İSTANBUL 21. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/591 Esas
KARAR NO : 2024/85

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/10/2019
KARAR TARİHİ : 13/02/2024

Mahkememizin 2019/1201 E, 2021/296 K., sayılı dosyası davacının istinaf etmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesine tevzi olmuş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 29.09.2021 tarih, 2021/1071 E., 2021/1290 K., sayılı ilamı ile bozularak mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müvekkilinin ... Hizmetleri veren uluslararası bir şirket olduğunu, ... hizmetleri vermek üzerine kurulu bulunan bir sistem işlettiğini, bu sistem gereğince çeşitli mallar veya para ... hizmeti veren şirketçe bir havuzda bir araya getirilip sisteme dahil olan kişilerin yine mal veya para karşılığında havuzdaki diğer ihtiyaçlarını karşılamasını sağladığını, davalı tarafa da bu kapsamda "..." ihtiyacını temin etmek için müvekkiline müracaat ettiğini, müvekkiline vardığı anlaşma neticesinde de müvekkilinin işletmiş olduğu sisteme para makamına kaim olmak üzere bazı çekler verdiğini, müvekkilinin yine sistemine kayıtlı başka bir üçüncü kişiden "..." satın alarak davalı tarafa teslim ettiğini, müvekkili tarafından davalı tarafın talep ettiği miktarda "..." kendisine verilmiş olmasına rağmen davalı tarafından müvekkiline verilen çeklerin karşılıksız çıktığını, dolayısı ile müvekkilinin alacağına kavuşamadığını, müvekkilinin hem kendi alacağına kavuşamadığını hem de üçüncü kişilere verdiği çeklerden ötürü icra takibi baskısına maruz kaldığını, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bu teslime ilişkin kurumsal e-mailler üzerinden bir çok yazışma yaptığını, davalı tarafın satış sözleşmesi gereğince teslim alması gerekli tüm malları teslim aldığı, aldığı mallara bir itirazının olmadığı bu yazışmalar ile sabit olduğunu, davalı tarafın müvekkilinden aldığı malın karşılığında ödemesi gereken bedelinin ödenmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca edimini yerine getiren müvekkiline karşı davalının edilimini yerine getirmediğini sabit olduğundan, müvekkilinin uğradığı gerçek zarar tespit edilmek suretiyle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması ve daha sonra arttırılmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 ₺'nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, Davacı şirketin ... hizmeti verdiğini, bu konuya herhangi bir itirazlarının bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında 10/02/2016 tarihinde ... şifahi alım satım sözleşmesi akdedildiğini, bu şifahi sözleşme gereğince davacı, müvekkili şirkete 18.000 ton ... satmayı vaat ve taahhüt ettiğini, ... bedeli olarak müvekkili şirket tarafından davacıya 8.240.000 $ tutarında mal bedeli avans olarak çekler verildiğini, davacı taahhüdünü yerine getirmediğinden dolayı ... 39. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile avans olarak verilmiş olan çeklerin iadesi için ve şifahi sözleşmenin feshedildiğine dair ihtarname keşide edildiğini, davacının dava dilekçesinde üçüncü kişilere ciro eliyle ciro etmiş olduğu çeklerin ödenmediğini beyan ettiğini, davacı şirket tarafından üçüncü kişilere ciro edilen 2 adet çek ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ...e. Sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve müvekkili şirket tarafından ödendiğini, müvekkili şirket tarafından davacı ile arasındaki ticari ilişkiye dayanarak davacıya verilen 19 adet çekin daha önce ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...E. Sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasına konu edildiğini, davaya konu olan çekler için borçlu olmadığının tespit edildiğinden, söz konusu dava kesinleşmiş olduğundan, kesin hüküm sebebiyle ayrıca davacının müvekkili ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan herhangi bir alacağı bulunmadığından davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında yapılan ... alım satımına ilişkin anlaşma kapsamında tarafların edimlerinin karşılıklı olarak yerine getirip getirmediği, davacının davalıdan alacağı olup olmadığı, var ise bunun miktarının tespiti istemli alacak davasıdır.
... Vergi Dairesine müzekkere yazılarak ...A.Ş'nin 2016 yılı BA-BS Formları istenilmiş ise de, Vergi Dairesi tarafından ...A.Ş'nin 2016 yılı BA-BS Formları gönderilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli bakımından dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdii olmuş, 29.04.2022 tarihli bilirkişi raporu ile, "...davalı şirketin 2016 yılı ticari defter incelemesi neticesinde davacı yandan 17.950.490,34 TL alacaklı olduğu, davalı şirket tarafından çeklerin tamamının iade edilmediği ve 2016 yılı BA BS Formları incelendiğinde davacı tarafından davalı yana fatura kesilmediğinden davacı şirketin davalı şirket ticari defter kayıtlarında davalı yana 17.950.490,34 TL borçlu görüldüğü, Sayın Mahkemenin tarafıma verdiği görev çerçevesinde; davacı şirket 2016 yılı öncesi ticari defterleri ve davacı tarafından iddia edilen malları teslimine yönelik olarak Gümrük Beyannameleri ile dava dosyasına sunulan ... kayıtlarının karşılaştırılması gerekmekte olduğu ve dava dosyasına sunulan Gümrük Beyannamelerinin net ve okunaklı olmamasından dolayı davacı vekilinden Gümrük Beyannameleri ve 2016 yılı ticari defter bilgileri ,cari hesap hareketleri talep edilmiş olup , davacı şirket yetkililerinin yurt dışında olmasından dolayı kısa zaman içerisinde taralıma sunulamayacağı bilgisi verildiğinden kontrolünün bu yönde yapılamadığı, ... kayıtlarında müşteri adı olarak davalı ...Tic A.Ş. olduğu görülmüş olup ancak ürünlerin kontrolünün Gümrük Beyannameleri ile karşılaştırmalı olarak yapılması gerektiğinden bu yönde davalı şirket tarafından teslim alman ürünlerin dava konusu ürünler olup olmadığının tespitinin yapılamadığı kanaatine ulaşılmıştır..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Taraf itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, 21.09.2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile; "...davacı şirketin 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdığı, ... şirketinin 10.02.2016 tarihli yazısında davalı şirkete ... isimli eşyanın... satıldığı bilgisinin görüldüğü bu durumda davalı şirketin ... dan teslim almış olduğu ürünlerin davacının iddia ettiği mallar olup olmadığı hususunun tespiti gerektiği, sayın mahkemenin tarafıma vel örev çerçevesinde; davacı tarafından edilen malları teslimine yönelik olarak Gümrük Beyannameleri ile dava dosyasına sunulan ... kayıtlarının karşılaştırılması yapılmış neticesinde dava dosyasına sunulan Gümrük Beyannameleri ile ... Antrepo kayıtlarında müşteri adı olarak davalı...Tic A.Ş.olarak görünen ürünlerin kontrolü Gümrük Beyannameleri ile karşılaştırmalı olarak yapılmış bu yönde davalı şirket tarafından teslim alınan ürünlerin dava konusu ürünler olduğu kanaatine ulaşılmıştır..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Mahkememizin 10.11.2022 tarihli duruşmasının 1 numaralı bendi uyarınca dosya kök rapor hazırlayan Mali Müşavirden farklı bir Mali Müşavir'e, Gümrük Uzmanı ve Kimyager bilirkişiye tevdii edilmiş, 25.01.2023 tarihli bilirkişi raporu ile; "...Bulgaristan'dan yapılan ithalatın dava konusu ürün ile ilişkisinin bulunmadığı, ithalatın peşin olarak yapıldığı ve bu ithalata ilişkin alacak talep edilemeyeceği, İran'dan ithal edilen ürünlerin gümrük mevzuatı açısından incelendiğinde; ... ile ... aynı eşya grubunda yer almasına karşılık sektör bilirkişisi tarafından tespit edildiği üzere bu iki ürünün tamamen ayrı ürünler olduğu, İran'dan ithal edilen ürünlerin mal mukabili olarak ithal edilmesine karşılık alacaklısının ... firması olduğu, alacak varsa ve talep edilecekse ... firmanın talep etmesinin gerektiği, (Davalı tarafından yapılan ithalat bu firma ile yapılmıştır.) tarafların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde olayın geçtiği 2016 yılında taraflar arasında düzenlenmiş hiçbir faturanın bulunmadığı, davacı ... şirketinin avans olarak alınan ve sonradan iadesi yapılan çekler dahil 2016 yılında davalıya ait herhangi bir kayıt yaratmadığı, taraflar arasında akdedilmiş bir aracılık/simsarlık sözleşmesi de bulunmadığı, talep edilen bedelin komisyon bedeli değil mal bedeli olduğu, nedenleri ile davacı ...A.Ş'nin davacıdan alacaklı olduğuna dair herhangi bir bulgu olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Taraf itirazları değerlendirilmek üzere bilirkişilerden ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, 17.04.2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile; "...kök raporda varılan kanaatimiz değiştirecek bir bulguya ulaşılamadığı hususlarında tespit ve kanaatimizi sayın mahkemeye sunarız..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın ... sözleşmesi kapsamında verilen ... hizmetinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir olduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkememizce verilen 01/04/2021 tarih ve 2019/1201 Esas - 2021/296 Karar sayılı kararında; kesin hüküm varlığı nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2021/1071 Esas ve 2021/1290 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilerek tekrar mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce işin esasına girilerek yapılan yargılamada; ticari defter ve kayıtları ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler incelenerek 2016 temmuz öncesine dayalı davalı alacağın var olup olmadığı, var ise sonradan bunun bedelinin davacı yanca ödenip ödenmediği, cari hesap incelenerek değerlendirilmesi davacının dava konusu ettiği ürünleri davalıya teslim edip etmediği hususunda mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış; sunulan raporda davacı tarafın ticari defterlerin bir kısmını sunmadığı ve gümrük evrakının okunaklı olmadığı belirtildiği görüldüğünden davacıya eksik belgeleri sunması için süre verilmiş; verilen rapor hüküm kurmaya elverişli bulunmadığından yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmış; son alınan bilirkişi raporu ve ek rapor hüküm kurmaya elverişli görülmüş; anılan raporlarda "...davacı ...şirketinin avans olarak alınan ve sonradan iadesi yapılan çekler dahil 2016 yılında davalıya ait herhangi bir kayıt yaratmadığı, taraflar arasında akdedilmiş bir aracılık/simsarlık sözleşmesi de bulunmadığı, talep edilen bedelin komisyon bedeli değil mal bedeli olduğu, nedenleri ile davacı ...A.Ş'nin davacıdan alacaklı olduğuna dair herhangi bir bulgu olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde görüş bildirdiği; her ne kadar davacı vekili tarafından rapora itiraz edilmişse de itirazları yerinde görülmeyerek mevcut rapor hükme esas alınmıştır.
Neticeten; davacının ... hizmeti veren uluslararası bir şirket olduğu, ... havuzu isimli bir sistem işlettiği, bu sistemde mal veya hizmetlerin havuza dahil olan başka şirketlerin malları veya paraları karşılığında takas edildiği, davacı şirketin bu takas işlemine aracılık ettiği, davalının davacıya "..." adı verilen madeni yağı temin etmek için müracaat ettiği, yapılan anlaşma ile davalının havuza çek verdiği, davacının ise başka bir kullanıcıdan ... adlı malzemeyi satın alarak davalıya verdiği, ancak davalı tarafından verilen çeklerin karşılıksız çıktığı iddia edilerek alacağını dava ettiği; yapılan yargılama neticesinde tarafların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde olayın geçtiği 2016 yılında taraflar arasında düzenlenmiş hiçbir faturanın bulunmadığı, davacı ...şirketinin avans olarak alınan ve sonradan iadesi yapılan çekler dahil 2016 yılında davalıya ait herhangi bir kayıt yaratmadığı, taraflar arasında akdedilmiş bir aracılık/simsarlık sözleşmesi de bulunmadığı, talep edilen bedelin komisyon bedeli değil mal bedeli olduğu, nedenleri ile davacı ...A. Ş. nin davacıdan alacaklı olduğuna dair herhangi bir bulgu olmadığı belirlenmekle; her ne kadar davacı tarafından alacaklı olduğu iddia edilmişse de alacağına dair yazılı bir belge, fatura veya senet bulunmadığı anlaşılmakla; davacının davasını ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli 683,10 TL harcın başlangıçta alınan 170,78 TL den mahsubu ile bakiye kalan 512,32 TL nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabulucu ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacı taraftan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı. 13/02/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır