İSTANBUL 21. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/79 Esas
KARAR NO : 2024/286 Karar
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/02/2023
KARAR TARİHİ : 06/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 06/02/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, ... Bankası ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..., lehtarı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., 25.12.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 25.000,00 TL bedelli ve keşide yeri ... olan çek, lehtar tarafından ... ...- ... ... ... Adi Ortaklığı'na (...) ciro yoluyla devredildiğini, yine bu ortaklık tarafından da ciro yoluyla davacıya devredildiğini, davacı çalışanı ... ... tarafından bu çek “in, ... San. ve Tic. A.Ş.'ne gönderilmek üzere ... şubesine 01.11.2022 tarihinde ... takip numarasıyla teslim edildi fakat söz konusu çek “in kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını, bunun üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açılarak ödeme yasağı kararı alındığını, daha sonra ... tarafından keşideci ve cirantalar aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, keşideci tarafından icra baskısı altında dosya borcunun ödendiğini, takibe konulan çek incelendiğinde, davacıya ciro yolu ile devreden ... ... - ... ... ... Adi Ortaklığı 'ndan (...) sonra sırasıyla ... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. ... tarafından ciro edilip son olarak ...'e teslim edildiğini, bu kişi tarafından bankaya sunulduğunda, çek ile ilgili alınmış olunan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı olduğu şerhi işlenerek kendisine teslim edildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma numarası ile şüphelilerin tespit edilerek cezalandırılması talebiyle şikâyette bulunulduğunu, dava konusu çekin davalıdan istirdatını, tahsil edilmiş ise çek bedeli olan 25.000,00-TL' nin avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 17/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı, dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia ederek TTK 792 uyarınca çekin istirdatını talep etmiş ise de davacının çekte cirosunun bulunmadığını, davacının, çekte cirosu bulunmadığından bu çekte hak sahibi olup olmadığının belli olmadığını, bu nedenle de davacının, ilk önce aktif husumet ehliyeti bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, dava dilekçesi ekinde çek tahsilat makbuzu sunulmuş ise de bu belgeler davacının çeke hamil olduğunu göstermeyeceğini, davacının, aktif husumet ehliyeti bulunduğunun kabulü halinde dahi TTK 792 şartlarının oluşmadığını, zira TTK 'nun 792.maddesinin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunu hükme bağlandığını, kötü niyetin ve ağır kusurun bulunması gereken zamanın ise çekin bankaya ibraz anı değil, çekin iktisap anı olduğunu, davacının, bu maddeye göre davalının kötü niyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacının, dava konusu çekin iptali için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasıyla çek iptal davası açtığını ve ödeme yasağı kararı aldığını belirtmiş ise de; TTK 790. maddesinde, meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirtilmiş olduğunu, dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre davalının yetkili ve meşru hamil olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle davalının çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmadığını, davalının çekte ödeme yasağı bulunduğunu, çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini, bu nedenlerle; davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları,
- ... CBS 2023/... Soruşturma sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 07/12/2023 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyasına dayanak çekin istirdatı talebine ilişkindir.
Tensip ara kararı uyarınca tarafların yanı sıra davaya konu çekte yer alan cirantaların BA/BS formları ilgili vergi dairelerinden getirtilerek, davacı ve davacıdan sonra gelen cirantalar ile davalı arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunda mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 07/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Usul yönünden incelenen davacı ... 2022 dönemi defter-i kebir ve yevmiye defteri, e-defter olarak tutulmuş, beratları usulüne uygun ve zamanında alınmış, fiziki tutulan envanter defteri açılış noter onayı usulüne uygun ve zamanında yaptırılmıştır...Davacı BA-BS formlarında, çekte yer alana cirantalara ve özellikle iddia ettiği üzere, kendisinden bir önceki dava dışı ciranta ... ...-... ... ... Adi Ortaklığına ilişkin (... V.K.No: ... ) herhangi bir kayıt olmamakla birlikte, şahıs işletmesi olarak ... ... ‘e ilişkin (V.K.No: ... ) BS formu ile 43 adet belge KDV hariç 208.620,12.TL tutarında kaydının bulunduğu, bunun sebebinin, düzenlenen e-arşiv faturalarda, vergi kimlik numarasının yanlış yazılmasından kaynaklandığı, dolayısıyla e-belge olarak düzenlenen belgelerin BA-BS bildirimlerine otomatik yansıması sebebiyle, böyle bir karışıklığın yaşanmış olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, davacı BA-BS formlarında, bir sonraki cirantaya ilişkin herhangi bir kayıt olmadığı, aynı şekilde ... Plastik ‘in BA-BS formlarında da yine tüm cirantalara ve özellikle bir önceki ve bir sonraki cirantaya ilişkin herhangi bir kayıt olmadığı, incelenen ... ... - ... ... ... Adi Ortaklığı (...) BA formlarında, davacıya ve diğer cirantalara ilişkin herhangi bir kayıt olmamakla beraber, BS formlarında kendisinden bir önceki ciranta ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti, ile alakalı KDV Hariç toplam 82.595,00.TL tutarında adet belgenin kayıtlı olduğu,.. ... ... - ... ... ... Adi Ortaklığının (...) İstanbul dışında, ... ilinde yerleşik olduğu, yasal defter ve belgelerinin davaya konu çek bağlamında incelenmesi ve davacı yasal defter kayıtlarıyla mukayese edilmesi hususunun nihai takdirinin, sayın mahkemenizde olduğunu, davacının, davaya konu çeki, ticari ilişkiye istinaden ... ... - ... ... ... Adi Ortaklığından (...) iktisap ettiği, tahsilat makbuzu ile belgelendirdiği ve yasal defterlerine kaydettiği, davacı yasal defter belgelerinde dava dışı ciranta ... şirketi ile herhangi bir ticari ilişkisinin ve BA-BS formlarında, herhangi bir kaydının olmadığı, ... ... - ... ... ... Adi Ortaklığının (...) BA-BS formlarında da yine dava dışı ciranta ... şirketi ile ilgili herhangi bir kaydın olmadığı,..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; işbu davanın menfi tespit ve istirdat davası olduğu, davaya konu çekin keşidecisi dava dışı ... tarafından ödendiği ve çekin dava dışı keşideci tarafından teslim alındığı anlaşılmakla; çekte asıl borçlu olan keşidecinin yaptığı ödeme ile davacının alacağına kavuşamadığı, çeki usulsüz olarak iktisap eden davalının ise sebepsiz zenginleştiği anlaşılmakla; alınan bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve çek bedelinin davacıya ödenmesi yönünde davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ ile;
Çek bedeli olan 25.000,00TLnin ödeme tarihi olan 26/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Alınması gereken 1.707,75TL harçtan, peşin alınan 426,94TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,81TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-)Davacı tarafça yapılan 179,90TL başvurma harcı, 426,94TL peşin harç, 2.100,00TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 224,00TL olmak üzere toplam 2.930,84TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

06/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır