İSTANBUL 21. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/321 Esas
KARAR NO : 2024/111

DAVA : Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin)
DAVA TARİHİ : 22/05/2023
KARAR TARİHİ : 21/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...A.Ş'nin, 10/02/2023 tarihinde ... Ltd. Şti. hissedarı olduğunu ve nama yazılı pay senetleri bulunan ... mersis numaralı, ... vergi kimlik numaralı ...Şirketi Yetkilisi tarafından cirolanmak suretiyle devraldığını, müvekkili şirket tarafından devralınan nama yazılı pay senetlerinin ... Noterliğinin ... tarih ve ...yevmiye no ile olağanüstü genel kurul kararına istinaden beheri 1.000,00TL itibari değerde 1 pay karşılığında 1.000,00Türk Liralık I. Tertip pay senedi olan ve daha evvelki zilyet olan ... tarafından cirolanıp... Şirketine devredilen...,...,...,...,... 9 adet pay senedinin ve ...Noterliğinin ... tarih ve...yevmiye no ile olağanüstü genel kurul kararına istinaden beheri 1.000,00TL itibari ile değerde 1 pay karşılığında 1.000,00 Türk Liralık I. Tertip pay senedi olan ve daha evvelki zilyet olan ...tarafından cirolanıp ... Şirketine ...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,... 13 adet pay senedi ile ...Noterliğinin 23.10.2014 tarih ve ... yevmiye no ile olağanüstü genel kurul kararına istinaden beheri 1.000,00TL itibari ile değerde 1 pay karşılığında 1.000,00 Türk Liralık I. Tertip pay senedi olan ve daha evvelki zilyet olan ... tarafından cirolanıp ...Şirketine devredilen ...,...,...,...,...,...,... 23 adet pay senedi toplamı 45 adet pay senedinin müvekkili şirkete geçtiğini, davalı şirkete nama yazılı pay senetlerinin taraflarınca devralındığına ve şirketin pay defterine kaydının yapılması amacıyla 31/03/2023 tarihinde Kartal ... Noterliğ...iye numaralı ihtanamesinin keşide edildiğini, ihtarnamenin hem davalı şirkete hem de yine şirketin diğer hisselerinin sahibi olan...A.Ş.' ye tebliğ edildiğini, müvekkili şirkete devreden şirket olan ... Limited Şirketi vekili tarafından da ...Noterliğinin ... tarih ve ...miye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete ihtar keşide edildiğini, davalı şirkete kuruluşundan itibaren tüm ticaret sicil gazetesi suretlerinin sunulduğunu, davalı şirketin 02/09/2014 tarihli ticaret sicil gazetesi ile her bir payı 1.000,00 TL olmak üzere 100 pay ile toplam 100.000 TL sermaye ile kurulduğunu, davalı şirkete esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ile sürerek payların başvurma anındaki gerçek değerleriyle almayı önererek pay defterine kayıt taleplerinin reddedebileceğinin açıkca kanunda düzenlendiğini, ancak davalı şirkete 31/03/2023 tarihinde ... Noterliği...yevmiye numaralı ihtarname ve nama yazılı pay senet suretlerinin aslı gibidir onaylı surteleri ekinde gönderilmesine rağmen davalının ihtarnameye bir cevap verilmediğini, bunun üzerine 10/04/2023 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu, davalının, pay defterine kayıt talebini red ederek bu husus dışında da yine bu süre içerisinde davalı tarafında herhangi bir red gerekçesi sunulmadığını, payların davalı şirket tarafından kendi adlarına veya 3. kişi adına devralınmasına ilişkin herhangi bir öneride bulunmadıklarını, 45 adet pay senedinin usul ve yasaya uygun bir şekilde dava dışı ... Şirketinden devralmış olması sonucu pay senetlerinin müvekkiline ait olduğunu, bu nedenle kayıt talebinin kabul edilmemesinin haksız olduğunu beyanla, davacının devraldığı payların davalı şirketin pay defterine tescil ve kaydına karar verilmesini, dava yargılama giderleri, davalıya gönderilen 31/03/2023 tarihinde Kartal ... Noterliği... yevmiye numaralı ihtarname bedeli olan 8.845,52 TL yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edildiği ancak süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça devir alınan, davalı şirkete ait 45 adet nama yazılı hisse senedinin şirket pay defterine kaydı istemine ilişkin olup, TTK'nın 494/3 maddesine dayanmaktadır.
Davacı tarafın yargılama aşamasında, davalı şirketin Genel Kurul Toplantısına katılma hususunda izin ve yetki belgesi verilesini talep ettiği ve mahkememizin 19/06/2023 tarihli ara kararı ile; "davacı tarafın tedbir talebinin kabulü ile 20/06/2023 tarihli Genel Kurul Toplantısına davacının 45 adet pay senedinin aslını toplantı öncesinde göstermek suretiyle, paylardan kaynaklanan hakları kullanmak üzere Genel Kurul Toplantısına katılmasına izin ve yetki verilmesine," karar verilmiştir.
Davacının devir aldığı şirket nama yazılı pay senetlerinin aslı duruşmada incelenmiş ve iade edilmiş, fotokopileriyle aynı olduğu anlaşılmıştır.
Davacının davalıya, pay defterine kayıt ihtarının 31/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği ve yasal sürede kayıt talebi kabul edilmediği için eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı taraf süresinden sonra sunduğu cevabi beyanlarında, devir eden ... şirketinin konkordato ilan ettiğini, bu durumda şirket yetkilisinin tasarruf yetkisinin kısıtlı olduğunu, konkordato komiserlerinin onayı gerektiği için kayıt etmediğini bildirmiştir.
Payları devir eden ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında konkordato ilan ettiği ve geçici mühletin verildiği anlaşılmış, davamıza konu pay senetlerinin devrinde bir yetki aşımı olup olmadığı ilgili mahkemeye sorulmuş ve mahkemece kayyım görüşü alınarak mahkememize gönderilmiştir.
İncelenen konkordato kayyımının beyanından; davamıza konu pay senetlerinin konkordato projesinde yer verildiği, bunların devri ve projeden çıkarılmasına ilişkin bir karar bulunmadığı, devir eden şirket yetkilisi Yusuf Katipoğlu'nun komiser onayını almadığı anlaşılmıştır.
İlgili mevzuat incelendiğinde; TTK'nın 490 ve devamı maddelerinde; Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı paylar, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilirler. Hukuki işlemle devir, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir.
Bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı paylar, ancak şirketin onayı ile devrolunabilir; meğerki, devir, miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra yoluyla gerçekleşsin. Şirket, sadece, devralanın ödeme yeterliliği şüpheli ise ve şirketçe istenen teminat verilmemişse onay vermeyi reddedebilir.
Şirket, esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ileri sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebilir. Pay sahipleri çevresinin bileşimine ilişkin esas sözleşme hükümleri, şirketin işletme konusu veya işletmenin ekonomik bağımsızlığı yönünden onayın reddini haklı gösteriyorsa, önemli sebep oluşturur. Bundan başka, devralan, payları kendi adına ve hesabına aldığını açıkça beyan etmezse şirket, devrin pay defterine kaydını reddedebilir. Paylar; miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra gereği iktisap edilmişlerse, şirket, payları edinen kişiye, sadece paylarını gerçek değeri ile devralmayı önerdiği takdirde onay vermeyi reddedebilir. Devralan, paylarının gerçek değerinin belirlenmesini, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir; bu hâlde mahkeme şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değerini esas alır. Değerleme giderlerini şirket karşılar. Devralan, gerçek değeri öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde bu fiyatı reddetmezse, şirketin devralma önerisini kabul etmiş sayılır. Esas sözleşme devredilebilirlik şartlarını ağırlaştıramaz.
Devir için gerekli olan onay verilmediği sürece, payların mülkiyeti ve paylara bağlı tüm haklar devredende kalır. Payların miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra gereği iktisap edilmeleri hâlinde, bunların mülkiyeti ve bunlardan kaynaklanan malvarlığına ilişkin haklar derhâl; genel kurula katılma haklarıyla oy hakları ise ancak şirketin onayı ile birlikte devralana geçer. Şirket, onaylamaya ilişkin istemi, aldığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde reddetmemişse veya ret haksızsa, onay verilmiş sayılır.
Belirtilen kanuni düzenlemeden anlaşıldığına göre, şirketin, yetkisi kısıtlanmamış yetkilisinin nama yazılı pay senedini cirolayıp zilyetliğini alıcıya devretmesi ile devir gerçekleşmektedir. Davalı, cirolayanın tasarruf yetkisinin kısıtlı olduğunu savunarak pay defterine kayıt talebini red etmiştir. Kanundaki diğer red nedenlerine ilişkin somut uyuşmazlıkta bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Konkordatoya ilişkin hükümlerin incelenmesinde ise;
Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.
Borçlu, komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir. Şu kadar ki, mühlet kararı verirken veya mühlet içinde mahkeme, bazı işlemlerin geçerli olarak ancak komiserin izni ile yapılmasına veya borçlunun yerine komiserin işletmenin faaliyetini devam ettirmesine karar verebilir.
Borçlu, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz ve ivazsız tasarruflarda bulunamaz; taşınmazını, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemez. Aksi hâlde yapılan işlemler hükümsüzdür. Mahkeme bu işlemler hakkında karar vermeden önce komiserin görüşü ile alacaklılar kurulunun muvafakatini almak zorundadır. Borçlu bu hükme yahut komiserin ihtarlarına aykırı davranırsa mahkeme, borçlunun malları üzerindeki tasarruf yetkisini kaldırabilir veya 292 nci madde çerçevesinde karar verir. Birinci ve üçüncü fıkra kapsamında alınan kararlar 288 inci madde uyarınca ilân edilir ve ilgili yerlere bildirilir.
İcra İflas Kanunu'nun ilgili maddelerinden anlaşıldığına göre, konkordato başvurusu sonrası mahkemece geçici veya kesin mühlet verildiği süre boyunca, borçlunun mal varlığı üzerindeki tasarrufunun kısıtlanacağı, borçlunun, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemeyeceği, kefil olamayacağı ve ivazsız tasarruflarda bulunamayacağı, taşınmazını, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemeyeceğiz, aksi hâlde yapılan işlemlerin hükümsüz olacağı açıktır.
Somut olayda, davacının devir aldığı pay senetlerinin devrinde mahkeme izni olmadığı gibi, komiserin onayı da bulunmamaktadır. Davalı da bu devrin geçersiz olduğunu savunarak davacının pay defterine kayıt talebini kabul etmemiştir. Gerçekten de, davaya konu payların konkordato ilan eden dava dışı ... şirketinin bu devir karşılığında kasasına giren bir ivaz da olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda devir eden borçlunun devrinin hükümsüz olduğu ve davanın savunmasının yerinde olduğu, davacının davasında haksız olduğu, hükümsüz bir ciro ve devir ile aldığı pay senetlerinin tescilini isteme hakkının hukuka uyar bir talep olmadığı anlaşılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davacının, pay devrine ilişkin talebinin, payların konkordato projesinde aktifte yer alması ve devir edenin yetkili olmaması nedeni ile REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60TL red karar harcının, davacının peşin yatırdığı 1.152,74 TL harçtan mahsubu ile artan 725,14‬ TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6 - Zorunlu Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
İlişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/02/2024

Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır