İSTANBUL 20. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/335 Esas
KARAR NO : 2024/121

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/05/2023
KARAR TARİHİ : 09/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 30/05/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının işletmeciliğinde olan Köprü ve otoyollardan davalıya ait ..., ..., ... ve ... plakalı araçlarla 04.09.2016-02.08.2017 Tarihleri arasında ücret ödemeksizin geçişler yapılmış olduğunu, araçların ihlalli geçişinden dolayı müvekkilinin alacaklı olduğunu, davalıya icra takibi yapıldığını, davalının borcun tamamına itiraz ottiğini, dolayısıyla alacaklarının tahsili için dava aştıklarını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu, anlaşamama ile saruşlandığını, isteklerinde yasa değişikliklerine dikkat edildiğini, bu gerekçe ile Davalı-borçlu şirket aleyhine başlatılan icra takibinde müvekkili şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 Sayılı Kanun'un 18 İnci Maddesi İle 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında kanunun 30.Maddesinin 5. Fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirilmiş olduğunu, bu nedenle harca esas 2.447 44 'TL bedelli itirazın iptali davasını açtıklarını belirterek Davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsil edilerek müvekkiline verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP : Davalı tarafa dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebligat çıkartıldığı, davalı tarafından kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.
DELİLLER :
Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalanmış olan ve ...’nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü, 6001 sayılı Kanunun 30/5.maddesinin Anayasa'ya uygun olduğuna dair verilen AYM kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kararları, bilirkişi raporu, ... 11. İcra Dairesi'nin ...sayılı icra dosyası ve tüm dosya kapsamı.
... 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 20/11/2017 tarihinde 4.727,15TL geçiş ücreti, 361,96TL faiz ve 65,15TL kdv alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (02/01/2018) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 24/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarımı sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda vezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, bükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tatma yükümlülüğünde bulunduğu, 3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, Davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının da, aracını basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ibhlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan faiz oranıma itirazmın nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, ..., 11.İcra Dairesi ... Esas dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafiın Geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine 20.11.2017 tarihinde borçlu aleyhine başlattığı İcra takibinin 5,154.26 TL üzerinden ilamsız olarak, ..., 11.İcra Dairesi ... E dosyası ile yapıldığı, davalı tarafın davacının başlattığı icra takibine itiraz ettiği ve icranın durdurulmuş olduğu, Dosya muhteviyatındaki, bilgi, belgelerdeki geçiş hareketleri ve fotoğrafların incelenmesinde; dava dilekçesinde bahsedilen ve Davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan dava konusu olan ..., ..., ... ve ... plakalı araçlarla 04.09.2016-02.08.2017 Tarihleri Arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğu, dosyada fotoğrafları bulunan yukarıda plakası belirtilen araçların ihlalii geçişlerinin olduğu, Dava dosyasında bulunan, bilgi ve belgelerin incelenmesinde ve ihlalli Geçiş fotoğrafları bulunan davaya konu olan ihlalli geçişleri yapan araçların köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği, bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı, Toplam 552,15 TL borcun otoyol geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 2.208,60TL olduğu, anapara ve ceza birlikte Toplam 2.760,75TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, Davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün VYeşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı” kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre Toplam 552,15TL bakiyenin köprü geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, dosya muhteviyatındaki ihlalli geçiş dökümleri ve fotoğraflarının örtüştüğü tespit edildiğini, ihlali geçişlerle ilgili Hesaplamalara göre Toplam 2.760,75 'TL asıl alacağın oluştuğu, İcra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasına göre, davanın 2.447,44 TL üzerinden açılmış olduğu, Dosya muhteviyatında, bahse konu ihlalli geçişlerin ödendiğini gösteren bir belgenin bulunmadığı, Davaya konu asıl Alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler dikkate alınarak faizin değişen oranlarda kademeli olarak ödeme tarihine kadar geçen süre için hesaplanması yönünden değerlendirmenin Mahkemenin taktirinde olduğunu, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi ve ihtiyati haciz talebi yönünden değerlendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğunun sonuç ve kanaatine varmışlardır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı davalının ihlali geçişi nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava tebliğe dair kayıt bulunmadığından hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV'den kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 20/06/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça davaya ilişkin zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Noterler Birliği'nin yazı cevabı ile ihlalli geçişe konu ..., ..., ... ve ... plakalı araçların tescil kayıtları gönderilmiş, incelenmesinde ihlalli geçiş dönemlerinde davalı adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve 7144/18 maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin, bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 14/03/2019 tarihli 2017/2049 E. 2019/489 K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 2017/166 Esas- 2018 / 8 Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek faiz hesaplaması yapılmasının ve 3065 Sayılı Kanunun 24/c maddesi gereği KDV hesaplaması yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır. Davalının süresi içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek basiretli bir tacir gibi davranmadığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının ..., ..., ... ve ... plakalı araçları ile davacının işletmeciliğinde olan köprü ve/veya otoyollardan geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile itirazın iptali davasının açıldığı, davacının tüzel kişi tacir, davalının aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak ihlali geçişlere ait geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan ihlalli geçişler sebebi ile 552,15TL geçiş ücreti + 244,48TL İşlemiş Faiz + 44,01TL KDV’si ve 2.208,60TL 4 katı cezası olmak üzere 3.049,23 TL talepte bulunabileceği, davacının 2.447,44TL talepte bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafça açılan davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile; Davacı tarafın başlattığı ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 552,15TL geçiş ücreti, 1.693,20TL gecikme cezası, 171,26TL işlemiş faiz ve 30,83TL kdv olmak üzere toplam 2.447,44TL üzerinden takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
2- Hükmolunan asıl alacağın %20'si (110,43TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 167,18-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile artan 12,72 TL nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 167,18TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 2.998,25-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 2.447,44-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
9-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 09/02/2024

Katip
¸e-imzalı

Hakim
¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.