcun devam etmesi ve süresinde ödeme yapılmaması sebebiyle ilgili taşınmazın satış işleminin icra kanalı ile gerçekleştirildiğinin ortaya çıkacağını, davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.
Ticaret Mahkemelerinin görev alanını belirleyen Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun mal varlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır" hükmü düzenlenmiştir. Anılan maddede belirtilen davalar, mutlak ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Buna göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekir. Somut olayda davacı gerçek kişi olup tacir değildir. Davalı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını kefalet hükümleri kapsamında haksız olarak taşınmazının paraya çevrildiğini belirterek menfi tespit ve istirdat isteminde bulunmuştur. Dolayısıyla, huzurdaki davanın mutlak veya nispi ticari dava olarak değerlendirilebilmesi hukuken olanaklı değildir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. mddesinde görev olması hususu dava şartı olarak belirtilmiş; aynı Kanun'un 115. maddesinde ise dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği açıklanmıştır. Açıklanan nedenlerle, iş bu davanın mahkememizin görev kapsamında kalmadığı, asliye hukuk mahkemesinin görevinde olduğu kanaatine varılarak davanın görev yönünden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, HMK 114/1-c ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın usulden reddine,
2-Mahkememizin görevsizlik kararının istinaf yoluna başvuru sonucu kesinleşmesi durumunda HMK 20. maddesi uyarınca dosyanın talep halinde görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Mahkememizin görevsizlik kararının istinaf yoluna gidilmeksizin kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığının çözümlenmesi ve yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 37. Hukuk Dairesine resen gönderilmesine,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 25/04/2024

Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza