İSTANBUL 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/664 Esas
KARAR NO : 2024/272

DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ : 25/11/2020
KARAR TARİHİ : 04/04/2024

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; ... Bankası Anonim Şirketi'nin iflasına ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ... karar ve 16.11.2017 tarihinde karar verilmiş olduğunu, tasfiyenin ... 1. iflas dairesinin ...sayılı dosyasıyla yürütülmekte olduğunu müvekkilin alacağını tahsil amacıyla ... sırasına alacağını kaydettirdiğini, ancak iflas idare memurluğunun 5.11.2020 tarihli yazıları ile müflis bankadan herhangi bir alacağının olmaması ve talebin sermaye benzeri kredi niteliğinde olması nedeniyle reddine karar verildiğini, ret kararının 18.11.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, alacağın müflis bankanın çıkarmış olduğu euroband senedine bağlı olduğunu, tahvil, bono ve ... sahipleri, aldığı kuruluşun alacaklısı durumunda olduğunu, söz konusu kıymetlerin iş yatırım menkul değerler anonim şirketinin ... şubesindeki ... numaralı hesabında muhafaza edilmekte olduğunu iflas idaresinin gerekli incelemeleri yapmayarak alacağı sermaye gibi görmek suretiyle alacağı haksız olarak reddettiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; İcra Ve İflas Kanunu'nun 235. maddesine göre sıra cetveline itiraz edenlerin sıra cetvelinin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur olduğunu, somut olayda hak düşümü süresinin geçmiş olduğunu bu nedenle davanın reddedilmesi gerektiğini, müflis bankanın tasfiye işlemlerinin ... 1. iflas müdürlüğünün ... iflasıyla dosyası üzerinden devam etmekte olduğunu, müvekkil müflis bankanın 28.3.2013 tarihinde ... ile katkısı sermayeye dahil edilebilir global sertifika sözleşmesi imzalayarak 250.000.000,00-USD bedelli eurobond ihraç ettiğini, müvekkilin iflası üzerine adı geçen kuruluşun ... numaralı alacak kayıt talebinde bulunarak bedelin kendisine ödenmesini talep ettiğini, müvekkil iflas idaresi söz konusu sertifikalara ilişkin konuyu bu şekilde gündeme aldıktan sonra bu sefer aynı sertifikalar ile ilgili olarak davacı tarafından ... numaralı mükerrer alacak kayıt talebinde bulunulduğunu, dosyada mevcut sözleşmeden ve diğer protokollerden görüleceği üzere müvekkilin bu konudaki muhatabının ...olduğunu, davacı tarafından ileri sürülen iddianın bu sözleşmenin türevi mahiyetinde olduğunu, bu sebeple davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava Kayıt Kabul talebine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun ''Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri'' başlıklı 235. maddesidir. İİK 235. maddesinde "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir. İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. ... başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar. Bir alacağın terkini hakkında açılan dava kazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masrafları da dahil olduğu halde sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde itiraz edene verilir ve artanı da diğer alacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır. Dava basit yargılama usulü ile görülür. Ancak, itiraz alacağın esas veya miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dair ise şikayet yoliyle icra mahkemesine arz olunur." düzenlemesi yer almaktadır.
Mahkememizce davacının iflas masasına başvuru dilekçesi ve ekleri, başvuruya ilişkin iflas idaresinin kararı, sıra cetveli, tebligat ve ilana ilişkin belgeler getirtilip incelenmiştir. Somut olayda ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı kararı ile ... Bankası Anonim Şirketi'nin 16/11/2017 tarihi itibari ile iflâsına karar verildiği, müflisin iflâs tasfiye işlemlerinin adi tasfiye olarak ... 1. İflas Dairesi'nin ...iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacı vekilinin müflis şirketin iflas masasına 3621 kayıt numaralı dilekçe ile 4.150.000,00-USD karşılığı 19.039.037,37-₺'lik alacağın iflas masasına kaydının yapılması talebinin reddedildiği, ret kararının 18/11/2020 tarihinde alacaklı tarafa tebliğ edildiği, alacaklı tarafça masrafın yatırılmadığı, bu durumda iş bu davanın İİK md. 235 hükmüne göre 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı ve mahkememizin iş bu davada yetkili ve görevli olduğu tespit edilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü için aktif dava ehliyetinin olup olmadığının ve aktif dava ehliyetine sahip ise uyuşmazlık konusu ... senedine bağlı olarak iflas tarihi itibari ile müflis bankadan alacaklı olup olmadığının, alacaklı ise iflas tarihi itibari ile alacak miktarının tespiti için tüm dosya kapsamı ve müflis bankanın kayıtlarının incelenmesi suretiyle bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasına karar verilmiştir. 15/12/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...Toplam 4.150.000-USD nominal bedelli ...'e ait “...'"ların ...tarafından satın alındığı, 23.11.2020 tarihli makbuzu ile toplam 4.150.000-USD nominal bedelli ...'e ait “... AŞ. hesaplarından ... AŞ. hesabına geçtiği...AŞ. adına kaydedildiği, 07.02.2019 tarihli makbuz ile ... AŞ. Tarafından ...AŞ. adına toplam 4.150.000-USD nominal bedelli...'e ait “..."ların kaydedildiği görülmekle, ... tarih ... sayılı yazısı ile Sermaye Piyasası Kurulu - SPK “... Bankası AŞ.'nin 08.07.2011 tarihli yazısı ile yurtdışından uzun vadeli fon temin amacıyla Eylül 2011'de uluslararası piyasalarda 300.000.000,-ABD Doları tutarında sukuk ihracına uygun görüş verilmesi ve Kurul kaydına alınmasını talep ettiği, ... Bankası AŞ.'nin 20.12.2012 tarih 1221 sayılı YK kararı ile 10 yıl vadeli 300.000.000,-ABD Doları tutarında sukuk formatında sermaye benzeri kredi kullanılmasına karar verildiği, söz konusu sukuk ihracının Serilli, No43 sayılı Kira Sertifikaları ve Varlık Kiralama Şirketlerine İlişkin Esaslar Tebliğine tabi olmaksızın yurtdışında kurulu özel amaçlı şirket üzerinden yurtdışı piyasalara gerçekleştirileceği” bildirildiği, ... tarih ... sayılı yazı ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu - BDDK “... Bankası AŞ.'nin 21.12.2012 tarih ve 31.12.2012 tarihli yazılar ile uluslararası piyasalardan sukuk formatında temin edilecek sermaye benzeri kredinin on yıl vadeli 300.000.000 USD'ye kadar olacağı, Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmeliğin 8. Maddesi kapsamında elde edilecek kaynağın özkaynak hesaplamasında ikincil sermaye benzeri borç olarak katkı sermaye hesabında dikkate alınması hususunda izin verilmesini talep edildiği, bahse konu sermaye benzeri borca ilişkin sözleşmelerin BDDK'ya gönderili Kurumun elde edilecek kaynağın özkaynak hesaplamasında ikincil sermaye benzeri borç olarak katkı sermaye hesabında dikkate alınması hususunda izin verdiği” görülmüş, ... Bankası AŞ.nin11.03.2013, 25.03.2013 ve 28.03.2013 tarihli KAP bildirimi ile *250.000.000-US- bedelli SUKUK formatında ikincil sermaye benzeri kredi işlemi” gerçekleştirdiğinin ilan edildiği, ...Tarafından 28.03.2013 tarihli yazı ile ..., ...'a hitaben ...'in 250.000.000-USD “..." 250.000.000-USD sabit oranlı sermaye benzeri sertifika ihracı yapıldığı, ...'in ihraççı olduğu, sertifika bedeli 247.286.500-USD'nin ... Bankası AŞ. hesabına aktarıldığı, ... Bankası AŞ'nin “...” ile “...' olduğunun beyan edildiği, ...'e ait 250.000.000-USD sabit oranlı sermaye benzeri sertifikanın incelenmesi ile sabit faiz oranına sahip “Katkı Sermayeye Dahil Edilebilir 250.000.000-USD Sertifika” olduğu, 26.03.2013 tarih ...“...", ihraç belgesinde 250.000.000-USD sabit oranlı sermaye benzeri sertifika ihracı yapıldığı, ...'in ihraççı olduğu, ... Bankası AŞ. ve ...ile birlikte “..." olduğunun beyan edildiği üzere iş bu ... kodlu iz oranına sahip “Katkı Sermayeye Dahil Edilebilir 250.000.000-USD Sertifika" olduğu kanaati hasıl olmakla, SPKn Kira Sertifikası ve Varlık Kiralama Şirketleri başlıklı md.61/6 “Üçüncü fıkranın ikinci cümlesi ile dördüncü fıkra hükümleri, 5411 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen ve katılım bankalarının fon kullanıcısı olduğu ilave ana sermaye ve katkı sermaye niteliğindeki kira sertifikası ihraçlarında uygulanmaz.” hükmünü içerdiği, iş bu ihraçların katkı sermaye niteliğinde olduğunun Kanun ile hüküm altına alındığı, 5411 SK md.44 “Özkaynak; ana sermaye ve katkı sarmeye toplamı ... sonucu bulunan tutarı ifade eder” ve BDDK 05.09.2013 tarihli Bankaların Öz kaynaklarına İlişkin Yönetmelik md.8 “Bankanın tasfiyesi halinde; sahibine alacak hakkını ilave ana sermaye hesaplamasına dahil edilecek borçlanma araçlarından önce, mevduat sahipleri ve diğer tüm alacaklılardan sonra tahsil etme yetkisi vermelidir.” hükmü çerçevesinde SPKn ve Bankacılık mevzuatı uyarınca kira sertifikası sahibi alacağını mevduat sahipleri ve diğer tüm alacaklılardan sonra ve fakat ilave ana sermaye hesaplamasına dahil edilecek borçlanma araçlarından önce tahsil edilebileceği, Aktif dava ehliyeti bakımından takdirin tamamen mahkemede olduğu..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Dosyada yer alan izahname de incelenmek sureti ile davacının iş bu davayı açmakta aktif dava ehliyetinin olup olmadığının, var ise alacak kayıt talebinde haklı olup olmadığının ve talep edebileceği tutarın tespiti için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 19/09/2022 tarihli ek raporun sonuç kısmında "...Somut olay bakımından ... bağlı olarak (menkul kıymete) hakkı elinde bulunduran, bu bağlamda maddi hak ile ilgili olan davacının genel usul prensiplerine göre aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, ancak; izahnamede açık olarak, bir yatırımcının ...dava açabilmesinin şartı olarak delege (temsilci) yükümlü olduğu makul süre içinde bunu yapmaz (dava açmaz/talepte bulunmaz) ve bu kusur devam ederse yetkilidir ifadesinin mevcut olması, İzahnamenin düzenlemelerinin, usul prensiplerine göre özel mahiyette olması, maddi hak sahihi olanların (menkul kıymet sahiplerinin) ...doğrudan dava açamayacağını tanzim etmiş olması ve bu bağlamda, ...numaralı alacak kayıt talebinde bulunarak bedelin kendisine ödenmesini talep ettiği de anlaşıldığından (böylece izahnamenin 12.8 maddesinde yatırımcının doğrudan bank asyaya karşı dava açması imknanını ortaya çıkaran “...ancak delege yükümlü olduğu makul süre içinde bunu yapmaz ve bu kusur devam ederse yetkilidir” ihtimalin de ortadan kalkmış olması sebebi ile somut olay yönünden davacının aktif husumet ehliyetinden söz edilemeyeceği..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti raporu denetime uygun, kanaat oluşturmaya ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Somut olayda eurobonda (menkul kıymete) bağlı olarak hakkı elinde bulunduran, bu bağlamda maddi hak ile ilgili olan davacının genel usul prensiplerine göre aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, diğer yandan izahnamede açık olarak bir yatırımcının...'ya dava açabilmesinin şartı olarak delegenin (temsilci) yükümlü olduğu makul süre içinde dava açmaması, talepte bulunmaması ve "Bu kusur devam ederse yetkilidir" ifadesinin mevcut olması, izahnamenin düzenlemelerinin, usul prensiplerine göre özel mahiyette olması, maddi hak sahibi olanların ...'ya doğrudan dava açamayacağını tanzim etmiş olması ve bu bağlamda ...'nın 2293 numaralı alacak kayıt talebinde bulunarak bedelin kendisine ödenmesini talep ettiği anlaşıldığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir davada husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve re'sen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise davanın bu sebep ile reddi gerekmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan bilirkişi raporu da değerlendirilmek kaydı ile somut olayda davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varılmakla HMK 114/1-d maddesi uyarınca davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 150,00-₺ yargılama giderinin davacıdan tahsi`li ile davalıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 10 günlük süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/04/2024

Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza