İSTANBUL 20. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/61 Esas
KARAR NO : 2024/346
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/01/2024
KARAR TARİHİ : 07/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ... San. Tic. A.Ş. arasında 25.09.2020 tarihli ... Satış ve ... ... Tesisi Teslim Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusunu müvekkili şirket tarafından ...'na ... satışı ve ... olarak teslim edilecek ... tesis teslimi oluşturduğunu, sözleşmenin 3.6. Maddesinin; "Müşteri, bu sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, kendisine teslim edilmiş olan tank ve teçhizatı sözleşme fesih tarihinden itibaren 10 (on) gün içerisinde ... tarafından belirtilecek adrese iade etmek üzere tank sahasında teslim edecektir. Tank ve teçhizatın arızalı, eksik, bozuk olarak iade edilmesi durumunda, Müşteri cihazların o günkü değeri üzerinden bedellerini nakit olarak ...'a ödeyeceğini peşinen kabul ve taahhüt eder. Hangi sebeple olursa olsun sözleşme sona erdiğinde Müşteri tank ve teçhizatı sözleşme bitim tarihinden itibaren 10 (on) gün içerisinde iade etmediği takdirde, tank ve teçhizatın iadesi için ...'ın dava açma hakkı saklı olmak kaydıyla, Müşteri ... 'a tesisi iade edinceye kadar geçen süre için, cezai şart olarak günlük KDV hariç 200-Euro ödeyecektir." şeklinde düzenlendiğini, davalı tarafından 2022 yılı Kasım ayı itibariyle şebeke doğal gaz kullanımına geçileceği gerekçesi ile Sözleşme feshedildiğini, sözleşmenin fesih tarihinden itibaren tank ve teçhizatın 10 gün içinde taraflarına iadesi gerekmekteyse de davalı yanın böyle bir tutumu söz konusu olmadığını, davalı ile yapılan görüşmelerin sonuç vermediğini ve tank teslim edilmekten imtina edildiğini, taraflarınca gönderilen ... Noterliği'nin 07.12.2022 tarihli ve 31791 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile emtianın doğalgaz geçilen tarihten itibaren 10 gün içerisinde iade edilmesi gerekmekte olduğunu, aksi takdirde gecikilen günler için hesaplanacak olan cezai şartın davalıdan talep edileceği ihtar edildiğini, yine de sonuç alınamadığını, tank sistemi müvekkili şirkete 26.01.2023 tarihine dek iade edilmediğini, sözleşmeye göre ekipman 71 gün geç teslim edildiğini, 25.01.2024 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Alış Kuru 1 Euro= 32.8935-TL olduğundan harca esas değer 467.087,7-TL olarak hesaplandığını, 30.01.2023 tarihinde taraflarınca ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyası ile davalı yan aleyhine takip başlatıldığını, 17.02.2023 tarihinde ise yetkiye, borca, faize ve tüm fer'ilere ilişkin yapılan itiraz neticesinde takip durdurulduğunu, bu nedenlerden dolayı; itirazın iptaline, haksız ve kötü niyetli olan davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; 5 Ekim 2022 tarihinde müvekkili firma tarafından davacı şirketin Bölge Sorumlusu olan ... 'a ait ... com.tr adresine mail gönderildiğini, mail içeriği "firmanın doğalgaz şebekesine bağlanacağı, ... fiyatlarının haksız yere anormal şekilde artırıldığını ve ... tank tesisatının sökülüp, ... olarak alınan tüm teçhizatın iadesini ve sürecini planlamak" üzere mail gönderildiğini, 31 Ekim 2022 tarihinde firma sorumlusunun cevabi mailinde "... olarak verilmiş olan ... tankı ve tank saha ekipmanlarının iade sürecinin başlayacağını, ... A.Ş. Tarafından yaptırılmış olan komple doğalgaz tesisatının faturasının davalı şirkete keşide edileceği ödeme yapılmasına müteakip tesisatların mülkiyetinin davalı firmaya geçeceğine" ilişkin bir mail gönderdiklerini, öncelikle iade sürecine ilişkin planlama olarak davacı şirketten herhangi bir geri dönüş alınamadığını, müvekkilinin teslim iradesini ortaya koyduğunu, teslime ilişkin irade beyanı müvekkili firma tarafından açıklandığını, akabinde davacı firmadan beklenen, kurulum ekibini gönderip ilgili tesisatın sökülmesini sağladığını, bu sistem basit bir sistem olmayıp kendi içerisinde bir çok parça ve bağlantı hatları barındıran bir sistem olduğunu, ilgili tesisat yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı madde içeren bir tesisat olduğunu, müvekkili firmanın bu tesisata müdahale etme gibi bir şansı olmadığını, kurulum sırasında, söküm sırasında bir çok tedbir alındığını, bu tesisatı sökecek olan kişiler yetki belgeli, işinde ehliyet sahibi kişiler olması gerektiğini, sonuç olarak 25/01/2023 tarihinde bu tesisat tam ve kusursuz olarak davacı firmanın yetkilileri tarafından ariyetlerin tamamının söküm işlemi gerçekleştirilerek teslim aldıklarını, bunda müvekkilinin hiç bir dahli, teslim etmemesi veya davacı firmayı zorlaması gibi bir husus söz konusu olmadığını, 25/01/2023 tarihinde gönderilen teknik elemanların firmaya mail iletilen tarihte de gönderilip sökülmesi muhtemel ve olağan olduğunu, müvekkilinin teslime ilişkin iradesini apaçık ortaya koyduğunu, davacı firma 6 Kasım 2022 tarihinden itibaren ariyetleri her zaman teslim alabileceğini zaten bilmektedir ancak teslim almaya 25/01/2023 tarihinde geldiklerini, yüksek mahkeme olan Yargıtayın bu konuda istikrar kazanmış olan tüm kararlarında "kendi edimini yerine getirmeksizin karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceği" şeklinde olduğunu, bu nedenlerden dolayı; davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER: 25.09.2020 tarihli ... (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) Satış ve ... ... Tesisi Teslim Sözleşmesi, ... Noterliği'nin 07.12.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyası, Arabuluculuk son tutanağı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafından davalı taraf aleyhine ... sisteminin iade edilmemesinden kaynaklanan 71 günlük cezai şart bedeli olan 14.200,00 euro alacağın tahsili için başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67 maddesi uyarınca iptali ve icra inkar tazminatının tahsili talebine ilişkindir.
İİK'nın 58/3 maddesine göre, icra takibinde, alacağın Türk parası ile tutarının, alacak yabancı para ise hangi tarihteki kur üzerinden alacağın talep edildiğinin gösterilmesi gerekir. Ancak uygulamada yabancı para alacağını gösteren ve ayrıca Türk lirası karşılığını içeren takip talepleri de geçerli kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, Yargıtay, alacaklının yabancı para alacağını takip talebinde gösterdikten sonra tahsil tarihindeki kur üzerinden Türk lirası karşılığını talep etmesinin mümkün olduğu, harca esas miktarın belirlenmesi için takip talebinde Türk parası karşılığının gösterilmesi gerektiği görüşündedir. Görüldüğü gibi Yargıtay, yabancı para üzerinden takibin devamına karar verilebileceğini kabul etmektedir. Ancak yabancı paranın aynen ödenmesini içeren ödeme emri İİK'nın 58/3 maddesine uygun olmadığından böyle bir takibin devamına karar verilmez (A. Değnekli, S. Kısa, İtirazın İptali Davaları, 2. Baskı, sh.165)
Somut olayda davacı tarafından davalı taraf aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2023/... E sayılı takip dosyasında, takip talebinde 14.200,00 euro alacağın faizi ile tahsili için takip başlatılmıştır.
İİK'nın 58/3, BK'nın 83/son (6098 sayılı TBK m. 99/son) maddelerine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapıldığı, ancak vade veya fiili ödeme günündeki TL karşılığının gösterilmemesi nedeniyle yasaya uygun takip yapılmadığı anlaşıldığından itirazın iptali davasına konu usulüne uygun bir icra takibinin olmadığının kabulü ile HMK'nın 114/2 ve 115. maddesi uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2022/2113 E. 2022/1788 K. Sayılı ilamı)
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İtirazın iptali davasına konu usulüne uygun bir icra takibinin olmadığının kabulü ile HMK'nın 114/2 ve 115. maddesi uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 427,60-TL harcın peşin alınan 6.518,05-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 6.090,45-TL'nin davacıya iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 maddesi gereğince hesap olunan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 07/05/2024

Katip ...
E-İmzalıdır*

Hakim ...
E-İmzalıdır*