İSTANBUL 20. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/582 Esas
KARAR NO : 2024/222

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 29/09/2023
KARAR TARİHİ : 08/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 29/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ...'e ait ... plakalı araç, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 17.07.2018-17.07.2019 tarihleri arasında ... no'lu ... Sigorta Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta poliçesinde belirtilen şartlar ve limitler dahilinde sigortalandığını, davacı şirkete ZMM (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 03.08.2018 tarihinde ..., ... davalı ... Sigorta A.Ş.'ye ... no.lu Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...'ya ait ... plakalı park halindeki araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davaya konu kazaya ilişkin, hasara uğrayan ... plaka no'lu aracın Kasko Sigortacısı olan .. Sigorta A.Ş. nezdinde açılan ... no'lu hasar dosyasından görevlendirilen sigorta eksperince tanzim edilen Ekspertiz Raporunda ... plakalı araçta toplam hasar miktarı 15.831,55.-TL olarak hesaplandığını, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından, kazaya % 100 kusuru ile sebebiyet veren sigortalı ... plaka no'lu araca ait Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında, davaya konu trafik kazasında zarar gören ... plaka no'lu araçta oluşan hasarın tazmini için bu aracın kasko sigorta şirketi olan ... A.Ş.‘ye 30.10.2018 tarihinde 15.832,02.-TL sigorta tazminatı ödendiğini, sigortalı ...'den rücuen tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ...E., ... E. Ve ... E. Sayılı dosyaları ile ilamsız icra takibinin başlatıldığını, kazada KTK 104.md uyarınca işleten sıfatının bulunmadığını iddia ederek davacı ... Sigorta A.Ş. Aleyhine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davasının açıldığını, bu aşamada, sigortalı ... plakalı aracın kaza tarihindeki sürücüsü ...'un sanık olarak yargılandığı ... 4.Asliye Ceza Mahkemesinin ...E. Sayılı ceza dosyasından yapılan yargılama ile kaza tarihinde davacı şirket sigortalısı olan ...'in aracı işleten sıfatının ortadan kalktığı anlaşılmış ve menfi tespit davasında karşı tarafla sulh olunmuş ve icra takibine konu alacaklardan vazgeçildiğini, Gerek ... 4.Asliye Ceza Mahkemesinin ...E. Sayılı ceza dosyası ve gerekse ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasından kaza tarihinde sigortalı ... plakalı aracın işleteni ... olmayıp ... isimli işyerinin işletmecisi olan ...olduğunu, mahkemece yapılan yargılama ile sigortalı ... plakalı aracın kaza tarihindeki sürücüsü ...'un kendisine tamir için bırakılan katılana ait ... plaka sayılı aracı özel işlerinde kullandığı, Davalının edimi olan 15.832,02.-TL ve fer'ilerini davacı sigorta şirketine ödenmesi için ... 37. İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmış olup, davalı şirket tarafından süresinde itirazda bulunularak icrai işlemler durdurulmuş ve bu itirazın iptali davası açılmak durumunda kalındığını, davalı tarafından, yukarıda açıklandığı üzere sebepsiz zenginleştiği aşikâr olmasına karşın aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine karşı herhangi bir haklı sebep göstermeksizin itiraz edilmiş olması ve alacağın da likit olması davalı kötü niyetini ortaya koymakta olduğundan davalı aleyhine % 20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmolunması talep etmiştir.
CEVAP : Davalı Unico Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki dava yetkisiz mahkemede açıldığını, somut olayda dava dışı ...'in işleten sıfatı devam etmekte olup huzurdaki davanın esasten reddi gerektiğini, Ceza dosyasının henüz kesinleşmediğini, huzurdaki davanın hukuki yarar yokluğundan reddini aksi kanatte ise kesinleşmeyen davanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, davacı, dava değerinin en az %20'si oranında kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesinin gerektiğini, davanın usulden reddini, aksi takdirde esastan reddini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddini, haksız ve mesnetsiz davayı ikame etmiş olan davacının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Dava görevli mahkemede ikame olunmadığını, davanın görülmesinde asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, davacının talepleri zamanaşımına uğradığını, dava dışı ... araç işletenidir ve davacının sorumluluğunun bulunduğunu, ... 4. Asliye Ceza Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasında bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, alacağın likit olmaması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebi haksız olup talebin reddi gerektiğini, tüm bu sebeplerle huzurdaki davanın öncelikle usul bakımından reddini, aksi takdirde esastan reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası,... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası, Arabuluculuk son tutanağı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası, Hasar dosyası, Sigorta poliçesi, Kasko poliçesi, Ödeme dekontu, Kaza tespit tutanağı, Eksper raporu ve tüm dosya kapsamı.
...37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 15/12/2022 tarihinde 15.832,02TL asıl alacak ve 10.825,41TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (29/12/2022) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 29/12/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
...17. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 01/06/2023 tarihinde 35.720,00TL asıl alacak ve 14.541,47TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ (05/06/2023)edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (09/06/2023) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 09/06/2023 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı ...'in kaza tarihinde sigortalı aracın tamiri için ...isimli işyerinin işletmecisi olan ...'a teslim edildikten sonra bu işyeri çalışanı tarafından alkollü şekilde meydana gelen kazada KTK 104.md uyarınca işleten sıfatının bulunmadığından bahisle menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.
... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; sanık ...hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunda dolayı yapılan yargılamada sanık savunmasında; ...'in ...Plakalı aracı şanzuman arızasından dolayı tamiri için bıraktığını, olay günü aracın arıza tespiti sebebiyle kullanmam gerektiği için bu araçla eve gittiğini, bir miktar alkol aldığını, sigara almak için dışarı çıktığını, bu aracı kullandığını ve ... Mahallesi Devlet Hastanesi civarında alkolün de etkisiyle kaza yaptığını beyan etmiş olup yargılama sonrasında sanığın 1 yıl 8 ay hapis ve 500 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Asıl ve birleşen dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı trafik kazası sebebi ile asıl ve birleşen dosya davalılarına hasar ödemesi yaptığını ancak ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasınında yapılan yargılama sonrasında dava dışı ...'in tamir için bırakılan aracı kullandığı sırada kazanın meydana geldiğinin ve dava dışı sigortalının işleten sıfatı kalktığı için sigorta şirketininde sorumluluğunun bulunmadığından bahisle yapılan hasar ödemelerinin rücuen tahsili için icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçlulara tebliğ edilmiştir. Davalı borçlular yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 104. maddesinde: Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım - satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Borçlar Kanunu'nun 82/1 md.ne göre; sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalmasıdır.
Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında, bir başkasının aleyhine bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.
Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır. Geri verme borcunun konusu ve kapsamı; "Aynen Geri Verme İlkesi"ne göre düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı 03.08.2018 tarihindeki sigortalı ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası sebebi ile asıl ve birleşen dosya davalılarına hasar ödemesi yaptığını ancak ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasınında yapılan yargılama sonrasında dava dışı ...'in tamir için bırakılan aracı kullandığı sırada kazanın meydana geldiğinin ve dava dışı sigortalının işleten sıfatı kalktığı için sigorta şirketininde sorumluluğunun bulunmadığından bahisle yapılan hasar ödemelerinin rücuen tahsili için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; kesinleşen ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile tespit edidiği üzere, dava dış...Plakalı aracı maliki olan ...'in şanzuman arızasından dolayı tamiri için bıraktığı ve ...'un aracı kullandığı sırada kazanın yaşandığı, Karayolları Trafik Kanunu'nun 104. Maddesi gereğince ...Plakalı aracın işleten gibi sorumlusunun dava dışı ... olduğu, aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısının meydana gelen zarardan sorumlu olmadığı anlaşılmakla asıl ve birleşen davalar yönünden davacı sigortanın sorumlu olmadığı ve geri isteme hakkı olduğunu ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davası ile öğrenmiş olup ( ceza dosyasında taraf olmadığı) 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde takiplerin başlatılmış olduğu, davalıların iyiniyetli oldukları gözetildiğinde temerrüte düşürülmeleri gerektiği ve dosya kapsamında yapılan yazışmalar ile davacının davalı sigorta şirketlerine (... sigortaya 12.04.2022 tarihinde, ... sigortaya 3.06.2022 tarihinde ) başvuruda bulunduğu anlaşılmış ve bu tarihlerden itibaren temerrüt oluştuğu dikkate alınarak faiz hesaplaması yapılmış ve asıl ve birleşen dava yönünden davalıların sebepsiz zenginleşme sebebi ile aldıklarını geri verme borcu altında olduklarından davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazların kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalılar aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve Birleşen Davanın kısmen Kabulü kısmen Reddi ile;
a-) Davacı tarafın başlattığı ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen İPTALİNE, takibin 15.832,02TL asıl alacak ve 1.325,34 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.157,36-TL üzerinden takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 3.166,40TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-) a) Davacı tarafın başlattığı ...17. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen İPTALİNE, takibin 35.720,00TL asıl alacak ve 3.637,57TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 39.357,57TL üzerinden takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 7.144,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
ASIL DOSYA YÖNÜNDEN
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 1.172,01-TL harçtan peşin olarak alınan 321,96TL harçtan mahsubu ile bakiye 850,05-TL harcın davalı ... sigortadan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 321,96TL harcın davalı ... sigortadan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 696,85TL yargılama giderinin kabul oranına göre (%64,43 ) 448,98TL sinin davalı ... sigortadan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği hesaplanan 17.157,36-TL vekalet ücretinin davalı ... sigortadan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davalı ... sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği ret olunan miktara göre hesaplanan 9.500,07-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin 2.010,22TL sinin davalı ... sigortadan, 1.109,78TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
BİRLEŞEN 2023/684 ESAS DOSYA YÖNÜNDEN
10-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 2.688,51-TL harçtan peşin olarak alınan 607,04TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.081,47-TL harcın davalı ... sigortadan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
11-Davacı tarafından yatırılan 607,04TL harcın davalı ... sigortadan alınarak davacıya verilmesine,
12-Davacı tarafından yapılan toplam 269,85TL yargılama giderinin kabul oranına göre (%78,30 ) 211,29TL sinin davalı ... sigortadan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
13-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı ... sigortadan alınarak davacıya verilmesine,
14-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
15-Davalı ... sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği ret olunan miktara göre hesaplanan 10.903,90-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
16-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin 2.442,96TL sinin davalı ... sigortadan, 677,04TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
17-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/03/2024

Katip
e-imza *

Hakim
e-imza *

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.