İSTANBUL 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/362 Esas
KARAR NO : 2024/365

DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ : 19/06/2018
KARAR TARİHİ : 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkil ... A.Ş. Müflis banka hakkında verilen iflas kararı sonrasında, müflis bankaca düzenlenmiş olan 12/02/2014 tarihli, ... no'lu 400.00 USD (Amerikan Doları) bedelli teminat mektubundan kaynaklı alacağı tahsil amacı ile ... 1.İflas Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyasına ... kayıt numarası ile alacak kaydı talebinde bulunmuştur. ... 1.İflas Müdürlüğü tarafından tarafımıza tebliğ edelin sıra cetveli ilamı ve alacağa ilişkin kararda talebimiz olan 1.546.280,00-TL'lik kısmı reddedilmiştir. Reddedilen kısmın ne sebeple reddedildiği anlaşılamamakla beraber red işlemine ilişkin bir açıklamada da bulunulmamıştır. Müflis banka tarafından düzenlenmiş teminat mektubunun nakde tahvil edilerek alacağımızın tamamını almamız gerekirken bu kesinti ile hukuki ve ekonomik menfaatimiz zedelenmektedir. Müvekkil şirketin kabul edilmeyen 181.333,76-TL alacağının müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini.. " talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava Kayıt Kabul talebine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun ''Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri'' başlıklı 235. maddesidir. İİK 235. maddesinde "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir. İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar. Bir alacağın terkini hakkında açılan dava kazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masrafları da dahil olduğu halde sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde itiraz edene verilir ve artanı da diğer alacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır. Dava basit yargılama usulü ile görülür. Ancak, itiraz alacağın esas veya miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dair ise şikayet yoliyle icra mahkemesine arz olunur." düzenlemesi yer almaktadır.
Mahkememizce davacının iflas masasına başvuru dilekçesi ve ekleri, başvuruya ilişkin iflas idaresinin kararı, sıra cetveli, tebligat ve ilana ilişkin belgeler getirtilip incelenmiştir. Somut olayda ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı kararı ile ... Bankası Anonim Şirketi'nin ... tarihi itibari ile iflâsına karar verildiği, müflisin iflâs tasfiye işlemlerinin adi tasfiye olarak ... 1. İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacının ... kayıt numaralı başvuru dilekçesi ile 1 adet teminat mektubu ve bunlardan doğan komisyon alacak talebine ilişkin olarak müflisin masasına 400000-USD karşılığı 1.546.280,00 -₺'lik alacak kaydı talebinde bulunduğu, iflas idaresince " alacağın 1.364.946,24-₺'lik kısmının kabulüne, 181.333,76-₺'lik kısmının reddine ve kabul edilen alacağın 4. sıraya kaydına" şeklinde karar verildiği, davacının İİK 223 md.'ye göre tebliğ avansını yatırdığı, red kararının 11/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, sıra cetveli ilanının... tarihinde ...ve 04/06/2018 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği, bu durumda iş bu davanın İİK md. 235 hükmüne göre 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
Davalı taraf 400.000 USD lik banka teminat mektubunun nakde çevrilmesini kabul etmiş fakat davacı alacağının döviz cinsinden olması nedeniyle bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki satış kuru üzerinden hesaplama yapmıştır .
Bilirkişiden alınan 03/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davalının iddiasının yabancı para cinsinden mevduatları kapsamakta olmasından ve söz konusu alacak talebinin mevduat olmayıp kredi işlemi olan kesin teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi talebinden kaynaklanması, teminat mektubu metninde ''İş bu teminat mektubunun tazmin edilmesi halinde tazmin talebi tarihindeki TC Merkez Bankası Döviz Alış kuru karşılığı Türk Lirası ile ödenecektir.'' yazması ve ticari ve kredili bir işlem olmasından dolayı davalının yabancı para cinsinden alacağın hesaplanmasında bankanın faaliyet iznini kaldırıldığı tarihteki Merkez Bankası Döviz Alış kuruna göre hesaplama yapılmış olmasının yasal mevzuata uygun olmadığı kanaatine varılmaktadır. Dava konusu teminat mektubunda; ''İş bu teminat mektubunun tazmin edilmesi halinde tazmin talebi tarihindeki TC Merkez Bankası Döviz Alış kuru karşılığı Türk Lirası ile ödenecektir.'' yazmasından, söz konusu alacağın bir mevduat alacağı olmamasından dolayı, talep konusu yabancı para alacağın Türk Lirası karşılığının hesaplanmasında (Teminat mektubu alacağının talep edildiği tarih, bu tarih iflas tarihinden sonra ise iflas tarihindeki kur) iflas tarihindeki kurun esas alınması yönündeki talebinde haklı olduğu kanaatine varılmaktadır.
Davacı tarafından alacak kaydı talep edilen kesin teminat mektubunun tutarı 400.000 USD olup, talep edilme tarihi iflas tarihinden sonra olduğundan ve iflas tarihi olan 16.11.2017 tarihli Merkez Bankası döviz alış kuru 3,8684 TL ye göre hesaplama yapılması gerektiğinden, davacının yabancı para alacağın Türk Lirası karşılığı (400.000 USD X 3.8684 TL = 1.547.360 TL ) 1.547.360 TL olarak hesaplanmaktadır.
Ancak davacının alacak talebi tarafımızca Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan alacak tutarı olan 1.547.360 TL nin altında, 1.546.280 TL tutarında olduğundan davacının talep ettiği tutar olan 1.546.280 TL esas alınacak olup davacının yabancı para cinsinden alacağının Türk Lirası karşılığı 1.546.280 TL olacaktır.
Müflis ... Bankası İflas İdaresince 103 numaralı alacak kaydı açıklamasında ; alacaklı tarafından masaya toplam 1.546.280 TL alacak talebinde bulunulduğu, müflis banka kayıtlarında , alacağın 1.364.946,24 TL olduğunun tespit edildiği sunulan evrak ve müflis banka kayıtlarının değerlendirilmesi suretiyle, alacağın 1.364.946,24 TL sinin kabulü ile sıra cetvelinin 4. Sırasına kaydına , bakiye 181.333,76 lik talebin reddine karar verildiği belirtilmekte olup, davacının iflas idaresince reddedilen tutar olan 181.333,76 TL (Davacının talep ettiği ve haklı olduğu kanaatine vardığımız tutar 1.546.280 TL - İflas İdaresince kabul edilen ve haklı olmadığı kanaatine vardığımız tutar 1.364.946,24 TL = 181.333,76 TL) tutarında davalıdan alacaklı olduğu.." rapor edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 08/01/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle: " Davalının iddiasının yabancı para cinsinden mevduatları kapsamakta olmasından ve söz konusu alacak talebinin mevduat olmayıp kredi işlemi olan kesin teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi talebinden kaynaklanması, teminat mektubu metninde ''İş bu teminat mektubunun tazmin edilmesi halinde tazmin talebi tarihindeki TC Merkez Bankası Döviz Alış kuru karşılığı Türk Lirası ile ödenecektir.'' yazması ve ticari ve kredili bir işlem olmasından dolayı davalının yabancı para cinsinden alacağın hesaplanmasında bankanın faaliyet iznini kaldırıldığı tarihteki Merkez Bankası Döviz Alış kuruna göre hesaplama yapılmış olmasının yasal mevzuata uygun olmadığı kanaatine varılmaktadır. Dava konusu teminat mektubunda; ''İş bu teminat mektubunun tazmin edilmesi halinde tazmin talebi tarihindeki TC Merkez Bankası Döviz Alış kuru karşılığı Türk Lirası ile ödenecektir.'' yazmasından, söz konusu alacağın bir mevduat alacağı olmamasından dolayı, talep konusu yabancı para alacağın Türk Lirası karşılığının hesaplanmasında (Teminat mektubu alacağının talep edildiği tarih, bu tarih iflas tarihinden sonra ise iflas tarihindeki kur) iflas tarihindeki kurun esas alınması yönündeki talebinde haklı olduğu kanaatine varılmaktadır.
Davacı tarafından alacak kaydı talep edilen kesin teminat mektubunun tutarı 400.000 USD olup, talep edilme tarihi iflas tarihinden sonra olduğundan ve iflas tarihi olan 16.11.2017 tarihli Merkez Bankası döviz alış kuru 3,8684 TL ye göre hesaplama yapılması gerektiğinden, davacının yabancı para alacağın Türk Lirası karşılığı (400.000 USD X 3.8684 TL = 1.547.360 TL ) 1.547.360 TL olarak hesaplanmaktadır.
Ancak davacının alacak talebi tarafımızca Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan alacak tutarı olan 1.547.360 TL nin altında, 1.546.280 TL tutarında olduğundan davacının talep ettiği tutar olan 1.546.280 TL esas alınacakolup davacının yabancı para cinsinden alacağının Türk Lirası karşılığı 1.546.280 TL olacaktır.
Müflis ... Bankası İflas İdaresince 103 numaralı alacak kaydı açıklamasında ; alacaklı tarafından masaya toplam 1.546.280 TL alacak talebinde bulunulduğu, müflis banka kayıtlarında , alacağın 1.364.946,24 TL olduğunun tespit edildiği sunulan evrak ve müflis banka kayıtlarının değerlendirilmesi suretiyle, alacağın 1.364.946,24 TL sinin kabulü ile sıra cetvelinin 4. Sırasına kaydına , bakiye 181.333,76 lik talebin reddine karar verildiği belirtilmekte olup, davacının iflas idaresince reddedilen tutar olan 181.333,76 TL (Davacının talep ettiği ve haklı olduğu kanaatine vardığımız tutar 1.546.280 TL - İflas İdaresince kabul edilen ve haklı olmadığı kanaatine vardığımız tutar 1.364.946,24 TL = 181.333,76 TL) tutarında davalıdan alacaklı olduğu..." rapor edilmiştir. Davacı alacağının 400.000 USD olduğu yönünde davalı tarafça da itirazda bulunulmadığı , davacının davalıdan döviz cinsinden alacağının 400.000 USD olduğu anlaşıldığından alacağın miktarı konusundaki bilirkişi tespitine itibar edilmemiştir.
Somut olayda uyuşmazlık döviz cinsinden olan alacağın hangi tarihteki kur üzerinden Türk Lirası'na çevrileceği noktasında toplanmaktadır. Davacı taraf vekili döviz cinsinden olan alacağının iflas tarihinde geçerli kur üzerinden Türk Lirası'na çevrilmesi gerektiğini iddia etmiş olup, müflis...Bankası A.Ş. iflas idaresi vekili ise davacının alacağının ...'nin ... tarihli ve ... sayılı kararı gereğince müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22/07/2016 tarihinde geçerli döviz alış kuru üzerinden -₺'ye çevrilmesi gerektiğini savunmuştur.
23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı kararı ile ...'nin ...tarih ve ... sayılı yazısında yer alan talebi üzerine 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 107. maddesinin son fıkrası hükmü çerçevesinde ... Bankası A.Ş.'nin 22/07/2016 tarihi itibari ile faaliyet izninin kaldırılmasına karar verildiği ve bu kararın 23/07/2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlandığı Fon Kurulu'nun 22/12/2016 tarihli kararı ile 5411 sayılı yasanın 106/3 maddesi uyarınca bankanın doğrudan iflasının mahkemeden talep edilmesine karar verildiği ve ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sırasında açılan davada 16/11/2017 tarih ...E.K. sayılı karar ile 5411 sayılı yasanın 106. maddesi uyarınca... Bankası A.Ş.'nin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. ... Fon Kurulu'nun...tarih ... numaralı kararı ile tüm yabancı para ve altın cinsinden hesaplara ilişkin alacak başvurularının değerlendirilmesinde müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22/07/2016 tarihi itibari ile T.C. Merkez Bankası'nca ilan edilen döviz alış kurları üzerinden hesaplanarak -TL'ye çevrilmesine ve sıra cetveline kayıt edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. 5411 sayılı yasanın 106/5 maddesinde ''Fon bu kanunun uygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004 sayılı İİK 'nun 166., 218., 219., 234., 236., 249., 251., 254. Maddelerindeki yetki ve görevler hariç olmak üzere iflas dairesi , alacaklılar toplantısı iflas idaresi görev ve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye eder.'' hükmü yer almaktadır. Diğer yandan "Faaliyet İzni Kaldıralan Bankalardaki Sigortalı Mevduat ve Sigortalı Katılım Fonunun Ödenmesi ile Bu Bankaların İflas ve Tasfiyesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik'in, "İflas Yoluyla Tasfiye'' başlığını taşıyan 4. bölümünde Bankacılık Yasası uyarınca iflasına karar verilen bankaların iflas ve tasfiyesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Anılan düzenlemeler uyarınca ...'nin iflas idaresine ilişkin yetkileri kullanması mümkündür. Ancak kanunun verdiği bu yetki ...'yi döviz cinsinden olan alacakların hangi tarihteki kur üzerinden sıra cetveline kayıt edileceği konusunda karar vermeye yetkili kılmaz. İflas idaresine ait görevleri kullanan ...'nin kendisine kanun ile ayrıca bir yetki tanınmadığı sürece olağan iflas tasfiyelerinde geçerli tasfiye kurallarını uygulaması gerekir. Yüksek Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre iflas halinde döviz cinsinden olan alacakların iflas tarihinde geçerli TCMB efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 6.Hukuk Dairesi 2023/2066 Esas- 2024/245 Karar) Yukarıda yazılı bilirkişi 08.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda yer alan tespitlerden 400.000 USD teminat mektuplarından ilave kaydı gereken tutarın 182.413,76 -₺ olduğu anlaşılmakla taleple bağlılık ilkesi gereği teminat mektubundan kaynaklı 181.333,76 -₺'nin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, davacının 181.333,76-₺'lik alacağın Müflis ... Bankası A.Ş.'nin iflas masasında 4.sıraya kaydına,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL harçtan peşin alınan 35,90TL'nin mahsup edilerek bakiye 391,70TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 35,90TL peşin harç, 35,90TL başvuru harcı gideri toplamı olan 71,80TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 17.900,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 5,20TL vekalet harcı gideri, 646,20TL tebligat, posta gideri ile 3.750,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.396,20TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 10 günlük süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024

Katip
¸e-imza

Hakim
¸e-imza