İSTANBUL 21. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/234 Esas
KARAR NO :2024/119

DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:11/04/2023
KARAR TARİHİ:21/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekili şirket ile dava dışı sigortalı ... şirketi arasında 27/10/2021 tarihli sigorta poliçesi, ve 04/10/21- 04/10/2022 tarihlerini kapsayan Nakliyat Emtia Abonman sözleşmesi düzenlendiğini, sigortalı İlka İnşaat şirketi tarafından Türkmenistan' da madeni yağ fabrikası inşa edilmekte olduğunu, bu fabrika için davalı ... firmasından 3 adet plastik şişirme makinası, patlak test ünitesi ile 3 adet kalıp satın aldığını, söz konusu makinelerin Türkiye'den Türkmenistan'a nakliyesi için davalı ... şirketinin görevlendirildiğini, araçların ... firmasının İstanbul Bayrampaşa'da yerleşik fabrikasına yönlendirilip, yükleme ve yük sabitleme işi ... çalışanları tarafından yapıldığını, ... Plastik Şişirme Makinesinin ... plaka sayılı tenteli dorse üzerine yüklendiğini, araçların kara yolu ile Gürcistan üzerinden Azerbeycan'a gidip burada dorseler Azerbaycan isimli ... gemisine yüklendiğini, alıcı yetkilileri tarafından yapılan incelemeler neticesinde ... plakalı araç üzerinde bulunan ... model makinanın en önde bulunan yaklaşık 10 tonluk 3 numaralı ünitesinin ciddi şekilde hasarlandığının tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısınca teminat altına alınan emtiada meydana gelen hasarın tazmini amacıyla müvekkili sigortaya başvuru yapıldığını, iş bu başvuru üzerine 13/2795562 numaralı hasar dosyasının açıldığını, müvekkili şirket nezdinde hasarın tespiti ve onarımı için yaptırılan incelemeler sonunda sigortalısına 118.727,58USD ödeme yapıldığını, meydana gelen hasarda ... şirketi ile ... firmasının sorumlu olduğunun tespit edildiğini, hasarın, mallar davalılar sorumluluğundayken gerçekleştiği, hasara konu makinenin yüklemesini ve yük sabitlemesini yapan üretici olan ... şirketi' ne ve nakliyeyi gerçekleştiren ... firmasının söz konusu hasardan sorumlu olduğunun sabit olduğunu, hasarın meydana gelmesinden yük sabitlemesini yetersiz olarak yapan ... şirketinin ve nakliyeyi gerçekleştiren ... şirketinin sorumluluğunun bulunması nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla, davalılar aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası üzerinden takip başlatıldığını, gönderilen ödeme emrine itiraz edildiğini ve itiraz neticesinde takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını ancak sonuç alınamadığını, müvekkilinin sigortalısına yapılan tazminat ödemesi neticesinde halefiyet koşullarının gerçekleşmiş olduğunu beyanla, öncelikle davalıların mal kaçırma ihtilmali olduğundan davalıların adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malların araştırılarak alacağa yeter miktarda ihtiyati haciz konulmasına, davanın kabulününe ve itirazların iptaliyle %20'den az olmamak üzere davalıların icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İncelenen .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından, 118.727,58 USD asıl alacak ve 923,44 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 119.651,02 USD üzerinden takip yapıldığı, davalıların icranın yetkisine ve borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davacının aynı miktar üzerinden eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin üzerine düşen her türlü sorumluluğu yerine getirmiş olduğunu, haksız ve dayanaksız icra takibine itiraz ettilerini, Müvekkili şirketin konu hasar ile arasındaki tek bağlantının üretici firma olması olduğunu, diğer davalı taşıyıcının, yol şartları, iklim şartları, ulaşım güzergahı ve ulaşım süresini de en iyi bilen işi konumunda olduğunu, bu konuda göndericinin bilgi sahibi olması beklenemeyeceğinden taşıyıcının göndereni bilgilendirme, istif ve ambalajın emtiayı yerine sağlam olarak ulaştırma mükellefiyeti nedeniyle doğru yapılıp yapılmadığını kontrol etme ve gözetme, yanlış istif ve ambalaj olması halinde bunu göndericiye bildirmekle yükümlü olduğunu, hasar gören makinenin sağlam bir şekilde taşıyıcı tarafından müvekkili firmadan teslim alındığını, dava dışı sigortalının müvekkili şirketten 3 adet plastik şişirme makinası ve patlak testi ünitesi ile 3 adet kalıp satın almış olduğunu, sadece tek bir makinede hasar meydana gelmesinin hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiğini, davacının iddialarının aksine müvekkili Şirket tarafından düzenlenen hasar raporunda da makine iç elemanlarının, dorsenin karayolunda sarsılması veya denizyolunda geminin sağa veya sola yatması esnasında, birbirlerine çarpmaları sonucunda meydana geldiğinin tespit edildiğini, nakliyecinin taşıma sırasında malın kayba veya hasara uğramasından ya da gönderilene geç teslim edilmesinden doğan zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, malın nakliyeciye teslim edilmesinden sonra kayma ve hasara uğraması durumunda tazminatın, mal değeri taşıma sözleşmesinde belirtilmiş ise bu değer üzerinden, belirtilmemiş ise teslim yerindeki piyasa değeri üzerinden veya ticari faturasında belirtilen değeri üzerinden ödenmesi gerektiğini, sigortalı firma ile müvekkili arasında imzalanan satış sözleşmesinde müvekkilinin sadece makinanın kullanımından sonra meydana gelen eskime hasarlarından sorumlu olacağının belirlendiğini, dolayısıyla makinenin ulaşım sırasındaki hasarlara ilişkin sözleşmede açıkça bir hüküm bulunmaması da müvekkilinin sorumlu olmadığına en büyük karine olduğunu, kaldı ki 3 adet makinenin satışı gerçekleştirilmiş, bu 3 makinenin her birinin yaklaşık 18 TON ağırlığında olduğunu, 3 farklı tırla nakliyesi gerçekleşmiş ve üçü de aynı anda nakliyeci davalıya teslim edildiğini, ilk 2 tır dolayısıyla ilk 2 makine hasarsız bir şekilde sigortalıya teslim edildikten 4-5 gün sonra 3 üncü makinenin teslim edildiğinin öğrenilmiş olduğunu, dolayısıyla taşıma esnasında ne olduğunu, üçüncü tırın nasıl bir kaza yaparak makineyi daha geç ve hasarlı bir şekilde sigortalıya teslim edildiğinin müvekkilince bilinmesinin mümkün olmadığını, TTK'nın 855. Maddesindeki bir yıllık zaman aşımı nedeniyle talebin zaman aşımına uğradığını, diğer davalıyı tanımadığını ve davacının sigortalısının görevlendirdiğini, kaldı ki hasardan sonra davacının sigortalısı olan alıcının yeni makineleri aldığını ve bunun sigortalıya 100.000,00USD bedelle satıldığı, dolayısıyla sigortalının zararının 100.000,00USD kadar olduğunu, davacının fazla istediğini, eksper raporunun hatalı olduğunu, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini beyanla, öncelikle yetki itirazları ile dosyanın ... İcra Dairelerine gönderilmesine, davaya konu edilen taleplerin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle zamanaşımı yönünden reddine, ihtiyati haciz taleplerinin reddine, itirazın iptali davasının müvekkili şirket yönünden tümüyle reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... şirketi ile müvekkili şirket arasında, sigortalının ... şirketi firmasından satın aldığı 3 adet plastik şişirme makinası ve patlak test ünitesi ile 3 adet kalıp makinasının Türkiye'den Türkmenistan'a taşınması konusunda anlaşma yapıldığını, anlaşma doğrultusunda müvekkili ile ... ... şirketi arasında 25/10/2021 tarihinde taşıma sözleşmesi akdedildiğini, davaya konu taşımanın ... ... firmasına ait tır ve ... ... çalışanı tarafından ifa edildiğini, iş bu anlaşma doğrultusunda taşıma hizmetine karşılık ... ... şirketi tarafından müvekkili şirkete 26/10/2021 düzenleme tarihli yurt dışı navlun bedeli olarak 13.950,00 USD tutarlı fatura düzenlendiğini, taşıma sözleşmesi doğrultusunda davaya konu taşıma işleminin ... ... tarafından ifa edildiği, bu doğrultuda söz konusu taşıma işlemi sırasında meydana gelen zarardan nakliye hizmetini fiilen gerçekleştiren ... ... şirketinin sorumlu olduğunu, müvekkilinin dava konusunda taşımada herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirkete yapılan hasara ilişkin bildirim akabinde müvekkili şirket tarafından taşıma sözleşmesi akdettiği ... ... şirketine .... Noterliğinin 22/11/2021 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtanamesi gönderilerek 26/10/2021 tarihinde Türkiye'den Türkmenistan'a nakletmek üzere almış oldukları 1 adet ... plastik şişirme makinkası patlak testi ünitesi cinsi makinenin nakliye esnasında hasarlandığı söz konusu zararın ve makinanının kullanılmamasından kaynaklı doğrudan ve dolaylı tüm zararlar ve masrafın taraflarına rücu edileceğinin ihtar edildiğini, dava dışı ... şirketinin dava konusu zarara ilişkin müvekkiline ihtarname gönderdiğini, cevaben zararın karşılanması talebinin muhatabının müvekkili şirket olmadığını, müvekkili şirketin taşıma işleriyle ilgili olarak meydana gelebiliecek zararlara karşılık sigortasının bulunuduğunu, konuyla ilgili müvekkilinin sigorta şirketi olan ... Sigortaya bildirim yapıldığını, hasar dosyasının açıldığını, konuyla ilgili olarak sigorta şirketi tarafından gerekli işlemlerin başlatılmış olduğunun ihtaren bildirildiğini, davanın ... Sigorta şirketine ihbar edilmesini talep ettiklerini, yükleme ve istif hatasından diğer davalının sorumlu olduğunu, eksik malzemeyle yükleme ve istif yapıldığını, TTK'nın 878. Maddesi uyarınca sorumlu olmadıklarını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıların yetki itirazının incelenmesinde; Davalı ... şirketi icranın yetkisine itirazı ise usulsüz olup yetkili icra müdürlüğü bildirilmediğinden, davacının adresinin Şişli İstanbul olması, davalı ...'ın adresinin Bayrampaşa İstanbul olması, davalı ...'ın adresinin Iğdır olması nazara alındığında, Bayrampaşa ve Şişli'nin mahkememiz yetki alanında olduğu, HMK'nın 7/1-birinci cümlesi uyarınca mahkememizin yetkili olduğu, sigortalı Alıcının adresinin ise Ataşehir İstanbul olduğu ve buna göre İstanbul Anadolu mahkemelerin ve icra dairelerinin yetkili olduğu, davalı ...'ın adresi itibarıyla mahkememizin yetkili olduğu, tarafların ortak yetkili mahkeme veya icra yeri olan, zarar gören sigortalının olduğu İstanbul Anadolu mahkemeleri ve icralarını göstermediği anlaşılmış, yetki itirazı bu nedenle mahkememizce red edilmiştir.
Davalının ihbar talebi üzerine, ... Sigorta ve ... Şirketine dava dilekçesi ve cevap dilekçeleri ekli davetiye ile ihbar yapılmıştır.
İhbar olunan sigorta vekili dilekçe sunarak davanın reddini talep etmiştir. Diğer ihbar olunan bir cevap vermemiştir.
Mahkememizce seçilen sigortacı, makina mühendisi, nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyeti raporunda özetle; "Davalı ... şirketinin kazada %50 nispetinde kusurlu olduğunu, davalı ... Şirketinin kazada %50 kusurlu olduğunu, ... No'lu Nakliyat Emtia Abonman Sözleşmesi Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile bu şartlara nazaran üstün olan yazılı ve/veya ekli özel şartlar ve klozlar çerçevesinde ... (A) ile düzenlendiğini, ... (A) 1.1.82 (...)'nin Emtia Nakliyatı Sigortaları kapsamında verilebilen en geniş teminatı düzenleyen kloz olduğunu, Davacı Sigortacının, teminat kapsamında bir hasar ile ilgili tazminatı poliçe genel ve özel şartlarına bağlı olarak ödemiş olduğu, bu anlamda ödemiş olduğu hasar tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olduğu, hasarın oluşmasında sorumluluğu/kusuru bulunanlara rücu talebinde bulunabileceğini, Muafiyet tenzili sonrası tespit edilen toplam hasar tutarı olan 118.727,58 USD den üretici firma olan ... Mak, San. ve Tic,Ltd.Şti.'nin %50 (Yüzde elli ) kusuruna denk gelen kısım olan 59.363,79 USD rücu edebileceğini, Rücu davalarında ve müteselsil sorumluluk durumunda rücu hakkının doğduğu an olan ödeme yapıldığı tarihten itibaren faiz işletileceği kabul edildiğini, bu kapsamda davacı tarafından dava dışı Sigortalı ... Taahhüt Sanayi ve Ticaret şirketine 02.02.2022 tarihinde ödeme yapıldığını, akabinde iş bu ödemeye konu rücu alacağını 25.05.2022 tarihinde icra takibine konu edildiğini, davaya konu icra takibinde belirtildiği takip tarihinden itibaren asıl alacak kalemine işleyecek kamu bankalarınca 1 yıl vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi konu edildiğini, bu kapsamda 59.363,79 USD asıl alacağa tekabül eden faiz alacağı 461,72 USD olarak hesaplandığını, özetle davalı ... Mak, San, Ve Tic. Ltd. Şti.'den 59,363.79 USD asıl alacak ve 461.72 USD faiz alacağı olmak üzere toplam 59.825,51 USD rücu edilebileceği, diğer davalı taraf olan nakliyeyi gerçekleştiren ... Ltd. Şti'nin de belirtilen ... model makinaya ait dosya da mübresz çeki belgesi incelendiğinde, hasarlı malın ağırlığının 7.394 kg olduğunu tesip edildiğini, TTK'nın MADDE 882-(1) Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminatın, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu, bu kapsamda nakliyeyi gerçekleştiren ... Ltd. Şti'nin sorumluluğunun Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu, Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrileceğini, bu kapsamda taşıyıcıya teslim edildiği tarih olan 26.01.2021 tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen SDR (özel çekme bedeli kuru) dikkate alındığını, her ne kadar nakliyeyi gerçekleştiren ... Ltd. Şti'nin sorumluluğu 87.084,95 USD olarak hesaplanmışsa da toplam tespit edilen hasar tutarına kusur nispetinde tekamül eden tutar 59.363,79 USD olduğu, davaya konu icra takibinde belirtildiği takip tarihinden itibaren asıl alacak kalemine işleyecek Kamu Bankalarınca 1 yıl vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi konu edildiğini, bu kapsamda 59.363,79 USD asıl alacağa tekabül eden faiz alacağı 461,72 USD olarak hesaplandığını, özetle, davalı taraf ... Ltd. Şti.' den 59.363,79 USD asıl alacak ve 461,72 USD faiz alacağı olmak üzere toplam 59.825,51 USD rücu edebileceği, " görüşlerini bildirmiştir.
Sunulan bilirkişi raporu mahkememizce yeterli görülmüş ve itirazlar red edilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının tüm suretleri dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.
İhbar olunan taşıyıcının sigortacısı ... Sigorta şirketinin, doğru istif ve malzeme ile sabitleme yapılmadığı gerekçesiyle taşıyıcının sorumluluğunu kabul etmediği ve ödeme yapmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının sigortalısının, davalı Demaktan satın aldığı malların diğer davalı tarafından taşınması sırasında zarar gördüğü ve bu nedenle dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığından bahisle, yapılan ödemenin rücuen tahsili istemli itirazın iptaline ilişkindir.
Davacının sigortalısı olan dava dışı ... Şirketinin davalı ... şirketinden satın aldığı ürünlerin sevkine ilişkin 04/10/2021- 04/10/2022 tarihlerini kapsayan Nakliyat Emtia Abonman sözleşmesi düzenlediği, malın yüklemesinin satıcı ... sorumluluğunda olduğu, taşıyıcı davalı ... ile davacının sigortalısının anlaştığı, davalılar arasında bir anlaşma ve müteselsil sorumluluk olmadığı, malın sevkiyatı esnasında üç tırdan birindeki makinenin hasarlandığı, eksper atanarak rapor alındığı, sigorta paliçesi kapsamında davacının kendi sigortalısına ödeme yaptığı ve eldeki davaya konu icra takibiyle davalılara rücu ettiği anlaşılmaktadır.
Alınan bilirkişi raporundan ve dosyadaki hasar belgelerinden, yükleyici davalının yükün ağırlığı ve niteliğine uygun şekilde yüklemediği ve uygun malzeme ile sabitleme yapmadığı, davalı taşıyıcının taşıma işini fiilen yaptırdığı firmanın araç sürücüsünün ani frenleme ve benzeri olumsuz davranışı nedeniyle makinenin kayma yaptığı, sadece yükleme ve sabitleme hatasından kaynaklanmış olsaydı diğer tırlardaki makinelerinde zarar görmesi gerektiği, sadece bir tanesinde hasar oluştuğuna göre taşıma sırasında olumsuz bir sürüş hareketi olduğuna işaret ettiği ve hasarın bu nedenle oluştuğu kanaatine varılmıştır. Bu şekilde hasar oluştuğuna mahkememizce de kanaat getirilmiş, bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere davalılar müştereken ve her biri yüzde elli oranında sorumlu kabul edilmiştir. Davalı ... tarafından taşımanın alt taşıyıcıya bırakması onun sorumluluğunu sona erdirmeyecek olup, bu husus alt taşıyan ile ... şirketi arsındaki iç sorundur. Bu nedenle davalı taşıyıcının husumete ilişkin itirazı mahkememizce kabul edilmemiştir.
Hükme esas alınan gerekçeli ve yeterli bilirkişi raporu ile her bir davalının sorumlu olduğu miktarın 59.363,79 USD asıl alacak ve 461,72 USD işlemiş faiz olduğu anlaşılmakla, davanın bu miktarlar yönünden kabulüne, davalılar arasında müteselsil sorumluluk olmadığından davacının bu konudaki talebinin reddine ve red gerekçesi nazara alınarak her bir davalı lehine ayrı ayrı maktu vekalet ücreti takdirine, yargılama giderlerinin, kararın niteliği gereği takdiren davalılara eşit oranda yükletilmesine karar vermek gerektiği vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, davalıların ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazlarının, her bir davalı için %50 oranına isabet eden 59.363,79 USD asıl alacak ve 461,72 USD işlemiş faiz yönünden İPTALİNE, takibin bu şekilde devamına, geri kalan kısma yönelik talebin REDDİNE,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan hesaplanan 157.758,94 TL harçtan, peşin alınan 29.785,28 TL harcın mahsubu ile, eksik kalan 127.973,66 TL harcın davalılardan eşit alınarak hazineye irat kaydına,
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre her bir davalı yönünden hesap ve takdir edilen 157.020,09 TL vekalet ücretinin, davalılardan ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen kısma ilişkin karar niteliği ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre her bir davalı için ayrı hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ayrı ayrı verilmesine,
6-Davacı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ve sair giderler için sarfedilen toplam 21.519,00TL yargılama giderinin davalılardan eşit oranda alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça ödenen 29.965,18‬ TL peşin ve başvurma harcın davalılardan eşit oranda alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 1.600,00 TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
9- Artan gider avansının, karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/02/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır