İSTANBUL 21. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/320 Esas
KARAR NO : 2024/245
DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/01/2023
KARAR TARİHİ : 24/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında acentelik ilişkisine dayanan 28.01.2020 tarihli sözleşme ilişkisi bulunduğunu, davalı acentenin davacı şirketten almış olduğu yetki ile kamu kurumlarına ait araçların sigorta poliçelerinin tanzim edilmesi için açılan kamu ihalelerine katılarak davacı şirketçe bildirilen limitler dahilinde teklif verdiğini ve bunun sonucunda ihaleyi kazanması halinde ise kamu kurumlarına ait araçların trafik ve kasko sigorta poliçelerini davacı sigorta şirketi nezdinde tanzim ettiğini, davalı acentenin iştirak ettiği kamu ihalelerine katılım sırasında davacı şirket tarafından verilen yetki ve talimatlara aykırı davranması, yetkili olmadığı halde ihale sözleşmelerine taraf olması vs. sebeplerle acentelik sözleşmesinin davacı şirket tarafından ... Noterliğinin 23.12.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı bildirim ile feshedildiğini, Acentelik sözleşmesinin 3. maddesi ile davalı acentenin davacı şirket adına poliçe tanzim etmeyi, primlerin poliçe bazında tahsilini, tahsil edilen primlerin şirkete intikalini sağlamayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin “Primlerin Şirkete İntikali” başlıklı 7/b maddesi uyarınca da acentenin, tahsil ettiği primlerin ilgili komisyonları düşüldükten sonraki kısmını, tahsilatı takip eden ilk iş gününün mesai bitimine kadar şirkete intikal ettirmekle yükümlü olduğunu, Nitekim davalı acentenin kazanmış olduğu ihaleler kapsamında birçoğu kamu kurumu olan sigortalılar lehine poliçe tanzim ettiğini ve sigorta primlerini de tahsil ettiğini, ancak bu bedellerin davacı şirkete ödenmediğini, İhtiyati haciz talebi neticesinde başlatılan icra takibi sonucunda davalının banka hesaplarında borcu karşılamaya yeter bakiye bulunmadığının tespit edildiğini, kurumlardan gelen bu cevaplardan davalının, poliçe primlerini tahsil ettiği sonucunun doğduğunu, Her ne kadar ... ...'un söz konusu borç tutarları nedeni ile sorumluluğunun bulunmadığı iddia edilmekte ise de acentelik sözleşmesinde müşterek ve müteselsil kefil sıfatı ile imzası bulunduğundan tüm borçlar bakımından kendisinin de sorumluluğunun bulunduğunu, davalı acentenin sigortalılara ait poliçe prim tutarlarını davacı şirkete iletmediğini ve uhdesinde tuttuğunu, ihtiyati haczin talep edildiği tarih itibariyle prim alacağının 7.180.862,20TL olduğunu, davacının, davalı A.Ş. ve ... Mayır'dan 24.186.716,52TL olmak üzere toplamda 31.369.978,72TL'lik alacağının bulunduğunu, ihtiyati haciz ile 29.11.2022 tarihinde .... İcra Dairesi'nin 2022/... E. sayılı dosyası üzerinden takip başlattığı, icra dairesince 29.11.2022 tarihinde ilamsız takiplerde ödeme emri gönderildiği ancak bahse konu takibe borçluların itiraz ettiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu beyanla, takibe itirazın iptaline karar verilmesine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasının 17/05/2023 tarihli ön incelemesi duruşmasının 3 nolu ara kararı gereği davalı ... Sigorta ve ... yönünden tefrik edilerek yukarıdaki esasa kaydedilmesine karar verilmiş, davalılar ... sigorta şirketi ile ... yönünden 2023/... esas üzerinden yargılamaya devamla davanın kabulüne karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu edilen prim alacak tutarının gerçeği yansıtmadığı, davacının iddialarını yalnızca bir kısım ihaleci idarelerden edindiği dekontlara dayandırdığını, davacının sigortacılık sektöründe, muhasebe standartları çerçevesinde yeknesak olarak uygulanan acente ekstresi şeklinde bir alacak listesi dahi sunmaksızın, bir excel tablosuna dayanarak alacak iddiasında bulunduğunu, Davacı tarafından sunulan tablonun iddia olunan alacağın ispatı açısından hukuki değere sahip olmadığı, sigorta şirketlerince tek taraflı olarak tutulmasına mukabil, düzenli olarak hesap mutabakatlarına konu edilen acente cari hesap ekstresi dahi sunulmaksızın ileri sürülen talebin kabulünün mümkün olmadığını, Poliçe ve sigortalılardan gelen prim ödemelerinin belirli periyotlarla davacıya ödendiğini, bu kapsamda davacıya 6.062.290,00 TL tutarında prim ödemesinin yapıldığını, davalı şirket tarafından davacıdan kümül borç tutarı ve dökümünün talep edildiği ancak bu verilerin kendileri ile paylaşılmadığını, Davalı acentenin taraflar arasındaki sözleşme uyarınca poliçe bazında komisyon hak edişleri olduğunu, davacı tarafça hesaba katılmayan komisyon hak edişlerinin sözleşme uyarınca primlerden mahsup edileceği hususu nazara alındığında iddia olunan muaccel borç miktarının gerçeği yansıtmadığının anlaşılacağını, Davalı gerçek kişi yönünden ise emredici hükümlere aykırılık teşkil etmesi sebebiyle kefalet hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle dosyanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller toplanmış ve bilirkişiden rapor alınmıştır.
Mahkememizce seçilen sigortacı, mali müşavir, nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyeti 11/12/2023 tarihli raporunda özetle; "Taraflar arasındaki sözleşmenin “Primlerin Şirkete İntikali” yan başlıklı 6/b maddesi uyarınca davalı acentenin poliçe bazında tahsil ettiği primlerinin ilgili komisyonlar düşüldükten sonra kalan kısmını, tahsilatı takip eden ilk iş gününün mesai bitimine kadar davacı şirkete intikal ettirmekle yükümlü olduğunu, Sözleşmenin “Komisyon” başlıklı 7. madde hükmüne göre ise acentelik komisyonunun hesap ve tespitinin acentenin portföyüne giren poliçelere ait net primüzerinden sözleşmede belirtilen oranlara göre yapılacağının düzenlendiğini, dolayısıyla ilgili hükmün sözleşmenin 6/(b) hükmü ile birlikte değerlendirilmesi neticesinde acentenin, komisyonun sözleşmenin 7. madde hükmünde belirtilen oranlarda hesaplanmasının ardından bakiye bedeli, tahsilatın yapılmasını takip eden ilk iş gününün mesai bitimine kadar davacı şirkete ödenmesi gerektiğini, şayet ödenmedi ise davacı şirketin ödenmeyen bedellerin tahsilini talep edebileceğini, davacı tarafından gönderilen ihtarnamelerin aynı çalışan tarafından teslim alınması ile taraflar arasındaki yazışmaların aynı kişiler tarafından yapılması, ayrı tüzel kişiliklere sahip davalı acentelerin işlemlerine dair aynı kişiler tarafından temsil- yetki-onay süreçlerinin işletildiğine dair delillerin dosyada mevcudiyeti göz önüne alındığında, alacak-borç ilişkisinin her iki davalı acente muhasebe kayıtları açısından geçişme olacağından, prim alacaklarına ilişkin tespitlerde her iki acentenin kayıtlarının birlikte tetkik edilmesi gerektiğini, acenteler ve sigorta şirketi kendi aralarında üçer aylık dönemler itibariyle hesap mutabakatlarını sağlamak zorunda olduğunu, her ne kadar üçer aylık dönemlerde mutabakat yapılması gerekse de acente sistem üzerinden anlık, aylık mutabakat sağlayabilmekte olduğunu, dolayısıyla komisyon oranlarında ve ödenmesi gereken primlerde bir hata olması halinde anlık müdahale veya itirazla sorun çözülebilmekte olduğunu, dosyaya sunulan belgelerde sigorta şirketi tarafından mutabakat hatırlatma maillerinin bulunduğunu, dosyaya sunulan raporlara göre, acente komisyon hesabı 12.139,36 Usd +76.194,78 Euro + 3.126.841,80TL olduğunu, davacı tarafından düzenlenen sigorta poliçelerinin davacı tarafın yasal defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğunu, ilgili kamu kurumlarına yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığını, davacı ve davalı tarafa ait kanuni defterlerin açılış ve kapanış kayıtlarının kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığını, davacı ve davalı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğunu, davacı tarafından 22.04.2014 Tarih, 28980 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigorta Acenteleri Yönetmeliği “Acentelik sözleşmesi başlığı” altındaki Madde 15 ve 18'e uygun olarak “Sigorta şirketleri ve acentelerin hesap ve kayıt düzenlerini üçer aylık dönemler ibariyle mutabakat çalışmasına uygun olacak şekilde oluşturmaları ve en geç ilgili dönemi takiben bir ay içinde mutabakat sağlamaları gereklidir” Maddesine uygun olarak sistemlerini oluşturarak hem sistem üzerinden hem de maille davalı tarafa “MUTABAKAT” yapılması için tüm sistemsel süreçleri tamamlamış olduğunu, taraflar arasında imzalanan Acentelik sözleşmesi içerisinde “Primlerin Şirkete İntikali” başlığı altında da mutabakat yapılması madde içinde net olarak izahat verildiği ve sözleşmenin tarafların imzalaması ile bu konuda da tarafların bilgi sahibi olduklarını, her iki davalı şirketin de kanuni defterlerini tutan Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri ... olarak yer almakta olup, aynı takibe konu edilen her iki şirketin de (... SİGORTA ve ... SİGORTA) Cari Hesaptan Kaynaklı 31.12.2022 tarihi itibari ile MUTABIK OLMADIKLARI, ... Sigorta kanuni defter kayıtlarına göre 688.055,40 TL ... sigortadan Alacaklı olarak gözükürken, ... sigorta kanuni defter kayıtlarında ... Sigorta'ya herhangi bir Borcu bulunmadığını, davacının takip tarihi itibari ile 7.180.862,20 TL'a davalı taraftan alacaklı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre sistem üzerinden poliçelerin kesilip hesap mutabakatlarının yapıldığını, davaya konu miktarın da bu şekilde mutabakatının yapıldığını, davacının cari hesabına göre davalıdan talep edilenin üzerinde alacağı göründüğünü" bildirmiştir.
Bilirkişi raporuna itirazlar mahkememizce yerinde görülmemiş ve red edilmiştir.
İcra takip dosyası incelendiğinde; alacaklının
... Sigorta Anonim Şirketi, borçluların; ... A.Ş, ... A.Ş, ... ... ve ... ... olduğu,
31.367.578,72
TL alacak miktarı ile 2.400,00
TL vekalet ücreti toplamı
31.369.978,72
TL üzerinden takip yapıldığı, ... Sigorta ile ... ... 24.186.716,52 TL ve ferilerinden sorumlu olmak üzere, ... Sigorta ve ... ... borcun 7.180.862,20 TL ve ferilerinden sorunlu olmak üzere talep edildiği, süresinde itiraz nedeniyle takibin durduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sigorta acenteliği ilişkisi kapsamında davalının tahsil ettiği primleri sigortacı davacıya ödemediğinden bahisle, davalı acente ve kefil sıfatı ile davalı gerçek kişilerin sorumlu olduğu gerekçesi ile başlatılan icra takiplerine yönelik itirazlarının iptaline ilişkindir.
İncelenen sözleşmeden, davalı ... açısından müteselsil sorumluluk olduğu, kefil değil sözleşmeyi bizzat imzalayanlardan olduğu ve bunun geçerli olduğu, kefalete ilişkin zorunlu unsurların bulunması gerekmediği, müteselsil sorumluluk için zorunlu unsurların bulunduğu anlaşılmış ve husumete ilişkin itirazlar ile kefaletin geçersizliği savunması mahkememizce kabul edilmemiştir.
Davacının, hakkındaki dosya 2023/... Esas üzerinden devam edilen davalılar ile bu dosyamızdaki davalılar aleyhinde tek takip yapmış ise de, her birinin sorumlu olduğu miktar ayrıca belirtildiği, eldeki dosya davalılarının 7.180.862,20 TL'den sorumlu tutulduğu, ayrıca ihtiyati haciz vekalet ücretinin talep edildiği, süresinde itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davalıların icraya yönelik yetki itirazları, davalıların adresi farklı yerlerde olsa da, Sözleşmenin 15. Maddesi uyarınca İstanbul icra ve mahkemeleri yetkili kılındığından, HMK'nın 17. Maddesi uyarınca mahkememizce red edilmiştir.
Taraflar arasında 2020 yılında acentelik sözleşmesi yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, dava konusu alacak için ... Asliye ticaret mahkemesinin 2022/... Değişik iş dosyasından ihtiyati haciz kararı aldığı ve icraya konu ettiği, karara itirazın red edildiği ve istinaf aşamasında onandığı anlaşılmıştır.
Alınan bilirkişi raporundan, taraflar arasında sistem üzerinden mutabakat yapıldığı, davalının tahsil ettiği primleri davacıya eksik aktardığı, sistem üzerinden alınan listelerden talep edilen borç ile gerçek borcun uyumlu olduğunun tespit edildiği, davalının ödeme veya poliçe iptaline ilişkin savunmasını doğrular bir belge sunulmadığı, taraflar arasındaki sistem üzerinden işlemler yapıldığına göre en güncel ve doğru verilerin sistem üzerinden tespit edilebileceği, bu nedenle bilirkişi raporunun, yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varıldığından, davanın kabulüne karar vermek gerektiği vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Kısa kararda icra inkar tazminatı miktarı yazılırken 1.436.172,44TL yerine 1.437.372,44 TL yazılmış ise de, bunun, asıl alacak miktarı olan 7.180.862,20 TL yerine sehven 7.186.862,20 TL'nin yüzde yirmisinin hesaplanmasından kaynaklandığı, yani binler basamağındaki "0" yerine "6" yazılmasından kaynaklı maddi hatadan oluştuğu anlaşıldığından gerekçeli kararda düzeltme yapılmıştır.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davalıların .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazlarının İPTALİNE, takibin aynen devamına,
2-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan takdiren %20 üzerinden hesaplanan 1.436.172,44 TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 490.524,69 TL alınması gerekli harçtan, davacı tarafça bu esas sayılı dosyanın tefrik edildiği 2023/26 esas sayılı dosyasına peşin yatırılan 86.758,6‬0 TL harcın mahsubu ile bakiye 403.766,09‬ TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 375.808,62 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama nedeniyle harcanan 86.758,60 TL peşin harç ve 15.080,00 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/04/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır