İSTANBUL 21. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/608 Esas
KARAR NO :2024/136 Karar

DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/10/2021
KARAR TARİHİ:04/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 21/10/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi .... İth. İhr. Taah. A.Ş. Olan ... Şubesi ... çek matbu seri numaralı, ... hesap numaralı, 33.750,00 TL bedelli, 18.09.2021 vade tarihli çek (diğer 11 adet çekle birlikte) müvekkil şirket ...End. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ... San. ve Tic. AŞ’ ye gönderilmek üzere ... Kargo ... Şubesine 30/07/2021 tarihinde teslim edildiğini ancak söz konusu kargo şubesi yetkilisi ... tarafından çeklerin yer aldığı kargo gönderisinin 02/08/2021 tarihinde teslimat aracından çalındığı ...End. San. Ve Tic. A.Ş.'ne bildirildiğini, yaşanan hırsızlığa ilişkin şikayetçi ifade tutanağı gönderilerek, firmaları tarafından hukuki işlemlerin başlatıldığı belirtildiğini, müvekkili ...End. San. Ve Tic. A.Ş. rızası hilafına elinden çıkan çeklerin iptali için ihtiyati tedbir talebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas Numaralı dosya ile çekler hakkında dava açıldığını, anılan mahkemece 05/08/2021 tarihinde ... Şubesi ... çek matbu seri numaralı, ... hesap numaralı, 33.750,00 TL bedelli, 18.09.2021 vade tarihli çeke ilişkin ödemeden yasaklama kararı verildiğnii, 1. ilanı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 06/08/2021 tarihinde yapıldığını, konuya ilişkin yine müvekkili ...End. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... karar no ile yetkisizlik kararı verilerek ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen soruşturma dosyası ... soruşturma numarasına kayden işlem gördüğünü, ayrıca çalıntı çekleri elinde bulunduran davalı şirketin soruşturma dosyasına eklenmesine ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığına da beyanda bulunulduğunu, ...End. San. Ve Tic. A.ş. tarafından ... San. ve Tic. AŞ’ ye gönderilmek üzere cirolanan çek, kargoda kimliği bilinmeyen kişi/kişilerce çalındıktan sonra, müvekkili ...End. San. Ve Tic. A.Ş ile hiçbir şekilde bilgisi ve ticari ilişkisi bulunmayan ... Turs. Tes. Avm. İnş. Oto. Taş. Tar. Pet. Ürü. San. Tic. Ltd. Şti.'ye devredilmiş göründüğünü, ciro zincirini sırasıyla ... Elbiseleri ... ve ... A.Ş. devam ettirdiğini, 18/09/2021 tarihinde çekin ... A.Ş. tarafndan “18.09.2021 tarihinde ibraz edilen bu çek T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı 12.08.2021 tarihli kararı ile keşideci şirketin yönetim organının eylem ve işlemlerinin komiser kurulunun onayına tabi tutulması ve komiser kurulunun onayının alınamaması nedeniyle işleme alınamamıştır” şeklinde arkası yazıldığını, davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine .... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine geçildiğini ancak müvekkili şirketin ... Turs. Tes. Avm. İnş. Oto. Taş. Tar. Pet. Ürü. San. Tic. Ltd. Şti. ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, davaya konu çek, konulan ödeme yasağının 06/08/2021 tarihinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanına rağmen ... A.Ş. tarafından meşru hamilin kim olduğu, çeke ödeme yasağının ne zaman ve neden konulduğu gibi önemli hususlar araştırılmaksızın devir alındığını, bu nedenlerden dolayı öncelikle
teminatsız olarak, sayın mahkemenizin aksi kanaatte olması durumunda ise alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere Sayın Mahkemenizin uygun göreceği bir teminat kaşılığında icra takibinin durdurulmasını, bu mümkün olmadığı takdirde icra veznesindeki paranın dava sonuçlanıncaya kadar davalıya ödenmemesi yönünde İhtiyati Tedbir kararı verilmesini, davalarının kabulü ile ilgili çekin taraflarına iadesini, müvekkili şirketin söz konusu çekte hamil davalıya borçlu olmadığının tespitini, davalının haksız ve kötü niyetle takip yapmış olması sebebiyle davaya konu alacak miktarının %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 12/11/2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin takip konusu çeke ilişkin alacağı usul ve yasaya uygun bir şekilde Faktoring Sözleşmesi, alacak bildirim formu, fatura tevsik edilerek ...-... Elbiseleri'nden ciro yolu ile iktisap ettiğini, müvekkili şirketin dava konusu çeke ilişkin alacağı devralırken ...-... Elbiseleri'ne ciro eden ... ... Pet. Ür. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile aralarındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile tevsik edildiğini, müvekkili şirket alacağı usul ve yasaya uygun olarak üstlenmiş olup alacaklı sıfatını kazandığını, iyiniyetli son meşru hamil olduğunu, davacıların mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarının reddi gerektiğini, söz konusu çek vadesinde ve tutarında ödenmemiş olup; işbu çekin son yasal meşru hamili olan müvekkil tarafından takibe konulmasında ve çekte keşideci, lehtar ve cirantalar hakkında icra takibi yürütülmesinde usul ve yasaya aykırı hiçbir durum bulunmadığını, zira ödemeden men yasağına ilişkin tedbir kararı hasımsız olarak verildiğini, müvekkili ödemeden men yasağı kararı verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyasında görülen davaya taraf olmadığını, dolayısıyla müvekkilin taraf olmadığı dosya kapsamında verilen ödemeden men kararı müvekkilin çeki ibraz etmesine ve borçlular hakkında ihtiyati haciz isteminde bulunulmasına ya da borçlular aleyhine icra takibi başlatılmasına engel teşkil etmediğini, çekin uhdesinde iken çalındığı iddia edildiği kargo şirketinin ismi davacı tarafından belirtilmediğini, işbu dava kargo şirketine yöneltilmediği, Mahkemenizce kargo şirketine ihbarda bulunulması da davacı tarafından talep edilmediğini, davacı dava dilekçesinde çeki elinde bulundurduğu yani çekin hakimiyetlerinde olduğu esnada çekin kargoya verildiğini ve kargoda hırsızlandığını ileri sürdüğünü, ancak dava konusu çekin davacı şirketini ticari defterlerinde işlenip işlenmediği hususu belli olmadığını, çekte yetkili hamil olduğunu ileri süren şirketin ticari defterlerine işbu çeke ilişkin alacağın kaynağını ve alacağa dayanak çeki ticari defterlerinde kayıt altında tutma zorunluluğu olduğunu, çekin şüpheli alacaklarında kayıtlı olup olmadığı da belirsiz olduğunu, eksik harcın ikmali için davacı yana kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediği takdirde işbu davanın usulden reddini, davacı işbu davanın ikamesinde hukuki yararı bulunduğunu ispat edemediğinden, işbu davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddini, davacıların mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarının reddi ile mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılmasını, davacının usul ve yasaya aykırı ikame ettiği işbu davanın esastan reddini, huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-... CBS ... Soruşturma sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-Mali Müşavir... tarafından hazırlanan 07/11/2022 tarihli bilirkişi raporu,
-Mali Müşavir..., Bankacı ...ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'ün sunduğu bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 21/06/2023 tarihli bilirkişi kök raporu ve 02/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu edilen kıymetli evrak nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti ile çek istirdadına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Somut olayda; .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla ilamsız takip dosyasında, takibin kambiyo senedi niteliğinde olan 18/09/2021 keşide tarihli 33.750,00TL tutarlı çeke dayandığı, davacının iddiasının takibe konu bu çeki dava dışı ... San. ve Tic A.Ş. lehine ciro ederek kargo yoluyla ... San. ve Tic A.Ş.'ye gönderilmek üzere ... Kargo ... Şubesine 30/07/2021 tarihinde teslim edildiği, ancak söz konusu kargo gönderisinin 02/08/2021 tarihinde teslimat aracından çalındığı, kaybolan/çalınan bu çekte son meşru hamilin davacı ...Endüstrisi Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu, hatta davacının çekin kaybolması sebebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı ve davacıdan sonra gelen davalı cirantalar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunda mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir... tarafından hazırlanan 07/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...incelenen davacı şirkete ait 2021 yılına ait ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin ve elektronik beratlarının yasal süresinde onaylandığı, 6102 sayılı TTK 64/3 maddesi gereğince usulüne uygun tasdik edildiği, davacı şirketin ticari defter incelemelerinde, çekin keşidecisi olan ... Taahhüt Ticaret A.Ş. ile davacı şirketin ticari ilişkisine rastlanmadığı, ... Ltd. Şti. ile ticari ilişkisinin olduğu, söz konusu şirketten çeki 26.07.2021 tarihinde teslim alarak 101-Portföydeki Çekler Hesabına kayıt ettiği, çekin alındığı tarihi itibariyle 91.692,04 TL alacaklı olduğu, ... Kargo şirketine teslim ettiğini beyan ettiği 30.07.2021 tarihinde ... A.Ş.'ne 2.347.209.50 TL borçlu olduğu, cirantalardan ... Turs. Tes. Avm. İnş. Oto. Taş. Tar. Pet. Ürü. San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... Elbiseleri ... ile ticari ilişkisine rastlanmadığı, dosya muhteviyatında ... Turs. Tes. Avm. İnş. Oto. Taş. Tar. Pet. Ürü. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davaya konu çekin iktisabına ilişkin bilgi veya belgeye rastlanmadığı,..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı tarafın Faktoring şirketi olması sebebiyle dosyada daha önce rapor hazırlayan mali müşavir bilirkişiye; 1 Faktoring konusunda uzman bankacı ve 1 Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi eklenerek yeni rapor aldırılmasına karar verilerek Mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir..., Bankacı ...ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan 21/06/2023 tarihli bilirkişi kök raporu ve 02/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...incelenen davacı şirkete ait 2021 yılına ait ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin ve elektronik beratlarının yasal süresinde onaylandığı, 6102 sayılı TTK 64/3 maddesi gereğince usulüne uygun tasdik edildiği, incelenen davalı şirkete ait 2021 yılına ait ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin ve elektronik beratlarının yasal süresinde onaylandığı, 6102 sayılı TTK 64/3 maddesi gereğince usulüne uygun tasdik edildiği, davacı şirketin ticari defter incelemelerinde, çekin keşidecisi olan ... Taahhüt Ticaret A.Ş. ile davacı şirketin ticari ilişkisine rastlanmadığı, ... Ltd. Şti. ile ticari ilişkisinin olduğu, söz konusu şirketten çeki 26.07.2021 tarihinde teslim alarak 101-Portföydeki Çekler Hesabına kayıt ettiği, çekin alındığı tarihi itibariyle 91.692,04 TL alacaklı olduğu, ... Kargo şirketine teslim ettiğini beyan ettiği 30.07.2021 tarihinde ... A.Ş.'ne 2.347.209.50 TL borçlu olduğu, cirantalardan ... Turs. Tes. Avm. İnş. Oto. Taş. Tar. Pet. Ürü. San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... Elbiseleri ... ile ticari ilişkisine rastlanmadığı, davalı şirket ticari defter incelemesinde; ... A.Ş.'nin ile dava dışı ciranta ... arasında 03.08.2021 tarihli Faktoring sözleşmesi akdedildiği, davaya konu ... numaralı 33.750,00 TL çek karşılığında faktöring firması tarafından dava dışı ciranta ... firmasına 03.08.2021 tarihinde 31.900.00TL ödeme yapıldığı, Faktoring sözleşmesi tarafı olan ...'ın ciranta ... ... Pet. Ür. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne düzenlemiş olduğu, 02.08.2021 tarihli ... numaralı 33.836,40 TL tutarındaki faturanın e-arşiv fatura sorgulamasında beyanına rastlanmadığı, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde davacı firmanın ihtiyatlı davranmayarak zamanında konu hakkında bankayı bilgilendirmemesi dolayısı ile zarar oluşabilmesine sebebiyet verdiği,..." yönünde kanaat bildirilmiştir.
Faktoring şirketine kıymetli evrak üzerinde birden fazla ciro olması halinde tek tek bütün cirantalar hakkında istihbarat araştırması yapmak yükümlülüğü yüklenemez ise de kendisi ile faktoring ilişkisi kuran ve fatura ile kıymetli evrakı kendisine sunan fatura alacaklısı görünen ile fatura borçlusu hakkında araştırma yapması gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 30/06/2020 tarih 2019/... Esas, 2020/... Esas sayılı kararı da aynı yöndedir. Nitekim davalı faktoring şirketi, çok basit şekilde senet borçlusu olarak görünen davacılara ulaşabilecek, çekin teyidini sağlayabilecek ve bu yolla çekin kayıp olduğunu öğrenebilecekken bu yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı şirketin cirosunun şirkete ait olmadığı bilirkişi raporu ile sabit olduğundan davalıya borçlu olmadığına karar verilmiş, bunun yanında davalının yetkili hamil olmaması ortaya çıktığından davacının davasının kabulüne, dava konusu çekin istirdatına, davalının ise kötü niyeti ispatlanamadığından davacının bu isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ ile;
Davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 18/09/2021 keşide tarihli 33.750,00TL bedelli, ... nolu çek nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacı adına başlatılan takibin iptaline, davaya konu mezkur çekin istirdatı ile davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
2-)Davalının kötü niyeti sabit olmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-)Alınması gereken 2.305,46TL harçtan, peşin alınan 576,37TL harcın mahsubu ile bakiye 1.729,09TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-)Davacı tarafça yapılan 59,30TL başvurma harcı, 576,37TL peşin harç, 4.200,00TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 391,00TL olmak üzere toplam 5.226,67TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 04/03/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır